WYK\u0141ADY Z TEOLOGII FUNDAMENTALNEJ 2007\/2008
\n
\nRYS HISTORYCZNY<\/u>
\n
\nAPOLOGIA \u2013 mia\u0142a broni\u0107 przed zarzutami, nie jest nauk\u0105. U\u017cywano jej w pierwotnym chrze\u015bcija\u0144stwie, czasach \u015brednich do czas\u00f3w nowo\u017cytnych.
\nAPOLOGETYKA –\u00a0 w spos\u00f3b racjonalny uzasadnia podstawy wiary chrze\u015bcija\u0144skiej; czasy nowo\u017cytne \u2013 okres o\u015bwieceniowy (XVIII i XIX w)
\nTEOLOGIA FUNDAMENTALNA \u2013 korzystaj\u0105ca w uzasadnieniu chrze\u015bcija\u0144stwa nie tylko w sferze racjonalnej, ale tak\u017ce w objawieniu Bo\u017cym.
\nDyscyplina bardzo m\u0142oda. W Polsce to koniec XX wieku. To\u017csamo\u015b\u0107 okre\u015bli\u0142 g\u0142\u00f3wnie\u00a0 ks. Rusecki. O\u015brodki:
\n– Krak\u00f3w \u2013 Ks. Kacykowski, ks. Dzidek
\n– Opole \u2013 Ks. Dola
\n– Warszawa \u2013 ks. Seweryniak, ks. Kulisz
\n– UKSW \u2013 najd\u0142u\u017cej by\u0142a o\u015brodkiem apologetyki; ks. Kwiatkowski (tw\u00f3rca), prof. Sakowicz, ks. W\u0119c\u0142awski. Ucze\u0144 ks. Kwiatkowskiego, ks. Tabaczy\u0144ski; cz\u0119sto wraca do apologetyki totalnej.
\n
\nCZY TEOLOGIA JEST NAUK\u0104?<\/u>
\n <\/p>\n
Podstawowa klasyfikacja nauk za ks. Kami\u0144skim. Jest to podzia\u0142 dychotomiczny, w zale\u017cno\u015bci od \u017ar\u00f3d\u0142a poznania.<\/p>\n
\n
\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 TEOLOGIA<\/p>\n
NAUKA<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 WIEDZA \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 FILOZOFIA<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 NATURALNA<\/p>\n
\n
\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 NAUKI SZCZEG\u00d3\u0141OWE<\/p>\n
\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 NAUKI FORMALNE\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 NAUKI REALNE<\/p>\n
\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 NAUKI\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 NAUKI<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 HUMANISTYCZNE\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 PRZYRODNICZE<\/p>\n
To warunkuje poznanie \u015bci\u015ble teologiczne. Podstawowe znaczenie dla teologii ma poznanie \u015bci\u015ble teologiczne. Jest r\u00f3\u017cnica w tym poznaniu, jest w nim pewna m\u0105dro\u015b\u0107 (ks. Napi\u00f3rkowski). III. Teologia w\u0142a\u015bciwa<\/p>\n G\u0142\u00f3wni przedstawiciele: Drey, Schlayermacher. Przedmiot \u2013 <\/strong>przedmiotem teologii jest objawienie Bo\u017ce. To objawienie realizuje si\u0119 w znakach teofanijnych. Objawienie ma wymiar historyczny (widzialny, wydarzeniowy) i drugi ponadhistoryczny (transhistoryczny, wydarzeniowy, misteryjny). Te dwa wymiary stanowi\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 objawienia. To tworzy objawienie, a jego form\u0105 jest cud. <\/p>\n <\/p>\n Im wi\u0119cej argument\u00f3w, tym lepiej, tym wi\u0119kszy uzyskamy stopie\u0144 pewno\u015bci. <\/p>\n Papie\u017c w encyklice idzie dalej. Jego zdaniem nie wystarcza tylko szeroko poj\u0119ta autonomia, przez kt\u00f3r\u0105 si\u0119 wiele traci, konieczna jest jedno\u015b\u0107<\/strong>. Jedno drugiemu jest potrzebne. Wraca do wizji tomaszowej. \u00a0<\/strong><\/p>\n – dzie\u0142o pot\u0119gi Boga <\/p>\n \u015aw. Augustyn.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n W okresie scholastycznym przesun\u0105\u0142 si\u0119 problem cudu z p\u0142aszczyzny religijnej (biblijnej) na p\u0142aszczyzn\u0119 filozoficzno \u2013 teologiczn\u0105.<\/p>\n – element empiryczny \u2013 oznacza, \u017ce zjawiska to musi podlega\u0107 obserwacji i do\u015bwiadczeniu jak ka\u017cde inne zjawisko Dionizy Kartezjarus<\/em> podkre\u015bla zewn\u0119trzny charakter cudu w stosunku do Objawienia. Cuda maj\u0105 tre\u015b\u0107. Nie mog\u0105 by\u0107 traktowane jako dow\u00f3d Objawienia, by\u0142oby to sprzeczne z natur\u0105 religii i wiary. Cud \u2013 znak B. skierowany do cz\u0142owieka, poprzez kt\u00f3ry B. nawi\u0105zuje z cz\u0142owiekiem kontakt osobowy i komunikuje mu swe zbawcze zamiary. Jest znakiem B., kt\u00f3ry w empirycznej rzeczywisto\u015bci \u015bwiata (element zewn\u0119trzny \u2013 materialny) manifestuje i uobecnia nadprzyrodzon\u0105 sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Znak B. skierowany do cz\u0142owieka w celach zbawczych. Jest form\u0105 Objawienia, komunikacji B., zaproszenia dla dobra cz\u0142owieka. Poprzez znaki i cuda przekazuje cz\u0142owiekowi, objawia tre\u015bci. Znak empiryczny jest no\u015bnikiem tre\u015bci duchowych. transcendencj\u0119 zjawiska. Je\u017celi si\u0142y nie pochodz\u0105 z si\u0142 naturalnych, dzia\u0142a si\u0142a sprzeczna spontaniczne. Weryfikuje kontekst religijno \u2013 moralny z doktryn\u0105 Objawienia.<\/p>\n R\u00f3\u017cne terminy:<\/p>\n Podkre\u015bla powr\u00f3t Chrystusa do \u017cycia, jako wydarzenia. Aspekt historyczny.<\/em><\/p>\n Podkre\u015bla mistyczny, nadprzyrodzony aspekt. Akcentuje (transcendentalny) zbawczy sens<\/em>. Interpretacja wydarzenia, gloryfikacja.
