{"id":981,"date":"2017-08-18T11:46:04","date_gmt":"2017-08-18T09:46:04","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=981"},"modified":"2017-08-18T11:46:04","modified_gmt":"2017-08-18T09:46:04","slug":"teologia-fundamentalna-chrystologia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/teologia-fundamentalna-chrystologia\/","title":{"rendered":"Teologia Fundamentalna – Chrystologia"},"content":{"rendered":"

Teologia Fundamentalna<\/strong>
\n\u00a0<\/strong>Chrystologia<\/strong>
\n\u00a0<\/strong><\/p>\n

Zagadnienia wst\u0119pne<\/h1>\n

Nazwa<\/strong><\/h4>\n

Przez wieki przedmiot ten nazywa\u0142 si\u0119 apologetyk\u0105<\/strong>. W Polsce ten termin utrzymywa\u0142 si\u0119 zw\u0142aszcza w \u015brodowisku warszawskim (KUL \u2013 teologia fundamentalna). Dyscyplina ta zajmuje si\u0119 naukowym badaniem podstaw chrze\u015bcija\u0144stwa, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 Objawienie, osoba Jezusa Chrystusa (chrystologia), Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119ty (eklezjologia). Jest to taki rodzaj teologii, kt\u00f3ry ch\u0119tnie odwo\u0142uje si\u0119 do argument\u00f3w rozumowych. Teologia fundamentalna jest nauk\u0105, kt\u00f3ra spe\u0142nia rol\u0119 uzasadniaj\u0105c\u0105 w odniesieniu do zagadnie\u0144, kt\u00f3re szczeg\u00f3\u0142owo analizuje teologia dogmatyczna. Pierwotna nazwa przedmiotu wywodzi si\u0119 od greckiego czasownika apologeistai<\/em>, co oznacza broni\u0107, uzasadnia\u0107, wyja\u015bnia\u0107. Apologetyka oznacza zatem nauk\u0119, kt\u00f3ra podejmuje systematyczne uzasadnienie religii chrze\u015bcija\u0144skiej. Apologetyk\u0119 nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 od apologii. Ta ostatnia uzasadnia i broni poszczeg\u00f3lne fakty, twierdzenia nauki i \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego, podczas gdy apologetyka podejmuje si\u0119 uzasadnienia chrze\u015bcija\u0144stwa jako ca\u0142o\u015bci.
\nDruga nazwa przedmiotu teologia fundamentalna<\/strong> przyjmuje za punkt wyj\u015bcia przedmiot nauki. W tym sensie jest nauk\u0105 o fundamentach chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\n

Przedmiot<\/strong><\/h4>\n

Przedmiotem teologii fundamentalnej s\u0105 fundamenty wiary<\/strong>, o kt\u00f3rych by\u0142a mowa w poprzednim punkcie: fakt Objawienia, fakt Ko\u015bcio\u0142a i osoba Jezusa Chrystusa. Prawda o Chrystusie dotyczy faktu Objawienia. B\u00f3g wkroczy\u0142 w histori\u0119 cz\u0142owieka, a tym samym j\u0105 ukierunkowa\u0142 i ubogaci\u0142. Fakt objawienia osi\u0105gn\u0105\u0142 sw\u00f3j centralny i najwy\u017cszy wymiar w osobie Jezusa Chrystusa. Druga prawda dotyczy przechowywania, strze\u017cenia i przekazywania objawienia. Wszystko dokonuje si\u0119 w ustanowionej przez Chrystusa instytucji zbawczej, kt\u00f3ra nosi nazw\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n

Objawienie Bo\u017ce<\/h5>\n

Polski termin objawienie zawiera dwa wyja\u015bnienia: jawi\u0107 si\u0119, \u0142ac. revelare<\/em>. Sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci re<\/em> i velare<\/em>. Velo<\/em> oznacza zas\u0142oni\u0107 a re<\/em> oznacza odwr\u00f3cenie, czyli revelare<\/em> to ods\u0142oni\u0119cie. Objawienie jest wi\u0119c ods\u0142oni\u0119ciem prawdy o Bogu<\/strong>. B\u00f3g dokonuj\u0105c rewelacji daje si\u0119 pozna\u0107 cz\u0142owiekowi. Takie rozr\u00f3\u017cnienie pokazuje, \u017ce to B\u00f3g przejmuje inicjatyw\u0119 i sam daje si\u0119 pozna\u0107. Rewelacja niesie za sob\u0105 jak\u0105\u015b tre\u015b\u0107.
\nW Ko\u015bciele istnieje nast\u0119puj\u0105ce rozr\u00f3\u017cnienie:
\n\u2013<\/strong> objawienie naturalne<\/strong> \u2013 B\u00f3g objawia si\u0119 poprzez \u015bwiat stworzony
\n\u2013<\/strong> objawienie nadprzyrodzone<\/strong> (historyczne) \u2013 B\u00f3g objawia si\u0119 poprzez dzia\u0142anie w historii
\n\u2013<\/strong> objawienie eschatologiczne<\/strong> \u2013 dokona si\u0119 poprzez bezpo\u015bredni kontakt z Bogiem ju\u017c w przysz\u0142ym \u015bwiecie.
\nObjawienie naturalne<\/strong> dokonuje si\u0119 poprzez dzie\u0142a stworzone i odwo\u0142uje si\u0119 do naturalnych relacji mi\u0119dzy przyczyn\u0105 i skutkiem. Je\u017celi jest skutek, musia\u0142a by\u0107 przyczyna. Spotykamy ten rodzaj uzasadnienia ju\u017c w Starym Testamencie (Mdr 13, 1-9). Jest to wnioskowanie, \u017ce skoro jest skutek musi by\u0107 przyczyna. T\u0119 sam\u0105 my\u015bl znajdujemy w Rz 1, 20nn.
\nT\u0119 sam\u0105 my\u015bl znajdujemy p\u00f3\u017aniej u \u015bw. Tomasza z Akwinu w jego V drogach. Ko\u015bci\u00f3\u0142 tak utrzymywa\u0142 i nie by\u0142o w nim \u017cadnych spor\u00f3w a\u017c do XIX w. i wytworzenia si\u0119 fideizmu. . Wtedy Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I sformu\u0142owa\u0142 stwierdzenie, \u017ce \u201eB\u00f3g pocz\u0105tek i cel wszystkich rzeczy mo\u017ce by\u0107 poznany naturalnym \u015bwiat\u0142em rozumu w spos\u00f3b pewny\u201d. Okre\u015blenie \u201ew spos\u00f3b pewny\u201d oznacza pewno\u015b\u0107 moraln\u0105, a nie epistemologiczn\u0105, bo takiej na tym, \u015bwiecie mie\u0107 nie b\u0119dziemy.
\nHenri de Lubac O naturze i \u0142asce<\/em>. Autor tej ksi\u0105\u017cki stwierdzi\u0142, \u017ce istnienie natury czystej jest niemo\u017cliwe. Ka\u017cda natura posiada \u0142ask\u0119. Nie ma natury odseparowanej od Boga. Ka\u017cdy nawet niewierz\u0105cy jest podtrzymywany przy \u017cyciu i towarzyszy ka\u017cdemu B\u00f3g. Dlatego Lubac twierdzi, \u017ce jako tako nie ma poznania naturalnego, bo ka\u017cde oparte jest na \u0142asce Boga. Zawsze pierwszy jest Pan B\u00f3g. To On si\u0119 objawia, daje pozna\u0107, ale to cz\u0142owiek musi na nie pozytywnie odpowiedzie\u0107.
\nObjawienie nadprzyrodzone<\/strong> (historyczne, pozytywne) \u2013 objawienie, kt\u00f3re nie jest w\u0142a\u015bciwe (naturalne) z urodzenia. Nazwa historyczne m\u00f3wi o tym, \u017ce B\u00f3g, kt\u00f3ry dzia\u0142a w spos\u00f3b nadprzyrodzony, przekraczaj\u0105cy \u015bwiat naturalny, objawia si\u0119 w historii. B\u00f3g w spos\u00f3b nadprzyrodzony poprzez znaki, cuda, prorok\u00f3w objawia si\u0119 nam w dziejach \u015bwiata. Najpe\u0142niej w spos\u00f3b nadprzyrodzony objawi\u0142 si\u0119 B\u00f3g w Jezusie Chrystusie.
\nObjawienie eschatologiczne<\/strong> \u2013 jest to objawienie, na kt\u00f3re oczekujemy. Spe\u0142ni si\u0119 na ko\u0144cu czas\u00f3w.
\nPrzedmiot teologii fundamentalnej opiera si\u0119 o objawienie. Cz\u0142owiek sam z siebie nie mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 zbawienia. Potrzebna jest mu \u0142aska. R\u00f3\u017cnie mo\u017cna t\u0142umaczy\u0107 termin zbawienie.
\nDlatego objawienie jest konieczne, poniewa\u017c przez objawienie B\u00f3g cz\u0142owieka zbawia. Nie jest mo\u017cliwe zbawienie bez wcielenia Jezusa. Nie ma zbawienia poza Chrystusem. Musimy si\u0119 sta\u0107 przybranymi dzie\u0107mi w Synu Bo\u017cym, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 zbawienie. Od momentu wcielenia B\u00f3g jest naszym Ojcem i takie jest Jego imi\u0119. Objawienie pozytywne jest okre\u015blane takim mianem dlatego, i\u017c objawienie dane jest nam w bezpo\u015brednim ogl\u0105dzie.
\nKryterium prawdziwo\u015bci objawienia jest cud<\/strong> \u2013 znak dany od Boga.
\nW Pi\u015bmie \u015bw. nie ma jednego terminu na okre\u015blenie cudu. S\u0105 to nast\u0119puj\u0105ce terminy:<\/p>\n

    \n
  • znak<\/strong> \u2013 gr. semejon, \u0142ac. signum<\/li>\n
  • moc<\/strong> \u2013 gr. dynamis<\/em>, \u0142ac. virtus<\/em><\/li>\n
  • dzie\u0142o<\/strong> \u2013 gr. ergon<\/em>, \u0142ac. opus<\/em><\/li>\n
  • rzeczy dziwne<\/strong> \u2013 gr. taumasion<\/em>, \u0142ac. mirabile<\/em><\/li>\n
  • rzeczy straszne<\/strong> \u2013 gr. teraton<\/em>, \u0142ac. pottentum<\/em><\/li>\n<\/ul>\n

    Termin cud:<\/p>\n

      \n
    • w staro\u017cytno\u015bci dominowa\u0142o u\u017cycie terminu \u015bw. Augustyna<\/strong>: \u201ecokolwiek ukazuje si\u0119 trudnego lub niezwyk\u0142ego ponad oczekiwanie lub mo\u017cliwo\u015b\u0107 dziwi\u0105cego si\u0119\u201d. Definicja ta okre\u015blana jest mianem subiektywnej. Na pierwszy plan wysuwaj\u0105 si\u0119 prze\u017cycia osoby do\u015bwiadczaj\u0105cej cudu takie jak oczekiwanie, mo\u017cliwo\u015b\u0107.<\/li>\n
    • wiele doskonalsz\u0105 definicj\u0119 stworzy\u0142 \u015bw. Tomasz z Akwinu<\/strong>: \u201ecudem w\u0142a\u015bciwym nazywa si\u0119, gdy co\u015b si\u0119 dzieje poza porz\u0105dkiem ca\u0142ej natury\u201d. Definicja ta nazywa si\u0119 obiektywn\u0105. Odnosi si\u0119 do obiektywnego biegu rzeczy. Naszym zadaniem jest stwierdzenie czy dany przypadek nie mie\u015bci si\u0119 w porz\u0105dku natury. Mo\u017ce si\u0119 co\u015b dzia\u0107: suprnaturam<\/em> (ponadnaturalne) np. wskrzeszenie, contranaturam<\/em> (przeciwnaturalne) np. chodzenie po wodzie, praeternaturam<\/em> (oboknaturalne) np. rozmno\u017cenie chleba);<\/li>\n
    • czasy wsp\u00f3\u0142czesne zauwa\u017cy\u0142y s\u0142abo\u015b\u0107 definicji \u015bw. Tomasza z Akwinu pod wzgl\u0119dem teologicznym. Powsta\u0142o uj\u0119cie personalistyczne cudu. Takich uj\u0119\u0107 jest sporo. Definicja Kopcia<\/strong> z KUL<\/strong>: \u201ecud stanowi znak, przez kt\u00f3ry B\u00f3g nawi\u0105zuje z cz\u0142owiekiem kontakt osobowy i komunikuje mu swoje zbawcze zamiary\u201d. Definicja wskazuje na relacje mi\u0119dzy osobami Boga i cz\u0142owieka w odniesieniu do zbawienia.<\/li>\n<\/ul>\n

      Obiektywne odwo\u0142anie cudu jest bardzo istotne, czyli odwo\u0142anie si\u0119 do przekroczenia porz\u0105dku naturalnego. Nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, dwa aspekty:<\/p>\n

        \n
      • przekraczanie porz\u0105dku natury \u2013 z punktu widzenia nauk przyrodniczych<\/li>\n
      • religijny aspekt wydarzenia (soteriologiczno-zbawczy) \u2013 z punktu widzenia teologii<\/li>\n<\/ul>\n

        Sposoby rozpoznania cudu:<\/p>\n

          \n
        • religijny<\/strong> \u2013 dokonuje si\u0119 w codziennym, indywidualnym \u017cyciu religijnym cz\u0142owieka.<\/li>\n
        • naukowy<\/strong> \u2013 rozpoznanie w spos\u00f3b systematyczny z uwzgl\u0119dnieniem rygor\u00f3w nauki.<\/li>\n<\/ul>\n

          Kryteria dotycz\u0105ce porz\u0105dku naturalnego ustali\u0142 Benedykt XIV (dot. uzdrowienia):<\/p>\n

            \n
          1. choroba by\u0142a ci\u0119\u017cka (nieuleczalna lub trudna do uzdrowienia)<\/li>\n
          2. choroba nie by\u0142a w ostatecznym stadium rozwoju<\/li>\n
          3. nie u\u017cywano lekarstw lub u\u017cywane by\u0142y ewidentnie nieskutecznie<\/li>\n
          4. uzdrowienie by\u0142o nag\u0142e<\/li>\n
          5. uzdrowienie by\u0142o ca\u0142kowite, a nie po\u0142owiczne<\/li>\n
          6. uzdrowienie nie by\u0142o poprzedzone przesileniem<\/li>\n
          7. choroba nie powr\u00f3ci\u0142a p\u00f3\u017aniej przez przynajmniej 10 lat<\/li>\n<\/ol>\n
            Historyczne istnienie i dzia\u0142anie Jezusa<\/h5>\n

            Scjentyzm i racjonalizm prezentowa\u0142 nieufno\u015b\u0107 wobec wiary i wszelkich autorytet\u00f3w, nawet Boga. Chrze\u015bcija\u0144stwo musia\u0142o odpowiada\u0107 na pewne zarzuty jak historyczne istnienie Jezusa. Mimo \u017ce dowody na istnienie Jezusa i przekonanie o Jego istnieniu w chrze\u015bcija\u0144stwie istnieje od pocz\u0105tku to pod wp\u0142ywem atak\u00f3w chrze\u015bcijanie musieli broni\u0107 swojej wiary.
            \nDowody na istnienie historyczne dzielimy na:<\/p>\n

              \n
            • chrze\u015bcija\u0144skie<\/strong>\n
                \n
              1. kanoniczne<\/em> \u2013 Ewangelia, Listy Apostolskie, Dzieje Apostolskie, Apokalipsa<\/li>\n
              2. pozakanoniczne<\/em> \u2013 apokryfy, pisma Ojc\u00f3w Apostolskich<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n
              3. niechrze\u015bcija\u0144skie<\/strong>\n
                  \n
                1. \u017cydowskie<\/em> \u2013 Talmud i pisma J\u00f3zefa Flawiusza<\/li>\n
                2. rzymskie<\/em> \u2013 Pliniusz M\u0142odszy, Swetoniusz, Korneliusz Tacyt<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ul>\n

                  Talmud<\/strong> \u2013 jest teologicznym komentarzem do \u017cydowskiego ST. Po zburzeniu \u015bwi\u0105tyni w Jerozolimie, aby to\u017csamo\u015b\u0107 narodowa nie znikn\u0119\u0142a zacz\u0119to spisywa\u0107 tradycj\u0119 ustn\u0105. Tak powsta\u0142 Talmud \u2013 teologiczno-historyczne przepowiadanie. W Talmudzie znajduje si\u0119 wzmianka o Jezusie. Narodzi\u0142 si\u0119 On z Maryi i mia\u0142 ojca cie\u015bl\u0119. Wiadomo, \u017ce przebywa\u0142 w Egipcie, gdzie nauczy\u0142 si\u0119 magii i sztuczek magicznych za co zosta\u0142 skazany na \u015bmier\u0107 krzy\u017cow\u0105. Wyrok zosta\u0142 wykonany w przed dzie\u0144 Paschy.
                  \nJ\u00f3zef Flawiusz<\/strong> \u2013 dowodzi\u0142 wojskiem w czasie powstania \u017cydowskiego przeciwko Rzymianom. P\u00f3\u017aniej wyrzek\u0142 si\u0119 narodu i zyska\u0142 obywatelstwo rzymskie. By\u0142 pisarzem Cezara. Napisa\u0142 dzie\u0142a historyczne. Wspomina on o Janie Chrzcicielu, co uwiarygodnia Ewangeli\u0119. P\u00f3\u017aniej wspomina jednego z Aposto\u0142\u00f3w i nazywa go bratem Jezusa. Trzeci najwa\u017cniejszy fragment m\u00f3wi o Jezusie, kt\u00f3ry wed\u0142ug autora nie wiadomo czy by\u0142 tylko cz\u0142owiekiem. Czyni\u0142 cuda, ludzie s\u0142uchali Go z ch\u0119ci\u0105, bo naucza\u0142 prawdy. S\u0142uchali Go r\u00f3wnie\u017c Grecy. Zgin\u0105\u0142 na krzy\u017cu skazany na \u015bmier\u0107 przez Pi\u0142ata.
                  \nPliniusz M\u0142odszy<\/strong> \u2013 pisze po\u015brednio o Jezusie. Pisze o chrze\u015bcijanach, kt\u00f3rzy \u015bpiewali pie\u015bni ku czci Jezusa, kt\u00f3ry jest Bogiem. Chrze\u015bcijanie bardzo mocno wierzyli w Jego B\u00f3stwo i istnienie.
                  \nSwetoniusz<\/strong> \u2013 chrze\u015bcijanie umierali w wyniku wiary w Jezusa. By\u0142\u0105 to wzmianka na temat \u017cywej wiary w chrze\u015bcija\u0144stwie. Potwierdza\u0142a r\u00f3wnie\u017c przebywanie chrze\u015bcijan w Rzymie. Pisze r\u00f3wnie\u017c o tym, \u017ce Klaudiusz wyp\u0119dzi\u0142 \u017byd\u00f3w z Rzymu w sporze o jakiego\u015b Chrestosie.
                  \nKorneliusz Tacyt<\/strong> \u2013historyk rzymski, autor m.in. Rocznik\u00f3w<\/em>. Pisze o Neronie i spaleniu Rzymu. Neron obarcza win\u0105 za spalenie Rzymu chrze\u015bcijan. Za\u0142o\u017cycielem chrze\u015bcijan jest Jezus, kt\u00f3ry \u017cy\u0142 w Palestynie i zosta\u0142 skazany przez Poncjusza Pi\u0142ata na \u015bmier\u0107.
                  \nApokryfy<\/strong> \u2013 s\u0105 to pisma pozakanoniczne, cz\u0119sto sprzeczne z doktryn\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Autorzy podszywali si\u0119 pod znane postacie, aby zyska\u0107 autorytet. Powstawa\u0142y a\u017c do \u015bredniowiecza. Cz\u0119sto s\u0105 to pisma gnostyckie, pisma te bardzo cz\u0119sto odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do \u017cycia Jezusa. Potwierdzaj\u0105 one historyczne istnienie Jezusa mimo b\u0142\u0119d\u00f3w doktrynalnych. Warto\u015b\u0107 historyczna jest pozytywna mimo negatywnej warto\u015bci teologicznej.
                  \nOjcowie Ko\u015bcio\u0142a<\/strong> \u2013 pisma Ojc\u00f3w bardzo cz\u0119sto odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do dzia\u0142a\u0144 i istnienia Jezusa Chrystusa uwa\u017caj\u0105c je za oczywiste. Szczeg\u00f3lne znaczenie posiadaj\u0105 jednak pisma Ojc\u00f3w Apostolski, tzn. tych, kt\u00f3rzy \u017cyli w czasach apostolskich lub w pierwszym pokoleniu po Aposto\u0142ach. S\u0105 one bowiem najbli\u017csze czas\u00f3w \u017cycia ziemskiego Jezusa.
                  \nPismo \u015bw. – Nowy Testament<\/strong> \u2013 najbli\u017csze \u017cyciu Jezusa s\u0105 listy \u015bw. Paw\u0142a. Pawe\u0142 nie zna\u0142 Jezusa przed paschalnego. Pozna\u0142 Chrystusa po paschalnego, kiedy mu si\u0119 objawi\u0142 pod Damaszkiem. \u015awiadectwa Paw\u0142a s\u0105 o tyle wa\u017cne, \u017ce na pocz\u0105tku by\u0142 on przeciwnikiem chrze\u015bcija\u0144stwa. Gdyby nie pewno\u015b\u0107 istnienia Jezusa, nie g\u0142osi\u0142by Dobrej Nowiny wszystkim ludziom. Ewangelie przekazuj\u0105 nam najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 fakt\u00f3w z \u017cycia historycznego Jezusa. O Ewangeliach i ich autorach wspominaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a. Wiele dzie\u0142 nie zachowa\u0142o si\u0119 do naszych czas\u00f3w, wiemy jednak o ich istnieniu z innych pism Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a. Niekt\u00f3re uda\u0142o si\u0119 w pewnej cz\u0119\u015bci zrekonstruowa\u0107 dzi\u0119ki temu, \u017ce by\u0142y one cytowane w innych dzie\u0142ach. Nie zachowa\u0142y si\u0119 pierwopisy Ewangelii, tylko ich kopie pisane r\u0119cznie. Zachowa\u0142o si\u0119 ok. 4000 kodeks\u00f3w i ok. 700 papirus\u00f3w, kt\u00f3re odzwierciedlaj\u0105 w 80% Nowy Testament. Wi\u0119ksze kodeksy maj\u0105 swoje nazwy i numeracj\u0119. W Stuttgarcie znajduje si\u0119 instytut, kt\u00f3ry wydaje wersj\u0119 krytyczn\u0105 Pisma \u015bw., gdzie uwzgl\u0119dnione s\u0105 wszystkie wersje jakie odnaleziono. Z takiego wydania krytycznego (w j\u0119zyku greckim) dokonuje si\u0119 t\u0142umacze\u0144 na j\u0119zyki ojczyste. Istnieje r\u00f3wnie\u017c wydanie krytyczne Starego Testamentu w j\u0119zyku hebrajskim. Dopiero na pocz\u0105tku XX w. zacz\u0119to kwestionowa\u0107 historyczne istnienie Jezusa. Niekt\u00f3rzy protestanccy teolodzy (liberalni, m.in. Bultmann) zg\u0142osili tez\u0119, \u017ce Ewangelie zosta\u0142y spisane jaki\u015b czas po zmartwychwstaniu Jezusa. Przedstawiaj\u0105 one wiar\u0119 w Jezusa po paschalnego. Obraz ten zosta\u0142 nazwany obrazem Jezusa paschalnego. Je\u017celi chcemy pozna\u0107 Jezusa przed paschalnego musieliby\u015bmy uwolni\u0107 si\u0119 od obrazu Jezusa po paschalnego. Bultamann dokona\u0142 rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy Chrystusem historii, a Chrystusem wiary. Jest to s\u0142ynna teza o demitologizacji Ewangelii. Ze strony katolickiej odpowiedzi\u0105 na t\u0105 tez\u0119 by\u0142 dokument Soboru Watyka\u0144skiego II Dei Verbum<\/em> \u2013 Konstytucja Dogmatyczna o Objawieniu Bo\u017cym. Bultmann zak\u0142ada\u0142, \u017ce wiara nie dba\u0142a o historyczno\u015b\u0107. Jest to b\u0142\u0105d, gdy\u017c od pocz\u0105tk\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa wiara by\u0142a zwi\u0105zana \u015bci\u015ble z histori\u0105 i historia nie by\u0142a nigdy pomijana. Bultmann rozumia\u0142 wiar\u0119 tak jak j\u0105 obecnie do\u015bwiadcza\u0142. Protestanci wiar\u0119 uwa\u017cali za ahistoryczn\u0105.
                  \nSzko\u0142a historii form charakteryzowa\u0142a si\u0119 b\u0142\u0119dnym poj\u0119ciem wiary. Wiara mia\u0142aby oznacza\u0107 akceptacj\u0119, przyzwolenie rozumu. Jest to zubo\u017cenie przyj\u0119cia wiary. Nie mo\u017cna jej oddziela\u0107 od historii. Znakomicie opisuje to tak\u017ce w Dziejach \u015bw. \u0141ukasz. \u015aw. Piotr wyg\u0142aszaj\u0105c kazanie po zes\u0142aniu Ducha \u015awi\u0119tego odwo\u0142uje si\u0119 do historii. M\u00f3wi o tym co sam zobaczy\u0142, us\u0142ysza\u0142. M\u00f3wi\u0142 o tym, \u017ce Jezus by\u0142 w\u015br\u00f3d nich. Aposto\u0142owie \u015bwiadcz\u0105 o historii m\u00f3wi\u0105c o Jezusie. Dlatego nie mo\u017cna oddzieli\u0107 wiary od historii, jak m\u00f3wi\u0142 Bultmann. Bultmann twierdzi\u0142, \u017ce Aposto\u0142owie g\u0142osili tylko kerygmat, kt\u00f3ry by\u0142 ukierunkowany na jaki\u015b cel, jednak Ewangelia i Ksi\u0119gi Nowego Testamentu opisuj\u0105, \u017ce Aposto\u0142owie przede wszystkim \u015bwiadczyli o Jezusie. Byli \u015bwiadkami. S\u0142owo \u015bwiadek, \u015bwiadectwo, \u015bwiadczy\u0107 pojawia si\u0119 w Nowym Testamencie 150 razy. Kiedy Aposto\u0142owie wybierali nast\u0119pc\u0119 po Judaszu to wybrali \u015bwiadka Jezus i Jego nauki. \u015awiadek nie jest oderwany od historii. \u015awiadek za\u015bwiadcza o tym, czego do\u015bwiadczy\u0142. Jest zatopiony w histori\u0119. \u015aw. Pawe\u0142 pisze, \u017ce przekaza\u0142 nam to, co przej\u0105\u0142. Wiara jest zatem przekazem Ko\u015bcio\u0142a (tradycja z \u0142ac. tradeo, ere, ivi itum<\/em>). Bultmann twierdzi, \u017ce Ewangelie by\u0142y zmieniane i poprawiane przez redaktor\u00f3w pism wskutek czego s\u0105 one zmitologizowane. Nie da si\u0119 odczyta\u0107 zawartej w nich historii przez zmitologizowanie. Dei Verbum<\/em> twierdzi, \u017ce Ewangelie s\u0105 pewnym \u017ar\u00f3d\u0142em historycznego \u017cycia Jezusa. Konstytucja ta ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 istnienia dw\u00f3ch autor\u00f3w, ale autor ludzki pisa\u0142 pod natchnieniem Ducha \u015awi\u0119tego.
                  \nW NT s\u0105 zawarte:
                  \n\u2013<\/strong> s\u0142owa i czyny Jezusa<\/strong>
                  \n\u2013 pogl\u0105dy Aposto\u0142\u00f3w<\/strong>
                  \n\u2013 pogl\u0105dy samych Ewangelist\u00f3w<\/strong>
                  \nNa podstawie Ewangelii mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 co Jezus czyni\u0142, m\u00f3wi\u0142, mimo \u017ce na pocz\u0105tku wszystko by\u0142o przekazywane ustnie, to przekaz zawarty w Ewangeliach jest prawdziwy. W tamtych czasach, obecnie r\u00f3wnie\u017c w tamtej kulturze, przekaz ustny by\u0142 wiernie przekazywany, p\u00f3\u017aniej spisany.<\/p>\n

                  \u015awiadomo\u015b\u0107 deklaracyjna Jezusa<\/h5>\n

                  Mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, w oparciu o Ewangeli\u0119, \u017ce Jezus okre\u015bla siebie jako osob\u0119 ze szczeg\u00f3lnym pos\u0142annictwem Bo\u017cym. Jezus cztery razy przyznaje si\u0119 do tytu\u0142u Mesjasza:<\/p>\n