\nPRZEDMIOT TEOLOGII – transcendencja
\nPRZEDMIOT BADA\u0143 NAUKOWYCH \u2013 w ramach wiedzy naturalnej, ogranicza si\u0119 do stworze\u0144 i doczesno\u015bci.
\n
\nNauka nie interesuje si\u0119 transcendencj\u0105, poza filozofi\u0105, gdzie transcendencja znajduje si\u0119 w punkcie doj\u015bcia.
\nW\u00a0 teologii transcendencja stanowi punkt wyj\u015bcia, tzn. teolog czyta rzeczywisto\u015b\u0107 w \u015bwietle objawienia Bo\u017cego.
\n\u00a0<\/u>
\nDEFINICJA NAUKI ( za St\u0119pniem)<\/u>
\nNauka \u2013 zesp\u00f3\u0142 czynno\u015bci poznawczych zmierzaj\u0105cych w spos\u00f3b planowy, uporz\u0105dkowany, systematyczny do osi\u0105gni\u0119cia wiedzy o czym\u015b wg okre\u015blonej metody, kt\u00f3ra przyporz\u0105dkowana jest okre\u015blonemu celowi i zadaniom.
\n
\nFaktory \u2013 cel, przedmiot, zadania, metoda.
\nKa\u017cda dyscyplina, kt\u00f3ra okre\u015bla cel, zadania, przedmiot, metod\u0119, mo\u017ce nazywa\u0107 si\u0119 nauk\u0105.
\n
\nTeologia \u2013 metody teologiczne
\nWiedza naturalna \u2013 metody racjonalne.
\nSPECYFIKA POZNANIA TEOLOGICZNEGO<\/u><\/p>\n\n
\n
\nW ramach teologii funkcjonuje r\u00f3wnie\u017c:<\/p>\n\n
\nMo\u017cemy w teologii wyodr\u0119bni\u0107 szereg metod nieteologicznych, np.:<\/p>\n\n
\nPRZYK\u0141ADY OKRE\u015aLE\u0143 TEOLOGII<\/u><\/p>\n\n
\nPODZIA\u0141 NAUK TEOLOGICZNYCH WG NAPI\u00d3RKOWSKIEGO<\/u>
\n <\/p>\n\n
\n
\nPropozycja Rahnera \u2013 umie\u015bci\u0107 teologie fundamentaln\u0105 na ko\u0144cu, za teologi\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105.
\n
\nAPOLOGIA APOLEGETYKA, TEOLOGIA FUNDAMENTALNA<\/u>
\n
\nAPOLOGIA \u2013 I \u2013 XIII wiek
\nAPOLEGETYKA \u2013 XVIII \u2013 XIX wiek
\nTEOLOGIA FUNDAMENTALNA \u2013 XX\/XXI wiek
\n
\nAPOLOGIA<\/u>
\npodstaw\u0105 jest to, co Jezus sam powiedzia\u0142 o sobie, czyli apologia chrze\u015bcija\u0144ska ma \u017ar\u00f3d\u0142o w autoapologii Jezusa (ewangelia).
\nWyraz ten pochodzi od greckiego \u201eapologija\u201d \u2013 oznacza broni\u0107, uzasadnia\u0107.
\n
\nJezus powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 na:
\n– Bo\u017cy plan zbawienia,
\n– proroctwa,
\n– cuda,
\n– wskazywa\u0142 na wydarzenia paschalne,
\n– wskazywa\u0142 na preegzystencj\u0119 \u2013 Logos, Syn Bo\u017cy,
\n– by\u0142 najpe\u0142niejszym interpretatorem woli Bo\u017cej.
\nAutoapologia \u2013 czasy apostolskie, katechezy, listy, literatura nowotestamentalna wskazuj\u0105ca na wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 Jezusa Chrystusa
\nPierwsze wieki chrze\u015bcija\u0144stwa to literatura apologet\u00f3w; okres Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, np.: Justyn, Tacjan, Teofil Antioche\u0144ski, Ireneusz, Tertulian, Orygenes.
\n
\nApologie \u2013 s\u0105 to mowy; dzie\u0142o bezpo\u015brednio odpowiadaj\u0105ce na zarzuty stawiane religii chrze\u015bcija\u0144skiej.
\nApologie by\u0142y skierowane do: \u017byd\u00f3w, pogan, ludzi Ko\u015bcio\u0142a (heretycy).
\nApologie przyczyni\u0142y si\u0119 do powstania zr\u0119b\u00f3w nauki chrze\u015bcija\u0144skiej.
\n
\nStosowane argumenty:<\/p>\n\n
\n\u015aw. Augustyn \u2013 chrze\u015bcija\u0144stwo dla \u015bwiata jest tym, czym dusza dla cia\u0142a.