                    \n
                  1. Mt 11, 3nn \u2013 uczniowie Jana pytaj\u0105 si\u0119, kim jest; Iz 35, 5nn Jezus odpowiada uczniom pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 proroctwem.<\/li>\n
                  2. Akceptacja wyznania \u015bw. Piotra pod Cezare\u0105 Filipow\u0105 \u2013 Mt 16,16 i teksty paralelne<\/li>\n
                  3. Odpowied\u017a Jezusa w czasie oficjalnego procesu przed Kajfaszem \u2013 Mk 14, 61-62 oraz teksty paralelne<\/li>\n
                  4. \u0141k 4, 18nn \u2013 w synagodze w Nazarecie Jezus odczytuje proroctwo Izajasza i m\u00f3wi, \u017ce te s\u0142owa wype\u0142ni\u0142y si\u0119 w Nim.<\/li>\n<\/ol>\n

                    Potwierdzenie Mesja\u0144skiej godno\u015bci Jezusa spotykamy w\u015br\u00f3d ludzi otaczaj\u0105cych Jezusa:<\/p>\n

                      \n
                    • w\u015br\u00f3d Aposto\u0142\u00f3w \u2013 J 1,43-46<\/li>\n
                    • lud zwraca\u0142 si\u0119 do Jezusa jako Mesjasza: Mt 9,27; Mt 15,22; Mk10,47 \u2013 Syn Dawida, godno\u015b\u0107 Mesja\u0144ska; faryzeusze dyskutowali na temat tego tytu\u0142u: Mk 8,11, Mt 12,38<\/li>\n
                    • godno\u015b\u0107 Mesja\u0144ska przez czynniki rz\u0105dowe: Mk14,60; J 12, 10, Mk 15, 1 \u2013 z tytu\u0142u podawania si\u0119 za Mesjasza zostaje wydany Pi\u0142atowi.<\/li>\n<\/ul>\n

                      Oczekiwanie Mesja\u0144skie by\u0142o nacechowane czynnikami spo\u0142eczno politycznymi. W oczekiwaniach Izraela Mesjasz mia\u0142 by\u0107 kr\u00f3lem politycznym, mia\u0142 wybawi\u0107 lud od niewoli rzymskiej. Misja Chrystusa ma charakter nadprzyrodzony, a nie polityczno-spo\u0142eczny. Jest to wyra\u017cone przez u\u017cycie przez samego Jezusa innego terminu Mesja\u0144skiego: Syn cz\u0142owieczy<\/strong> (Dn 7, 13-14). Termin ten pojawia si\u0119 w Ewangeliach synoptycznych a\u017c 72 razy. Jezus wi\u0119c nawi\u0105zuje do proroctwa Daniela i pos\u0142uguje si\u0119 tym terminem Mesja\u0144skim. Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 tego terminu jest fakt, \u017ce wyst\u0119puje on tylko w Ewangeliach. W innych ksi\u0119gach nowotestamentalnych nie wyst\u0119puje ani razu. \u015awiadczy to o tym, \u017ce termin ten u\u017cywa\u0142 Jezus, a nie zosta\u0142 on mu ukuty przez m\u0142ody Ko\u015bci\u00f3\u0142. Termin ten Jezus u\u017cywa\u0142 zawsze w 3 osobie liczby pojedynczej. Termin ten mo\u017cna przedstawi\u0107 w 3 uj\u0119ciach:<\/p>\n

                        \n
                      • godno\u015b\u0107 ta niesie za sob\u0105 co\u015b wi\u0119cej ni\u017c Pan szabatu, co\u015b wi\u0119cej ni\u017c Jonasz i Salomon<\/li>\n
                      • Syn Cz\u0142owieczy identyfikuje si\u0119 ze Starotestamentowym cierpi\u0105cym s\u0142ug\u0105 Jahwe (Mk 10, 33; 14, 21)<\/li>\n
                      • misja Syna Cz\u0142owieczego ma charakter eschatologiczny np. \u0141k 22,69;Mk 13,26<\/li>\n<\/ul>\n

                        Jak wida\u0107 wyr\u017cnie Jezus izoluje si\u0119 od wizerunku mesjasza politycznego, a uto\u017csamia si\u0119 z moralnym.
                        \nS\u0142owa i czyny Jezusa Chrystusa mo\u017cemy znale\u017a\u0107 wypowiedzi Jezusa w Ewangeliach:<\/p>\n

                          \n
                        • substytucyjne<\/strong> \u2013 co\u015b co si\u0119 stawia w miejsce drugiego np. Jezusa stawia si\u0119 w miejsce Boga prawodawcy;<\/li>\n
                        • por\u00f3wnawcze<\/strong> \u2013 por\u00f3wnuj\u0105ce siebie z Bogiem lub instytucjami religijnymi wskazuj\u0105c swoj\u0105 wy\u017cszo\u015b\u0107 np. \u201eJa i Ojciec r\u00f3wni jeste\u015bmy\u201d, \u201etu jest co\u015b wi\u0119cej ni\u017c \u015bwi\u0105tynia\u201d, z wypowiedzi Jezusa wynika, \u017ce nie jest tylko cz\u0142owiekiem, czy anio\u0142em, lecz jest r\u00f3wny Ojcu, czyli jest Bogiem.<\/li>\n<\/ul>\n

                          St\u0105d narodzi\u0142 si\u0119 dogmat o Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej. Dogmat ten jest wsp\u00f3lny dla wszystkich religii chrze\u015bcija\u0144skich.<\/p>\n

                          \u015awiadomo\u015b\u0107 Jezusa:<\/h5>\n
                            \n
                          • Jezusa ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 osoby ponadludzkiej. Deklaruje, \u017ce jest wi\u0119cej ni\u017c Jonasz, ni\u017c Salomon, ni\u017c \u015bwi\u0105tynia. Jest Panem szabatu. Jezus posy\u0142a anio\u0142\u00f3w.<\/li>\n
                          • Jezus ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 religijnej w\u0142adzy prawodawczej. Chrystusa stawia si\u0119 na r\u00f3wni ze starotestamentalnym prawodawc\u0105, czyli Bogiem.<\/li>\n
                          • Ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142adzy odpuszczania grzech\u00f3w. Wed\u0142ug prze\u015bwiadczenia religii moj\u017ceszowej grzechy mo\u017ce odpuszcza\u0107 tylko B\u00f3g. W Ewangeliach wyra\u017anie Jezus odpuszcza grzechy \u0141k 7, 36.<\/li>\n
                          • Jezus dzia\u0142a cuda we w\u0142asnym imieniu. W Starym Testamencie cuda dokonywane by\u0142y w imi\u0119 Bo\u017ce. Natomiast Jezus sam dokonuje cud\u00f3w Mt 8, 7; 8, 3; Mk 5, 41; Jezus mo\u017ce przekazywa\u0107 t\u0119 moc Aposto\u0142om.<\/li>\n
                          • Jezus ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 religijnej w\u0142adzy s\u0105dzenia. Deklaruje, \u017ce Syn Cz\u0142owieczy przyjdzie w chwale z anio\u0142ami i odda ka\u017cdemu za swoje czyny.<\/li>\n
                          • Jezus ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 wyj\u0105tkowego stosunku do Boga. Ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 przebywania w Ojcu, jedno\u015b\u0107 z natur\u0105 Ojca. Czyni rozr\u00f3\u017cnienie i nigdy nie por\u00f3wnuje si\u0119 do ludzi J 20, 17;<\/li>\n
                          • \u015awiadomo\u015b\u0107 Boskiego Ja Jestem Wj 3, 14. Jezus pos\u0142uguje si\u0119 tym imieniem w stosunku do siebie.<\/li>\n
                          • Jezus oczekuje w stosunku do siebie relacji religijnej. Jezus nie tylko wskazuje, \u017ce jest Mesjaszem, ale m\u00f3wi Aposto\u0142om, \u017ce jest Synem Bo\u017cym, tzn. jest r\u00f3wny Bogu.<\/li>\n<\/ul>\n

                            Jezus posiada \u015bwiadomo\u015b\u0107 deklaracyjn\u0105: \u015bwiadomo\u015b\u0107 mesja\u0144sk\u0105 i \u015bwiadomo\u015b\u0107 synostwa Bo\u017cego. Tzw. teksty Janowe<\/em> znajduj\u0105 si\u0119 Mt 11, 27 i \u0141k 10,22.<\/p>\n

                            Wiarygodno\u015b\u0107 Jezusa Chrystusa<\/h5>\n

                            Na temat wiarygodno\u015bci deklaracji Jezusa na sw\u00f3j temat mog\u0105 by\u0107 trzy mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n

                              \n
                            • Jezus specjalnie wprowadza\u0142 w b\u0142\u0105d s\u0142uchaczy.<\/li>\n
                            • Jezus by\u0142 nie\u015bwiadomy tego co m\u00f3wi np. by\u0142 chory psychicznie<\/li>\n
                            • Jezus zawsze m\u00f3wi\u0142 prawd\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n

                              Tylko jedna mo\u017cliwo\u015b\u0107 jest prawdziwa, poniewa\u017c wyklucza inne. Istniej\u0105 dwie metody sprawdzenia negatywne i pozytywne. Aby przeprowadzi\u0107 analiz\u0119 prawdom\u00f3wno\u015bci Jezusa nale\u017cy:<\/p>\n

                                \n
                              • zbada\u0107 osobowo\u015b\u0107 Jezusa na podstawie Ewangelii,<\/li>\n
                              • rozpatrzy\u0107 walor.<\/li>\n<\/ul>\n

                                Ewangeli\u015bci nie koncentrowali si\u0119 na opisie osobowo\u015bci, czy wygl\u0105du Jezusa. Mo\u017cna je odczyta\u0107 gdzie\u015b na marginesie przy okazji opis\u00f3w lub na zasadzie dedukcji. Na tej drodze mo\u017cemy si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce Jezus by\u0142 cz\u0142owiekiem sprawnym, zdrowym, znosi\u0142 te\u017c cierpienia w czasie m\u0119ki. Jego codzienne \u017cycie by\u0142o proste i pozbawione wyg\u00f3d. Pochodzi\u0142 z ubogiej rodziny, wi\u0119c nie mia\u0142 \u015brodk\u00f3w na wystawne \u017cycie. Wystawiany by\u0142 na wiele niebezpiecze\u0144stw, takich jak intrygi, pom\u00f3wienia. Mimo takiego \u017cycia Jezus jest \u017cyczliwy i okazuje dobro\u0107. Przyjmuje dzieci, opiekuje si\u0119 chorymi, \u017cal mu g\u0142odnych, wsp\u00f3\u0142czuje wdowie, p\u0142acze nad \u0141azarze, wczuwa si\u0119 w sytuacj\u0119 Nikodema. Jezus jest wi\u0119c \u017cyczliwy, otwarty, wsp\u00f3\u0142czuj\u0105cy, dobry itp. Te cechy harmonijna r\u00f3wnowaga w zachowaniu wykluczaj\u0105 jak\u0105kolwiek chorob\u0119 lub zaburzenie czy melomani\u0119. Czasem wycofuje si\u0119 w cie\u0144 np. gdy ludzie chc\u0105 obwo\u0142a\u0107 Go kr\u00f3lem. Jezus jest osob\u0105 obdarzon\u0105 niezwyk\u0142\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105. Kiedy przygl\u0105damy si\u0119 \u017cyciu Jezusa widzimy wielk\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107. Wielokrotnie w polemice z uczonymi w Pi\u015bmie i faryzeuszami wykazuje niezwyk\u0142\u0105 inteligencj\u0119. Nauczaj\u0105c ludy m\u00f3wi o egzystencjalnych problemach cz\u0142owieka. Z Ewangelii czerpana jest wiedza przez kultur\u0119 zachodni\u0105 nawet w czasach wsp\u00f3\u0142czesnych. Jezus nie sko\u0144czy\u0142 \u017cadnej szko\u0142y rabinackiej, studi\u00f3w itp. Jego m\u0105dro\u015b\u0107 nie pochodzi od ludzi. Jezus niczego nie poprawia i odwo\u0142uje. Wszystko co m\u00f3wi, m\u00f3wi w spos\u00f3b ostateczny. \u017bycie etyczne, w kt\u00f3rym nie ma miejsca na grzech jest udzia\u0142em Jego \u017cycia. Sam Jezus jest bez grzechu. Setnik w czasie \u015bmierci Jezusa m\u00f3wi: Ten by\u0142 cz\u0142owiekiem sprawiedliwym. Sprawiedliwy w Biblii oznacza \u015bwi\u0119ty (termin \u015bwi\u0119ty zarezerwowany jest dla Boga). W Jezusie nie ma wad, ale w miejscu wad s\u0105 cnoty. Jezu nie przebywa \u017cadnych burz, zmaga\u0144. Taka postawa stoi w sprzeczno\u015bci z hipotez\u0105 jakoby Jezus m\u00f3g\u0142 \u015bwiadomie wprowadza\u0107 w b\u0142\u0105d. Cuda s\u0105 potwierdzeniem wiarygodno\u015bci s\u0142\u00f3w Jezusa. Jezus m\u00f3wi, \u017ce nawet je\u017celi nie chcemy wierzy\u0107 s\u0142owom Jego to wierzmy Jego znakom. W czasie uzdrowienia paralityka na noszach deklaruje, \u017ce ma w\u0142adz\u0119 odpuszczania grzech\u00f3w. Uzdrowienie jest potwierdzeniem tej deklaracji. Cuda s\u0105 cz\u0119sto potwierdzeniem Jego nauki. Wyrzuca miastom np. Betsaidzie i Korozain, \u017ce pomimo cud\u00f3w nie nawr\u00f3ci\u0142y si\u0119. Cuda s\u0105 powodem nawr\u00f3ce\u0144, wielbienia Boga, ale czasem s\u0105 powodem zawi\u015bci, zazdro\u015bci, zw\u0142aszcza ze strony faryzeusz\u00f3w. Opis Ewangelii jest prosty, nie posiada ubarwie\u0144, patosu. Oczywi\u015bcie cuda by\u0142y dzia\u0142ane ze wzgl\u0119du na dobro, a potwierdzenie nauki jest tylko jednym aspektem cudu.<\/p>\n

                                Cuda Jezusa<\/h5>\n

                                W Ewangeliach mamy opisanych 38 cud\u00f3w<\/strong>, z czego 17 to uzdrowienia fizyczne, 9 cud\u00f3w nadprzyrodzonych, 5 cud\u00f3w psychicznych, 4 cuda nad wol\u0105 przeciwnik\u00f3w np. jak mia\u0142 by\u0107 str\u0105cony ze ska\u0142y, a on przeszed\u0142 mi\u0119dzy nimi, i 3 cuda wskrzeszenia. Najwi\u0119cej cud\u00f3w spotykamy u \u015bw. \u0141ukasza, a najmniej u \u015bw. Marka. Najwi\u0119cej cud\u00f3w w\u0142asnych nie spotykanych u innych Ewangelist\u00f3w znajdujemy u \u015bw. Jana. Cuda s\u0105 przyczyn\u0105 wiary u innych, b\u0105d\u017a te\u017c pod wp\u0142ywem cud\u00f3w faryzeusze irytowali si\u0119. Z punktu widzenia teologii Jezus ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 mesja\u0144sk\u0105. R\u00f3wnie\u017c z tego powodu, \u017ce wype\u0142nia zapowiedzi Starego Testamentu. G\u0142\u00f3wnym argumentem potwierdzaj\u0105cym \u015bwiadomo\u015b\u0107 Jezusa Chrystusa (samo\u015bwiadomo\u015b\u0107) jest Jego zmartwychwstanie. Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 zmartwychwstanie za mit. Mit jest ahistoryczny. Mia\u0142 miejsce przed czasem, gdzie\u015b poza czasem. Mit opisuje postacie fikcyjne. Zmartwychwstanie posiada opis ludzi, kt\u00f3rzy rzeczywi\u015bcie \u017cyli oraz lud ten jest osadzony w czasie. Zmartwychwstanie Jezusa jest r\u00f3\u017cne od wskrzeszenia c\u00f3rki Jaira b\u0105d\u017a \u0141azarza. Oni powr\u00f3cili do \u017cycia sprzed \u015bmierci i \u015bmier\u0107 ich nie omin\u0119\u0142a. Jezus zmartwychwstaj\u0105c wi\u0119cej nie umiera. \u015amier\u0107 nie ma nad nim w\u0142adzy. Jest to jedyne takie zmartwychwstanie. Zmartwychwstanie opisuj\u0105 wszystkie cztery Ewangelie. Jest to podstawowa prawda wiary co do kt\u00f3rej nigdy Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci. Na zmartwychwstaniu opiera si\u0119 nasza wiara. Opisy Ewangelist\u00f3w \u015bwiadcz\u0105, \u017ce Jezus zmartwychwsta\u0142 ciele\u015bnie (np. w ukazaniu si\u0119 \u015bw. Tomaszowi). Jezus ukazuje to samo cia\u0142o okaleczone podczas m\u0119ki. Dokeci<\/strong> (z gr. dokein<\/em> \u2013 odcina\u0107) uwa\u017cali, \u017ce Jezus mia\u0142 cia\u0142o pozorne. Ju\u017c za czas\u00f3w \u015bw. Jana pojawili si\u0119 dokeci, dlatego pisze on w Ewangelii o realno\u015bci cia\u0142a. \u015aw. Jan podkre\u015bla, \u017ce jest to cia\u0142o z krwi i ko\u015bci. Po zmartwychwstaniu Jezus ma cia\u0142o uwielbione. Jezus na brzegu znika uczniom sprzed oczu. Przychodzi do wieczernika mimo drzwi zamkni\u0119tych. Jezus posiada cia\u0142o, kt\u00f3re ju\u017c umrze\u0107 nie mo\u017ce.
                                \nDowody na zmartwychwstanie Chrystusa:<\/p>\n

                                  \n
                                1. Podstawowym dowodem na zmartwychwstanie jest pusty gr\u00f3b.<\/li>\n
                                2. Drugim argumentem s\u0105 Chrystofanie.<\/li>\n
                                3. Kolejnym argumentem jest wiara Ko\u015bcio\u0142a<\/li>\n<\/ol>\n

                                   
                                  \n <\/p>\n

                                  Eklezjologia<\/h3>\n

                                   
                                  \nPo uzasadnieniu tezy chrystologicznej rodz\u0105 si\u0119 dwa zasadnicze pytania: czy Jezus Chrystus zamierza\u0142 zapewni\u0107 swojemu dzie\u0142u i swojemu pos\u0142annictwu jaki\u015b okre\u015blony spos\u00f3b trwania i docierania do ludzi wszystkich czas\u00f3w? oraz drugie:, jak\u0105 form\u0119 organizacyjn\u0105 przewidzia\u0142 dla swojego dzie\u0142a.
                                  \nR\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy eklezjologi\u0105 dogmatyczn\u0105 a fundamentaln\u0105 polega na tym, \u017ce ta pierwsza zainteresowana jest tre\u015bci\u0105 wiary na temat Ko\u015bcio\u0142a druga natomiast wiarygodno\u015bci\u0105 tzn. zajmuje si\u0119 przede wszystkim pocz\u0105tkiem Ko\u015bcio\u0142a jego pochodzeniem od Chrystusa, jego zewn\u0119trzn\u0105 organizacj\u0105 jego autorytetem i zakresem w\u0142adz.<\/p>\n

                                  Okre\u015blenie Ko\u015bcio\u0142a<\/h5>\n

                                  Od czasu reformacji, kt\u00f3ra wywo\u0142a\u0142a \u017cyw\u0105 dyskusj\u0119 na temat wiarygodno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a, teologowie katoliccy podejmowali polemik\u0119 z protestantami w tym celu kard. Robert Bellarmin<\/strong> SI opracowa\u0142 klasyczn\u0105 definicj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a<\/strong>: \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 jest tylko jeden nie dwa, i ten jeden prawdziwy jest zgromadzeniem ludzi, z\u0142\u0105czonych razem przez wyznawanie tej samej wiary chrze\u015bcija\u0144skiej, przez uczestnictwo w tych samych sakramentach \u015bw., pod rz\u0105dami prawowitych pasterzy a szczeg\u00f3lnie jednego na ziemi zast\u0119pcy Chrystusa bp Rzymskiego\u201d. S\u0142abo\u015bci\u0105 tego okre\u015blenia jest skupienie si\u0119 na elementach zewn\u0119trznych, co jest zrozumia\u0142e, gdy przypomnimy sobie, \u017ce protestanci zanegowali widzialny i organizacyjny wymiar Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego. Definicja przetrwa\u0142 a\u017c do Soboru Watyka\u0144skiego II, kt\u00f3ry nie podj\u0105 si\u0119 pr\u00f3by wypracowania ostatecznej definicji Ko\u015bcio\u0142a.
                                  \nObrazy Ko\u015bcio\u0142a w Pi\u015bmie \u015bw.<\/strong>
                                  \nOwczarnia Bo\u017ca <\/strong>– Chrystus nazywa siebie Dobrym Pasterzem, kt\u00f3ry \u017cywi, otacza opiek\u0105 dokonuje odkupienia i prowadzi ca\u0142\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 wiernych do jednej owczarni. Tak\u017ce aposto\u0142owie pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 obrazem owczarni. S\u0105 \u015bwiadomi, \u017ce Chrystus powierzy\u0142 im dzia\u0142ania pasterskie. Zadania pasterza stosunku do ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a otrzyma\u0142 bp Rzymu (papie\u017c).
                                  \nRola uprawna <\/strong>– \u201eJest Ko\u015bci\u00f3\u0142 rol\u0105 uprawna, czyli rol\u0105 Bo\u017c\u0105 a niebieski rolnik zasadzi\u0142 go jako winnic\u0119 wybran\u0105\u201d (KK 6). Winoro\u015bl\u0105 prawdziw\u0105 jest Chrystus, kt\u00f3ry tym, co w nim trwaj\u0105, u\u017cycza wszelkiej urodzajno\u015bci i owocno\u015bci.
                                  \nKrzew winny <\/strong>– w kt\u00f3rym Chrystus jest szczepem a ludzie ga\u0142\u0105zkami (latoro\u015blami). W por\u00f3wnaniu powy\u017cszym akcent jest po\u0142o\u017cony na organiczny spos\u00f3b zjednoczenia z Chrystusem. \u201e Kto trwa we mnie a ja w nim ten przynosi owoc obwity\u201d (J 15, 5). W \u015bwietle tego obrazu tajemnica Ko\u015bcio\u0142a rozumiana jest jako \u015bcis\u0142e zjednoczenie z Bogiem.
                                  \nBudowla Bo\u017ca <\/strong>– Ko\u015bci\u00f3\u0142 nazwany jest budowl\u0105 Bo\u017ca, a Pan por\u00f3wna\u0142 siebie do kamienia w\u0119gielnego, czyli fundamentu. Na tym fundamencie Aposto\u0142owie buduj\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest Chrystusowy i nie mo\u017ce by\u0107 inny. Chrystus jest jego fundamentem, od Niego Ko\u015bci\u00f3\u0142 bierze moc i swoj\u0105 sp\u00f3jno\u015b\u0107. Aposto\u0142owie buduj\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142, ale czyni\u0105 to nie dzi\u0119ki w\u0142asnej mocy, lecz dzi\u0119ki mocy Chrystusa. Tylko On jest fundamentem i nikt go nie mo\u017ce zast\u0105pi\u0107.
                                  \nOblubienica Baranka <\/strong>– \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 nazywany jest nieskalan\u0105 oblubienic\u0105 niepokalanego Baranka, (Ap 19, 7), kt\u00f3r\u0105 Chrystus umi\u0142owa\u0142 i wyda\u0142 samego siebie za ni\u0105, aby j\u0105 u\u015bwi\u0119ci\u0107\u201d (KK 6). W my\u015bl, kt\u00f3rych Chrystus umi\u0142owa\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 jak swoj\u0105 oblubienic\u0119, z\u0142\u0105czy\u0142 go nierozerwalnym wi\u0119z\u0142em, \u017cywi go i piel\u0119gnuje pragn\u0105c, aby Ko\u015bci\u00f3\u0142 pozosta\u0142ym Mu wierny. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest ju\u017c oblubienic\u0105 Chrystusa za\u015b wierni powinni robi\u0107 wszystko, aby dochowa\u0107 swojej wierno\u015bci Chrystusowi, kt\u00f3ry kocha mi\u0142o\u015bci\u0105 oblubie\u0144cz\u0105 i zazdrosn\u0105. Zdrada wobec Chrystusa Oblubie\u0144ca jest podobna do cudzo\u0142\u00f3stwa, za\u015b wszelki grzech jest drog\u0105 do niewierno\u015bci.
                                  \nOkre\u015blenie syntetyzuj\u0105ce<\/strong>, ukazuj\u0105ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako realitas complexa<\/strong>:
                                  \n\u201eWyposa\u017cona za\u015b w organy hierarchiczne spo\u0142eczno\u015b\u0107 i zarazem mistyczne cia\u0142o Chrystusa, widzialne zrzeszenie i wsp\u00f3lnota duchowa, Ko\u015bci\u00f3\u0142 ziemski i Ko\u015bci\u00f3\u0142 bogaty w dary niebieskie – nie mog\u0105 by\u0107 pojmowane jako dwie rzeczy odr\u0119bne, przeciwnie tworz\u0105 one rzeczywisto\u015b\u0107 z\u0142o\u017con\u0105 (realitas complexa), kt\u00f3ra sk\u0142ada si\u0119 z pierwiastka Boskiego i ludzkiego\u201d (KK 8)<\/strong>
                                  \nDefinicja Bellarmina podkre\u015bla jedno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a i zwraca uwag\u0119 na wymiar ziemski Ko\u015bcio\u0142a. Definicja Soboru Watyka\u0144skiego II<\/strong> zawiera dwa aspekty: widzialny i duchowy, z kt\u00f3rych Ko\u015bci\u00f3\u0142 si\u0119 sk\u0142ada. Definicja zawiera trzy pary poj\u0119\u0107:<\/p>\n

                                    \n
                                  • Spo\u0142eczno\u015b\u0107 i mistyczne Cia\u0142o Chrystusa<\/li>\n
                                  • Widzialne zrzeszenie i duchowa wsp\u00f3lnota<\/li>\n
                                  • Ko\u015bci\u00f3\u0142 ziemski i Ko\u015bci\u00f3\u0142 bogaty w dary duchowe.<\/li>\n<\/ul>\n

                                    Poj\u0119cia te wyra\u017caj\u0105 dwa aspekty Ko\u015bcio\u0142a: ziemski i niebieski, ale w jednej rzeczywisto\u015bci Ko\u015bcio\u0142a. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest realno\u015bci\u0105 z\u0142o\u017con\u0105 – jest jedn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, ale z\u0142o\u017con\u0105. Jest tu pewna analogia do uni hipostatycznej Jezusa Chrystusa. Jezus by\u0142 jedn\u0105 osob\u0105 (rzeczywisto\u015bci\u0105) z\u0142o\u017cona z dw\u00f3ch natur Boskiej i ludzkiej podobnie jak Ko\u015bci\u00f3\u0142.
                                    \nInne okre\u015blenia na Ko\u015bci\u00f3\u0142 to Lud Bo\u017cy. Okre\u015blenie to spotykamy w ST, gdzie nar\u00f3d Izraelski okre\u015bla si\u0119 tym mianem, aby okre\u015bli\u0107 swoja odr\u0119bno\u015b\u0107 i jedno\u015b\u0107 w stosunku do pogan. Okre\u015blenie Lud Bo\u017cy spotykamy w NT dla okre\u015blenia Ko\u015bcio\u0142a. Po raz pierwszy zosta\u0142o to u\u017cyte przez \u015bw. Jakuba w Dz 15, 14. Okre\u015blenia tego nast\u0119pnie u\u017cywa \u015bw. Pawe\u0142 i \u015bw. Piotr w Listach. Okre\u015blenie Lud Bo\u017cy jest najcz\u0119\u015bciej u\u017cywane i najpopularniejsze w wieku XX. Najcz\u0119\u015bciej tym okre\u015bleniem pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II. Okre\u015blenie Lud Bo\u017cy \u015bci\u015ble zwi\u0105zane jest z przymierzem ST i pierwszym Ludem Bo\u017cym. Sob\u00f3r bardzo cz\u0119sto u\u017cywa r\u00f3wnie\u017c terminu Cia\u0142o Chrystusa na okre\u015blenie Ko\u015bcio\u0142a. Spotykamy to okre\u015blenie w listach \u015bw. Paw\u0142a, np. 1Kor 12,12; Ef 1,22.
                                    \nW NT Ko\u015bci\u00f3\u0142 okre\u015blany jest mianem Cia\u0142a Chrystusa, my okre\u015blamy Ko\u015bci\u00f3\u0142 mianem mistycznego Cia\u0142a Chrystusa. Stosujemy ten termin dla pewnego rozr\u00f3\u017cnienia. Cia\u0142o Chrystusa<\/strong> mo\u017cemy rozumie\u0107 przez:<\/p>\n

                                      \n
                                    • Sam\u0105 osob\u0119 Jezusa, kt\u00f3ry chodzi\u0142 po ziemi, a obecnie siedzi po prawicy Ojca<\/li>\n
                                    • Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/li>\n
                                    • Eucharysti\u0119 – realna obecno\u015b\u0107 Jezusa w chlebie.<\/li>\n<\/ul>\n

                                      Dawniej okre\u015blenie mistyczne Cia\u0142o Chrystusa stosowano w okre\u015bleniu do Eucharystii, a Cia\u0142em Chrystusa okre\u015blano Ko\u015bci\u00f3\u0142. W wyniku kwestionowania realnej obecno\u015bci Jezusa w Eucharystii na prze\u0142omie IX-XI w. terminy te zmieni\u0142y desygnaty i tak jest do dzi\u015b. Cia\u0142o Chrystusa to Eucharystia a mistyczne Cia\u0142o Chrystusa to Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n

                                      Unia hipostatyczna a Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/h5>\n

                                      W Jezusie Chrystusie obecne s\u0105 dwie natury Boska i ludzka. Te dwie natury s\u0105 zjednoczone w jednej Osobie st\u0105d nazwa unia hipostatyczna<\/strong> (unia osobowa). Nale\u017cy rozr\u00f3\u017cni\u0107 dwa terminy osoby (termin filozoficzny) i osobowo\u015b\u0107 (termin psychologiczny). Na mocy tego zjednoczenia ka\u017cdy, kto spotyka\u0142 Jezusa spotyka\u0142 Boga. Ka\u017cdy, kto widzi Jezusa widzi Boga. Jezus dzi\u0119ki swojemu cz\u0142owiecze\u0144stwu mia\u0142 charakter sakramentalny (widzialne cz\u0142owiecze\u0144stwo, niewidzialne B\u00f3stwo). Ko\u015bci\u00f3\u0142 podobnie jak Chrystus posiada struktur\u0119 sakramentaln\u0105 (widzialn\u0105 i niewidzialn\u0105). Skoro Chrystus jest prasakramentem<\/strong> to i Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest widzialnym narz\u0119dziem niewidzialnej \u0141aski Bo\u017cej, dlatego Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II m\u00f3wi:
                                      \n\u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 jest w Chrystusie niejako sakramentem, czyli znakiem i narz\u0119dziem wewn\u0119trznego zjednoczenia z Bogiem i jedno\u015bci ca\u0142ego rodzaju ludzkiego\u201e (KK 1)<\/strong>. Okre\u015blenie \u201eniejako\u201d u\u017cyte w definicji ma na celu odr\u00f3\u017cnienie sakramentu liturgicznego od sakramentu, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142.
                                      \nDefinicja sakramentu widzialny znak niewidzialnej \u0142aski jest zubo\u017cona. M\u00f3wi tylko o znaku a nie m\u00f3wi nic o dzia\u0142aniu. Dlatego SW II dodaje, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest sakramentem, czyli widzialny znakiem i narz\u0119dziem. Ka\u017cdy sakrament jest narz\u0119dziem i znakiem. Dlatego praktycznie ka\u017cdy chrze\u015bcijanin jest ambasadorem Boga.<\/p>\n

                                      Dodatek Apologetyczny:<\/h5>\n

                                      Dlaczego sporz\u0105dzamy wizerunki Boga (najcz\u0119\u015bciej Jezusa Chrystusa)? Wed\u0142ug ST i przykazania Izraelitom nie wolno by\u0142o sporz\u0105dza\u0107 wizerunku Boga. To przykazanie przej\u0119li muzu\u0142manie. Chrze\u015bcijanie nie maj\u0105 tego rodzaju przykazania w wyniku Wcielenia: \u201eKto Mnie zobaczy\u0142, zobaczy\u0142 i Ojca\u201d.
                                      \nKo\u015bci\u00f3\u0142 okre\u015blany jest mianem ecclesia<\/strong>. Grecki termin ecclesia by\u0142 u\u017cyty w Septuagincie (LXX) dla oddania hebr. terminu, quahal (kahal)<\/strong>. Grecki termin ecclesia zosta\u0142 przej\u0119ty przez \u0142acin\u0119. Termin hebr. u\u017cywany by\u0142 na okre\u015blenie wsp\u00f3lnoty, zgromadzenia, grupy spo\u0142eczno\u015bci. Z j\u0119zyka grec. termin ten wywodzi si\u0119 z czasownika kaleo<\/em> (zwo\u0142ywa\u0107). Mateusz u\u017cywa ten termin trzy razy. Wi\u0119cej w Ewangelii termin ten nie jest u\u017cywany. Cz\u0119\u015bciej u\u017cywany jest przez \u015bw. Paw\u0142a, Dz 25 i Ap 20. Termin ecclesia sugeruje, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest zgromadzeniem, spo\u0142eczno\u015bci\u0105, zebran\u0105, skrzykni\u0119t\u0105, zwo\u0142an\u0105 przez Boga.
                                      \nTermin ecclesia<\/strong> ma potr\u00f3jne znaczenie:<\/p>\n

                                        \n
                                      • aktualne, dora\u017ane zgromadzenie wiernych w celach liturgicznych (1Kor)<\/li>\n
                                      • jako Ko\u015bci\u00f3\u0142 lokalny (dzisiejsza diecezja) np. Dz 8,1<\/li>\n
                                      • jako Ko\u015bci\u00f3\u0142 powszechny, ca\u0142o\u015b\u0107, uniwersalny np. Mt 16,18<\/li>\n<\/ul>\n

                                        W wielu j\u0119zykach nazwa Ko\u015bci\u00f3\u0142\u00a0 wywodzi si\u0119 z \u0142ac. ecclesia, w innych j\u0119zykach wywodzi si\u0119 z przymiotnika gr. kyriake<\/em> (Pa\u0144ski) – tak\u017ce w j. s\u0142owia\u0144skim.<\/p>\n

                                        Ustanowienie Ko\u015bcio\u0142a<\/h5>\n

                                        Poprzez wieki istnia\u0142o prze\u015bwiadczenie, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 utworzony przez Jezusa Chrystusa. Nikt nie mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, co do tego. Dopiero reformacja przynios\u0142a w\u0105tpliwo\u015bci, co do ustanowienia Ko\u015bcio\u0142a. Ko\u015bci\u00f3\u0142 musia\u0142 odpowiedzie\u0107 na stawiane pytania. Odpowied\u017a na to pytanie nie jest proste Biblia nie podaje jednoznacznie momentu, kiedy Chrystus ustanowi\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142. S\u0142owo Ko\u015bci\u00f3\u0142 pojawia si\u0119 w Ewangeliach tylko 4 razy. Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce Chrystus przyszed\u0142 za\u0142o\u017cy\u0107 tylko Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce, a powsta\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142. Zastan\u00f3wmy si\u0119 nad r\u00f3\u017cnic\u0105 mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em a Kr\u00f3lestwem Bo\u017cym. Podstawy:<\/p>\n

                                          \n
                                        • Nauczanie Jezusa o Kr\u00f3lestwie Bo\u017cym<\/li>\n
                                        • Nakre\u015blenie pewnych struktur religijnych np. powo\u0142anie Aposto\u0142\u00f3w<\/li>\n
                                        • Zawarcie nowego przymierza na Kalwarii i jego antycypacja (uprzedzaj\u0105ce urzeczywistnienie) w czasie ostatniej wieczerzy.<\/li>\n<\/ul>\n

                                          Idea Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego wywodzi si\u0119 ze ST. W Starym Testamencie Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce<\/strong> opiera\u0142o si\u0119 na idei wybrania jednego narodu przez Boga, a celem by\u0142o zbawienie mesja\u0144skie. Mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 3 podstawy narodu wybranego:<\/p>\n

                                            \n
                                          • Przymierze Boga z Abrahamem<\/li>\n
                                          • Przymierze na Synaju<\/li>\n
                                          • Teokracja Izraela<\/li>\n<\/ul>\n

                                            Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce w przekonaniu Izraelit\u00f3w \u0142\u0105czy si\u0119 ze zbawieniem, czyli kr\u00f3lowaniem Boga. Kr\u00f3lestwo to mia\u0142o si\u0119 jednak rozci\u0105ga\u0107 na pogan – na ca\u0142y \u015bwiat. Kiedy Chrystus si\u0119 zjawi\u0142 ludzie pragn\u0119li, aby zosta\u0142 kr\u00f3lem i uwolni\u0142 ich od panowania rzymskiego. Chrystus wykorzysta\u0142 oczekiwanie ludzi na kr\u00f3lestwo i g\u0142osi\u0142 Kr\u00f3lestwo niebieskie. U \u015bw. \u0141ukasza termin Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce pojawia si\u0119 50 razy, u Mateusza – 51 razy, a u Marka – 39 razy. Termin ten stopniowo zanika i w Dz wyst\u0119puje tylko 4 razy. Jan Chrzciciel ju\u017c zapowiada\u0142 przyj\u015bcie Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego. Jezus wielokrotnie g\u0142osi je np. rozsy\u0142aj\u0105c uczni\u00f3w, nauczaj\u0105c. Po zmartwychwstaniu Jezus ukazuj\u0105c si\u0119 uczniom g\u0142osi Kr\u00f3lestwo niebieski. Co wi\u0119cej Jezus przedstawia Kr\u00f3lestwo niebieskie jako co\u015b wa\u017cnego: \u201estarajcie si\u0119 najpierw o Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce\u201d.
                                            \nWyja\u015bnienie Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego<\/strong> mo\u017cna zestawi\u0107 w dwie pary poj\u0119\u0107:<\/p>\n

                                              \n
                                            • eschatologiczno-doczesna<\/li>\n
                                            • duchowo-empiryczna<\/li>\n<\/ul>\n

                                              Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce w sensie eschatologicznym<\/strong>. W sensie eschatologicznym o Kr\u00f3lestwie Jezus m\u00f3wi np. w czasie kazania na g\u00f3rze, o raz w innych fragmentach. Jednak Jezus m\u00f3wi te\u017c o kr\u00f3lestwie w sensie doczesnym nie umniejszaj\u0105c sensu doczesnego. Obraz, jakim si\u0119 pos\u0142uguje Jezus np. ziarna, zaczyn, itp. najlepiej wyja\u015bniaj\u0105 sens doczesny i eschatologiczny. Kr\u00f3lestwo ju\u017c jest, ale ujawni si\u0119 w pe\u0142ni w czasach eschatologicznych.
                                              \nKr\u00f3lestwo Bo\u017ce o charakterze duchowym<\/strong>. Jezus odrzuca mylne poj\u0119cia na temat kr\u00f3lestwa jako politycznego panowania. Nie dba\u0142 r\u00f3wnie\u017c o sprawy ziemskie tak jak o duchowe. Sam Jezus powiedzia\u0142, \u017ce Jego kr\u00f3lestwo nie jest z tego \u015bwiata (J 18,36).Z drugiej strony nie mo\u017cna odrzuci\u0107 jej widzialnego charakteru. Jezus mimo ze nie dba\u0142 o sprawy ziemskie, to w ca\u0142o\u015bci wype\u0142nia\u0142 Prawo. Silny jest charakter sakramentalny Kr\u00f3lestwa np. Jezus ustanawia chrzest, eucharysti\u0119, uzdrawia przez dotyk. Bram\u0105 do Kr\u00f3lestwa jest obrz\u0119d chrztu. Opisy Kr\u00f3lestwa, jakie stosuje Jezus odnosz\u0105 si\u0119 do rzeczywisto\u015bci widzialnej np. per\u0142a, ziarno itp. Uczniowie i aposto\u0142owie s\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 widzialn\u0105 nawet nauczanie Jezusa da\u0142o si\u0119 wys\u0142ucha\u0107, spisa\u0107 itp. Dlatego Kr\u00f3lestwo ma zar\u00f3wno wymiar empiryczny jak i duchowy.
                                              \nKr\u00f3lestwa Bo\u017cego nie mo\u017cna uto\u017csamia\u0107 z Ko\u015bcio\u0142em. Ko\u015bci\u00f3\u0142 pokrywa si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105 Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego, ale nie jest z nim to\u017csame. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest zacz\u0105tkiem, pocz\u0105tkiem Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego, ale Kr\u00f3lestwo jest obszerniejsze od Ko\u015bcio\u0142a. Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce to mi\u0142o\u015b\u0107, pok\u00f3j, sprawiedliwo\u015b\u0107 itp. Tam gdzie panuj\u0105 te cnoty tam jest Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest nowym narodem wybranym, dlatego tak jak nar\u00f3d Starego Przymierza mia\u0142 uczestnictwo w Kr\u00f3lestwie Bo\u017cym tak Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma uczestnictwo w Kr\u00f3lestwie Bo\u017cym. W przekonaniu samych Izraelit\u00f3w, Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce mia\u0142o si\u0119 rozszerza\u0107 na inne narody. To rozsze\u017cenie wype\u0142nia\u0142o si\u0119 w uczestnictwie Ko\u015bcio\u0142a w Kr\u00f3lestwie Bo\u017cym.<\/p>\n

                                              Spo\u0142eczna Struktura Ko\u015bcio\u0142a<\/h5>\n

                                              Om\u00f3wione zostan\u0105 dwie struktury:<\/p>\n

                                                \n
                                              • Apostolat<\/li>\n
                                              • Prymat<\/li>\n<\/ul>\n

                                                Apostolat<\/strong> (urz\u0105d apostolski)
                                                \nJezus powo\u0142a\u0142 aposto\u0142\u00f3w (apostolo<\/em> – z grec. pos\u0142any) w liczbie12. Powo\u0142a\u0142 ich na pocz\u0105tku swojej publicznej dzia\u0142alno\u015bci. Przez czas pobytu ziemskiego przygotowa\u0142 aposto\u0142\u00f3w do pe\u0142nienia misji, jaka b\u0119d\u0105 pe\u0142ni\u0107 po Jego odej\u015bciu. Jezus udzieli\u0142 im w\u0142adzy (uprawnienia) oraz na\u0142o\u017cy\u0142 obowi\u0105zki: nauczania, u\u015bwi\u0119cania, pasterzowania. Przez w\u0142adz\u0119, czyli pewne uprawnienia aposto\u0142owie maj\u0105 uprawnienia do sprawowania rzeczy \u015bwi\u0119tych. Pseudo Dionizy Areopagita u\u017cy\u0142 terminu hierarchia w odniesieniu do w\u0142adzy przekazywanej przez kolegium aposto\u0142\u00f3w. Termin wywodzi si\u0119 z j. greckiego heros arche<\/strong> – \u015bwi\u0119ta w\u0142adza. Obecnie termin ten jest inaczej rozumiany jako pewna gradacja np. hierarchia warto\u015bci, stopni wojskowych. Pierwotnie jednak oznacza \u015bwi\u0119t\u0105 w\u0142adz\u0119. Termin \u015bwi\u0119ty<\/strong> mo\u017cna rozumie\u0107 w spos\u00f3b:<\/p>\n

                                                  \n
                                                • ontyczny<\/strong> – odnosi si\u0119 tylko do Boga jako doskona\u0142o\u015bci bez brak\u00f3w<\/li>\n
                                                • moralny<\/strong> – kto\u015b, kto si\u0119 odznacza \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105, doskona\u0142o\u015bci\u0105 cn\u00f3t<\/li>\n
                                                • funkcjonalny<\/strong> – mo\u017cna odnie\u015b\u0107 do os\u00f3b, funkcji czy proces\u00f3w maj\u0105cych kontakt z sacrum, \u0142ask\u0105, u\u015bwi\u0119ceniem; ukierunkowane na po\u015bredniczenie w rzeczach \u015bwi\u0119tych<\/li>\n<\/ul>\n

                                                  W\u0142a\u015bnie w\u0142adz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 nale\u017cy rozumie\u0107 w sensie funkcjonalnym tak samo bp Rzymu – Ojciec \u015awi\u0119ty. Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017cna rozumie\u0107 w trzech p\u0142aszczyznach \u015bwi\u0119to\u015bci; we sensie ontycznym (obecno\u015b\u0107 Boga), moralnej (\u015bwi\u0119to\u015b\u0107 moralna cz\u0142owiecze\u0144stwa Jezusa Chrystusa, oraz licznych \u015bwi\u0119tych) oraz funkcjonalnej. Mt 18,18 – \u201eZaprawd\u0119 powiadam wam: cokolwiek zwi\u0105\u017cecie na ziemi, b\u0119dzie zwi\u0105zane w niebie, a cokolwiek rozwi\u0105\u017cecie na ziemi b\u0119dzie rozwi\u0105zane w niebie\u201d. W\u0142adza wi\u0105zania i rozwi\u0105zywania nak\u0142ada pewne obowi\u0105zki lub zwalnia od nich. Jest to w\u0142adza podparta sankcj\u0105 nadprzyrodzon\u0105. Jest to w\u0142adza dotycz\u0105ca rzecz \u015bwi\u0119tych. Nadanie w\u0142adzy odbywa si\u0119 w momencie Wniebowst\u0105pienia Jezusa. Jest to tzw. wielki nakaz misyjny. Mamy to nadanie w\u0142adzy Mt 28, 18-20. Nadanie w\u0142adzy odbywa si\u0119 w spos\u00f3b zwyczajny. Jezus poleca uczniom, aby nauczali wszystkich. Poleca tak\u017ce, aby chrzcili. Chrzest ma by\u0107 narz\u0119dziem u\u015bwi\u0119cenia. Jest to, wi\u0119c nakaz u\u015bwi\u0119cania. Dalej Jezus wymaga zachowywania nauki, pewnych postaw. St\u0105d w teologii m\u00f3wi si\u0119 o trzech obowi\u0105zkach uczni\u00f3w na wz\u00f3r Chrystusa: nauczania, u\u015bwi\u0119cania i pasterzowania. Ma to zwi\u0105zek z potr\u00f3jn\u0105 funkcj\u0105 Jezusa<\/strong>: prorock\u0105<\/em> (nauczanie), kap\u0142a\u0144sk\u0105<\/em> (u\u015bwi\u0119cania) oraz kr\u00f3lewska<\/em> (pasterzowania). W ST w\u0142a\u015bnie przez namaszczenie olejami spe\u0142niaj\u0105 si\u0119 te trzy funkcje: proroka, kap\u0142ana, kr\u00f3la. Ka\u017cdy poprzez chrzest uczestniczy w tej misji Chrystusa, ale w inny spos\u00f3b.
                                                  \nPowinno si\u0119 m\u00f3wi\u0107 kap\u0142a\u0144stwo powszechne czy wsp\u00f3lne?
                                                  \nT\u0142umaczenie \u0142aci\u0144skie precyzyjnie oznacza kap\u0142a\u0144stwo wsp\u00f3lne<\/strong>, a nie powszechne. Dlatego powinni\u015bmy u\u017cywa\u0107 terminu kap\u0142a\u0144stwa wsp\u00f3lnego, w kt\u00f3ry ka\u017cdy z nas przez chrzest uczestniczy (przez wszczepienie w kap\u0142a\u0144stwo Chrystusa). Oczywi\u015bcie nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 kap\u0142a\u0144stwo wsp\u00f3lne od sakramentalnego zwany kap\u0142a\u0144stwem \u015bwi\u0119ce\u0144. Kap\u0142a\u0144stwo \u015bwi\u0119ce\u0144 nazywane jest kap\u0142a\u0144stwem s\u0142u\u017cebnym. Nie jest to r\u00f3\u017cnica ilo\u015bciowa, lecz jako\u015bciowa. Jest to zupe\u0142nie inny rodzaj kap\u0142a\u0144stwa \u2013 tamten na mocy chrztu, a ten na mocy \u015bwi\u0119ce\u0144. Nakaz misyjny zapewnia o obecno\u015bci Chrystusa a\u017c do ko\u0144ca \u015bwiata, czas\u00f3w. Inni ewangeli\u015bci podobnie przekazuj\u0105 owy nakaz misyjny. \u015aw. \u0141ukasz dodaje, \u017ce uczniowie maja by\u0107 \u015bwiadkami. Dz opisuj\u0105 nauczanie Ko\u015bcio\u0142a przez aposto\u0142\u00f3w pomimo sprzeciw\u00f3w i trudno\u015bci. \u015aw. Piotr naucza mimo tego ze zabroni\u0142 mu tego Sanhedryn. Aposto\u0142owie r\u00f3wnie\u017c pe\u0142nia funkcj\u0119 u\u015bwi\u0119cania: udzielaj\u0105 chrztu, gromadz\u0105 ludzi na \u0142amaniu chleba. W\u0142adza pasterska wyra\u017ca si\u0119 np. w soborze Jerozolimskim, upominaniu (np. przez listy) czy wykluczanie ze wsp\u00f3lnoty Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n

                                                  Prymat<\/h5>\n

                                                  Termin prymat wywodzi si\u0119 od \u0142ac. primus<\/em> – pierwszy. W Ko\u015bciele termin ten odnosi si\u0119 do \u015bw. Piotra i jego nast\u0119pc\u00f3w b\u0119d\u0105cych biskupami Rzymu. Oznacza pierwsze\u0144stwo biskupa Rzymu. W Pi\u015bmie \u015bw. znajdujemy zapowied\u017a oraz przekazanie prymatu aposto\u0142owi, \u015bw. Piotrowi. Zapowied\u017a przekazania prymatu znajdujemy w Mt 16,16nn. Pan Jezus obiecuje \u015bw. Piotrowi przekazanie w\u0142adzy. Piotr ma by\u0107 opok\u0105, ska\u0142\u0105, fundamentem. Piotr ma r\u00f3wnie\u017c otrzyma\u0107 klucze kr\u00f3lestwa. Klucze s\u0105 symbolem w\u0142adzy, dlatego jest to w\u0142adza kluczy. Po trzecie Jezus zapowiada w\u0142adze wi\u0105zania i rozwi\u0105zania w znaczeniu nadprzyrodzonym. Przekazanie prymatu \u015bw. Piotrowi znajdujemy w J 21,15 nn. Mamy do czynienie z trzykrotnym wyznaniem mi\u0142o\u015bci \u015bw. Piotra, ale r\u00f3wnie\u017c potr\u00f3jny nakaz: \u201epa\u015b baranki (owce) moje.\u201d Jezus przekazuje uprawnienia pasterskie \u015bw. Piotrowi.
                                                  \nDodatkowe racje przemawiaj\u0105ce za prymatem obdarzonym przez Jezusa. Pierwsze to zmiana imienia z Szymona na Kefas (Kefas- ska\u0142a). Imi\u0119 to zapowiada pe\u0142nion\u0105 funkcj\u0119 przez Piotra i tylko przez Piotra. Tylko Piotr w\u015br\u00f3d aposto\u0142\u00f3w ma zmienione imi\u0119. Jezus modli si\u0119 o umocnienie w wierze dla \u015bw. Piotra (Lk 22. 23-33). Jezus modli si\u0119 o umocnienie dla Piotra, aby i on m\u00f3g\u0142 umacnia\u0107 innych. Po trzecie szczeg\u00f3lne miejsce Piotra w kolegium apostolskim i w Ko\u015bciele. \u015awiadczy o ty fakt, \u017ce jest on wymieniony w ewangeliach 114 razy, a w Dz 57 raz. \u015aw. Jan w ewangeliach wymieniony jest 38 razy a inni aposto\u0142owie rzadziej.<\/p>\n

                                                  Sukcesja Apostolska i Prymat<\/h5>\n

                                                  W Ewangeliach w s\u0142owach Jezusa nie ma bezpo\u015bredniego pouczenia, kt\u00f3ry by wprost m\u00f3wi\u0142 o tym zagadnieniu. Mimo to w Ko\u015bciele od samego pocz\u0105tku istnieje przekonanie o sukcesji np. wyb\u00f3r Macieja na miejsce Judasza i dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u015bw. Paw\u0142a, kt\u00f3ry zosta\u0142 aposto\u0142em po ziemskim \u017cyciu Chrystusa. W Dz znajdujemy wiele tekst\u00f3w dotycz\u0105cych zak\u0142adania wsp\u00f3lnot ko\u015bcielnych i ustanawiani kap\u0142an\u00f3w, biskup\u00f3w, diakon\u00f3w. Uzasadnienie sukcesji czerpiemy po\u015brednio ze s\u0142\u00f3w Jezusa: \u201eId\u017acie na ca\u0142y \u015bwiat i g\u0142o\u015bcie ewangelie wszelkiemu stworzeniu\u201d, \u201eJa b\u0119d\u0119 z wami przez wszystkie dni a\u017c do sko\u0144czenia \u015bwiata\u201d. Poniewa\u017c wszyscy jeste\u015bmy \u015bmiertelni Aposto\u0142owie nie mogli g\u0142osi\u0107 Ewangelii do sko\u0144czenia \u015bwiata. St\u0105d wynika jasna potrzeba przekazania funkcji. Po\u015brednio mo\u017cna to uzasadnienie znale\u017a\u0107 r\u00f3wnie\u017c w wydarzeniu ustanowienia Eucharystii, gdzie Jezus poleca czyni\u0107 to na pami\u0105tk\u0119 ilekro\u0107 uczniowie b\u0119d\u0105 si\u0119 spotyka\u0107. Podobnie ma si\u0119 sukcesja zwi\u0105zana z prymatem. Piotr zosta\u0142 ustanowiony ska\u0142\u0105, na kt\u00f3rej ma by\u0107 zbudowany Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3rego bramy piekielne nie przemog\u0105. Poniewa\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 trwa potrzebny jest fundament (ska\u0142a) tego Ko\u015bcio\u0142a. Po Piotrze kolejno papie\u017cami byli Linus, Klet, Klemens.
                                                  \nMiejsce sprawowania urz\u0119du Papie\u017ca.<\/strong>
                                                  \nDlaczego Rzym<\/strong> jest stolic\u0105 i wiedzie prym nad innymi biskupstwami? Ju\u017c Piotr przebywa\u0142 w Rzymie sk\u0105d pisa\u0142 listy. Wiele pierwszych dzie\u0142 pozabiblijnych wskazuje na wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 Rzymu w Ko\u015bciele. R\u00f3wnie\u017c badania archeologiczne dostarczaj\u0105 nam wiele informacji. Odkryto, \u017ce bazylika \u015bw. Piotra i Paw\u0142a zosta\u0142a zbudowana na cmentarzu poga\u0144skim, gdzie znaleziono grup \u015bw. Piotra z napisem \u201e Tu le\u017cy Piotr\u201d. Autorytet papie\u017ca jest uwydatniony w sporze w Koryncie, gdzie g\u0142os zabra\u0142 Klemens \u00f3wczesny papie\u017c, mimo \u017ce \u017cy\u0142 jeszcze \u015bw. Jan aposto\u0142. Ju\u017c wtedy uwa\u017cano g\u0142os papie\u017ca za rozstrzygaj\u0105cy i ostateczny. Kolejny sp\u00f3r dotyczy\u0142 \u015bwi\u0119towania Wielkanocy. Ostatecznie g\u0142os zabra\u0142 w tej sprawie papie\u017c Wiktor I, kt\u00f3ry powiedzia\u0142, \u017ce je\u017celi, kto\u015b nie pos\u0142ucha jego zarz\u0105dzenia, kt\u00f3re jest zarz\u0105dzeniem ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a zostanie wykluczony. Kolejny sp\u00f3r dotyczy\u0142 chrztu heretyk\u00f3w. Zastawiania si\u0119 nad wa\u017cno\u015bci\u0105 tych chrzt\u00f3w i czy trzeba jeszcze raz chrzci\u0107. Papie\u017c Stefan I zaleci\u0142, \u017ce nie trzeba chrzci\u0107 tylko na\u0142o\u017cy\u0107 pokut\u0119 i przyj\u0105\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a. Zalecenie papie\u017ca by\u0142o ostateczne, mimo \u017ce wersja ponownego chrztu mia\u0142a wielu zwolennik\u00f3w. Rzym by\u0142 wa\u017cnym miejscem, gdzie w\u0119drowa\u0142y wa\u017cne postacie i znane postacie np. Polikarp. Do Rzymu zg\u0142aszano postulaty, pro\u015bby. Do Rzymu odwo\u0142ywano si\u0119 jak do instancji najwy\u017cszej. Rzym nie mo\u017ce by\u0107 przez nikogo s\u0105dzony.<\/p>\n

                                                  Istota w\u0142adzy prymacjalnej i jej zakres<\/h6>\n

                                                  Nauka dotycz\u0105ca tego zagadnienia zosta\u0142a okre\u015blona na Soborze Watyka\u0144skim I<\/strong> w dokumencie Pastor aeternum<\/em><\/strong> w roku 1870. Zbi\u00f3r dokument\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a \u2013 Dentziger – t\u0142um. polskie Breviarium fidei<\/em>. Ko\u015bci\u00f3\u0142 wydaj\u0105c dokument zawsze wydaje dwie cz\u0119\u015bci: pierwsz\u0105 pozytywn\u0105 (opis zagadnienia, potwierdzenie) oraz negatywn\u0105 (tzw. kanon). Cz\u0119\u015b\u0107 negatywna jest streszczeniem cz\u0119\u015bci pozytywnej. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II mia\u0142 cel pastoralny, a nie doktrynalny (nie og\u0142osi\u0142 \u017cadnego dogmatu), dlatego nie mia\u0142 tego charakteru. Inne sobory tak wydawa\u0142y dokumenty.
                                                  \nDokument Pastor aeternum<\/em> wymienia cechy prymatu<\/strong>:<\/p>\n