\n\u015aw. Tomasz \u2013 powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 na rozszerzanie si\u0119 religii chrze\u015bcija\u0144skiej, \u015bwiadcz\u0105ce o jego prawdziwo\u015bci.
\nTertulian \u2013 powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 na\u00a0 krew chrze\u015bcijan, kt\u00f3ra by\u0142a \u201enasieniem\u201d nowych wyznawc\u00f3w.
\n
\nTo wszystko stanowi\u0142y argumenty \u201ead hoc\u201d, czyli spontaniczne.
\n\u015awiadczy to o tym, \u017ce apologia nie by\u0142a nauk\u0105. Brakowa\u0142o jej systemu argumentacyjnego.
\n
\nAPOLEGETYKA.<\/u>
\nPrze\u0142omem by\u0142 czas O\u015bwiecenia.. Pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe pr\u0105dy: humanizm, subiektywizm, racjonalizm, filozofia naturalistyczna.
\n
\nIstot\u0105 tego okresu nie by\u0142o posiadanie prawdy, ale d\u0105\u017cenie do poznania. Zanegowano istnienie prawdy danej z g\u00f3ry. Cz\u0142owiek mia\u0142 nadziej\u0119 na wyja\u015bnienie wszystkiego, za pomoc\u0105 tylko rozumu.
\nMetafizyka zostaje zast\u0105piona teori\u0105 poznania.
\nKult rozumu, autorytet rozumu, wykluczenie autorytetu zewn\u0119trznego. Prawdziwe jest tylko to, co da si\u0119 sprawdzi\u0107 na gruncie empirycznym. Chrze\u015bcija\u0144stwo zostaje zast\u0105pione religi\u0105 rozumu.
\nW takim klimacie rodzi si\u0119 apologetyka, kt\u00f3ra ma zabezpieczy\u0107 naukowy charakter ca\u0142ej teologii.
\nApologetyka oddziela si\u0119 od teologii. Dokona\u0142 tego G. Savonarola; nada\u0142 tezy: chrystologiczn\u0105 i eklezjolistyczn\u0105. Nada\u0142 \u015bci\u015ble rozumowy charakter apologetyce.
\nU\u017cywa ona argument\u00f3w:<\/p>\n\n
\nAPOLEGETYKA \u2013 naukowe sprawdzenie pochodzenie chrze\u015bcija\u0144stwa.
\n
\nNie da\u0142a jednak odpowiedzi na wszystkie pytania.
\n
\nDEFINICJA APOLEGETYKI \u2013 jest to systematyczne rozwini\u0119cie ca\u0142okszta\u0142tu dowod\u00f3w na bosko\u015b\u0107 religii chrze\u015bcija\u0144skiej.
\n
\nR\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy apologi\u0105 i apologetyk\u0105<\/u>
\n– przesuni\u0119cia akcentu z praktycznej obrony chrze\u015bcija\u0144stwa (co czyni\u0142y apologie) na krytyczn\u0105 refleksj\u0119 nad t\u0105 obron\u0105.
\nApologetyka => metaapologia
\n
\nTEOLOGIA FUNDAMENTALNA.<\/u>
\n
\nPoj\u0119cie teologii fundamentalnej.
\nPojawia si\u0119 na koniec XIX wieku.
\nApelt \u2013 u\u017cy\u0142 w 1843 roku pierwszy tego okre\u015blenia. Jednak za tw\u00f3rc\u0119 uznaje si\u0119 Jana Ehrlicha (\u201eteologia fundamentalna\u201d- 1856) \u2013 celem jej by\u0142oby dowodzenie boskiej genezy religii chrze\u015bcija\u0144skiej i autorytetu Ko\u015bcio\u0142a.
\n
\nTEOLOGIA FUNDAMENTALNA A APOLEGETYKA \u2013 R\u00d3\u017bNICE<\/u>
\n
\nStarsi u\u017cywaj\u0105 tych okre\u015ble\u0144 zamiennie, r\u00f3wnowa\u017cnie.
\nFrise \u2013 apologetyka widzi jedynie to co dzieli.
\nTrzy podstawowe racje za przemawiaj\u0105ce za teologiczno\u015bci\u0105 tej dyscypliny (za teologiczno\u015bci\u0105 teologii fundamentalnej):<\/p>\n\n
\n <\/p>\n\n\n
\n Element historyczny \u2013 wydarzenie \u2013 poznawany przez zmys\u0142y<\/td>\n<\/tr>\n \n Element transhistoryczny \u2013 poznawany przez wiar\u0119<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
\n
\n\u0179r\u00f3d\u0142a \u2013 <\/strong>Stary i Nowy Testament, Tradycja
\nMetody \u2013 <\/strong>apologetyka pos\u0142uguje si\u0119 metod\u0105 tylko racjonaln\u0105. Teologia fundamentalna; w punkcie wyj\u015bcia argumentuje racjonalnie i przechodzi dalej na grunt teologiczny, korzysta ze \u015bwiat\u0142a wiary.
\n
\nTeologia fundamentalna nie chce wyprze\u0107 apologetyki, ale uprawiaj\u0105c apologetyk\u0119 trzeba mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 pozostania tylko na poziomie racjonalnym.
\nWarszawska Szko\u0142a Apologetyczna; ks. Kwiatkowski \u2013 koncepcja \u201eapologetyki totalnej\u201d- \u015brodowisko ATK (K\u0142adowski, My\u015bluk).
\nKs. Seweryniak \u2013 wprowadzi\u0142 teologi\u0119 fundamentaln\u0105.