                                                    \n
                                                  1. W\u0142adza s\u0105downicza<\/strong> – papie\u017c ustala prawa, wykonuje w\u0142adz\u0119 s\u0105downicz\u0105 oraz egzekwuje to prawo.<\/li>\n
                                                  2. W\u0142adza najwy\u017csza<\/strong>– w dziedzinie religijnej nie ma innej wy\u017cszej w\u0142adzy na ziemi. Sob\u00f3r ma taka sama w\u0142adz\u0119, r\u00f3wnoleg\u0142\u0105.<\/li>\n
                                                  3. W\u0142adza pe\u0142na sama z siebie<\/strong> – papie\u017c z racji pe\u0142nienia swego urz\u0119du posiada pe\u0142nie w\u0142adzy jurysdykcyjnej.<\/li>\n
                                                  4. W\u0142adza powszechna<\/strong> – papie\u017cowi przys\u0142uguje najwy\u017csze miejsce w Ko\u015bciele z racji miejsca, spraw i os\u00f3b.<\/li>\n
                                                  5. W\u0142adza zwyczajna<\/strong> – papie\u017c jest w\u0142a\u015bciwy podmiotem tej w\u0142adzy. Mo\u017ce os wys\u0142a\u0107 w r\u00f3\u017cnych sprawach swojego legata, kt\u00f3ry posiada w tym momencie w\u0142adz\u0119 delegowan\u0105.<\/li>\n
                                                  6. W\u0142adza bezpo\u015brednia<\/strong> – papie\u017c mo\u017ce korzysta\u0107 ze swojej w\u0142adzy w stosunku do miejsc i os\u00f3b zwracaj\u0105c si\u0119 w spos\u00f3b bezpo\u015bredni bez zwracania si\u0119 do innych w\u0142adz np. biskupa, opata, prze\u0142o\u017conego.<\/li>\n
                                                  7. W\u0142adza biskupia<\/strong> – w\u0142adza zwi\u0105zana z pe\u0142nieniem urz\u0119du biskupa Rzymu.<\/li>\n<\/ol>\n
                                                    Kolegialno\u015b\u0107 w\u0142adzy w Ko\u015bciele<\/h5>\n

                                                    Tak\u017ce kolegium biskup\u00f3w posiada w\u0142adz\u0119 najwy\u017csz\u0105 w Ko\u015bciele. Piotr by\u0142 cz\u0142onkiem kolegium apostolskiego, kt\u00f3rego kontynuatorem jest kolegium biskup\u00f3w. Ka\u017cdy biskup w danym mie\u015bcie (diecezji) ma najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0119 w tym miejscu. Natomiast wszyscy biskupi, kiedy zgromadzeni s\u0105 na soborze to posiadaj\u0105 zakres w\u0142adzy r\u00f3wnej papie\u017cowi. Sob\u00f3r zawsze jest zwo\u0142ywany w \u0142\u0105czno\u015bci z papie\u017cem. Kwestiami zwi\u0105zanymi z pos\u0142ug\u0105 biskup\u00f3w zaj\u0105\u0142 si\u0119 Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II. W\u0142\u0105czenie do kolegium biskup\u00f3w<\/strong> nast\u0119puje poprzez:<\/p>\n

                                                      \n
                                                    1. Konsekracj\u0119 biskupi\u0105.<\/li>\n
                                                    2. Przez trwanie we wsp\u00f3lnocie z g\u0142ow\u0105 i cz\u0142onkami kolegium biskupiego.<\/li>\n<\/ol>\n

                                                      Od samego pocz\u0105tku Ko\u015bcio\u0142a jasny by\u0142 charakter omawianego zagadnienia. Z jednej strony konieczno\u015bci chrztu i Ko\u015bcio\u0142a do zbawienia i z drugiej strony powszechna wola zbawcza Boga. Wyrazi\u0142o si\u0119 to w postaci okre\u015bleni w Ko\u015bciele: Extra ecclesiam Nulla salus<\/em><\/strong> (Cyprian z Kartaginy)
                                                      \nDlatego mo\u017cliwe by\u0142o uznanie pragnienia chrztu b\u0105d\u017a nie\u015bwiadomo\u015bci niezawinionej. Zagadnienie to zosta\u0142o om\u00f3wione na Soborze Watyka\u0144skim II. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest okre\u015blony mianem sakramentu – jest znakiem widzialnym Boga. Dokument soborowy m\u00f3wi o dw\u00f3ch rodzajach ludzi: przynale\u017cnych<\/strong> lub przyporz\u0105dkowanych<\/strong>. Z tej racji, \u017ce jest ka\u017cdy jako\u015b powi\u0105zany z Jezusem. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest konieczny do zbawienia. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest znakiem i narz\u0119dziem zbawienia.
                                                      \nSchemat przynale\u017cno\u015bci i przyporz\u0105dkowania do Ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n
                                                      <\/td>\n<\/tr>\n
                                                      <\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

                                                       
                                                      \n 
                                                      \nPrzynale\u017cno\u015b\u0107<\/p>\n\n\n\n\n\n\n
                                                      <\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
                                                      <\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
                                                      <\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
                                                      <\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

                                                       
                                                      \n 
                                                      \n 
                                                      \n 
                                                      \n 
                                                      \n 
                                                      \n 
                                                      \n 
                                                      \nPrzyporz\u0105dkowanie
                                                      \nludzko\u015b\u0107
                                                      \n 
                                                      \nDo Ko\u015bcio\u0142a mo\u017cna przynale\u017ce\u0107<\/strong> (by\u0107 wcielonym) w spos\u00f3b pe\u0142ny<\/strong> lub niepe\u0142ny<\/strong>.
                                                      \nDo spo\u0142eczno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a wcieleni s\u0105 w pe\u0142ni ci, kt\u00f3rzy:<\/p>\n

                                                        \n
                                                      1. Maj\u0105c Ducha Chrystusowego (Rz 8,9-10)<\/li>\n
                                                      2. w ca\u0142o\u015bci przyjmuj\u0105 przepisy Ko\u015bcio\u0142a<\/li>\n
                                                      3. i wszystkie ustanowione w nim \u015brodki zbawienia<\/li>\n
                                                      4. w jego widzialnym organizmie pozostaj\u0105 w \u0142\u0105czno\u015bci z Chrystusem polegaj\u0105cych na wi\u0119zach:\n
                                                          \n
                                                        1. wyznania wiary<\/li>\n
                                                        2. sakrament\u00f3w<\/li>\n
                                                        3. zwierzchnictwa ko\u015bcielnego<\/li>\n
                                                        4. wsp\u00f3lnoty (comunio)<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n

                                                          W tradycyjnych definicjach podkre\u015blano jedno\u015b\u0107 wyznania wiary, \u015brodk\u00f3w zbawienia oraz zwierzchnictwa ko\u015bcielnego. Sob\u00f3r ubogaca te definicje. Granice przynale\u017cno\u015bci do Chrystusa wyznacza wiara i chrzest<\/strong>. Przynale\u017cno\u015b\u0107 odbywa si\u0119 w pe\u0142ni lub nie w pe\u0142ni. W spos\u00f3b pe\u0142ny<\/strong> mog\u0105 uczestniczy\u0107 katolicy<\/strong>. W spos\u00f3b nie pe\u0142ny nale\u017c\u0105 ci, kt\u00f3rzy nie spe\u0142niaj\u0105 jednego z wy\u017cej wymienionych warunk\u00f3w. Osoby, kt\u00f3re przynale\u017c\u0105 do Ko\u015bcio\u0142a w spos\u00f3b nie pe\u0142ny<\/strong> nosz\u0105 miano chrze\u015bcijan<\/strong>. Albo nie zachowuj\u0105 oni w pe\u0142ni doktryny wiary, albo nie trwaj\u0105 we wsp\u00f3lnocie pod zwierzchnictwem papie\u017ca, albo nie znaj\u0105 w pe\u0142ni narz\u0119dzi zbawienia, czyli sakrament\u00f3w. To, co \u0142\u0105czy ich z Ko\u015bcio\u0142em katolickim to przede wszystkim wiara i chrzest i dlatego nosz\u0105 miano chrze\u015bcijan. Inne rzeczy, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105: maja we czci Pismo \u015bw., wykazuj\u0105 gorliwo\u015b\u0107 w wierze, wierz\u0105 w Boga Ojca wszechmog\u0105cego i Syna Bo\u017cego, uznaj\u0105 inne sakramenty, sprawuj\u0105 Eucharysti\u0119, maja nabo\u017ce\u0144stwa do Maryi Dziewicy, \u017cyj\u0105 w \u0142asce, posiadaj\u0105 wiar\u0119 nadzieje i mi\u0142o\u015b\u0107, dary Ducha \u015bw., s\u0105 ukierunkowani na Chrystusa. S\u0105 to elementy widzialne opr\u00f3cz tego posiadaj\u0105 elementy nie widzialne (ortopraksi<\/em>). Jest to jednak nie weryfikowalne. Najbli\u017cej pe\u0142nego wcielenia w Ko\u015bci\u00f3\u0142 s\u0105 katechumeni do nich Ko\u015bci\u00f3\u0142 si\u0119 przyznaje. Mimo \u017ce nie maj\u0105 jeszcze chrztu, to maja pragnienie przyj\u0119cia go i nale\u017c\u0105 ju\u017c w jaki\u015b spos\u00f3b do Ko\u015bcio\u0142a.
                                                          \nPrzyporz\u0105dkowanie<\/strong> (ordinartur<\/em>) s\u0105 osoby nieochrzczone, ale pozostaj\u0105 w jaki\u015b spos\u00f3b w wi\u0119zi z Ko\u015bcio\u0142em i Chrystusem. Spo\u015br\u00f3d przyporz\u0105dkowanych mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 gradacj\u0119 przyporz\u0105dkowania<\/strong>, nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n

                                                            \n
                                                          • Nar\u00f3d \u017cydowski<\/strong> – starsi bracia w wierze; otrzyma\u0142 Stare Przymierze i z niego narodzi\u0142 si\u0119 Chrystus; otrzymali to samo Objawienie.<\/li>\n
                                                          • Muzu\u0142manie<\/strong> – wyznawcy Islamu, zachowuj\u0105c wiar\u0119 Abrahama wierz\u0105 oni w tego samego Boga, w jednego Boga.<\/li>\n
                                                          • Ci, kt\u00f3rzy szukaj\u0105 Boga po omacku<\/em><\/strong> – wyznawcy innych religii, po za judaizmem i islamem, czyli religie kosmocentryczne np. hindui\u015bci, buddy\u015bci, nie posiadaj\u0105 objawienia nadprzyrodzonego.<\/li>\n
                                                          • Agnostycy<\/strong> – ci, kt\u00f3rzy bez w\u0142asnej winy nie znaj\u0105 Boga, ale Go szczery sercem szukaj\u0105, oraz ci, kt\u00f3rzy w og\u00f3le nie doszli jeszcze do poznania Boga, nie z w\u0142asnej winny, ale \u017cyj\u0105 dobrze wed\u0142ug w\u0142asnego sumienia.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                            Schemat Ko\u015bcio\u0142a<\/h2>\n\n\n\n\n
                                                            <\/td>\n<\/tr>\n
                                                            <\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

                                                            \u00a0<\/strong>
                                                            \n 
                                                            \n <\/p>\n\n\n\n\n
                                                            <\/td>\n<\/tr>\n
                                                            <\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

                                                             
                                                            \n 
                                                            \n 
                                                            \nPrzynale\u017cno\u015b\u0107, granica: chrzest<\/em>
                                                            \n 
                                                            \n 
                                                            \n 
                                                            \n 
                                                            \n 
                                                            \n 
                                                            \n 
                                                            \n 
                                                            \n 
                                                            \nPrzyporz\u0105dkowanie
                                                            \n 
                                                            \n 
                                                            \n 
                                                            \nludzko\u015b\u0107
                                                            \n 
                                                            \nKK14:<\/strong> \u201eNie dost\u0119puje jednak zbawienia, cho\u0107by by\u0142 wcielony w spos\u00f3b pe\u0142ny, ten, kto tylko w spos\u00f3b zewn\u0119trzny jest obecny w Ko\u015bciele, ale sercem jest daleko od niego. Je\u015bli s\u0105 wcieleni w Ko\u015bci\u00f3\u0142, ale trwaj\u0105 w nim tylko cia\u0142em, a sercem s\u0105 daleko i je\u015bli nie wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z \u0142ask\u0105 my\u015bl\u0105, s\u0142owem i uczynkiem, to nie do\u015b\u0107, \u017ce zbawienia nie osi\u0105gn\u0105 to jeszcze surowiej b\u0119d\u0105 s\u0105dzeni\u201d.
                                                            \n\u017beby by\u0107 chrze\u015bcijaninem potrzebna jest ortodoksja<\/strong> i ortopraksja<\/strong>.<\/p>\n

                                                            To\u017csamo\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego<\/h5>\n

                                                            Temat mo\u017cna zawrze\u0107 w pytaniu:, kt\u00f3re z wyzna\u0144 chrze\u015bcija\u0144skich jest kontynuatorem tego, kt\u00f3ry za\u0142o\u017cy\u0142 Jezus Chrystus ?.
                                                            \nW XVI w. w wyniku reformacji pojawi\u0142o si\u0119 takie pytanie. Okre\u015blono wtedy kryteria, jakie powinny charakteryzowa\u0107 wyznanie, kt\u00f3re kontynuuje za\u0142o\u017cony Ko\u015bci\u00f3\u0142 przez Jezusa Chrystusa.
                                                            \nTe kryteria to:<\/p>\n

                                                              \n
                                                            • \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 <\/strong><\/li>\n
                                                            • powszechno\u015b\u0107 <\/strong><\/li>\n
                                                            • jedno\u015b\u0107 <\/strong><\/li>\n
                                                            • apostolsko\u015b\u0107<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                                                              Kryteria te powinny by\u0107 rozpoznawane przez ka\u017cdego cz\u0142owieka, powinny dotyczy\u0107 Ko\u015bcio\u0142a. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki wydaje si\u0119 by\u0107 uprzywilejowany, je\u015bli chodzi o jedno\u015b\u0107<\/strong>. Mamy jedno\u015b\u0107 sakrament\u00f3w, nauki, przepis\u00f3w, litgurgii, itp. Nie oznacza to, \u017ce inne Ko\u015bcio\u0142y nie posiadaj\u0105 tej jedno\u015bci. Wszystkie denominacje s\u0105 w pewien spos\u00f3b autokefaliczne, czyli autonomiczne i posiadaj\u0105 swojego zwierzchnika. Katolicy posiadaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u015bwi\u0119to\u015b\u0107<\/strong> Ko\u015bcio\u0142a oczywi\u015bcie na mocy Chrystusa, kt\u00f3ry jest \u015bwi\u0119ty i jest Jego g\u0142ow\u0105. Powszechno\u015b\u0107<\/strong> Ko\u015bcio\u0142a katolickiego jest r\u00f3wnie\u017c widoczna. Najwi\u0119cej wyznawc\u00f3w jest w Ko\u015bciele katolickim. Apostolsko\u015b\u0107<\/strong> Ko\u015bcio\u0142a katolickiego te\u017c jest pewna i mo\u017cna j\u0105 wykaza\u0107. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki posiada sukcesj\u0119 apostolsk\u0105.
                                                              \nKo\u015bci\u00f3\u0142 katolicki jest, wi\u0119c uprzywilejowany do tego, aby by\u0107 kontynuatorem Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego. O tym m\u00f3wi deklaracja Dominus Jezus<\/em><\/strong> oraz KK 8<\/strong>.
                                                              \nAutorytet ko\u015bcio\u0142a (papie\u017c i magisterium Ko\u015bcio\u0142a)<\/strong>
                                                              \nW czasie reformacji powsta\u0142 problem z uznaniem zwierzchno\u015bci papie\u017ca. Reformatorzy uwa\u017cali, \u017ce, \u015bw. Piotr wi\u00f3d\u0142 prymat i tylko on. Posiada\u0142, wi\u0119c urz\u0105d wyj\u0105tkowy i nikt po nim go nie otrzyma\u0142. Protestanci uznaj\u0105 zasad\u0119 sola scriptura<\/em> (samo Pismo \u015bw.). Uwa\u017caj\u0105, \u017ce ka\u017cdy czytaj\u0105cy Pismo \u015bw. pozostaje pod dzia\u0142aniem Ducha \u015bw., wi\u0119c ma prawo je interpretowa\u0107 autorytatywnie. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nie odbiera tej asystencji wierz\u0105cym, ale pierwsze\u0144stwo daje Ko\u015bcio\u0142owi i ka\u017cdy powinien odczytywa\u0107 Bibli\u0119 w Ko\u015bciele (nie pomija\u0107 r\u00f3wnie\u017c Tradycji). Dla protestant\u00f3w, wi\u0119c Pismo \u015bw. posiada najwi\u0119kszy autorytet. Zasz\u0142a, wi\u0119c potrzeba obrony autorytetu Ko\u015bcio\u0142a<\/strong> – jego biskup\u00f3w oraz Urz\u0119du Nauczycielskiego Ko\u015bcio\u0142a. W ewangelii Chrystus wyra\u017anie daje polecenie aposto\u0142om, aby szli i nauczali ludzi. T\u0105 misj\u0119 w \u015bwiecie kontynuuj\u0105 biskupi – nast\u0119pcy aposto\u0142\u00f3w.
                                                              \nCztery cechy Nauczycielskiego Urz\u0119du Ko\u015bcio\u0142a<\/strong>:<\/p>\n

                                                                \n
                                                              • jest urz\u0119dem \u017cywym<\/strong> – aplikuje prawdy zawarte w Biblii we wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat.<\/li>\n
                                                              • jest urz\u0119dem autentycznym i autorytatywnym<\/strong>– nie g\u0142osi swoich koncepcji, ale to, co otrzyma\u0142 od Boga.<\/li>\n
                                                              • jest urz\u0119dem tradycyjnym<\/strong> – tradeo, ere<\/em>– przekazywa\u0107, nie jest towarzystwem naukowym, nie wymy\u015bla swoich prawd, ale zadaniem jego jest przekazanie prawd Jezusa Chrystusa.<\/li>\n
                                                              • Jest urz\u0119dem, kt\u00f3ry cieszy si\u0119 przywilejem nieomylno\u015bci<\/strong> – dzi\u0119ki szczeg\u00f3lnej asystencji Ducha \u015bw. naucza tylko prawdy Bo\u017cej i jest wolny od b\u0142\u0119d\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                Urz\u0105d Nauczycielski Ko\u015bcio\u0142a nie jest ponad s\u0142owem Bo\u017cym, ale uczy tego, co zosta\u0142o mu przekazane. Urz\u0105d jest wolny od b\u0142\u0119d\u00f3w w nauczaniu moralnym i religijnym. Nieomylno\u015b\u0107 Urz\u0119du Nauczycielskiego Ko\u015bcio\u0142a opiera si\u0119 na asystencji Ducha \u015bw. oraz na uczestniczeniu tego Urz\u0119du w Ko\u015bciele, jest to, bowiem przywilej pozostawiony przez Chrystusa. Ko\u015bci\u00f3\u0142, bowiem wierzy, \u017ce ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142, nie mo\u017ce pob\u0142\u0105dzi\u0107. Nieomylno\u015b\u0107 nie jest rozszerzona o nowe objawienie, gdy\u017c objawienie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 ze \u015bmierci\u0105 ostatniego aposto\u0142a. Ko\u015bci\u00f3\u0142, wi\u0119c nie wprowadza nic nowego. Jest tylko wolny od b\u0142\u0119du w przekazie wiary i ustrzega przed b\u0142\u0119dami w ustanowionych dogmatach. Nieomylno\u015b\u0107 nie ustrzega przed bezgrzeszno\u015bci\u0105 i upadkiem poszczeg\u00f3lnych cz\u0142onk\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a. Obietnica nieomylno\u015bci zawarta jest w zapewnieniu Chrystusa: \u201eOto Ja b\u0119d\u0119 z wami po wszystkie dni, a\u017c do sko\u0144czenia \u015bwiata\u201d, (Mt 28,20). Zapewnienie to pochodzi r\u00f3wnie\u017c z obdarowania Duchem \u015bw.: \u201eDuch \u015bw. przypomni wam wszystko, co wam powiedzia\u0142em\u201d, itp.<\/p>\n

                                                                Podmiot nieomylno\u015bci<\/h5>\n

                                                                Podmiotem nieomylno\u015bci jest ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/strong>. Szczeg\u00f3lne uprawnienia i odpowiedzialno\u015b\u0107 z\u0142o\u017cy\u0142 Jezus na r\u0119ce aposto\u0142\u00f3w. Sensus fidei <\/em>– zmys\u0142 wiary; Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 depozyt wiary i dzi\u0119ki asystencji Ducha \u015awi\u0119tego posiada nadprzyrodzony zmys\u0142 wiary<\/strong>. Dzi\u0119ki temu zmys\u0142owi wiary niemo\u017cliwe jest, aby w ca\u0142ym Ko\u015bciele prawda zanik\u0142a. Poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci tego Ko\u015bcio\u0142a mog\u0105 oczywi\u015bcie pob\u0142\u0105dzi\u0107, ale ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie. Nad przekazem wiry czuwa Nauczycielski Urz\u0105d Ko\u015bcio\u0142a, czyli og\u00f3\u0142 biskup\u00f3w.
                                                                \nNauczycielski Urz\u0105d Ko\u015bcio\u0142a<\/strong> mo\u017cna podzieli\u0107 i wyodr\u0119bni\u0107 w nim:<\/p>\n

                                                                  \n
                                                                • Kolegium biskupie<\/strong> – om\u00f3wione przez Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II<\/li>\n
                                                                • Biskup Rzymu<\/strong> \u2013 papie\u017c – om\u00f3wiony przez Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                  Nauczanie kolegium biskupiego<\/strong> mo\u017cna podzieli\u0107:<\/p>\n

                                                                    \n
                                                                  1. Zwyczajne<\/strong> – odbywa si\u0119 przez codziennie nauczanie biskup\u00f3w w swoich diecezjach; zawsze w \u0142\u0105czno\u015bci z papie\u017cem i innymi biskupami.<\/li>\n
                                                                  2. Uroczyste<\/strong> – dokonuje si\u0119 na soborze powszechnym, kt\u00f3re jest legalnym spotkaniem biskup\u00f3w pod przewodnictwem papie\u017ca. Prawo rozpocz\u0119cia przys\u0142uguje papie\u017cowi.<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                    Nauczanie zwyczajne<\/strong> mo\u017ce mie\u0107 charakter nieomylny<\/strong>, gdy jest:<\/p>\n

                                                                      \n
                                                                    • jednomy\u015blno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d biskup\u00f3w<\/li>\n
                                                                    • zgadza si\u0119 z nauczaniem papie\u017ca<\/li>\n
                                                                    • musi mie\u0107 charakter definitywny i autorytatywny oraz musi by\u0107 przyj\u0119ty przez lud.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                      Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 KKK w Polsce.
                                                                      \nCho\u0107 poszczeg\u00f3lni biskupi nie posiadaj\u0105 przywileju nieomylno\u015bci indywidualnej, to jednak g\u0142osz\u0105c nauk\u0119, w\u00f3wczas, gdy nawet rozproszeni po \u015bwiecie, ale w \u0142\u0105czno\u015bci z reszt\u0105 biskup\u00f3w i papie\u017cem nauczaj\u0105c prawd autorytatywnie, jednomy\u015blnie zgadzaj\u0105 si\u0119 na jakie\u015b zdanie, to obowi\u0105zuje ono definitywnie w Ko\u015bciele (definicja niedok\u0142adna).
                                                                      \nNauczanie uroczyste<\/strong> – na soborze musz\u0105 by\u0107 obecni wszyscy biskupi, papie\u017c przewodzi soborowi. Sob\u00f3r i kwestie na nim poruszone, musza by\u0107 zatwierdzone przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 biskup\u00f3w oraz ostatecznie zatwierdzone przez papie\u017ca.
                                                                      \nRanga g\u0142oszonej nauki zale\u017cy od formy przekazu. Inna jest ranga dogmatu, encykliki, bulli, kazania papieskiego, itp. Ostatni soborem, kt\u00f3ry og\u0142osi\u0142 dogmat by\u0142 Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 form\u0105 pastoralna do g\u0142oszenia nauki.<\/p>\n

                                                                      Nieomylno\u015b\u0107 papie\u017ca<\/h5>\n

                                                                      Doktryna ta twierdzi, \u017ce ta nieomylno\u015b\u0107, w kt\u00f3rej biskupi uczestnicz\u0105 kolegialnie przys\u0142uguje, indywidualne r\u00f3wnie\u017c papie\u017cowi. Przekonanie to istnieje od staro\u017cytno\u015bci. Posta\u0107 definicji dogmatycznej otrzyma\u0142 na Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I. Nieomylno\u015b\u0107 dotyczy nauczania, a prymat dotyczy jurysdykcji, (czyli w\u0142adzy). W praktyce nauczanie nieomylne dotyczy nauczania w formie definicji dogmatycznej. Nie znaczy to, \u017ce pozosta\u0142e nauczanie papie\u017ca jest omylne.
                                                                      \nW czasie reformacji powsta\u0142a teoria concyliaryzmu<\/strong> (gallikanizmu), kt\u00f3ra uznawa\u0142a, \u017ce sob\u00f3r jest ponad papie\u017cem. Teoria ta nigdy nie zosta\u0142a zaaprobowana przez Ko\u015bci\u00f3\u0142. Przeciwn\u0105 teoria by\u0142 montanizm<\/strong>. Wszystko to mia\u0142o miejsce w XVIII w. W wyniku tych kontrowersji, Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I zebra\u0142 si\u0119, aby ustali\u0107 dogmat.
                                                                      \nW czasie soboru powsta\u0142a grupa antyinfallibilitanist\u00f3w. Ostatecznie na ok. 5000 biskup\u00f3w, dwa g\u0142osy by\u0142y przeciwne a 55 si\u0119 wstrzyma\u0142o.
                                                                      \nBF rozdz. 2 pkt 72 – orzeczenie (dogmat) o nieomylno\u015bci papie\u017ca<\/strong>: \u201eBiskup rzymski, gdy przemawia ex cathedra<\/em><\/strong> tzn. jako:<\/p>\n

                                                                        \n
                                                                      • Najwy\u017cszy pasterz ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a.<\/li>\n
                                                                      • Pe\u0142ni\u0105c urz\u0105d nast\u0119pcy \u015bw. Piotra<\/li>\n
                                                                      • Definiuje prawdy wiary i moralno\u015bci<\/li>\n
                                                                      • Przek\u0142ada je wiernym zobowi\u0105zuj\u0105c do ich zachowania<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                        Cieszy si\u0119 t\u0105 nieomylno\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 Chrystus chcia\u0142 uposa\u017cy\u0107 sw\u00f3j Ko\u015bci\u00f3\u0142. Dzieje si\u0119 to w celu umacniania braci w wierze w asystencji Ko\u015bcio\u0142a i na mocy samego papie\u017ca, a nie potwierdzeniu przez sob\u00f3r.
                                                                        \n\u00a0<\/strong>
                                                                        \n 
                                                                        \nChrystologia<\/strong>
                                                                        \n\u00a0<\/strong><\/p>\n

                                                                        Zagadnienia wst\u0119pne<\/h1>\n

                                                                        Nazwa<\/strong><\/h4>\n

                                                                        Przez wieki przedmiot ten nazywa\u0142 si\u0119 apologetyk\u0105<\/strong>. W Polsce ten termin utrzymywa\u0142 si\u0119 zw\u0142aszcza w \u015brodowisku warszawskim (KUL \u2013 teologia fundamentalna). Dyscyplina ta zajmuje si\u0119 naukowym badaniem podstaw chrze\u015bcija\u0144stwa, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 Objawienie, osoba Jezusa Chrystusa (chrystologia), Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119ty (eklezjologia). Jest to taki rodzaj teologii, kt\u00f3ry ch\u0119tnie odwo\u0142uje si\u0119 do argument\u00f3w rozumowych. Teologia fundamentalna jest nauk\u0105, kt\u00f3ra spe\u0142nia rol\u0119 uzasadniaj\u0105c\u0105 w odniesieniu do zagadnie\u0144, kt\u00f3re szczeg\u00f3\u0142owo analizuje teologia dogmatyczna. Pierwotna nazwa przedmiotu wywodzi si\u0119 od greckiego czasownika apologeistai<\/em>, co oznacza broni\u0107, uzasadnia\u0107, wyja\u015bnia\u0107. Apologetyka oznacza zatem nauk\u0119, kt\u00f3ra podejmuje systematyczne uzasadnienie religii chrze\u015bcija\u0144skiej. Apologetyk\u0119 nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 od apologii. Ta ostatnia uzasadnia i broni poszczeg\u00f3lne fakty, twierdzenia nauki i \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego, podczas gdy apologetyka podejmuje si\u0119 uzasadnienia chrze\u015bcija\u0144stwa jako ca\u0142o\u015bci.
                                                                        \nDruga nazwa przedmiotu teologia fundamentalna<\/strong> przyjmuje za punkt wyj\u015bcia przedmiot nauki. W tym sensie jest nauk\u0105 o fundamentach chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\n