\nApologetyka totalna \u2013 by\u0142a z\u0142\u0105czona z religioznawstwem. Totalna, bo mia\u0142a obejmowa\u0107 wszystkie podstawowe religie, a ka\u017cda z nich ma przecie\u017c swoje apologie. Ks. Kwiatkowski chcia\u0142 je por\u00f3wna\u0107 i stworzy\u0107 jedn\u0105 apologi\u0119.
\nO\u015brodek pelpli\u0144ski \u2013 kojarzony z my\u015bl\u0105 apologetyczn\u0105 (ks. Sawicki- nacisk na filozofi\u0119, polemika z ateizmem materializmem; ks. Manthey- zaj\u0105\u0142 si\u0119 recepcj\u0105 my\u015bli Wilhelma Schmidta na gruncie polskim). Lata 70 i 80-te- ks. Bp \u015aliwi\u0144ski wi\u0105\u017ce z chrystologi\u0105 i eklezjologi\u0105 z naciskiem na eklezjologi\u0119.
\nSTRUKTURA NAUKOWA TEOLOGII FUNDAMENTALNEJ<\/u>
\n
\nKwestia okre\u015blenia celu, zada\u0144, metody. Jest to zesp\u00f3\u0142 twierdze\u0144 o danej dyscyplinie wiedzy \u2013 refleksja nad faktorami nauotw\u00f3rczymi.
\n
\nCel<\/strong> teologii fundamentalnej \u2013 co\u015b sta\u0142ego, niezmiennego, na sta\u0142e zwi\u0105zanego. Celem teologii fundamentalnej jest badanie, czy uzasadnienie wiarogodno\u015bci <\/u>objawienia Bo\u017cego zrealizowanego w historii w Jezusie Chrystusie, a tym samym badanie, czy religia chrze\u015bcija\u0144ska posiada bosk\u0105 genez\u0119 i podanie przy pomocy jakich argument\u00f3w mo\u017cna to osi\u0105gn\u0105\u0107.
\n
\nWiarogodno\u015b\u0107.<\/u>
\nS\u0105 r\u00f3\u017cne jej koncepcje.<\/p>\n\n
\n
\n
\nWiarogodno\u015b\u0107- rozumiemy w spos\u00f3b dynamiczny, jako dzia\u0142anie samego Boga, ujmowane w kategoriach znaku i Osoby.
\n
\nCo rozumiemy przez wiarogodno\u015b\u0107?<\/u>
\nJest to taka w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 lub cecha lub motyw lub racja religii czy osoby, ze wzgl\u0119du na kt\u00f3r\u0105 to cech\u0119 mo\u017cemy przyj\u0105\u0107 za prawd\u0119 to, co wyra\u017ca dana religia, czy osoba.
\n
\nTeologia fundamentalna:<\/p>\n\n
\nUznanie wiarogodno\u015bci nigdy nie nadaje oczywisto\u015bci, ale daje wysoki stopie\u0144 prawdopodobie\u0144stwa.
\nW teologii fundamentalnej nie u\u017cywa si\u0119 s\u0142owa \u201edow\u00f3d\u201d, czyli oczywisto\u015b\u0107.
\n
\nUzasadnienie wiarogodno\u015bci objawienia chrze\u015bcija\u0144skiego jest upewnieniem si\u0119, \u017ce to co ja akceptuj\u0119 w wierze, jest rzecz\u0105 rozs\u0105dn\u0105; \u017ce to co mi si\u0119 przedk\u0142ada do wiary jest rzecz\u0105 rozs\u0105dn\u0105.
\nNie chodzi w badaniu o oczywisto\u015b\u0107 faktu objawienia, ale o oczywisto\u015b\u0107 wiarogodno\u015bci faktu objawienia. To daje nam pewno\u015b\u0107 moraln\u0105, a ona jest wystarczaj\u0105cym argumentem by przedmiot poznawczy by\u0142 godny wiary, by by\u0142 rozs\u0105dny.
\n
\n
\n
\nARGUMENTACJA W TEOLOGII FUNDAMENTALNEJ<\/u>
\n
\nArgumentatio \u2013 uzasadnienie
\nSystem argumentacji<\/u> \u2013 zesp\u00f3\u0142 czynno\u015bci konstruowania i przytaczania argument\u00f3w (racji, fakt\u00f3w, motyw\u00f3w) w celu uzasadnienia wiarogodno\u015bci nadprzyrodzonego charakteru chrze\u015bcija\u0144stwa.
\n
\nW apologetyce tradycyjnej to uzasadnienie mia\u0142o charakter dowodzenia i charakter racjonalny.
\n
\nTeologia fundamentalna buduje nowe argumenty, kt\u00f3re powstaj\u0105 w czasie, np.:
\n– argument martyrologiczny \u2013 z m\u0119cze\u0144stwa chrze\u015bcijan
\n– argument agapetologiczny \u2013 argument mi\u0142o\u015bci
\n– argument kulturotw\u00f3rczy \u2013 wp\u0142yw chrze\u015bcija\u0144stwa na kultur\u0119
\n– argument bonatywny \u2013 argument z dobra
\n
\nArgumentacja musi by\u0107 dostosowana do natury przedmiotu teologii.
\n
\nSkoro objawienie ma wymiar bosko-ludzki, historyczny i ponadhistoryczny, wi\u0119c i argumenty musz\u0105 mie\u0107 taki charakter; musz\u0105 mie\u0107 charakter znaku i by\u0107 dostosowane do przedmiotu teologii.
\n
\n\u017beby je rozpozna\u0107, to adresat musi mie\u0107 postaw\u0119 otwart\u0105, mie\u0107 gotowo\u015b\u0107 do ich przyj\u0119cia, mie\u0107 dobr\u0105 wol\u0119.
\n
\nZADANIA TEOLOGII FUNDAMENTALNEJ<\/u>
\n
\nCel jest niezmienny. Zadania s\u0105 zmienne, uwarunkowane czasem.<\/p>\n\n
\n
\nPRZEDMIOT TEOLOGII FUNDAMENTALNEJ<\/u>
\nJest wyznaczony przez cel i zadania.
\n
\nPrzedmiot<\/u> \u2013 zrealizowanie si\u0119 objawienia Bo\u017cego w historii w pe\u0142ni w Jezusie Chrystusie i jego trwanie w czasie, czyli w Ko\u015bciele.
\n
\nS\u0105 dwa traktaty nale\u017c\u0105ce do przedmiotu:<\/p>\n\n
\nMetody<\/u> \u2013 do daj\u0105cy si\u0119 systematycznie stosowa\u0107 my\u015blowy dob\u00f3r i uk\u0142ad elementarnych czynno\u015bci zmierzaj\u0105cych do najbardziej ekonomicznego osi\u0105gni\u0119cia zamierzonego celu.
\nS\u0105 to metody racjonalne, zaadoptowane dla naszych cel\u00f3w i metody teologiczne.
\n
\nPOJ\u0118CIE OBJAWIENIA (znaczenie religijne)<\/u>
\n
\n\u201erevelatio\u201d \u2013 ujawni\u0107 co\u015b nieznanego, odkry\u0107 co\u015b.
\nObjawienie w sensie religijnym \u2013 jest to udost\u0119pnienie przez Boga prawdy o Sobie. B\u00f3g pozwala si\u0119 ludziom pozna\u0107, nawi\u0105za\u0107 kontakt.
\nMa charakter dynamiczny, charakter dzia\u0142ania.
\n\u201ed\u1ea3b\u1ea3r\u201d \u2013 opiera si\u0119 nie na s\u0142owie \u201elogos\u201d, ale na tym, kt\u00f3re oznacza zbawcze dzia\u0142anie Boga.
\n
\nObjawienie zak\u0142ada dialog mi\u0119dzy Bogiem a cz\u0142owiekiem.
\nObjawienie mie\u015bci w sobie okre\u015blone prawdy, tre\u015bci.
\nW sensie biblijnym B\u00f3g objawia cz\u0142owiekowi swoje mysli, zamiary i swije Bo\u017ce plany.
\n
\nTeologiczne rozumienie objawienia (Werner, Bulst).<\/u>
\nJest to nadprzyrodzone, \u0142askawe, osobowe, zbawcze ujawnienie si\u0119 Boga wobec cz\u0142owieka, w ramach jego historii dokonuje si\u0119 w nadprzyrodzonym Bo\u017cym dzia\u0142aniu (znaki, cuda), w widzialnym ukazywaniu si\u0119 (znaki teofanijne), a przede wszystkim w Jego interpretuj\u0105cym, autorytatywnym S\u0142owie.
\n
\nObjawienie dokona\u0142o si\u0119 w Izraelu jako przygotowanie, wype\u0142ni\u0142o si\u0119 w Jezusie Chrystusie, uobecnia si\u0119 w s\u0142owie i dzia\u0142aniu Ko\u015bcio\u0142a.
\n
\nSpojrzenie dogmatyczne jest jakby opisem objawienia, wychodzi z wiar\u0105, bada tre\u015b\u0107 objawienia Bo\u017cego, bada co to jest objawienie.
\nTeologia fundamentalna rozwa\u017ca objawienie w znakach historycznych, empirycznych, kt\u00f3rych mo\u017ce by\u0107 rozpoznana.
\n
\nObjawienie Bo\u017ce powstaje na styku rzeczywisto\u015bci boskiej i ludzkiej; transcendentnej i immanentnej, kt\u00f3re jest widoczne w znakach historycznych.
\n
\nNauka Ko\u015bcio\u0142a ma tak\u0105 analogi\u0119 w rzeczywisto\u015bci ludzkiej (Josef Imbach); \u201eCz\u0142owiek w swoim wn\u0119trzu jest zamkni\u0119ty dla otoczenia. Dopiero ujawniaj\u0105c swoje wn\u0119trze, ods\u0142ania je dla innych\u201d
\n\u201eDrugiego cz\u0142owieka poznajemy na tyle, na ile ten drugi cz\u0142owiek pozwoli si\u0119 odkry\u0107\u201d
\n\u201eObjawia\u0107 si\u0119, to znaczy powierzy\u0107 si\u0119 komu\u015b\u201d
\n\u201eObjawienie Bo\u017ce to samoprzekazanie si\u0119 Boga\u201d
\nRODZAJE OBJAWIENIA BO\u017bEGO<\/u>
\n
\n <\/p>\n\n
\nAd1. B\u00f3g stwarzaj\u0105c \u015bwiat zwi\u0105za\u0142 swoje istnienie ze \u015bwiatem i podtrzymuje go w istnieniu. \u015awiat wskazuje na Boga, jest transparentem Boga.
\nB\u00f3g stwarzaj\u0105c \u015bwiat ujawni\u0142 samego siebie. Cz\u0142owiek do\u015bwiadcza \u015bwiata w fenomenach.
\nRudolf Otto \u2013 \u015bwiat budzi l\u0119k i jednocze\u015bnie budzi fascynacj\u0119 (misterium tremendum i misterium fascinosum).