                                                                        Przedmiot<\/strong><\/h4>\n

                                                                        Przedmiotem teologii fundamentalnej s\u0105 fundamenty wiary<\/strong>, o kt\u00f3rych by\u0142a mowa w poprzednim punkcie: fakt Objawienia, fakt Ko\u015bcio\u0142a i osoba Jezusa Chrystusa. Prawda o Chrystusie dotyczy faktu Objawienia. B\u00f3g wkroczy\u0142 w histori\u0119 cz\u0142owieka, a tym samym j\u0105 ukierunkowa\u0142 i ubogaci\u0142. Fakt objawienia osi\u0105gn\u0105\u0142 sw\u00f3j centralny i najwy\u017cszy wymiar w osobie Jezusa Chrystusa. Druga prawda dotyczy przechowywania, strze\u017cenia i przekazywania objawienia. Wszystko dokonuje si\u0119 w ustanowionej przez Chrystusa instytucji zbawczej, kt\u00f3ra nosi nazw\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n

                                                                        Objawienie Bo\u017ce<\/h5>\n

                                                                        Polski termin objawienie zawiera dwa wyja\u015bnienia: jawi\u0107 si\u0119, \u0142ac. revelare<\/em>. Sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci re<\/em> i velare<\/em>. Velo<\/em> oznacza zas\u0142oni\u0107 a re<\/em> oznacza odwr\u00f3cenie, czyli revelare<\/em> to ods\u0142oni\u0119cie. Objawienie jest wi\u0119c ods\u0142oni\u0119ciem prawdy o Bogu<\/strong>. B\u00f3g dokonuj\u0105c rewelacji daje si\u0119 pozna\u0107 cz\u0142owiekowi. Takie rozr\u00f3\u017cnienie pokazuje, \u017ce to B\u00f3g przejmuje inicjatyw\u0119 i sam daje si\u0119 pozna\u0107. Rewelacja niesie za sob\u0105 jak\u0105\u015b tre\u015b\u0107.
                                                                        \nW Ko\u015bciele istnieje nast\u0119puj\u0105ce rozr\u00f3\u017cnienie:
                                                                        \n\u2013<\/strong> objawienie naturalne<\/strong> \u2013 B\u00f3g objawia si\u0119 poprzez \u015bwiat stworzony
                                                                        \n\u2013<\/strong> objawienie nadprzyrodzone<\/strong> (historyczne) \u2013 B\u00f3g objawia si\u0119 poprzez dzia\u0142anie w historii
                                                                        \n\u2013<\/strong> objawienie eschatologiczne<\/strong> \u2013 dokona si\u0119 poprzez bezpo\u015bredni kontakt z Bogiem ju\u017c w przysz\u0142ym \u015bwiecie.
                                                                        \nObjawienie naturalne<\/strong> dokonuje si\u0119 poprzez dzie\u0142a stworzone i odwo\u0142uje si\u0119 do naturalnych relacji mi\u0119dzy przyczyn\u0105 i skutkiem. Je\u017celi jest skutek, musia\u0142a by\u0107 przyczyna. Spotykamy ten rodzaj uzasadnienia ju\u017c w Starym Testamencie (Mdr 13, 1-9). Jest to wnioskowanie, \u017ce skoro jest skutek musi by\u0107 przyczyna. T\u0119 sam\u0105 my\u015bl znajdujemy w Rz 1, 20nn.
                                                                        \nT\u0119 sam\u0105 my\u015bl znajdujemy p\u00f3\u017aniej u \u015bw. Tomasza z Akwinu w jego V drogach. Ko\u015bci\u00f3\u0142 tak utrzymywa\u0142 i nie by\u0142o w nim \u017cadnych spor\u00f3w a\u017c do XIX w. i wytworzenia si\u0119 fideizmu. . Wtedy Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I sformu\u0142owa\u0142 stwierdzenie, \u017ce \u201eB\u00f3g pocz\u0105tek i cel wszystkich rzeczy mo\u017ce by\u0107 poznany naturalnym \u015bwiat\u0142em rozumu w spos\u00f3b pewny\u201d. Okre\u015blenie \u201ew spos\u00f3b pewny\u201d oznacza pewno\u015b\u0107 moraln\u0105, a nie epistemologiczn\u0105, bo takiej na tym, \u015bwiecie mie\u0107 nie b\u0119dziemy.
                                                                        \nHenri de Lubac O naturze i \u0142asce<\/em>. Autor tej ksi\u0105\u017cki stwierdzi\u0142, \u017ce istnienie natury czystej jest niemo\u017cliwe. Ka\u017cda natura posiada \u0142ask\u0119. Nie ma natury odseparowanej od Boga. Ka\u017cdy nawet niewierz\u0105cy jest podtrzymywany przy \u017cyciu i towarzyszy ka\u017cdemu B\u00f3g. Dlatego Lubac twierdzi, \u017ce jako tako nie ma poznania naturalnego, bo ka\u017cde oparte jest na \u0142asce Boga. Zawsze pierwszy jest Pan B\u00f3g. To On si\u0119 objawia, daje pozna\u0107, ale to cz\u0142owiek musi na nie pozytywnie odpowiedzie\u0107.
                                                                        \nObjawienie nadprzyrodzone<\/strong> (historyczne, pozytywne) \u2013 objawienie, kt\u00f3re nie jest w\u0142a\u015bciwe (naturalne) z urodzenia. Nazwa historyczne m\u00f3wi o tym, \u017ce B\u00f3g, kt\u00f3ry dzia\u0142a w spos\u00f3b nadprzyrodzony, przekraczaj\u0105cy \u015bwiat naturalny, objawia si\u0119 w historii. B\u00f3g w spos\u00f3b nadprzyrodzony poprzez znaki, cuda, prorok\u00f3w objawia si\u0119 nam w dziejach \u015bwiata. Najpe\u0142niej w spos\u00f3b nadprzyrodzony objawi\u0142 si\u0119 B\u00f3g w Jezusie Chrystusie.
                                                                        \nObjawienie eschatologiczne<\/strong> \u2013 jest to objawienie, na kt\u00f3re oczekujemy. Spe\u0142ni si\u0119 na ko\u0144cu czas\u00f3w.
                                                                        \nPrzedmiot teologii fundamentalnej opiera si\u0119 o objawienie. Cz\u0142owiek sam z siebie nie mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 zbawienia. Potrzebna jest mu \u0142aska. R\u00f3\u017cnie mo\u017cna t\u0142umaczy\u0107 termin zbawienie.
                                                                        \nDlatego objawienie jest konieczne, poniewa\u017c przez objawienie B\u00f3g cz\u0142owieka zbawia. Nie jest mo\u017cliwe zbawienie bez wcielenia Jezusa. Nie ma zbawienia poza Chrystusem. Musimy si\u0119 sta\u0107 przybranymi dzie\u0107mi w Synu Bo\u017cym, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 zbawienie. Od momentu wcielenia B\u00f3g jest naszym Ojcem i takie jest Jego imi\u0119. Objawienie pozytywne jest okre\u015blane takim mianem dlatego, i\u017c objawienie dane jest nam w bezpo\u015brednim ogl\u0105dzie.
                                                                        \nKryterium prawdziwo\u015bci objawienia jest cud<\/strong> \u2013 znak dany od Boga.
                                                                        \nW Pi\u015bmie \u015bw. nie ma jednego terminu na okre\u015blenie cudu. S\u0105 to nast\u0119puj\u0105ce terminy:<\/p>\n

                                                                          \n
                                                                        • znak<\/strong> \u2013 gr. semejon, \u0142ac. signum<\/li>\n
                                                                        • moc<\/strong> \u2013 gr. dynamis<\/em>, \u0142ac. virtus<\/em><\/li>\n
                                                                        • dzie\u0142o<\/strong> \u2013 gr. ergon<\/em>, \u0142ac. opus<\/em><\/li>\n
                                                                        • rzeczy dziwne<\/strong> \u2013 gr. taumasion<\/em>, \u0142ac. mirabile<\/em><\/li>\n
                                                                        • rzeczy straszne<\/strong> \u2013 gr. teraton<\/em>, \u0142ac. pottentum<\/em><\/li>\n<\/ul>\n

                                                                          Termin cud:<\/p>\n

                                                                            \n
                                                                          • w staro\u017cytno\u015bci dominowa\u0142o u\u017cycie terminu \u015bw. Augustyna<\/strong>: \u201ecokolwiek ukazuje si\u0119 trudnego lub niezwyk\u0142ego ponad oczekiwanie lub mo\u017cliwo\u015b\u0107 dziwi\u0105cego si\u0119\u201d. Definicja ta okre\u015blana jest mianem subiektywnej. Na pierwszy plan wysuwaj\u0105 si\u0119 prze\u017cycia osoby do\u015bwiadczaj\u0105cej cudu takie jak oczekiwanie, mo\u017cliwo\u015b\u0107.<\/li>\n
                                                                          • wiele doskonalsz\u0105 definicj\u0119 stworzy\u0142 \u015bw. Tomasz z Akwinu<\/strong>: \u201ecudem w\u0142a\u015bciwym nazywa si\u0119, gdy co\u015b si\u0119 dzieje poza porz\u0105dkiem ca\u0142ej natury\u201d. Definicja ta nazywa si\u0119 obiektywn\u0105. Odnosi si\u0119 do obiektywnego biegu rzeczy. Naszym zadaniem jest stwierdzenie czy dany przypadek nie mie\u015bci si\u0119 w porz\u0105dku natury. Mo\u017ce si\u0119 co\u015b dzia\u0107: suprnaturam<\/em> (ponadnaturalne) np. wskrzeszenie, contranaturam<\/em> (przeciwnaturalne) np. chodzenie po wodzie, praeternaturam<\/em> (oboknaturalne) np. rozmno\u017cenie chleba);<\/li>\n
                                                                          • czasy wsp\u00f3\u0142czesne zauwa\u017cy\u0142y s\u0142abo\u015b\u0107 definicji \u015bw. Tomasza z Akwinu pod wzgl\u0119dem teologicznym. Powsta\u0142o uj\u0119cie personalistyczne cudu. Takich uj\u0119\u0107 jest sporo. Definicja Kopcia<\/strong> z KUL<\/strong>: \u201ecud stanowi znak, przez kt\u00f3ry B\u00f3g nawi\u0105zuje z cz\u0142owiekiem kontakt osobowy i komunikuje mu swoje zbawcze zamiary\u201d. Definicja wskazuje na relacje mi\u0119dzy osobami Boga i cz\u0142owieka w odniesieniu do zbawienia.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                            Obiektywne odwo\u0142anie cudu jest bardzo istotne, czyli odwo\u0142anie si\u0119 do przekroczenia porz\u0105dku naturalnego. Nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, dwa aspekty:<\/p>\n

                                                                              \n
                                                                            • przekraczanie porz\u0105dku natury \u2013 z punktu widzenia nauk przyrodniczych<\/li>\n
                                                                            • religijny aspekt wydarzenia (soteriologiczno-zbawczy) \u2013 z punktu widzenia teologii<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                              Sposoby rozpoznania cudu:<\/p>\n

                                                                                \n
                                                                              • religijny<\/strong> \u2013 dokonuje si\u0119 w codziennym, indywidualnym \u017cyciu religijnym cz\u0142owieka.<\/li>\n
                                                                              • naukowy<\/strong> \u2013 rozpoznanie w spos\u00f3b systematyczny z uwzgl\u0119dnieniem rygor\u00f3w nauki.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                Kryteria dotycz\u0105ce porz\u0105dku naturalnego ustali\u0142 Benedykt XIV (dot. uzdrowienia):<\/p>\n

                                                                                  \n
                                                                                1. choroba by\u0142a ci\u0119\u017cka (nieuleczalna lub trudna do uzdrowienia)<\/li>\n
                                                                                2. choroba nie by\u0142a w ostatecznym stadium rozwoju<\/li>\n
                                                                                3. nie u\u017cywano lekarstw lub u\u017cywane by\u0142y ewidentnie nieskutecznie<\/li>\n
                                                                                4. uzdrowienie by\u0142o nag\u0142e<\/li>\n
                                                                                5. uzdrowienie by\u0142o ca\u0142kowite, a nie po\u0142owiczne<\/li>\n
                                                                                6. uzdrowienie nie by\u0142o poprzedzone przesileniem<\/li>\n
                                                                                7. choroba nie powr\u00f3ci\u0142a p\u00f3\u017aniej przez przynajmniej 10 lat<\/li>\n<\/ol>\n
                                                                                  Historyczne istnienie i dzia\u0142anie Jezusa<\/h5>\n

                                                                                  Scjentyzm i racjonalizm prezentowa\u0142 nieufno\u015b\u0107 wobec wiary i wszelkich autorytet\u00f3w, nawet Boga. Chrze\u015bcija\u0144stwo musia\u0142o odpowiada\u0107 na pewne zarzuty jak historyczne istnienie Jezusa. Mimo \u017ce dowody na istnienie Jezusa i przekonanie o Jego istnieniu w chrze\u015bcija\u0144stwie istnieje od pocz\u0105tku to pod wp\u0142ywem atak\u00f3w chrze\u015bcijanie musieli broni\u0107 swojej wiary.
                                                                                  \nDowody na istnienie historyczne dzielimy na:<\/p>\n

                                                                                    \n
                                                                                  • chrze\u015bcija\u0144skie<\/strong>\n
                                                                                      \n
                                                                                    1. kanoniczne<\/em> \u2013 Ewangelia, Listy Apostolskie, Dzieje Apostolskie, Apokalipsa<\/li>\n
                                                                                    2. pozakanoniczne<\/em> \u2013 apokryfy, pisma Ojc\u00f3w Apostolskich<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n
                                                                                    3. niechrze\u015bcija\u0144skie<\/strong>\n
                                                                                        \n
                                                                                      1. \u017cydowskie<\/em> \u2013 Talmud i pisma J\u00f3zefa Flawiusza<\/li>\n
                                                                                      2. rzymskie<\/em> \u2013 Pliniusz M\u0142odszy, Swetoniusz, Korneliusz Tacyt<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                        Talmud<\/strong> \u2013 jest teologicznym komentarzem do \u017cydowskiego ST. Po zburzeniu \u015bwi\u0105tyni w Jerozolimie, aby to\u017csamo\u015b\u0107 narodowa nie znikn\u0119\u0142a zacz\u0119to spisywa\u0107 tradycj\u0119 ustn\u0105. Tak powsta\u0142 Talmud \u2013 teologiczno-historyczne przepowiadanie. W Talmudzie znajduje si\u0119 wzmianka o Jezusie. Narodzi\u0142 si\u0119 On z Maryi i mia\u0142 ojca cie\u015bl\u0119. Wiadomo, \u017ce przebywa\u0142 w Egipcie, gdzie nauczy\u0142 si\u0119 magii i sztuczek magicznych za co zosta\u0142 skazany na \u015bmier\u0107 krzy\u017cow\u0105. Wyrok zosta\u0142 wykonany w przed dzie\u0144 Paschy.
                                                                                        \nJ\u00f3zef Flawiusz<\/strong> \u2013 dowodzi\u0142 wojskiem w czasie powstania \u017cydowskiego przeciwko Rzymianom. P\u00f3\u017aniej wyrzek\u0142 si\u0119 narodu i zyska\u0142 obywatelstwo rzymskie. By\u0142 pisarzem Cezara. Napisa\u0142 dzie\u0142a historyczne. Wspomina on o Janie Chrzcicielu, co uwiarygodnia Ewangeli\u0119. P\u00f3\u017aniej wspomina jednego z Aposto\u0142\u00f3w i nazywa go bratem Jezusa. Trzeci najwa\u017cniejszy fragment m\u00f3wi o Jezusie, kt\u00f3ry wed\u0142ug autora nie wiadomo czy by\u0142 tylko cz\u0142owiekiem. Czyni\u0142 cuda, ludzie s\u0142uchali Go z ch\u0119ci\u0105, bo naucza\u0142 prawdy. S\u0142uchali Go r\u00f3wnie\u017c Grecy. Zgin\u0105\u0142 na krzy\u017cu skazany na \u015bmier\u0107 przez Pi\u0142ata.
                                                                                        \nPliniusz M\u0142odszy<\/strong> \u2013 pisze po\u015brednio o Jezusie. Pisze o chrze\u015bcijanach, kt\u00f3rzy \u015bpiewali pie\u015bni ku czci Jezusa, kt\u00f3ry jest Bogiem. Chrze\u015bcijanie bardzo mocno wierzyli w Jego B\u00f3stwo i istnienie.
                                                                                        \nSwetoniusz<\/strong> \u2013 chrze\u015bcijanie umierali w wyniku wiary w Jezusa. By\u0142\u0105 to wzmianka na temat \u017cywej wiary w chrze\u015bcija\u0144stwie. Potwierdza\u0142a r\u00f3wnie\u017c przebywanie chrze\u015bcijan w Rzymie. Pisze r\u00f3wnie\u017c o tym, \u017ce Klaudiusz wyp\u0119dzi\u0142 \u017byd\u00f3w z Rzymu w sporze o jakiego\u015b Chrestosie.
                                                                                        \nKorneliusz Tacyt<\/strong> \u2013historyk rzymski, autor m.in. Rocznik\u00f3w<\/em>. Pisze o Neronie i spaleniu Rzymu. Neron obarcza win\u0105 za spalenie Rzymu chrze\u015bcijan. Za\u0142o\u017cycielem chrze\u015bcijan jest Jezus, kt\u00f3ry \u017cy\u0142 w Palestynie i zosta\u0142 skazany przez Poncjusza Pi\u0142ata na \u015bmier\u0107.
                                                                                        \nApokryfy<\/strong> \u2013 s\u0105 to pisma pozakanoniczne, cz\u0119sto sprzeczne z doktryn\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Autorzy podszywali si\u0119 pod znane postacie, aby zyska\u0107 autorytet. Powstawa\u0142y a\u017c do \u015bredniowiecza. Cz\u0119sto s\u0105 to pisma gnostyckie, pisma te bardzo cz\u0119sto odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do \u017cycia Jezusa. Potwierdzaj\u0105 one historyczne istnienie Jezusa mimo b\u0142\u0119d\u00f3w doktrynalnych. Warto\u015b\u0107 historyczna jest pozytywna mimo negatywnej warto\u015bci teologicznej.
                                                                                        \nOjcowie Ko\u015bcio\u0142a<\/strong> \u2013 pisma Ojc\u00f3w bardzo cz\u0119sto odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do dzia\u0142a\u0144 i istnienia Jezusa Chrystusa uwa\u017caj\u0105c je za oczywiste. Szczeg\u00f3lne znaczenie posiadaj\u0105 jednak pisma Ojc\u00f3w Apostolski, tzn. tych, kt\u00f3rzy \u017cyli w czasach apostolskich lub w pierwszym pokoleniu po Aposto\u0142ach. S\u0105 one bowiem najbli\u017csze czas\u00f3w \u017cycia ziemskiego Jezusa.
                                                                                        \nPismo \u015bw. – Nowy Testament<\/strong> \u2013 najbli\u017csze \u017cyciu Jezusa s\u0105 listy \u015bw. Paw\u0142a. Pawe\u0142 nie zna\u0142 Jezusa przed paschalnego. Pozna\u0142 Chrystusa po paschalnego, kiedy mu si\u0119 objawi\u0142 pod Damaszkiem. \u015awiadectwa Paw\u0142a s\u0105 o tyle wa\u017cne, \u017ce na pocz\u0105tku by\u0142 on przeciwnikiem chrze\u015bcija\u0144stwa. Gdyby nie pewno\u015b\u0107 istnienia Jezusa, nie g\u0142osi\u0142by Dobrej Nowiny wszystkim ludziom. Ewangelie przekazuj\u0105 nam najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 fakt\u00f3w z \u017cycia historycznego Jezusa. O Ewangeliach i ich autorach wspominaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a. Wiele dzie\u0142 nie zachowa\u0142o si\u0119 do naszych czas\u00f3w, wiemy jednak o ich istnieniu z innych pism Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a. Niekt\u00f3re uda\u0142o si\u0119 w pewnej cz\u0119\u015bci zrekonstruowa\u0107 dzi\u0119ki temu, \u017ce by\u0142y one cytowane w innych dzie\u0142ach. Nie zachowa\u0142y si\u0119 pierwopisy Ewangelii, tylko ich kopie pisane r\u0119cznie. Zachowa\u0142o si\u0119 ok. 4000 kodeks\u00f3w i ok. 700 papirus\u00f3w, kt\u00f3re odzwierciedlaj\u0105 w 80% Nowy Testament. Wi\u0119ksze kodeksy maj\u0105 swoje nazwy i numeracj\u0119. W Stuttgarcie znajduje si\u0119 instytut, kt\u00f3ry wydaje wersj\u0119 krytyczn\u0105 Pisma \u015bw., gdzie uwzgl\u0119dnione s\u0105 wszystkie wersje jakie odnaleziono. Z takiego wydania krytycznego (w j\u0119zyku greckim) dokonuje si\u0119 t\u0142umacze\u0144 na j\u0119zyki ojczyste. Istnieje r\u00f3wnie\u017c wydanie krytyczne Starego Testamentu w j\u0119zyku hebrajskim. Dopiero na pocz\u0105tku XX w. zacz\u0119to kwestionowa\u0107 historyczne istnienie Jezusa. Niekt\u00f3rzy protestanccy teolodzy (liberalni, m.in. Bultmann) zg\u0142osili tez\u0119, \u017ce Ewangelie zosta\u0142y spisane jaki\u015b czas po zmartwychwstaniu Jezusa. Przedstawiaj\u0105 one wiar\u0119 w Jezusa po paschalnego. Obraz ten zosta\u0142 nazwany obrazem Jezusa paschalnego. Je\u017celi chcemy pozna\u0107 Jezusa przed paschalnego musieliby\u015bmy uwolni\u0107 si\u0119 od obrazu Jezusa po paschalnego. Bultamann dokona\u0142 rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy Chrystusem historii, a Chrystusem wiary. Jest to s\u0142ynna teza o demitologizacji Ewangelii. Ze strony katolickiej odpowiedzi\u0105 na t\u0105 tez\u0119 by\u0142 dokument Soboru Watyka\u0144skiego II Dei Verbum<\/em> \u2013 Konstytucja Dogmatyczna o Objawieniu Bo\u017cym. Bultmann zak\u0142ada\u0142, \u017ce wiara nie dba\u0142a o historyczno\u015b\u0107. Jest to b\u0142\u0105d, gdy\u017c od pocz\u0105tk\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa wiara by\u0142a zwi\u0105zana \u015bci\u015ble z histori\u0105 i historia nie by\u0142a nigdy pomijana. Bultmann rozumia\u0142 wiar\u0119 tak jak j\u0105 obecnie do\u015bwiadcza\u0142. Protestanci wiar\u0119 uwa\u017cali za ahistoryczn\u0105.
                                                                                        \nSzko\u0142a historii form charakteryzowa\u0142a si\u0119 b\u0142\u0119dnym poj\u0119ciem wiary. Wiara mia\u0142aby oznacza\u0107 akceptacj\u0119, przyzwolenie rozumu. Jest to zubo\u017cenie przyj\u0119cia wiary. Nie mo\u017cna jej oddziela\u0107 od historii. Znakomicie opisuje to tak\u017ce w Dziejach \u015bw. \u0141ukasz. \u015aw. Piotr wyg\u0142aszaj\u0105c kazanie po zes\u0142aniu Ducha \u015awi\u0119tego odwo\u0142uje si\u0119 do historii. M\u00f3wi o tym co sam zobaczy\u0142, us\u0142ysza\u0142. M\u00f3wi\u0142 o tym, \u017ce Jezus by\u0142 w\u015br\u00f3d nich. Aposto\u0142owie \u015bwiadcz\u0105 o historii m\u00f3wi\u0105c o Jezusie. Dlatego nie mo\u017cna oddzieli\u0107 wiary od historii, jak m\u00f3wi\u0142 Bultmann. Bultmann twierdzi\u0142, \u017ce Aposto\u0142owie g\u0142osili tylko kerygmat, kt\u00f3ry by\u0142 ukierunkowany na jaki\u015b cel, jednak Ewangelia i Ksi\u0119gi Nowego Testamentu opisuj\u0105, \u017ce Aposto\u0142owie przede wszystkim \u015bwiadczyli o Jezusie. Byli \u015bwiadkami. S\u0142owo \u015bwiadek, \u015bwiadectwo, \u015bwiadczy\u0107 pojawia si\u0119 w Nowym Testamencie 150 razy. Kiedy Aposto\u0142owie wybierali nast\u0119pc\u0119 po Judaszu to wybrali \u015bwiadka Jezus i Jego nauki. \u015awiadek nie jest oderwany od historii. \u015awiadek za\u015bwiadcza o tym, czego do\u015bwiadczy\u0142. Jest zatopiony w histori\u0119. \u015aw. Pawe\u0142 pisze, \u017ce przekaza\u0142 nam to, co przej\u0105\u0142. Wiara jest zatem przekazem Ko\u015bcio\u0142a (tradycja z \u0142ac. tradeo, ere, ivi itum<\/em>). Bultmann twierdzi, \u017ce Ewangelie by\u0142y zmieniane i poprawiane przez redaktor\u00f3w pism wskutek czego s\u0105 one zmitologizowane. Nie da si\u0119 odczyta\u0107 zawartej w nich historii przez zmitologizowanie. Dei Verbum<\/em> twierdzi, \u017ce Ewangelie s\u0105 pewnym \u017ar\u00f3d\u0142em historycznego \u017cycia Jezusa. Konstytucja ta ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 istnienia dw\u00f3ch autor\u00f3w, ale autor ludzki pisa\u0142 pod natchnieniem Ducha \u015awi\u0119tego.
                                                                                        \nW NT s\u0105 zawarte:
                                                                                        \n\u2013<\/strong> s\u0142owa i czyny Jezusa<\/strong>
                                                                                        \n\u2013 pogl\u0105dy Aposto\u0142\u00f3w<\/strong>
                                                                                        \n\u2013 pogl\u0105dy samych Ewangelist\u00f3w<\/strong>
                                                                                        \nNa podstawie Ewangelii mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 co Jezus czyni\u0142, m\u00f3wi\u0142, mimo \u017ce na pocz\u0105tku wszystko by\u0142o przekazywane ustnie, to przekaz zawarty w Ewangeliach jest prawdziwy. W tamtych czasach, obecnie r\u00f3wnie\u017c w tamtej kulturze, przekaz ustny by\u0142 wiernie przekazywany, p\u00f3\u017aniej spisany.<\/p>\n

                                                                                        \u015awiadomo\u015b\u0107 deklaracyjna Jezusa<\/h5>\n

                                                                                        Mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, w oparciu o Ewangeli\u0119, \u017ce Jezus okre\u015bla siebie jako osob\u0119 ze szczeg\u00f3lnym pos\u0142annictwem Bo\u017cym. Jezus cztery razy przyznaje si\u0119 do tytu\u0142u Mesjasza:<\/p>\n

                                                                                          \n
                                                                                        1. Mt 11, 3nn \u2013 uczniowie Jana pytaj\u0105 si\u0119, kim jest; Iz 35, 5nn Jezus odpowiada uczniom pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 proroctwem.<\/li>\n
                                                                                        2. Akceptacja wyznania \u015bw. Piotra pod Cezare\u0105 Filipow\u0105 \u2013 Mt 16,16 i teksty paralelne<\/li>\n
                                                                                        3. Odpowied\u017a Jezusa w czasie oficjalnego procesu przed Kajfaszem \u2013 Mk 14, 61-62 oraz teksty paralelne<\/li>\n
                                                                                        4. \u0141k 4, 18nn \u2013 w synagodze w Nazarecie Jezus odczytuje proroctwo Izajasza i m\u00f3wi, \u017ce te s\u0142owa wype\u0142ni\u0142y si\u0119 w Nim.<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                          Potwierdzenie Mesja\u0144skiej godno\u015bci Jezusa spotykamy w\u015br\u00f3d ludzi otaczaj\u0105cych Jezusa:<\/p>\n