\n\u015awiat postrzegamy jako dobry, bo jest z Boga.
\nB\u00f3g ub\u00f3stwi\u0142 materi\u0119.
\nB\u00f3g obdarzy\u0142 cz\u0142owieka specjaln\u0105 zdolno\u015bci\u0105 poznania Go poprzez \u015bwiat.
\n
\nObjawienie w stworzeniach i przez stworzenia ma wymiar Chrystusowy. On ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 swojego udzia\u0142u w Bogu; bra\u0142 udzia\u0142 w stworzeniu \u015bwiata.
\n
\nSzczeg\u00f3lnym objawieniem Boga jest cz\u0142owiek; cz\u0142owiek jako osoba (posiadanie j\u0119zyka, mowy, sumienia, duszy). Cz\u0142owiek ma analogiczny byt. To wszystko ma charakter epifanijny.
\n
\nTo wszystko ma charakter epifanijny.
\n
\nDaje nam mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozpoznania istnienia Boga (r\u00f3wnie\u017c \u015bwiat\u0142em rozumu), ale r\u00f3wnie\u017c umo\u017cliwia do\u015bwiadczenia Boga w otaczaj\u0105cym \u015bwiecie i umo\u017cliwia nawi\u0105zanie kontaktu z Bogiem.
\nPodstaw\u0105 tego objawienia jest \u015bwiat i byt ludzki, ale charakter tego objawienia jest nadprzyrodzony.
\nB\u00f3g stwarzaj\u0105c \u015bwiat ujawni\u0142 samego siebie. Cz\u0142owiek do\u015bwiadcza \u015bwiata w fenomenach.
\nRudolf Otto \u2013 \u015bwiat budzi l\u0119k i jednocze\u015bnie budzi fascynacj\u0119.
\n
\n\u015awiat postrzegany jako dobry, bo jest z Boga. B\u00f3g ub\u00f3stwi\u0142 materi\u0119. B\u00f3g obdarzy\u0142 cz\u0142owieka specjaln\u0105 zdolno\u015bci\u0105 poznania go poprzez \u015bwiat.
\n
\nObjawienie w stworzeniach i przez stworzenia ma wymiar Chrystusowy. On ma \u015bwiadomo\u015b\u0107. On ma w \u015bwiadomo\u015bci sw\u00f3j udzia\u0142 w Bogu. Bra\u0142 udzia\u0142 w stworzeniu \u015bwiata.
\n
\nSzczeg\u00f3lnym objawicielem Boga jest cz\u0142owiek. Cz\u0142owiek jako osoba (posiadanie j\u0119zyka, mowy, sumienia, duszy). Cz\u0142owiek ma analogiczny byt. To wszystko ma charakter epifanijny.
\nDaje nam mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozpoznania istnienia Boga (r\u00f3wnie\u017c \u015bwiat\u0142em rozumu), ale r\u00f3wnie\u017c umo\u017cliwia do\u015bwiadczenie Boga w otaczaj\u0105cym \u015bwiecie i umo\u017cliwia nawi\u0105zanie kontaktu z Bogiem.
\nPodstaw\u0105 tego objawienia jest \u015bwiat i byt ludzki, ale charakter tego objawienia jest nadprzyrodzony.
\n
\nOBJAWIENIE W CHRYSTUSIE (HISTORYCZNE)
\nObjawienie historyczne polega na objawieniu si\u0119 Boga, wkroczeniu Boga w histori\u0119 ludzko\u015bci.
\nDokona\u0142o si\u0119 ono w r\u00f3\u017cnych formach poprzez s\u0142owa i czyny Boga oraz przez teofani\u0119. Te formy nie s\u0105 czym\u015b odr\u0119bnym od siebie, ale stanowi\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107
\nTeofania \u2013 szczeg\u00f3lny rodzaj wsp\u00f3\u0142zaistnienia s\u0142owa i czynu, wydarzenia.
\n
\nHistoria objawienia rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wraz z Abrahamem. Rozwija\u0142a si\u0119 w dziejach Izraela, a punkt kulminacyjny osi\u0105ga w Jezusie Chrystusie. Ko\u0144czy si\u0119 to objawienie w sensie formalnym wraz ze \u015bmierci\u0105 ostatniego z Aposto\u0142\u00f3w.
\n
\nHistoryczne dzia\u0142anie Boga \u2013 powo\u0142ywanie patriarch\u00f3w, prorok\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli za zadanie interpretacj\u0119 znak\u00f3w.
\n
\nMomentem kulminacyjnym by\u0142 moment wcielenia (Hbr 1,1) \u2013 wydarzenie Jezusa Chrystusa.
\nW sensie historycznym jest to najdoskonalsze objawienie w sensie osobowym.
\nTo objawienie wie\u0144czy wszystko, jest szczytem, kt\u00f3rego nic ju\u017c nie wie\u0144czy.
\n
\nCo rozumiemy poprzez poj\u0119cie czasu obiektywnego?<\/strong>
\nJest to czas istniej\u0105cy niezale\u017cnie od cz\u0142owieka. Czas istnia\u0142by od pocz\u0105tku stworzenia.
\nCo rozumiemy poprzez pojecie czasu subiektywnego?<\/strong>
\nCzas \u0142\u0105czy si\u0119 z cz\u0142owiekiem, i by\u0142by sposobem patrzenia na zjawiska zachodz\u0105ce w przestrzeni.
\n
\n
\nKIEDY B\u00d3G WKROCZY\u0141 W HISTORI\u0118?
\n
\nPierwszym momentem jest wypowiedziane s\u0142owo Boga, kt\u00f3re mia\u0142o charakter s\u0142owa stw\u00f3rczego. S\u0142owo nabiera kszta\u0142tu historycznego i s\u0142owo jest powo\u0142aniem historii i przynale\u017cy do historii.
\n
\nIstnieje jedno Bo\u017ce objawienie w r\u00f3\u017cnych formach, a w Chrystusie dokonuje si\u0119 w pe\u0142ni.
\nHistoryczno\u015b\u0107 objawienia powoduje okre\u015blone konsekwencje. Nie jest systemem doktrynalnym, ale Boga poznajemy przez konsekwentne dzia\u0142anie w historii.
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\nPOJ\u0118CIE OBJAWIENIA W OFICJALNEJ NAUCE KO\u015aCIO\u0141A<\/p>\n\n
\nAd 1.
\nPierwszy moment \u2013 powstanie protestantyzmu; objawienie rozumie jako s\u0142owo Bo\u017ce, kt\u00f3re zawarte jest tylko w Biblii (Sola Scriptura). Tylko cz\u0142owiek i Biblia \u2013 brak po\u015brednika.
\nOdrzucili autorytet Ko\u015bcio\u0142a i Tradycji. Objawienie straci\u0142o wymiar obiektywny. Niekontrolowany dost\u0119p do interpretacji Pisma \u015awi\u0119tego.
\n
\nOdpowied\u017a Ko\u015bcio\u0142a to Sob\u00f3r Trydencki (1546)
\nObjawienie<\/strong> Bo\u017ce jest ewangeli\u0105 zbawienia przepowiadan\u0105 przez prorok\u00f3w, og\u0142oszon\u0105 przez Chrystusa, przekazan\u0105 przez Aposto\u0142\u00f3w, strze\u017con\u0105 przez Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/strong> Podkre\u015blono prawdy wiary, kt\u00f3re mo\u017cna znale\u017a\u0107 w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym i w Tradycji. Wiara polega na przyj\u0119ciu prawd wiary.
\n
\nAd 2.
\nPowstanie nowo\u017cytnych pr\u0105d\u00f3w umys\u0142owych, humanistycznych, naturalizm, racjonalizm (negacja nadprzyrodzonego charakteru objawienia)
\n– Podkre\u015blali naturalny charakter objawienia.
\nOdpowied\u017a Ko\u015bcio\u0142a to Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I (1870) \u2013 <\/strong>Ko\u015bci\u00f3\u0142 wyrazi\u0142 nauk\u0119 w konstytucji \u201eDe fide catolica\u201d (2 \u2013 De revelatione \u2013 O objawieniu). Nauka m\u00f3wi o tym, \u017ce:
\n– \u017ce Boga mo\u017cna pozna\u0107 rozumem naturalnym ze stworze\u0144
\n– objawienie nadprzyrodzone jest faktem
\n– zawarte jest ono w Starym i Nowym Testamencie
\n– autorem jego jest B\u00f3g
\n– skoro B\u00f3g stworzy\u0142 cz\u0142owieka i da\u0142 mu uczestnictwo w swojej naturze, to r\u00f3wnocze\u015bnie
\nmusia\u0142 mu da\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznania tego celu
\n– i daje to pozna\u0107 w objawieniu nadprzyrodzonym
\n– Modernizm – odrzuca fakt objawienia nadprzyrodzonego jako realn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, ale dodatkowo jeszcze sprowadza je do subiektywnej \u015bwiadomo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 cz\u0142owiek zdobywa pod wp\u0142ywem uczucia religijnego. Cz\u0142owiek odczuwa Boga w sobie i wyrazem tych uczu\u0107 jest swiadomo\u015b\u0107 objawienia.
\nKo\u015bci\u00f3\u0142 odpowiada tzw. Dokumentami antymodernistycznymi:<\/strong>
\n– \u201eLamentabili\u201d \u2013dekret z 1907 r.
\n– Encyklika Piusa X \u201ePascendi\u201d z 1907 r.
\n– motu pro\u2019prio \u201eSacrorum antistitum\u201d z 1910 r.
\nObjawienie jest depozytem prawd nadprzyrodzonych. Nie jest czym\u015b subiektywnym.
\nPrzysi\u0119ga antymodernistyczna \u2013 do lat 70- tych.
\n\u00a0<\/u>
\nUzasadnienie wiary \u2013 mi\u0119dzy filozofi\u0105 a teologi\u0105<\/u> ( encyklika JPII Wiara i rozum \u2013 rozdzia\u0142 68).<\/em>
\n\u00a0<\/em><\/p>\n\n
\n
\nKonstytucja Dogmatyczna o Objawieniu Bo\u017cym <\/u>\u2013 charakterystyczne elementy tekstu soborowego.
\n <\/p>\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\nTraktat o cudzie<\/p>\n\n
\n
\n– co\u015b wielkiego, budz\u0105cego zdziwienie
\n– dzie\u0142a budz\u0105ce strach
\n– poj\u0119cie znaku
\n– znaki i cuda
\n– znak \u2013 wyst\u0119puj\u0105cy samodzielnie
\nTe okre\u015blenia s\u0105 bogatsze ni\u017c samo s\u0142owo \u201ecud\u201d.