                                                                                            \n
                                                                                          • w\u015br\u00f3d Aposto\u0142\u00f3w \u2013 J 1,43-46<\/li>\n
                                                                                          • lud zwraca\u0142 si\u0119 do Jezusa jako Mesjasza: Mt 9,27; Mt 15,22; Mk10,47 \u2013 Syn Dawida, godno\u015b\u0107 Mesja\u0144ska; faryzeusze dyskutowali na temat tego tytu\u0142u: Mk 8,11, Mt 12,38<\/li>\n
                                                                                          • godno\u015b\u0107 Mesja\u0144ska przez czynniki rz\u0105dowe: Mk14,60; J 12, 10, Mk 15, 1 \u2013 z tytu\u0142u podawania si\u0119 za Mesjasza zostaje wydany Pi\u0142atowi.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                            Oczekiwanie Mesja\u0144skie by\u0142o nacechowane czynnikami spo\u0142eczno politycznymi. W oczekiwaniach Izraela Mesjasz mia\u0142 by\u0107 kr\u00f3lem politycznym, mia\u0142 wybawi\u0107 lud od niewoli rzymskiej. Misja Chrystusa ma charakter nadprzyrodzony, a nie polityczno-spo\u0142eczny. Jest to wyra\u017cone przez u\u017cycie przez samego Jezusa innego terminu Mesja\u0144skiego: Syn cz\u0142owieczy<\/strong> (Dn 7, 13-14). Termin ten pojawia si\u0119 w Ewangeliach synoptycznych a\u017c 72 razy. Jezus wi\u0119c nawi\u0105zuje do proroctwa Daniela i pos\u0142uguje si\u0119 tym terminem Mesja\u0144skim. Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 tego terminu jest fakt, \u017ce wyst\u0119puje on tylko w Ewangeliach. W innych ksi\u0119gach nowotestamentalnych nie wyst\u0119puje ani razu. \u015awiadczy to o tym, \u017ce termin ten u\u017cywa\u0142 Jezus, a nie zosta\u0142 on mu ukuty przez m\u0142ody Ko\u015bci\u00f3\u0142. Termin ten Jezus u\u017cywa\u0142 zawsze w 3 osobie liczby pojedynczej. Termin ten mo\u017cna przedstawi\u0107 w 3 uj\u0119ciach:<\/p>\n

                                                                                              \n
                                                                                            • godno\u015b\u0107 ta niesie za sob\u0105 co\u015b wi\u0119cej ni\u017c Pan szabatu, co\u015b wi\u0119cej ni\u017c Jonasz i Salomon<\/li>\n
                                                                                            • Syn Cz\u0142owieczy identyfikuje si\u0119 ze Starotestamentowym cierpi\u0105cym s\u0142ug\u0105 Jahwe (Mk 10, 33; 14, 21)<\/li>\n
                                                                                            • misja Syna Cz\u0142owieczego ma charakter eschatologiczny np. \u0141k 22,69;Mk 13,26<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                              Jak wida\u0107 wyr\u017cnie Jezus izoluje si\u0119 od wizerunku mesjasza politycznego, a uto\u017csamia si\u0119 z moralnym.
                                                                                              \nS\u0142owa i czyny Jezusa Chrystusa mo\u017cemy znale\u017a\u0107 wypowiedzi Jezusa w Ewangeliach:<\/p>\n

                                                                                                \n
                                                                                              • substytucyjne<\/strong> \u2013 co\u015b co si\u0119 stawia w miejsce drugiego np. Jezusa stawia si\u0119 w miejsce Boga prawodawcy;<\/li>\n
                                                                                              • por\u00f3wnawcze<\/strong> \u2013 por\u00f3wnuj\u0105ce siebie z Bogiem lub instytucjami religijnymi wskazuj\u0105c swoj\u0105 wy\u017cszo\u015b\u0107 np. \u201eJa i Ojciec r\u00f3wni jeste\u015bmy\u201d, \u201etu jest co\u015b wi\u0119cej ni\u017c \u015bwi\u0105tynia\u201d, z wypowiedzi Jezusa wynika, \u017ce nie jest tylko cz\u0142owiekiem, czy anio\u0142em, lecz jest r\u00f3wny Ojcu, czyli jest Bogiem.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                St\u0105d narodzi\u0142 si\u0119 dogmat o Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej. Dogmat ten jest wsp\u00f3lny dla wszystkich religii chrze\u015bcija\u0144skich.<\/p>\n

                                                                                                \u015awiadomo\u015b\u0107 Jezusa:<\/h5>\n
                                                                                                  \n
                                                                                                • Jezusa ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 osoby ponadludzkiej. Deklaruje, \u017ce jest wi\u0119cej ni\u017c Jonasz, ni\u017c Salomon, ni\u017c \u015bwi\u0105tynia. Jest Panem szabatu. Jezus posy\u0142a anio\u0142\u00f3w.<\/li>\n
                                                                                                • Jezus ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 religijnej w\u0142adzy prawodawczej. Chrystusa stawia si\u0119 na r\u00f3wni ze starotestamentalnym prawodawc\u0105, czyli Bogiem.<\/li>\n
                                                                                                • Ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142adzy odpuszczania grzech\u00f3w. Wed\u0142ug prze\u015bwiadczenia religii moj\u017ceszowej grzechy mo\u017ce odpuszcza\u0107 tylko B\u00f3g. W Ewangeliach wyra\u017anie Jezus odpuszcza grzechy \u0141k 7, 36.<\/li>\n
                                                                                                • Jezus dzia\u0142a cuda we w\u0142asnym imieniu. W Starym Testamencie cuda dokonywane by\u0142y w imi\u0119 Bo\u017ce. Natomiast Jezus sam dokonuje cud\u00f3w Mt 8, 7; 8, 3; Mk 5, 41; Jezus mo\u017ce przekazywa\u0107 t\u0119 moc Aposto\u0142om.<\/li>\n
                                                                                                • Jezus ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 religijnej w\u0142adzy s\u0105dzenia. Deklaruje, \u017ce Syn Cz\u0142owieczy przyjdzie w chwale z anio\u0142ami i odda ka\u017cdemu za swoje czyny.<\/li>\n
                                                                                                • Jezus ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 wyj\u0105tkowego stosunku do Boga. Ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 przebywania w Ojcu, jedno\u015b\u0107 z natur\u0105 Ojca. Czyni rozr\u00f3\u017cnienie i nigdy nie por\u00f3wnuje si\u0119 do ludzi J 20, 17;<\/li>\n
                                                                                                • \u015awiadomo\u015b\u0107 Boskiego Ja Jestem Wj 3, 14. Jezus pos\u0142uguje si\u0119 tym imieniem w stosunku do siebie.<\/li>\n
                                                                                                • Jezus oczekuje w stosunku do siebie relacji religijnej. Jezus nie tylko wskazuje, \u017ce jest Mesjaszem, ale m\u00f3wi Aposto\u0142om, \u017ce jest Synem Bo\u017cym, tzn. jest r\u00f3wny Bogu.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                  Jezus posiada \u015bwiadomo\u015b\u0107 deklaracyjn\u0105: \u015bwiadomo\u015b\u0107 mesja\u0144sk\u0105 i \u015bwiadomo\u015b\u0107 synostwa Bo\u017cego. Tzw. teksty Janowe<\/em> znajduj\u0105 si\u0119 Mt 11, 27 i \u0141k 10,22.<\/p>\n

                                                                                                  Wiarygodno\u015b\u0107 Jezusa Chrystusa<\/h5>\n

                                                                                                  Na temat wiarygodno\u015bci deklaracji Jezusa na sw\u00f3j temat mog\u0105 by\u0107 trzy mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n

                                                                                                    \n
                                                                                                  • Jezus specjalnie wprowadza\u0142 w b\u0142\u0105d s\u0142uchaczy.<\/li>\n
                                                                                                  • Jezus by\u0142 nie\u015bwiadomy tego co m\u00f3wi np. by\u0142 chory psychicznie<\/li>\n
                                                                                                  • Jezus zawsze m\u00f3wi\u0142 prawd\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                    Tylko jedna mo\u017cliwo\u015b\u0107 jest prawdziwa, poniewa\u017c wyklucza inne. Istniej\u0105 dwie metody sprawdzenia negatywne i pozytywne. Aby przeprowadzi\u0107 analiz\u0119 prawdom\u00f3wno\u015bci Jezusa nale\u017cy:<\/p>\n

                                                                                                      \n
                                                                                                    • zbada\u0107 osobowo\u015b\u0107 Jezusa na podstawie Ewangelii,<\/li>\n
                                                                                                    • rozpatrzy\u0107 walor.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                      Ewangeli\u015bci nie koncentrowali si\u0119 na opisie osobowo\u015bci, czy wygl\u0105du Jezusa. Mo\u017cna je odczyta\u0107 gdzie\u015b na marginesie przy okazji opis\u00f3w lub na zasadzie dedukcji. Na tej drodze mo\u017cemy si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce Jezus by\u0142 cz\u0142owiekiem sprawnym, zdrowym, znosi\u0142 te\u017c cierpienia w czasie m\u0119ki. Jego codzienne \u017cycie by\u0142o proste i pozbawione wyg\u00f3d. Pochodzi\u0142 z ubogiej rodziny, wi\u0119c nie mia\u0142 \u015brodk\u00f3w na wystawne \u017cycie. Wystawiany by\u0142 na wiele niebezpiecze\u0144stw, takich jak intrygi, pom\u00f3wienia. Mimo takiego \u017cycia Jezus jest \u017cyczliwy i okazuje dobro\u0107. Przyjmuje dzieci, opiekuje si\u0119 chorymi, \u017cal mu g\u0142odnych, wsp\u00f3\u0142czuje wdowie, p\u0142acze nad \u0141azarze, wczuwa si\u0119 w sytuacj\u0119 Nikodema. Jezus jest wi\u0119c \u017cyczliwy, otwarty, wsp\u00f3\u0142czuj\u0105cy, dobry itp. Te cechy harmonijna r\u00f3wnowaga w zachowaniu wykluczaj\u0105 jak\u0105kolwiek chorob\u0119 lub zaburzenie czy melomani\u0119. Czasem wycofuje si\u0119 w cie\u0144 np. gdy ludzie chc\u0105 obwo\u0142a\u0107 Go kr\u00f3lem. Jezus jest osob\u0105 obdarzon\u0105 niezwyk\u0142\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105. Kiedy przygl\u0105damy si\u0119 \u017cyciu Jezusa widzimy wielk\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107. Wielokrotnie w polemice z uczonymi w Pi\u015bmie i faryzeuszami wykazuje niezwyk\u0142\u0105 inteligencj\u0119. Nauczaj\u0105c ludy m\u00f3wi o egzystencjalnych problemach cz\u0142owieka. Z Ewangelii czerpana jest wiedza przez kultur\u0119 zachodni\u0105 nawet w czasach wsp\u00f3\u0142czesnych. Jezus nie sko\u0144czy\u0142 \u017cadnej szko\u0142y rabinackiej, studi\u00f3w itp. Jego m\u0105dro\u015b\u0107 nie pochodzi od ludzi. Jezus niczego nie poprawia i odwo\u0142uje. Wszystko co m\u00f3wi, m\u00f3wi w spos\u00f3b ostateczny. \u017bycie etyczne, w kt\u00f3rym nie ma miejsca na grzech jest udzia\u0142em Jego \u017cycia. Sam Jezus jest bez grzechu. Setnik w czasie \u015bmierci Jezusa m\u00f3wi: Ten by\u0142 cz\u0142owiekiem sprawiedliwym. Sprawiedliwy w Biblii oznacza \u015bwi\u0119ty (termin \u015bwi\u0119ty zarezerwowany jest dla Boga). W Jezusie nie ma wad, ale w miejscu wad s\u0105 cnoty. Jezu nie przebywa \u017cadnych burz, zmaga\u0144. Taka postawa stoi w sprzeczno\u015bci z hipotez\u0105 jakoby Jezus m\u00f3g\u0142 \u015bwiadomie wprowadza\u0107 w b\u0142\u0105d. Cuda s\u0105 potwierdzeniem wiarygodno\u015bci s\u0142\u00f3w Jezusa. Jezus m\u00f3wi, \u017ce nawet je\u017celi nie chcemy wierzy\u0107 s\u0142owom Jego to wierzmy Jego znakom. W czasie uzdrowienia paralityka na noszach deklaruje, \u017ce ma w\u0142adz\u0119 odpuszczania grzech\u00f3w. Uzdrowienie jest potwierdzeniem tej deklaracji. Cuda s\u0105 cz\u0119sto potwierdzeniem Jego nauki. Wyrzuca miastom np. Betsaidzie i Korozain, \u017ce pomimo cud\u00f3w nie nawr\u00f3ci\u0142y si\u0119. Cuda s\u0105 powodem nawr\u00f3ce\u0144, wielbienia Boga, ale czasem s\u0105 powodem zawi\u015bci, zazdro\u015bci, zw\u0142aszcza ze strony faryzeusz\u00f3w. Opis Ewangelii jest prosty, nie posiada ubarwie\u0144, patosu. Oczywi\u015bcie cuda by\u0142y dzia\u0142ane ze wzgl\u0119du na dobro, a potwierdzenie nauki jest tylko jednym aspektem cudu.<\/p>\n

                                                                                                      Cuda Jezusa<\/h5>\n

                                                                                                      W Ewangeliach mamy opisanych 38 cud\u00f3w<\/strong>, z czego 17 to uzdrowienia fizyczne, 9 cud\u00f3w nadprzyrodzonych, 5 cud\u00f3w psychicznych, 4 cuda nad wol\u0105 przeciwnik\u00f3w np. jak mia\u0142 by\u0107 str\u0105cony ze ska\u0142y, a on przeszed\u0142 mi\u0119dzy nimi, i 3 cuda wskrzeszenia. Najwi\u0119cej cud\u00f3w spotykamy u \u015bw. \u0141ukasza, a najmniej u \u015bw. Marka. Najwi\u0119cej cud\u00f3w w\u0142asnych nie spotykanych u innych Ewangelist\u00f3w znajdujemy u \u015bw. Jana. Cuda s\u0105 przyczyn\u0105 wiary u innych, b\u0105d\u017a te\u017c pod wp\u0142ywem cud\u00f3w faryzeusze irytowali si\u0119. Z punktu widzenia teologii Jezus ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 mesja\u0144sk\u0105. R\u00f3wnie\u017c z tego powodu, \u017ce wype\u0142nia zapowiedzi Starego Testamentu. G\u0142\u00f3wnym argumentem potwierdzaj\u0105cym \u015bwiadomo\u015b\u0107 Jezusa Chrystusa (samo\u015bwiadomo\u015b\u0107) jest Jego zmartwychwstanie. Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 zmartwychwstanie za mit. Mit jest ahistoryczny. Mia\u0142 miejsce przed czasem, gdzie\u015b poza czasem. Mit opisuje postacie fikcyjne. Zmartwychwstanie posiada opis ludzi, kt\u00f3rzy rzeczywi\u015bcie \u017cyli oraz lud ten jest osadzony w czasie. Zmartwychwstanie Jezusa jest r\u00f3\u017cne od wskrzeszenia c\u00f3rki Jaira b\u0105d\u017a \u0141azarza. Oni powr\u00f3cili do \u017cycia sprzed \u015bmierci i \u015bmier\u0107 ich nie omin\u0119\u0142a. Jezus zmartwychwstaj\u0105c wi\u0119cej nie umiera. \u015amier\u0107 nie ma nad nim w\u0142adzy. Jest to jedyne takie zmartwychwstanie. Zmartwychwstanie opisuj\u0105 wszystkie cztery Ewangelie. Jest to podstawowa prawda wiary co do kt\u00f3rej nigdy Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci. Na zmartwychwstaniu opiera si\u0119 nasza wiara. Opisy Ewangelist\u00f3w \u015bwiadcz\u0105, \u017ce Jezus zmartwychwsta\u0142 ciele\u015bnie (np. w ukazaniu si\u0119 \u015bw. Tomaszowi). Jezus ukazuje to samo cia\u0142o okaleczone podczas m\u0119ki. Dokeci<\/strong> (z gr. dokein<\/em> \u2013 odcina\u0107) uwa\u017cali, \u017ce Jezus mia\u0142 cia\u0142o pozorne. Ju\u017c za czas\u00f3w \u015bw. Jana pojawili si\u0119 dokeci, dlatego pisze on w Ewangelii o realno\u015bci cia\u0142a. \u015aw. Jan podkre\u015bla, \u017ce jest to cia\u0142o z krwi i ko\u015bci. Po zmartwychwstaniu Jezus ma cia\u0142o uwielbione. Jezus na brzegu znika uczniom sprzed oczu. Przychodzi do wieczernika mimo drzwi zamkni\u0119tych. Jezus posiada cia\u0142o, kt\u00f3re ju\u017c umrze\u0107 nie mo\u017ce.
                                                                                                      \nDowody na zmartwychwstanie Chrystusa:<\/p>\n

                                                                                                        \n
                                                                                                      1. Podstawowym dowodem na zmartwychwstanie jest pusty gr\u00f3b.<\/li>\n
                                                                                                      2. Drugim argumentem s\u0105 Chrystofanie.<\/li>\n
                                                                                                      3. Kolejnym argumentem jest wiara Ko\u015bcio\u0142a<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                         
                                                                                                        \n <\/p>\n

                                                                                                        Eklezjologia<\/h3>\n

                                                                                                         
                                                                                                        \nPo uzasadnieniu tezy chrystologicznej rodz\u0105 si\u0119 dwa zasadnicze pytania: czy Jezus Chrystus zamierza\u0142 zapewni\u0107 swojemu dzie\u0142u i swojemu pos\u0142annictwu jaki\u015b okre\u015blony spos\u00f3b trwania i docierania do ludzi wszystkich czas\u00f3w? oraz drugie:, jak\u0105 form\u0119 organizacyjn\u0105 przewidzia\u0142 dla swojego dzie\u0142a.
                                                                                                        \nR\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy eklezjologi\u0105 dogmatyczn\u0105 a fundamentaln\u0105 polega na tym, \u017ce ta pierwsza zainteresowana jest tre\u015bci\u0105 wiary na temat Ko\u015bcio\u0142a druga natomiast wiarygodno\u015bci\u0105 tzn. zajmuje si\u0119 przede wszystkim pocz\u0105tkiem Ko\u015bcio\u0142a jego pochodzeniem od Chrystusa, jego zewn\u0119trzn\u0105 organizacj\u0105 jego autorytetem i zakresem w\u0142adz.<\/p>\n

                                                                                                        Okre\u015blenie Ko\u015bcio\u0142a<\/h5>\n

                                                                                                        Od czasu reformacji, kt\u00f3ra wywo\u0142a\u0142a \u017cyw\u0105 dyskusj\u0119 na temat wiarygodno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a, teologowie katoliccy podejmowali polemik\u0119 z protestantami w tym celu kard. Robert Bellarmin<\/strong> SI opracowa\u0142 klasyczn\u0105 definicj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a<\/strong>: \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 jest tylko jeden nie dwa, i ten jeden prawdziwy jest zgromadzeniem ludzi, z\u0142\u0105czonych razem przez wyznawanie tej samej wiary chrze\u015bcija\u0144skiej, przez uczestnictwo w tych samych sakramentach \u015bw., pod rz\u0105dami prawowitych pasterzy a szczeg\u00f3lnie jednego na ziemi zast\u0119pcy Chrystusa bp Rzymskiego\u201d. S\u0142abo\u015bci\u0105 tego okre\u015blenia jest skupienie si\u0119 na elementach zewn\u0119trznych, co jest zrozumia\u0142e, gdy przypomnimy sobie, \u017ce protestanci zanegowali widzialny i organizacyjny wymiar Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego. Definicja przetrwa\u0142 a\u017c do Soboru Watyka\u0144skiego II, kt\u00f3ry nie podj\u0105 si\u0119 pr\u00f3by wypracowania ostatecznej definicji Ko\u015bcio\u0142a.
                                                                                                        \nObrazy Ko\u015bcio\u0142a w Pi\u015bmie \u015bw.<\/strong>
                                                                                                        \nOwczarnia Bo\u017ca <\/strong>– Chrystus nazywa siebie Dobrym Pasterzem, kt\u00f3ry \u017cywi, otacza opiek\u0105 dokonuje odkupienia i prowadzi ca\u0142\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 wiernych do jednej owczarni. Tak\u017ce aposto\u0142owie pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 obrazem owczarni. S\u0105 \u015bwiadomi, \u017ce Chrystus powierzy\u0142 im dzia\u0142ania pasterskie. Zadania pasterza stosunku do ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a otrzyma\u0142 bp Rzymu (papie\u017c).
                                                                                                        \nRola uprawna <\/strong>– \u201eJest Ko\u015bci\u00f3\u0142 rol\u0105 uprawna, czyli rol\u0105 Bo\u017c\u0105 a niebieski rolnik zasadzi\u0142 go jako winnic\u0119 wybran\u0105\u201d (KK 6). Winoro\u015bl\u0105 prawdziw\u0105 jest Chrystus, kt\u00f3ry tym, co w nim trwaj\u0105, u\u017cycza wszelkiej urodzajno\u015bci i owocno\u015bci.
                                                                                                        \nKrzew winny <\/strong>– w kt\u00f3rym Chrystus jest szczepem a ludzie ga\u0142\u0105zkami (latoro\u015blami). W por\u00f3wnaniu powy\u017cszym akcent jest po\u0142o\u017cony na organiczny spos\u00f3b zjednoczenia z Chrystusem. \u201e Kto trwa we mnie a ja w nim ten przynosi owoc obwity\u201d (J 15, 5). W \u015bwietle tego obrazu tajemnica Ko\u015bcio\u0142a rozumiana jest jako \u015bcis\u0142e zjednoczenie z Bogiem.
                                                                                                        \nBudowla Bo\u017ca <\/strong>– Ko\u015bci\u00f3\u0142 nazwany jest budowl\u0105 Bo\u017ca, a Pan por\u00f3wna\u0142 siebie do kamienia w\u0119gielnego, czyli fundamentu. Na tym fundamencie Aposto\u0142owie buduj\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest Chrystusowy i nie mo\u017ce by\u0107 inny. Chrystus jest jego fundamentem, od Niego Ko\u015bci\u00f3\u0142 bierze moc i swoj\u0105 sp\u00f3jno\u015b\u0107. Aposto\u0142owie buduj\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142, ale czyni\u0105 to nie dzi\u0119ki w\u0142asnej mocy, lecz dzi\u0119ki mocy Chrystusa. Tylko On jest fundamentem i nikt go nie mo\u017ce zast\u0105pi\u0107.
                                                                                                        \nOblubienica Baranka <\/strong>– \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 nazywany jest nieskalan\u0105 oblubienic\u0105 niepokalanego Baranka, (Ap 19, 7), kt\u00f3r\u0105 Chrystus umi\u0142owa\u0142 i wyda\u0142 samego siebie za ni\u0105, aby j\u0105 u\u015bwi\u0119ci\u0107\u201d (KK 6). W my\u015bl, kt\u00f3rych Chrystus umi\u0142owa\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 jak swoj\u0105 oblubienic\u0119, z\u0142\u0105czy\u0142 go nierozerwalnym wi\u0119z\u0142em, \u017cywi go i piel\u0119gnuje pragn\u0105c, aby Ko\u015bci\u00f3\u0142 pozosta\u0142ym Mu wierny. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest ju\u017c oblubienic\u0105 Chrystusa za\u015b wierni powinni robi\u0107 wszystko, aby dochowa\u0107 swojej wierno\u015bci Chrystusowi, kt\u00f3ry kocha mi\u0142o\u015bci\u0105 oblubie\u0144cz\u0105 i zazdrosn\u0105. Zdrada wobec Chrystusa Oblubie\u0144ca jest podobna do cudzo\u0142\u00f3stwa, za\u015b wszelki grzech jest drog\u0105 do niewierno\u015bci.
                                                                                                        \nOkre\u015blenie syntetyzuj\u0105ce<\/strong>, ukazuj\u0105ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako realitas complexa<\/strong>:
                                                                                                        \n\u201eWyposa\u017cona za\u015b w organy hierarchiczne spo\u0142eczno\u015b\u0107 i zarazem mistyczne cia\u0142o Chrystusa, widzialne zrzeszenie i wsp\u00f3lnota duchowa, Ko\u015bci\u00f3\u0142 ziemski i Ko\u015bci\u00f3\u0142 bogaty w dary niebieskie – nie mog\u0105 by\u0107 pojmowane jako dwie rzeczy odr\u0119bne, przeciwnie tworz\u0105 one rzeczywisto\u015b\u0107 z\u0142o\u017con\u0105 (realitas complexa), kt\u00f3ra sk\u0142ada si\u0119 z pierwiastka Boskiego i ludzkiego\u201d (KK 8)<\/strong>
                                                                                                        \nDefinicja Bellarmina podkre\u015bla jedno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a i zwraca uwag\u0119 na wymiar ziemski Ko\u015bcio\u0142a. Definicja Soboru Watyka\u0144skiego II<\/strong> zawiera dwa aspekty: widzialny i duchowy, z kt\u00f3rych Ko\u015bci\u00f3\u0142 si\u0119 sk\u0142ada. Definicja zawiera trzy pary poj\u0119\u0107:<\/p>\n

                                                                                                          \n
                                                                                                        • Spo\u0142eczno\u015b\u0107 i mistyczne Cia\u0142o Chrystusa<\/li>\n
                                                                                                        • Widzialne zrzeszenie i duchowa wsp\u00f3lnota<\/li>\n
                                                                                                        • Ko\u015bci\u00f3\u0142 ziemski i Ko\u015bci\u00f3\u0142 bogaty w dary duchowe.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                          Poj\u0119cia te wyra\u017caj\u0105 dwa aspekty Ko\u015bcio\u0142a: ziemski i niebieski, ale w jednej rzeczywisto\u015bci Ko\u015bcio\u0142a. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest realno\u015bci\u0105 z\u0142o\u017con\u0105 – jest jedn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, ale z\u0142o\u017con\u0105. Jest tu pewna analogia do uni hipostatycznej Jezusa Chrystusa. Jezus by\u0142 jedn\u0105 osob\u0105 (rzeczywisto\u015bci\u0105) z\u0142o\u017cona z dw\u00f3ch natur Boskiej i ludzkiej podobnie jak Ko\u015bci\u00f3\u0142.
                                                                                                          \nInne okre\u015blenia na Ko\u015bci\u00f3\u0142 to Lud Bo\u017cy. Okre\u015blenie to spotykamy w ST, gdzie nar\u00f3d Izraelski okre\u015bla si\u0119 tym mianem, aby okre\u015bli\u0107 swoja odr\u0119bno\u015b\u0107 i jedno\u015b\u0107 w stosunku do pogan. Okre\u015blenie Lud Bo\u017cy spotykamy w NT dla okre\u015blenia Ko\u015bcio\u0142a. Po raz pierwszy zosta\u0142o to u\u017cyte przez \u015bw. Jakuba w Dz 15, 14. Okre\u015blenia tego nast\u0119pnie u\u017cywa \u015bw. Pawe\u0142 i \u015bw. Piotr w Listach. Okre\u015blenie Lud Bo\u017cy jest najcz\u0119\u015bciej u\u017cywane i najpopularniejsze w wieku XX. Najcz\u0119\u015bciej tym okre\u015bleniem pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II. Okre\u015blenie Lud Bo\u017cy \u015bci\u015ble zwi\u0105zane jest z przymierzem ST i pierwszym Ludem Bo\u017cym. Sob\u00f3r bardzo cz\u0119sto u\u017cywa r\u00f3wnie\u017c terminu Cia\u0142o Chrystusa na okre\u015blenie Ko\u015bcio\u0142a. Spotykamy to okre\u015blenie w listach \u015bw. Paw\u0142a, np. 1Kor 12,12; Ef 1,22.
                                                                                                          \nW NT Ko\u015bci\u00f3\u0142 okre\u015blany jest mianem Cia\u0142a Chrystusa, my okre\u015blamy Ko\u015bci\u00f3\u0142 mianem mistycznego Cia\u0142a Chrystusa. Stosujemy ten termin dla pewnego rozr\u00f3\u017cnienia. Cia\u0142o Chrystusa<\/strong> mo\u017cemy rozumie\u0107 przez:<\/p>\n

                                                                                                            \n
                                                                                                          • Sam\u0105 osob\u0119 Jezusa, kt\u00f3ry chodzi\u0142 po ziemi, a obecnie siedzi po prawicy Ojca<\/li>\n
                                                                                                          • Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/li>\n
                                                                                                          • Eucharysti\u0119 – realna obecno\u015b\u0107 Jezusa w chlebie.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                            Dawniej okre\u015blenie mistyczne Cia\u0142o Chrystusa stosowano w okre\u015bleniu do Eucharystii, a Cia\u0142em Chrystusa okre\u015blano Ko\u015bci\u00f3\u0142. W wyniku kwestionowania realnej obecno\u015bci Jezusa w Eucharystii na prze\u0142omie IX-XI w. terminy te zmieni\u0142y desygnaty i tak jest do dzi\u015b. Cia\u0142o Chrystusa to Eucharystia a mistyczne Cia\u0142o Chrystusa to Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n

                                                                                                            Unia hipostatyczna a Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/h5>\n

                                                                                                            W Jezusie Chrystusie obecne s\u0105 dwie natury Boska i ludzka. Te dwie natury s\u0105 zjednoczone w jednej Osobie st\u0105d nazwa unia hipostatyczna<\/strong> (unia osobowa). Nale\u017cy rozr\u00f3\u017cni\u0107 dwa terminy osoby (termin filozoficzny) i osobowo\u015b\u0107 (termin psychologiczny). Na mocy tego zjednoczenia ka\u017cdy, kto spotyka\u0142 Jezusa spotyka\u0142 Boga. Ka\u017cdy, kto widzi Jezusa widzi Boga. Jezus dzi\u0119ki swojemu cz\u0142owiecze\u0144stwu mia\u0142 charakter sakramentalny (widzialne cz\u0142owiecze\u0144stwo, niewidzialne B\u00f3stwo). Ko\u015bci\u00f3\u0142 podobnie jak Chrystus posiada struktur\u0119 sakramentaln\u0105 (widzialn\u0105 i niewidzialn\u0105). Skoro Chrystus jest prasakramentem<\/strong> to i Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest widzialnym narz\u0119dziem niewidzialnej \u0141aski Bo\u017cej, dlatego Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II m\u00f3wi:
                                                                                                            \n\u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 jest w Chrystusie niejako sakramentem, czyli znakiem i narz\u0119dziem wewn\u0119trznego zjednoczenia z Bogiem i jedno\u015bci ca\u0142ego rodzaju ludzkiego\u201e (KK 1)<\/strong>. Okre\u015blenie \u201eniejako\u201d u\u017cyte w definicji ma na celu odr\u00f3\u017cnienie sakramentu liturgicznego od sakramentu, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142.
                                                                                                            \nDefinicja sakramentu widzialny znak niewidzialnej \u0142aski jest zubo\u017cona. M\u00f3wi tylko o znaku a nie m\u00f3wi nic o dzia\u0142aniu. Dlatego SW II dodaje, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest sakramentem, czyli widzialny znakiem i narz\u0119dziem. Ka\u017cdy sakrament jest narz\u0119dziem i znakiem. Dlatego praktycznie ka\u017cdy chrze\u015bcijanin jest ambasadorem Boga.<\/p>\n

                                                                                                            Dodatek Apologetyczny:<\/h5>\n

                                                                                                            Dlaczego sporz\u0105dzamy wizerunki Boga (najcz\u0119\u015bciej Jezusa Chrystusa)? Wed\u0142ug ST i przykazania Izraelitom nie wolno by\u0142o sporz\u0105dza\u0107 wizerunku Boga. To przykazanie przej\u0119li muzu\u0142manie. Chrze\u015bcijanie nie maj\u0105 tego rodzaju przykazania w wyniku Wcielenia: \u201eKto Mnie zobaczy\u0142, zobaczy\u0142 i Ojca\u201d.
                                                                                                            \nKo\u015bci\u00f3\u0142 okre\u015blany jest mianem ecclesia<\/strong>. Grecki termin ecclesia by\u0142 u\u017cyty w Septuagincie (LXX) dla oddania hebr. terminu, quahal (kahal)<\/strong>. Grecki termin ecclesia zosta\u0142 przej\u0119ty przez \u0142acin\u0119. Termin hebr. u\u017cywany by\u0142 na okre\u015blenie wsp\u00f3lnoty, zgromadzenia, grupy spo\u0142eczno\u015bci. Z j\u0119zyka grec. termin ten wywodzi si\u0119 z czasownika kaleo<\/em> (zwo\u0142ywa\u0107). Mateusz u\u017cywa ten termin trzy razy. Wi\u0119cej w Ewangelii termin ten nie jest u\u017cywany. Cz\u0119\u015bciej u\u017cywany jest przez \u015bw. Paw\u0142a, Dz 25 i Ap 20. Termin ecclesia sugeruje, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest zgromadzeniem, spo\u0142eczno\u015bci\u0105, zebran\u0105, skrzykni\u0119t\u0105, zwo\u0142an\u0105 przez Boga.
                                                                                                            \nTermin ecclesia<\/strong> ma potr\u00f3jne znaczenie:<\/p>\n

                                                                                                              \n
                                                                                                            • aktualne, dora\u017ane zgromadzenie wiernych w celach liturgicznych (1Kor)<\/li>\n
                                                                                                            • jako Ko\u015bci\u00f3\u0142 lokalny (dzisiejsza diecezja) np. Dz 8,1<\/li>\n
                                                                                                            • jako Ko\u015bci\u00f3\u0142 powszechny, ca\u0142o\u015b\u0107, uniwersalny np. Mt 16,18<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                              W wielu j\u0119zykach nazwa Ko\u015bci\u00f3\u0142\u00a0 wywodzi si\u0119 z \u0142ac. ecclesia, w innych j\u0119zykach wywodzi si\u0119 z przymiotnika gr. kyriake<\/em> (Pa\u0144ski) – tak\u017ce w j. s\u0142owia\u0144skim.<\/p>\n

                                                                                                              Ustanowienie Ko\u015bcio\u0142a<\/h5>\n

                                                                                                              Poprzez wieki istnia\u0142o prze\u015bwiadczenie, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 utworzony przez Jezusa Chrystusa. Nikt nie mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, co do tego. Dopiero reformacja przynios\u0142a w\u0105tpliwo\u015bci, co do ustanowienia Ko\u015bcio\u0142a. Ko\u015bci\u00f3\u0142 musia\u0142 odpowiedzie\u0107 na stawiane pytania. Odpowied\u017a na to pytanie nie jest proste Biblia nie podaje jednoznacznie momentu, kiedy Chrystus ustanowi\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142. S\u0142owo Ko\u015bci\u00f3\u0142 pojawia si\u0119 w Ewangeliach tylko 4 razy. Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce Chrystus przyszed\u0142 za\u0142o\u017cy\u0107 tylko Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce, a powsta\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142. Zastan\u00f3wmy si\u0119 nad r\u00f3\u017cnic\u0105 mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em a Kr\u00f3lestwem Bo\u017cym. Podstawy:<\/p>\n

                                                                                                                \n
                                                                                                              • Nauczanie Jezusa o Kr\u00f3lestwie Bo\u017cym<\/li>\n
                                                                                                              • Nakre\u015blenie pewnych struktur religijnych np. powo\u0142anie Aposto\u0142\u00f3w<\/li>\n
                                                                                                              • Zawarcie nowego przymierza na Kalwarii i jego antycypacja (uprzedzaj\u0105ce urzeczywistnienie) w czasie ostatniej wieczerzy.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                Idea Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego wywodzi si\u0119 ze ST. W Starym Testamencie Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce<\/strong> opiera\u0142o si\u0119 na idei wybrania jednego narodu przez Boga, a celem by\u0142o zbawienie mesja\u0144skie. Mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 3 podstawy narodu wybranego:<\/p>\n

                                                                                                                  \n
                                                                                                                • Przymierze Boga z Abrahamem<\/li>\n
                                                                                                                • Przymierze na Synaju<\/li>\n
                                                                                                                • Teokracja Izraela<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                  Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce w przekonaniu Izraelit\u00f3w \u0142\u0105czy si\u0119 ze zbawieniem, czyli kr\u00f3lowaniem Boga. Kr\u00f3lestwo to mia\u0142o si\u0119 jednak rozci\u0105ga\u0107 na pogan – na ca\u0142y \u015bwiat. Kiedy Chrystus si\u0119 zjawi\u0142 ludzie pragn\u0119li, aby zosta\u0142 kr\u00f3lem i uwolni\u0142 ich od panowania rzymskiego. Chrystus wykorzysta\u0142 oczekiwanie ludzi na kr\u00f3lestwo i g\u0142osi\u0142 Kr\u00f3lestwo niebieskie. U \u015bw. \u0141ukasza termin Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce pojawia si\u0119 50 razy, u Mateusza – 51 razy, a u Marka – 39 razy. Termin ten stopniowo zanika i w Dz wyst\u0119puje tylko 4 razy. Jan Chrzciciel ju\u017c zapowiada\u0142 przyj\u015bcie Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego. Jezus wielokrotnie g\u0142osi je np. rozsy\u0142aj\u0105c uczni\u00f3w, nauczaj\u0105c. Po zmartwychwstaniu Jezus ukazuj\u0105c si\u0119 uczniom g\u0142osi Kr\u00f3lestwo niebieski. Co wi\u0119cej Jezus przedstawia Kr\u00f3lestwo niebieskie jako co\u015b wa\u017cnego: \u201estarajcie si\u0119 najpierw o Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce\u201d.
                                                                                                                  \nWyja\u015bnienie Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego<\/strong> mo\u017cna zestawi\u0107 w dwie pary poj\u0119\u0107:<\/p>\n

                                                                                                                    \n
                                                                                                                  • eschatologiczno-doczesna<\/li>\n
                                                                                                                  • duchowo-empiryczna<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                    Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce w sensie eschatologicznym<\/strong>. W sensie eschatologicznym o Kr\u00f3lestwie Jezus m\u00f3wi np. w czasie kazania na g\u00f3rze, o raz w innych fragmentach. Jednak Jezus m\u00f3wi te\u017c o kr\u00f3lestwie w sensie doczesnym nie umniejszaj\u0105c sensu doczesnego. Obraz, jakim si\u0119 pos\u0142uguje Jezus np. ziarna, zaczyn, itp. najlepiej wyja\u015bniaj\u0105 sens doczesny i eschatologiczny. Kr\u00f3lestwo ju\u017c jest, ale ujawni si\u0119 w pe\u0142ni w czasach eschatologicznych.
                                                                                                                    \nKr\u00f3lestwo Bo\u017ce o charakterze duchowym<\/strong>. Jezus odrzuca mylne poj\u0119cia na temat kr\u00f3lestwa jako politycznego panowania. Nie dba\u0142 r\u00f3wnie\u017c o sprawy ziemskie tak jak o duchowe. Sam Jezus powiedzia\u0142, \u017ce Jego kr\u00f3lestwo nie jest z tego \u015bwiata (J 18,36).Z drugiej strony nie mo\u017cna odrzuci\u0107 jej widzialnego charakteru. Jezus mimo ze nie dba\u0142 o sprawy ziemskie, to w ca\u0142o\u015bci wype\u0142nia\u0142 Prawo. Silny jest charakter sakramentalny Kr\u00f3lestwa np. Jezus ustanawia chrzest, eucharysti\u0119, uzdrawia przez dotyk. Bram\u0105 do Kr\u00f3lestwa jest obrz\u0119d chrztu. Opisy Kr\u00f3lestwa, jakie stosuje Jezus odnosz\u0105 si\u0119 do rzeczywisto\u015bci widzialnej np. per\u0142a, ziarno itp. Uczniowie i aposto\u0142owie s\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 widzialn\u0105 nawet nauczanie Jezusa da\u0142o si\u0119 wys\u0142ucha\u0107, spisa\u0107 itp. Dlatego Kr\u00f3lestwo ma zar\u00f3wno wymiar empiryczny jak i duchowy.
                                                                                                                    \nKr\u00f3lestwa Bo\u017cego nie mo\u017cna uto\u017csamia\u0107 z Ko\u015bcio\u0142em. Ko\u015bci\u00f3\u0142 pokrywa si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105 Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego, ale nie jest z nim to\u017csame. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest zacz\u0105tkiem, pocz\u0105tkiem Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego, ale Kr\u00f3lestwo jest obszerniejsze od Ko\u015bcio\u0142a. Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce to mi\u0142o\u015b\u0107, pok\u00f3j, sprawiedliwo\u015b\u0107 itp. Tam gdzie panuj\u0105 te cnoty tam jest Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest nowym narodem wybranym, dlatego tak jak nar\u00f3d Starego Przymierza mia\u0142 uczestnictwo w Kr\u00f3lestwie Bo\u017cym tak Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma uczestnictwo w Kr\u00f3lestwie Bo\u017cym. W przekonaniu samych Izraelit\u00f3w, Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce mia\u0142o si\u0119 rozszerza\u0107 na inne narody. To rozsze\u017cenie wype\u0142nia\u0142o si\u0119 w uczestnictwie Ko\u015bcio\u0142a w Kr\u00f3lestwie Bo\u017cym.<\/p>\n

                                                                                                                    Spo\u0142eczna Struktura Ko\u015bcio\u0142a<\/h5>\n

                                                                                                                    Om\u00f3wione zostan\u0105 dwie struktury:<\/p>\n

                                                                                                                      \n
                                                                                                                    • Apostolat<\/li>\n
                                                                                                                    • Prymat<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                      Apostolat<\/strong> (urz\u0105d apostolski)
                                                                                                                      \nJezus powo\u0142a\u0142 aposto\u0142\u00f3w (apostolo<\/em> – z grec. pos\u0142any) w liczbie12. Powo\u0142a\u0142 ich na pocz\u0105tku swojej publicznej dzia\u0142alno\u015bci. Przez czas pobytu ziemskiego przygotowa\u0142 aposto\u0142\u00f3w do pe\u0142nienia misji, jaka b\u0119d\u0105 pe\u0142ni\u0107 po Jego odej\u015bciu. Jezus udzieli\u0142 im w\u0142adzy (uprawnienia) oraz na\u0142o\u017cy\u0142 obowi\u0105zki: nauczania, u\u015bwi\u0119cania, pasterzowania. Przez w\u0142adz\u0119, czyli pewne uprawnienia aposto\u0142owie maj\u0105 uprawnienia do sprawowania rzeczy \u015bwi\u0119tych. Pseudo Dionizy Areopagita u\u017cy\u0142 terminu hierarchia w odniesieniu do w\u0142adzy przekazywanej przez kolegium aposto\u0142\u00f3w. Termin wywodzi si\u0119 z j. greckiego heros arche<\/strong> – \u015bwi\u0119ta w\u0142adza. Obecnie termin ten jest inaczej rozumiany jako pewna gradacja np. hierarchia warto\u015bci, stopni wojskowych. Pierwotnie jednak oznacza \u015bwi\u0119t\u0105 w\u0142adz\u0119. Termin \u015bwi\u0119ty<\/strong> mo\u017cna rozumie\u0107 w spos\u00f3b:<\/p>\n

                                                                                                                        \n
                                                                                                                      • ontyczny<\/strong> – odnosi si\u0119 tylko do Boga jako doskona\u0142o\u015bci bez brak\u00f3w<\/li>\n
                                                                                                                      • moralny<\/strong> – kto\u015b, kto si\u0119 odznacza \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105, doskona\u0142o\u015bci\u0105 cn\u00f3t<\/li>\n
                                                                                                                      • funkcjonalny<\/strong> – mo\u017cna odnie\u015b\u0107 do os\u00f3b, funkcji czy proces\u00f3w maj\u0105cych kontakt z sacrum, \u0142ask\u0105, u\u015bwi\u0119ceniem; ukierunkowane na po\u015bredniczenie w rzeczach \u015bwi\u0119tych<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                        W\u0142a\u015bnie w\u0142adz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 nale\u017cy rozumie\u0107 w sensie funkcjonalnym tak samo bp Rzymu – Ojciec \u015awi\u0119ty. Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017cna rozumie\u0107 w trzech p\u0142aszczyznach \u015bwi\u0119to\u015bci; we sensie ontycznym (obecno\u015b\u0107 Boga), moralnej (\u015bwi\u0119to\u015b\u0107 moralna cz\u0142owiecze\u0144stwa Jezusa Chrystusa, oraz licznych \u015bwi\u0119tych) oraz funkcjonalnej. Mt 18,18 – \u201eZaprawd\u0119 powiadam wam: cokolwiek zwi\u0105\u017cecie na ziemi, b\u0119dzie zwi\u0105zane w niebie, a cokolwiek rozwi\u0105\u017cecie na ziemi b\u0119dzie rozwi\u0105zane w niebie\u201d. W\u0142adza wi\u0105zania i rozwi\u0105zywania nak\u0142ada pewne obowi\u0105zki lub zwalnia od nich. Jest to w\u0142adza podparta sankcj\u0105 nadprzyrodzon\u0105. Jest to w\u0142adza dotycz\u0105ca rzecz \u015bwi\u0119tych. Nadanie w\u0142adzy odbywa si\u0119 w momencie Wniebowst\u0105pienia Jezusa. Jest to tzw. wielki nakaz misyjny. Mamy to nadanie w\u0142adzy Mt 28, 18-20. Nadanie w\u0142adzy odbywa si\u0119 w spos\u00f3b zwyczajny. Jezus poleca uczniom, aby nauczali wszystkich. Poleca tak\u017ce, aby chrzcili. Chrzest ma by\u0107 narz\u0119dziem u\u015bwi\u0119cenia. Jest to, wi\u0119c nakaz u\u015bwi\u0119cania. Dalej Jezus wymaga zachowywania nauki, pewnych postaw. St\u0105d w teologii m\u00f3wi si\u0119 o trzech obowi\u0105zkach uczni\u00f3w na wz\u00f3r Chrystusa: nauczania, u\u015bwi\u0119cania i pasterzowania. Ma to zwi\u0105zek z potr\u00f3jn\u0105 funkcj\u0105 Jezusa<\/strong>: prorock\u0105<\/em> (nauczanie), kap\u0142a\u0144sk\u0105<\/em> (u\u015bwi\u0119cania) oraz kr\u00f3lewska<\/em> (pasterzowania). W ST w\u0142a\u015bnie przez namaszczenie olejami spe\u0142niaj\u0105 si\u0119 te trzy funkcje: proroka, kap\u0142ana, kr\u00f3la. Ka\u017cdy poprzez chrzest uczestniczy w tej misji Chrystusa, ale w inny spos\u00f3b.
                                                                                                                        \nPowinno si\u0119 m\u00f3wi\u0107 kap\u0142a\u0144stwo powszechne czy wsp\u00f3lne?
                                                                                                                        \nT\u0142umaczenie \u0142aci\u0144skie precyzyjnie oznacza kap\u0142a\u0144stwo wsp\u00f3lne<\/strong>, a nie powszechne. Dlatego powinni\u015bmy u\u017cywa\u0107 terminu kap\u0142a\u0144stwa wsp\u00f3lnego, w kt\u00f3ry ka\u017cdy z nas przez chrzest uczestniczy (przez wszczepienie w kap\u0142a\u0144stwo Chrystusa). Oczywi\u015bcie nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 kap\u0142a\u0144stwo wsp\u00f3lne od sakramentalnego zwany kap\u0142a\u0144stwem \u015bwi\u0119ce\u0144. Kap\u0142a\u0144stwo \u015bwi\u0119ce\u0144 nazywane jest kap\u0142a\u0144stwem s\u0142u\u017cebnym. Nie jest to r\u00f3\u017cnica ilo\u015bciowa, lecz jako\u015bciowa. Jest to zupe\u0142nie inny rodzaj kap\u0142a\u0144stwa \u2013 tamten na mocy chrztu, a ten na mocy \u015bwi\u0119ce\u0144. Nakaz misyjny zapewnia o obecno\u015bci Chrystusa a\u017c do ko\u0144ca \u015bwiata, czas\u00f3w. Inni ewangeli\u015bci podobnie przekazuj\u0105 owy nakaz misyjny. \u015aw. \u0141ukasz dodaje, \u017ce uczniowie maja by\u0107 \u015bwiadkami. Dz opisuj\u0105 nauczanie Ko\u015bcio\u0142a przez aposto\u0142\u00f3w pomimo sprzeciw\u00f3w i trudno\u015bci. \u015aw. Piotr naucza mimo tego ze zabroni\u0142 mu tego Sanhedryn. Aposto\u0142owie r\u00f3wnie\u017c pe\u0142nia funkcj\u0119 u\u015bwi\u0119cania: udzielaj\u0105 chrztu, gromadz\u0105 ludzi na \u0142amaniu chleba. W\u0142adza pasterska wyra\u017ca si\u0119 np. w soborze Jerozolimskim, upominaniu (np. przez listy) czy wykluczanie ze wsp\u00f3lnoty Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n

                                                                                                                        Prymat<\/h5>\n

                                                                                                                        Termin prymat wywodzi si\u0119 od \u0142ac. primus<\/em> – pierwszy. W Ko\u015bciele termin ten odnosi si\u0119 do \u015bw. Piotra i jego nast\u0119pc\u00f3w b\u0119d\u0105cych biskupami Rzymu. Oznacza pierwsze\u0144stwo biskupa Rzymu. W Pi\u015bmie \u015bw. znajdujemy zapowied\u017a oraz przekazanie prymatu aposto\u0142owi, \u015bw. Piotrowi. Zapowied\u017a przekazania prymatu znajdujemy w Mt 16,16nn. Pan Jezus obiecuje \u015bw. Piotrowi przekazanie w\u0142adzy. Piotr ma by\u0107 opok\u0105, ska\u0142\u0105, fundamentem. Piotr ma r\u00f3wnie\u017c otrzyma\u0107 klucze kr\u00f3lestwa. Klucze s\u0105 symbolem w\u0142adzy, dlatego jest to w\u0142adza kluczy. Po trzecie Jezus zapowiada w\u0142adze wi\u0105zania i rozwi\u0105zania w znaczeniu nadprzyrodzonym. Przekazanie prymatu \u015bw. Piotrowi znajdujemy w J 21,15 nn. Mamy do czynienie z trzykrotnym wyznaniem mi\u0142o\u015bci \u015bw. Piotra, ale r\u00f3wnie\u017c potr\u00f3jny nakaz: \u201epa\u015b baranki (owce) moje.\u201d Jezus przekazuje uprawnienia pasterskie \u015bw. Piotrowi.
                                                                                                                        \nDodatkowe racje przemawiaj\u0105ce za prymatem obdarzonym przez Jezusa. Pierwsze to zmiana imienia z Szymona na Kefas (Kefas- ska\u0142a). Imi\u0119 to zapowiada pe\u0142nion\u0105 funkcj\u0119 przez Piotra i tylko przez Piotra. Tylko Piotr w\u015br\u00f3d aposto\u0142\u00f3w ma zmienione imi\u0119. Jezus modli si\u0119 o umocnienie w wierze dla \u015bw. Piotra (Lk 22. 23-33). Jezus modli si\u0119 o umocnienie dla Piotra, aby i on m\u00f3g\u0142 umacnia\u0107 innych. Po trzecie szczeg\u00f3lne miejsce Piotra w kolegium apostolskim i w Ko\u015bciele. \u015awiadczy o ty fakt, \u017ce jest on wymieniony w ewangeliach 114 razy, a w Dz 57 raz. \u015aw. Jan w ewangeliach wymieniony jest 38 razy a inni aposto\u0142owie rzadziej.<\/p>\n

                                                                                                                        Sukcesja Apostolska i Prymat<\/h5>\n

                                                                                                                        W Ewangeliach w s\u0142owach Jezusa nie ma bezpo\u015bredniego pouczenia, kt\u00f3ry by wprost m\u00f3wi\u0142 o tym zagadnieniu. Mimo to w Ko\u015bciele od samego pocz\u0105tku istnieje przekonanie o sukcesji np. wyb\u00f3r Macieja na miejsce Judasza i dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u015bw. Paw\u0142a, kt\u00f3ry zosta\u0142 aposto\u0142em po ziemskim \u017cyciu Chrystusa. W Dz znajdujemy wiele tekst\u00f3w dotycz\u0105cych zak\u0142adania wsp\u00f3lnot ko\u015bcielnych i ustanawiani kap\u0142an\u00f3w, biskup\u00f3w, diakon\u00f3w. Uzasadnienie sukcesji czerpiemy po\u015brednio ze s\u0142\u00f3w Jezusa: \u201eId\u017acie na ca\u0142y \u015bwiat i g\u0142o\u015bcie ewangelie wszelkiemu stworzeniu\u201d, \u201eJa b\u0119d\u0119 z wami przez wszystkie dni a\u017c do sko\u0144czenia \u015bwiata\u201d. Poniewa\u017c wszyscy jeste\u015bmy \u015bmiertelni Aposto\u0142owie nie mogli g\u0142osi\u0107 Ewangelii do sko\u0144czenia \u015bwiata. St\u0105d wynika jasna potrzeba przekazania funkcji. Po\u015brednio mo\u017cna to uzasadnienie znale\u017a\u0107 r\u00f3wnie\u017c w wydarzeniu ustanowienia Eucharystii, gdzie Jezus poleca czyni\u0107 to na pami\u0105tk\u0119 ilekro\u0107 uczniowie b\u0119d\u0105 si\u0119 spotyka\u0107. Podobnie ma si\u0119 sukcesja zwi\u0105zana z prymatem. Piotr zosta\u0142 ustanowiony ska\u0142\u0105, na kt\u00f3rej ma by\u0107 zbudowany Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3rego bramy piekielne nie przemog\u0105. Poniewa\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 trwa potrzebny jest fundament (ska\u0142a) tego Ko\u015bcio\u0142a. Po Piotrze kolejno papie\u017cami byli Linus, Klet, Klemens.
                                                                                                                        \nMiejsce sprawowania urz\u0119du Papie\u017ca.<\/strong>
                                                                                                                        \nDlaczego Rzym<\/strong> jest stolic\u0105 i wiedzie prym nad innymi biskupstwami? Ju\u017c Piotr przebywa\u0142 w Rzymie sk\u0105d pisa\u0142 listy. Wiele pierwszych dzie\u0142 pozabiblijnych wskazuje na wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 Rzymu w Ko\u015bciele. R\u00f3wnie\u017c badania archeologiczne dostarczaj\u0105 nam wiele informacji. Odkryto, \u017ce bazylika \u015bw. Piotra i Paw\u0142a zosta\u0142a zbudowana na cmentarzu poga\u0144skim, gdzie znaleziono grup \u015bw. Piotra z napisem \u201e Tu le\u017cy Piotr\u201d. Autorytet papie\u017ca jest uwydatniony w sporze w Koryncie, gdzie g\u0142os zabra\u0142 Klemens \u00f3wczesny papie\u017c, mimo \u017ce \u017cy\u0142 jeszcze \u015bw. Jan aposto\u0142. Ju\u017c wtedy uwa\u017cano g\u0142os papie\u017ca za rozstrzygaj\u0105cy i ostateczny. Kolejny sp\u00f3r dotyczy\u0142 \u015bwi\u0119towania Wielkanocy. Ostatecznie g\u0142os zabra\u0142 w tej sprawie papie\u017c Wiktor I, kt\u00f3ry powiedzia\u0142, \u017ce je\u017celi, kto\u015b nie pos\u0142ucha jego zarz\u0105dzenia, kt\u00f3re jest zarz\u0105dzeniem ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a zostanie wykluczony. Kolejny sp\u00f3r dotyczy\u0142 chrztu heretyk\u00f3w. Zastawiania si\u0119 nad wa\u017cno\u015bci\u0105 tych chrzt\u00f3w i czy trzeba jeszcze raz chrzci\u0107. Papie\u017c Stefan I zaleci\u0142, \u017ce nie trzeba chrzci\u0107 tylko na\u0142o\u017cy\u0107 pokut\u0119 i przyj\u0105\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a. Zalecenie papie\u017ca by\u0142o ostateczne, mimo \u017ce wersja ponownego chrztu mia\u0142a wielu zwolennik\u00f3w. Rzym by\u0142 wa\u017cnym miejscem, gdzie w\u0119drowa\u0142y wa\u017cne postacie i znane postacie np. Polikarp. Do Rzymu zg\u0142aszano postulaty, pro\u015bby. Do Rzymu odwo\u0142ywano si\u0119 jak do instancji najwy\u017cszej. Rzym nie mo\u017ce by\u0107 przez nikogo s\u0105dzony.<\/p>\n

                                                                                                                        Istota w\u0142adzy prymacjalnej i jej zakres<\/h6>\n

                                                                                                                        Nauka dotycz\u0105ca tego zagadnienia zosta\u0142a okre\u015blona na Soborze Watyka\u0144skim I<\/strong> w dokumencie Pastor aeternum<\/em><\/strong> w roku 1870. Zbi\u00f3r dokument\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a \u2013 Dentziger – t\u0142um. polskie Breviarium fidei<\/em>. Ko\u015bci\u00f3\u0142 wydaj\u0105c dokument zawsze wydaje dwie cz\u0119\u015bci: pierwsz\u0105 pozytywn\u0105 (opis zagadnienia, potwierdzenie) oraz negatywn\u0105 (tzw. kanon). Cz\u0119\u015b\u0107 negatywna jest streszczeniem cz\u0119\u015bci pozytywnej. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II mia\u0142 cel pastoralny, a nie doktrynalny (nie og\u0142osi\u0142 \u017cadnego dogmatu), dlatego nie mia\u0142 tego charakteru. Inne sobory tak wydawa\u0142y dokumenty.
                                                                                                                        \nDokument Pastor aeternum<\/em> wymienia cechy prymatu<\/strong>:<\/p>\n

                                                                                                                          \n
                                                                                                                        1. W\u0142adza s\u0105downicza<\/strong> – papie\u017c ustala prawa, wykonuje w\u0142adz\u0119 s\u0105downicz\u0105 oraz egzekwuje to prawo.<\/li>\n
                                                                                                                        2. W\u0142adza najwy\u017csza<\/strong>– w dziedzinie religijnej nie ma innej wy\u017cszej w\u0142adzy na ziemi. Sob\u00f3r ma taka sama w\u0142adz\u0119, r\u00f3wnoleg\u0142\u0105.<\/li>\n
                                                                                                                        3. W\u0142adza pe\u0142na sama z siebie<\/strong> – papie\u017c z racji pe\u0142nienia swego urz\u0119du posiada pe\u0142nie w\u0142adzy jurysdykcyjnej.<\/li>\n
                                                                                                                        4. W\u0142adza powszechna<\/strong> – papie\u017cowi przys\u0142uguje najwy\u017csze miejsce w Ko\u015bciele z racji miejsca, spraw i os\u00f3b.<\/li>\n
                                                                                                                        5. W\u0142adza zwyczajna<\/strong> – papie\u017c jest w\u0142a\u015bciwy podmiotem tej w\u0142adzy. Mo\u017ce os wys\u0142a\u0107 w r\u00f3\u017cnych sprawach swojego legata, kt\u00f3ry posiada w tym momencie w\u0142adz\u0119 delegowan\u0105.<\/li>\n
                                                                                                                        6. W\u0142adza bezpo\u015brednia<\/strong> – papie\u017c mo\u017ce korzysta\u0107 ze swojej w\u0142adzy w stosunku do miejsc i os\u00f3b zwracaj\u0105c si\u0119 w spos\u00f3b bezpo\u015bredni bez zwracania si\u0119 do innych w\u0142adz np. biskupa, opata, prze\u0142o\u017conego.<\/li>\n
                                                                                                                        7. W\u0142adza biskupia<\/strong> – w\u0142adza zwi\u0105zana z pe\u0142nieniem urz\u0119du biskupa Rzymu.<\/li>\n<\/ol>\n
                                                                                                                          Kolegialno\u015b\u0107 w\u0142adzy w Ko\u015bciele<\/h5>\n

                                                                                                                          Tak\u017ce kolegium biskup\u00f3w posiada w\u0142adz\u0119 najwy\u017csz\u0105 w Ko\u015bciele. Piotr by\u0142 cz\u0142onkiem kolegium apostolskiego, kt\u00f3rego kontynuatorem jest kolegium biskup\u00f3w. Ka\u017cdy biskup w danym mie\u015bcie (diecezji) ma najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0119 w tym miejscu. Natomiast wszyscy biskupi, kiedy zgromadzeni s\u0105 na soborze to posiadaj\u0105 zakres w\u0142adzy r\u00f3wnej papie\u017cowi. Sob\u00f3r zawsze jest zwo\u0142ywany w \u0142\u0105czno\u015bci z papie\u017cem. Kwestiami zwi\u0105zanymi z pos\u0142ug\u0105 biskup\u00f3w zaj\u0105\u0142 si\u0119 Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II. W\u0142\u0105czenie do kolegium biskup\u00f3w<\/strong> nast\u0119puje poprzez:<\/p>\n

                                                                                                                            \n
                                                                                                                          1. Konsekracj\u0119 biskupi\u0105.<\/li>\n
                                                                                                                          2. Przez trwanie we wsp\u00f3lnocie z g\u0142ow\u0105 i cz\u0142onkami kolegium biskupiego.<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                            Od samego pocz\u0105tku Ko\u015bcio\u0142a jasny by\u0142 charakter omawianego zagadnienia. Z jednej strony konieczno\u015bci chrztu i Ko\u015bcio\u0142a do zbawienia i z drugiej strony powszechna wola zbawcza Boga. Wyrazi\u0142o si\u0119 to w postaci okre\u015bleni w Ko\u015bciele: Extra ecclesiam Nulla salus<\/em><\/strong> (Cyprian z Kartaginy)
                                                                                                                            \nDlatego mo\u017cliwe by\u0142o uznanie pragnienia chrztu b\u0105d\u017a nie\u015bwiadomo\u015bci niezawinionej. Zagadnienie to zosta\u0142o om\u00f3wione na Soborze Watyka\u0144skim II. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest okre\u015blony mianem sakramentu – jest znakiem widzialnym Boga. Dokument soborowy m\u00f3wi o dw\u00f3ch rodzajach ludzi: przynale\u017cnych<\/strong> lub przyporz\u0105dkowanych<\/strong>. Z tej racji, \u017ce jest ka\u017cdy jako\u015b powi\u0105zany z Jezusem. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest konieczny do zbawienia. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest znakiem i narz\u0119dziem zbawienia.
                                                                                                                            \nSchemat przynale\u017cno\u015bci i przyporz\u0105dkowania do Ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n
                                                                                                                            <\/td>\n<\/tr>\n
                                                                                                                            <\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

                                                                                                                             
                                                                                                                            \n 
                                                                                                                            \nPrzynale\u017cno\u015b\u0107<\/p>\n\n\n\n\n\n\n
                                                                                                                            <\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
                                                                                                                            <\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
                                                                                                                            <\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
                                                                                                                            <\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

                                                                                                                             
                                                                                                                            \n 
                                                                                                                            \n 
                                                                                                                            \n 
                                                                                                                            \n 
                                                                                                                            \n 
                                                                                                                            \n 
                                                                                                                            \n 
                                                                                                                            \nPrzyporz\u0105dkowanie
                                                                                                                            \nludzko\u015b\u0107
                                                                                                                            \n 
                                                                                                                            \nDo Ko\u015bcio\u0142a mo\u017cna przynale\u017ce\u0107<\/strong> (by\u0107 wcielonym) w spos\u00f3b pe\u0142ny<\/strong> lub niepe\u0142ny<\/strong>.
                                                                                                                            \nDo spo\u0142eczno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a wcieleni s\u0105 w pe\u0142ni ci, kt\u00f3rzy:<\/p>\n

                                                                                                                              \n
                                                                                                                            1. Maj\u0105c Ducha Chrystusowego (Rz 8,9-10)<\/li>\n
                                                                                                                            2. w ca\u0142o\u015bci przyjmuj\u0105 przepisy Ko\u015bcio\u0142a<\/li>\n
                                                                                                                            3. i wszystkie ustanowione w nim \u015brodki zbawienia<\/li>\n
                                                                                                                            4. w jego widzialnym organizmie pozostaj\u0105 w \u0142\u0105czno\u015bci z Chrystusem polegaj\u0105cych na wi\u0119zach:\n
                                                                                                                                \n
                                                                                                                              1. wyznania wiary<\/li>\n
                                                                                                                              2. sakrament\u00f3w<\/li>\n
                                                                                                                              3. zwierzchnictwa ko\u015bcielnego<\/li>\n
                                                                                                                              4. wsp\u00f3lnoty (comunio)<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                W tradycyjnych definicjach podkre\u015blano jedno\u015b\u0107 wyznania wiary, \u015brodk\u00f3w zbawienia oraz zwierzchnictwa ko\u015bcielnego. Sob\u00f3r ubogaca te definicje. Granice przynale\u017cno\u015bci do Chrystusa wyznacza wiara i chrzest<\/strong>. Przynale\u017cno\u015b\u0107 odbywa si\u0119 w pe\u0142ni lub nie w pe\u0142ni. W spos\u00f3b pe\u0142ny<\/strong> mog\u0105 uczestniczy\u0107 katolicy<\/strong>. W spos\u00f3b nie pe\u0142ny nale\u017c\u0105 ci, kt\u00f3rzy nie spe\u0142niaj\u0105 jednego z wy\u017cej wymienionych warunk\u00f3w. Osoby, kt\u00f3re przynale\u017c\u0105 do Ko\u015bcio\u0142a w spos\u00f3b nie pe\u0142ny<\/strong> nosz\u0105 miano chrze\u015bcijan<\/strong>. Albo nie zachowuj\u0105 oni w pe\u0142ni doktryny wiary, albo nie trwaj\u0105 we wsp\u00f3lnocie pod zwierzchnictwem papie\u017ca, albo nie znaj\u0105 w pe\u0142ni narz\u0119dzi zbawienia, czyli sakrament\u00f3w. To, co \u0142\u0105czy ich z Ko\u015bcio\u0142em katolickim to przede wszystkim wiara i chrzest i dlatego nosz\u0105 miano chrze\u015bcijan. Inne rzeczy, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105: maja we czci Pismo \u015bw., wykazuj\u0105 gorliwo\u015b\u0107 w wierze, wierz\u0105 w Boga Ojca wszechmog\u0105cego i Syna Bo\u017cego, uznaj\u0105 inne sakramenty, sprawuj\u0105 Eucharysti\u0119, maja nabo\u017ce\u0144stwa do Maryi Dziewicy, \u017cyj\u0105 w \u0142asce, posiadaj\u0105 wiar\u0119 nadzieje i mi\u0142o\u015b\u0107, dary Ducha \u015bw., s\u0105 ukierunkowani na Chrystusa. S\u0105 to elementy widzialne opr\u00f3cz tego posiadaj\u0105 elementy nie widzialne (ortopraksi<\/em>). Jest to jednak nie weryfikowalne. Najbli\u017cej pe\u0142nego wcielenia w Ko\u015bci\u00f3\u0142 s\u0105 katechumeni do nich Ko\u015bci\u00f3\u0142 si\u0119 przyznaje. Mimo \u017ce nie maj\u0105 jeszcze chrztu, to maja pragnienie przyj\u0119cia go i nale\u017c\u0105 ju\u017c w jaki\u015b spos\u00f3b do Ko\u015bcio\u0142a.
                                                                                                                                \nPrzyporz\u0105dkowanie<\/strong> (ordinartur<\/em>) s\u0105 osoby nieochrzczone, ale pozostaj\u0105 w jaki\u015b spos\u00f3b w wi\u0119zi z Ko\u015bcio\u0142em i Chrystusem. Spo\u015br\u00f3d przyporz\u0105dkowanych mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 gradacj\u0119 przyporz\u0105dkowania<\/strong>, nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n

                                                                                                                                  \n
                                                                                                                                • Nar\u00f3d \u017cydowski<\/strong> – starsi bracia w wierze; otrzyma\u0142 Stare Przymierze i z niego narodzi\u0142 si\u0119 Chrystus; otrzymali to samo Objawienie.<\/li>\n
                                                                                                                                • Muzu\u0142manie<\/strong> – wyznawcy Islamu, zachowuj\u0105c wiar\u0119 Abrahama wierz\u0105 oni w tego samego Boga, w jednego Boga.<\/li>\n
                                                                                                                                • Ci, kt\u00f3rzy szukaj\u0105 Boga po omacku<\/em><\/strong> – wyznawcy innych religii, po za judaizmem i islamem, czyli religie kosmocentryczne np. hindui\u015bci, buddy\u015bci, nie posiadaj\u0105 objawienia nadprzyrodzonego.<\/li>\n
                                                                                                                                • Agnostycy<\/strong> – ci, kt\u00f3rzy bez w\u0142asnej winy nie znaj\u0105 Boga, ale Go szczery sercem szukaj\u0105, oraz ci, kt\u00f3rzy w og\u00f3le nie doszli jeszcze do poznania Boga, nie z w\u0142asnej winny, ale \u017cyj\u0105 dobrze wed\u0142ug w\u0142asnego sumienia.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                  Schemat Ko\u015bcio\u0142a<\/h2>\n\n\n\n\n
                                                                                                                                  <\/td>\n<\/tr>\n
                                                                                                                                  <\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

                                                                                                                                  \u00a0<\/strong>
                                                                                                                                  \n 
                                                                                                                                  \n <\/p>\n\n\n\n\n
                                                                                                                                  <\/td>\n<\/tr>\n
                                                                                                                                  <\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

                                                                                                                                   
                                                                                                                                  \n 
                                                                                                                                  \n 
                                                                                                                                  \nPrzynale\u017cno\u015b\u0107, granica: chrzest<\/em>
                                                                                                                                  \n 
                                                                                                                                  \n 
                                                                                                                                  \n 
                                                                                                                                  \n 
                                                                                                                                  \n 
                                                                                                                                  \n 
                                                                                                                                  \n 
                                                                                                                                  \n 
                                                                                                                                  \n 
                                                                                                                                  \nPrzyporz\u0105dkowanie
                                                                                                                                  \n 
                                                                                                                                  \n 
                                                                                                                                  \n 
                                                                                                                                  \nludzko\u015b\u0107
                                                                                                                                  \n 
                                                                                                                                  \nKK14:<\/strong> \u201eNie dost\u0119puje jednak zbawienia, cho\u0107by by\u0142 wcielony w spos\u00f3b pe\u0142ny, ten, kto tylko w spos\u00f3b zewn\u0119trzny jest obecny w Ko\u015bciele, ale sercem jest daleko od niego. Je\u015bli s\u0105 wcieleni w Ko\u015bci\u00f3\u0142, ale trwaj\u0105 w nim tylko cia\u0142em, a sercem s\u0105 daleko i je\u015bli nie wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z \u0142ask\u0105 my\u015bl\u0105, s\u0142owem i uczynkiem, to nie do\u015b\u0107, \u017ce zbawienia nie osi\u0105gn\u0105 to jeszcze surowiej b\u0119d\u0105 s\u0105dzeni\u201d.
                                                                                                                                  \n\u017beby by\u0107 chrze\u015bcijaninem potrzebna jest ortodoksja<\/strong> i ortopraksja<\/strong>.<\/p>\n

                                                                                                                                  To\u017csamo\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego<\/h5>\n

                                                                                                                                  Temat mo\u017cna zawrze\u0107 w pytaniu:, kt\u00f3re z wyzna\u0144 chrze\u015bcija\u0144skich jest kontynuatorem tego, kt\u00f3ry za\u0142o\u017cy\u0142 Jezus Chrystus ?.
                                                                                                                                  \nW XVI w. w wyniku reformacji pojawi\u0142o si\u0119 takie pytanie. Okre\u015blono wtedy kryteria, jakie powinny charakteryzowa\u0107 wyznanie, kt\u00f3re kontynuuje za\u0142o\u017cony Ko\u015bci\u00f3\u0142 przez Jezusa Chrystusa.
                                                                                                                                  \nTe kryteria to:<\/p>\n

                                                                                                                                    \n
                                                                                                                                  • \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 <\/strong><\/li>\n
                                                                                                                                  • powszechno\u015b\u0107 <\/strong><\/li>\n
                                                                                                                                  • jedno\u015b\u0107 <\/strong><\/li>\n
                                                                                                                                  • apostolsko\u015b\u0107<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                    Kryteria te powinny by\u0107 rozpoznawane przez ka\u017cdego cz\u0142owieka, powinny dotyczy\u0107 Ko\u015bcio\u0142a. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki wydaje si\u0119 by\u0107 uprzywilejowany, je\u015bli chodzi o jedno\u015b\u0107<\/strong>. Mamy jedno\u015b\u0107 sakrament\u00f3w, nauki, przepis\u00f3w, litgurgii, itp. Nie oznacza to, \u017ce inne Ko\u015bcio\u0142y nie posiadaj\u0105 tej jedno\u015bci. Wszystkie denominacje s\u0105 w pewien spos\u00f3b autokefaliczne, czyli autonomiczne i posiadaj\u0105 swojego zwierzchnika. Katolicy posiadaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u015bwi\u0119to\u015b\u0107<\/strong> Ko\u015bcio\u0142a oczywi\u015bcie na mocy Chrystusa, kt\u00f3ry jest \u015bwi\u0119ty i jest Jego g\u0142ow\u0105. Powszechno\u015b\u0107<\/strong> Ko\u015bcio\u0142a katolickiego jest r\u00f3wnie\u017c widoczna. Najwi\u0119cej wyznawc\u00f3w jest w Ko\u015bciele katolickim. Apostolsko\u015b\u0107<\/strong> Ko\u015bcio\u0142a katolickiego te\u017c jest pewna i mo\u017cna j\u0105 wykaza\u0107. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki posiada sukcesj\u0119 apostolsk\u0105.
                                                                                                                                    \nKo\u015bci\u00f3\u0142 katolicki jest, wi\u0119c uprzywilejowany do tego, aby by\u0107 kontynuatorem Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego. O tym m\u00f3wi deklaracja Dominus Jezus<\/em><\/strong> oraz KK 8<\/strong>.
                                                                                                                                    \nAutorytet ko\u015bcio\u0142a (papie\u017c i magisterium Ko\u015bcio\u0142a)<\/strong>
                                                                                                                                    \nW czasie reformacji powsta\u0142 problem z uznaniem zwierzchno\u015bci papie\u017ca. Reformatorzy uwa\u017cali, \u017ce, \u015bw. Piotr wi\u00f3d\u0142 prymat i tylko on. Posiada\u0142, wi\u0119c urz\u0105d wyj\u0105tkowy i nikt po nim go nie otrzyma\u0142. Protestanci uznaj\u0105 zasad\u0119 sola scriptura<\/em> (samo Pismo \u015bw.). Uwa\u017caj\u0105, \u017ce ka\u017cdy czytaj\u0105cy Pismo \u015bw. pozostaje pod dzia\u0142aniem Ducha \u015bw., wi\u0119c ma prawo je interpretowa\u0107 autorytatywnie. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nie odbiera tej asystencji wierz\u0105cym, ale pierwsze\u0144stwo daje Ko\u015bcio\u0142owi i ka\u017cdy powinien odczytywa\u0107 Bibli\u0119 w Ko\u015bciele (nie pomija\u0107 r\u00f3wnie\u017c Tradycji). Dla protestant\u00f3w, wi\u0119c Pismo \u015bw. posiada najwi\u0119kszy autorytet. Zasz\u0142a, wi\u0119c potrzeba obrony autorytetu Ko\u015bcio\u0142a<\/strong> – jego biskup\u00f3w oraz Urz\u0119du Nauczycielskiego Ko\u015bcio\u0142a. W ewangelii Chrystus wyra\u017anie daje polecenie aposto\u0142om, aby szli i nauczali ludzi. T\u0105 misj\u0119 w \u015bwiecie kontynuuj\u0105 biskupi – nast\u0119pcy aposto\u0142\u00f3w.
                                                                                                                                    \nCztery cechy Nauczycielskiego Urz\u0119du Ko\u015bcio\u0142a<\/strong>:<\/p>\n

                                                                                                                                      \n
                                                                                                                                    • jest urz\u0119dem \u017cywym<\/strong> – aplikuje prawdy zawarte w Biblii we wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat.<\/li>\n
                                                                                                                                    • jest urz\u0119dem autentycznym i autorytatywnym<\/strong>– nie g\u0142osi swoich koncepcji, ale to, co otrzyma\u0142 od Boga.<\/li>\n
                                                                                                                                    • jest urz\u0119dem tradycyjnym<\/strong> – tradeo, ere<\/em>– przekazywa\u0107, nie jest towarzystwem naukowym, nie wymy\u015bla swoich prawd, ale zadaniem jego jest przekazanie prawd Jezusa Chrystusa.<\/li>\n
                                                                                                                                    • Jest urz\u0119dem, kt\u00f3ry cieszy si\u0119 przywilejem nieomylno\u015bci<\/strong> – dzi\u0119ki szczeg\u00f3lnej asystencji Ducha \u015bw. naucza tylko prawdy Bo\u017cej i jest wolny od b\u0142\u0119d\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                      Urz\u0105d Nauczycielski Ko\u015bcio\u0142a nie jest ponad s\u0142owem Bo\u017cym, ale uczy tego, co zosta\u0142o mu przekazane. Urz\u0105d jest wolny od b\u0142\u0119d\u00f3w w nauczaniu moralnym i religijnym. Nieomylno\u015b\u0107 Urz\u0119du Nauczycielskiego Ko\u015bcio\u0142a opiera si\u0119 na asystencji Ducha \u015bw. oraz na uczestniczeniu tego Urz\u0119du w Ko\u015bciele, jest to, bowiem przywilej pozostawiony przez Chrystusa. Ko\u015bci\u00f3\u0142, bowiem wierzy, \u017ce ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142, nie mo\u017ce pob\u0142\u0105dzi\u0107. Nieomylno\u015b\u0107 nie jest rozszerzona o nowe objawienie, gdy\u017c objawienie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 ze \u015bmierci\u0105 ostatniego aposto\u0142a. Ko\u015bci\u00f3\u0142, wi\u0119c nie wprowadza nic nowego. Jest tylko wolny od b\u0142\u0119du w przekazie wiary i ustrzega przed b\u0142\u0119dami w ustanowionych dogmatach. Nieomylno\u015b\u0107 nie ustrzega przed bezgrzeszno\u015bci\u0105 i upadkiem poszczeg\u00f3lnych cz\u0142onk\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a. Obietnica nieomylno\u015bci zawarta jest w zapewnieniu Chrystusa: \u201eOto Ja b\u0119d\u0119 z wami po wszystkie dni, a\u017c do sko\u0144czenia \u015bwiata\u201d, (Mt 28,20). Zapewnienie to pochodzi r\u00f3wnie\u017c z obdarowania Duchem \u015bw.: \u201eDuch \u015bw. przypomni wam wszystko, co wam powiedzia\u0142em\u201d, itp.<\/p>\n

                                                                                                                                      Podmiot nieomylno\u015bci<\/h5>\n

                                                                                                                                      Podmiotem nieomylno\u015bci jest ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/strong>. Szczeg\u00f3lne uprawnienia i odpowiedzialno\u015b\u0107 z\u0142o\u017cy\u0142 Jezus na r\u0119ce aposto\u0142\u00f3w. Sensus fidei <\/em>– zmys\u0142 wiary; Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 depozyt wiary i dzi\u0119ki asystencji Ducha \u015awi\u0119tego posiada nadprzyrodzony zmys\u0142 wiary<\/strong>. Dzi\u0119ki temu zmys\u0142owi wiary niemo\u017cliwe jest, aby w ca\u0142ym Ko\u015bciele prawda zanik\u0142a. Poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci tego Ko\u015bcio\u0142a mog\u0105 oczywi\u015bcie pob\u0142\u0105dzi\u0107, ale ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie. Nad przekazem wiry czuwa Nauczycielski Urz\u0105d Ko\u015bcio\u0142a, czyli og\u00f3\u0142 biskup\u00f3w.
                                                                                                                                      \nNauczycielski Urz\u0105d Ko\u015bcio\u0142a<\/strong> mo\u017cna podzieli\u0107 i wyodr\u0119bni\u0107 w nim:<\/p>\n

                                                                                                                                        \n
                                                                                                                                      • Kolegium biskupie<\/strong> – om\u00f3wione przez Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II<\/li>\n
                                                                                                                                      • Biskup Rzymu<\/strong> \u2013 papie\u017c – om\u00f3wiony przez Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                        Nauczanie kolegium biskupiego<\/strong> mo\u017cna podzieli\u0107:<\/p>\n

                                                                                                                                          \n
                                                                                                                                        1. Zwyczajne<\/strong> – odbywa si\u0119 przez codziennie nauczanie biskup\u00f3w w swoich diecezjach; zawsze w \u0142\u0105czno\u015bci z papie\u017cem i innymi biskupami.<\/li>\n
                                                                                                                                        2. Uroczyste<\/strong> – dokonuje si\u0119 na soborze powszechnym, kt\u00f3re jest legalnym spotkaniem biskup\u00f3w pod przewodnictwem papie\u017ca. Prawo rozpocz\u0119cia przys\u0142uguje papie\u017cowi.<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                          Nauczanie zwyczajne<\/strong> mo\u017ce mie\u0107 charakter nieomylny<\/strong>, gdy jest:<\/p>\n

                                                                                                                                            \n
                                                                                                                                          • jednomy\u015blno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d biskup\u00f3w<\/li>\n
                                                                                                                                          • zgadza si\u0119 z nauczaniem papie\u017ca<\/li>\n
                                                                                                                                          • musi mie\u0107 charakter definitywny i autorytatywny oraz musi by\u0107 przyj\u0119ty przez lud.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                            Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 KKK w Polsce.
                                                                                                                                            \nCho\u0107 poszczeg\u00f3lni biskupi nie posiadaj\u0105 przywileju nieomylno\u015bci indywidualnej, to jednak g\u0142osz\u0105c nauk\u0119, w\u00f3wczas, gdy nawet rozproszeni po \u015bwiecie, ale w \u0142\u0105czno\u015bci z reszt\u0105 biskup\u00f3w i papie\u017cem nauczaj\u0105c prawd autorytatywnie, jednomy\u015blnie zgadzaj\u0105 si\u0119 na jakie\u015b zdanie, to obowi\u0105zuje ono definitywnie w Ko\u015bciele (definicja niedok\u0142adna).
                                                                                                                                            \nNauczanie uroczyste<\/strong> – na soborze musz\u0105 by\u0107 obecni wszyscy biskupi, papie\u017c przewodzi soborowi. Sob\u00f3r i kwestie na nim poruszone, musza by\u0107 zatwierdzone przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 biskup\u00f3w oraz ostatecznie zatwierdzone przez papie\u017ca.
                                                                                                                                            \nRanga g\u0142oszonej nauki zale\u017cy od formy przekazu. Inna jest ranga dogmatu, encykliki, bulli, kazania papieskiego, itp. Ostatni soborem, kt\u00f3ry og\u0142osi\u0142 dogmat by\u0142 Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 form\u0105 pastoralna do g\u0142oszenia nauki.<\/p>\n

                                                                                                                                            Nieomylno\u015b\u0107 papie\u017ca<\/h5>\n

                                                                                                                                            Doktryna ta twierdzi, \u017ce ta nieomylno\u015b\u0107, w kt\u00f3rej biskupi uczestnicz\u0105 kolegialnie przys\u0142uguje, indywidualne r\u00f3wnie\u017c papie\u017cowi. Przekonanie to istnieje od staro\u017cytno\u015bci. Posta\u0107 definicji dogmatycznej otrzyma\u0142 na Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I. Nieomylno\u015b\u0107 dotyczy nauczania, a prymat dotyczy jurysdykcji, (czyli w\u0142adzy). W praktyce nauczanie nieomylne dotyczy nauczania w formie definicji dogmatycznej. Nie znaczy to, \u017ce pozosta\u0142e nauczanie papie\u017ca jest omylne.
                                                                                                                                            \nW czasie reformacji powsta\u0142a teoria concyliaryzmu<\/strong> (gallikanizmu), kt\u00f3ra uznawa\u0142a, \u017ce sob\u00f3r jest ponad papie\u017cem. Teoria ta nigdy nie zosta\u0142a zaaprobowana przez Ko\u015bci\u00f3\u0142. Przeciwn\u0105 teoria by\u0142 montanizm<\/strong>. Wszystko to mia\u0142o miejsce w XVIII w. W wyniku tych kontrowersji, Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I zebra\u0142 si\u0119, aby ustali\u0107 dogmat.
                                                                                                                                            \nW czasie soboru powsta\u0142a grupa antyinfallibilitanist\u00f3w. Ostatecznie na ok. 5000 biskup\u00f3w, dwa g\u0142osy by\u0142y przeciwne a 55 si\u0119 wstrzyma\u0142o.
                                                                                                                                            \nBF rozdz. 2 pkt 72 – orzeczenie (dogmat) o nieomylno\u015bci papie\u017ca<\/strong>: \u201eBiskup rzymski, gdy przemawia ex cathedra<\/em><\/strong> tzn. jako:<\/p>\n

                                                                                                                                              \n
                                                                                                                                            • Najwy\u017cszy pasterz ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a.<\/li>\n
                                                                                                                                            • Pe\u0142ni\u0105c urz\u0105d nast\u0119pcy \u015bw. Piotra<\/li>\n
                                                                                                                                            • Definiuje prawdy wiary i moralno\u015bci<\/li>\n
                                                                                                                                            • Przek\u0142ada je wiernym zobowi\u0105zuj\u0105c do ich zachowania<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                              Cieszy si\u0119 t\u0105 nieomylno\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 Chrystus chcia\u0142 uposa\u017cy\u0107 sw\u00f3j Ko\u015bci\u00f3\u0142. Dzieje si\u0119 to w celu umacniania braci w wierze w asystencji Ko\u015bcio\u0142a i na mocy samego papie\u017ca, a nie potwierdzeniu przez sob\u00f3r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                                                                                                                                              Teologia Fundamentalna \u00a0Chrystologia \u00a0 Zagadnienia wst\u0119pne Nazwa Przez wieki przedmiot ten nazywa\u0142 si\u0119 apologetyk\u0105. W Polsce ten termin utrzymywa\u0142 si\u0119 zw\u0142aszcza w \u015brodowisku warszawskim (KUL \u2013 teologia fundamentalna). Dyscyplina ta zajmuje si\u0119 naukowym badaniem podstaw chrze\u015bcija\u0144stwa, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 Objawienie,… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1057],"tags":[],"class_list":["post-981","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-teologia-fundamentalna-skrypty-wykladow"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/981","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=981"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/981\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=981"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=981"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=981"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}