\n <\/p>\n\n
\n
\n
\n
\nIII. Nowy Testament<\/strong>
\n
\nRelacje NT o cudach.<\/strong><\/p>\n\n
\nCuda w katechezie pierwotnej.<\/strong><\/p>\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n– element transcendentny \u2013 zak\u0142ada wykluczenie tego faktu z porz\u0105dku naturalnego, \u017ce nie mog\u0142y go spowodowa\u0107 \u017cadne si\u0142y natury
\n– element teologiczny \u2013 stwierdza, \u017ce autorem tego rodzaju cudu jest B\u00f3g
\nW zjawisku tym mog\u0105 bra\u0107 udzia\u0142 si\u0142y naturalne, ale same nie mog\u0105 spowodowa\u0107 takich skutk\u00f3w. Porz\u0105dek naturalny w sensie przyrodniczym oznacza tak\u0105 prawid\u0142owo\u015b\u0107, kt\u00f3ra stwierdzona empirycznie mo\u017ce stworzy\u0107 podstaw\u0119 do ustalenia prawa natury.
\n
\nTrzy rodzaje cud\u00f3w wg \u015aw. Tomasza.<\/strong><\/p>\n\n
\n
\n
\nTomasz de\u2019Wio<\/em> (Kajetan) w czasie renesansu tomizmu, podkre\u015bla transcendencj\u0119 fizykaln\u0105 cudu. Prze akcentowanie strony zewn\u0119trznej cudu, jako zjawisko przyrodnicze.
\nPietro de\u2019Lorca<\/em> doprowadzi\u0142 do absolutyzacji dowodzenia z cudu. Cud – dowodem potwierdzaj\u0105cym prawdziwo\u015b\u0107 Objawienia. Cud dawa\u0142 pewno\u015b\u0107 bezdyskusyjn\u0105, absolutn\u0105. Argumentowa\u0142: Objawienie B. jest faktem bo\u017cym, wi\u0119c jego prawdziwo\u015b\u0107 potwierdza pewnymi znakami cudownymi.
\nLudwiko Turlano<\/em>– cud \u015brodkiem dowodowym potwierdzaj\u0105cym prawdziwo\u015b\u0107 religii chrze\u015bcija\u0144skiej.
\n
\nVII.<\/strong> Krytyka doby O\u015bwiecenia<\/strong>.
\nTakie rozumienie cudu zosta\u0142o poddane ostrej krytyce ju\u017c w okresie O\u015bwiecenia. Zarzuty: cud przewy\u017csza prawa natury, czyli B sam burzy prawa przez siebie ustanowione, porz\u0105dek natury przez swoj\u0105 interwencj\u0119.
\nSpinoza<\/em>– prawa natury s\u0105 nienaruszalne, cud b\u0119d\u0105c poza prawami jest sprzeczny z prawami przyrody. Wniosek, trzeba wi\u0119c uzna\u0107 za nieistniej\u0105cy.
\nHume<\/em> \u2013 jest nie mo\u017cliwy, bo stanowi pogwa\u0142cenie natury. A to jest nie mo\u017cliwe.
\nInni uwa\u017cali, \u017ce cud jest spowodowany prawami natury jeszcze nie odkrytymi.
\nDziedzina rozpoznawania cudu.
\nPostulowali o kilkukrotne powt\u00f3rzenie cudu, w celu zbadania jego natury. Pomijano zupe\u0142nie aspekt religijny cudu.
\nApologeci<\/em> odpowiadaj\u0105c na tym samej p\u0142aszczy\u017anie ( empirycznej), byli nie tylko nieprzekonywuj\u0105cy, ale nadto przekraczali swoje kompetencje.
\n
\nVIII.<\/strong> Pocz\u0105tki XX wieku \u2013 prekursorzy Wat. II. <\/strong>
\nCud \u2013 ma charakter religijny, znak religijny. Pascal, Newman, Blondel nie traktowali cudu jako oczywistego dowodu, jako znak, kt\u00f3ry nale\u017cy interpretowa\u0107.
\nPascal<\/em> \u2013 prekursor nowo\u017cytnej my\u015bli teologicznej. Cuda, jako argumenty, kt\u00f3re naprowadzaj\u0105 lub potwierdzaj\u0105 my\u015bl objawion\u0105.
\nZalicza\u0142 cud w \u201eMy\u015blach\u201d:<\/p>\n\n
\nKardyna\u0142 Newman<\/em> \u2013 cud powi\u0105zany z Objawieniem. Wskazywa\u0142 na b\u0142\u0105d wi\u0105zania cudu z prawami przyrody. Bardzo trudno odr\u00f3\u017cni\u0107 nadzwyczajne zdarzenia o charakterze naturalnym od cudownych zdarze\u0144 w \u015bcis\u0142ym znaczeniu. Cuda nie daj\u0105 oczywisto\u015bci, im jest ich wi\u0119cej tym wi\u0119ksza si\u0142a motywacyjna, ale musz\u0105 mie\u0107 znami\u0119 boskiego pochodzenia.
\nWyr\u00f3\u017cnia dwie strony cudu:<\/em>
\n– system fizykalny \u2013 zewn\u0119trzny;
\n– system moralny \u2013 nadprzyrodzony: duch, religia.
\nZdaniem N. do tej pory porz\u0105dek religijno-moralny podporz\u0105dkowany by\u0142 fizycznemu, a powinno by\u0107 odwrotnie. Wa\u017cniejszy system wy\u017cszy- moralny (religijny) i jemu powinien by\u0107 podporz\u0105dkowany ni\u017cszy, czyli fizyczny, aby nie by\u0142y przekroczone kompetencje. Nacisk k\u0142a\u015b\u0107 nie na przyczyn\u0119 sprawcz\u0105, ale celow\u0105. Ona decyduje o sensowno\u015bci faktu cudownego.
\nBlondel<\/em>. Maurice Blondel<\/strong> (ur. 2 listopada<\/a> 1861<\/a>, zm. 5 lipca<\/a> 1949<\/a>) – francuski<\/a> filozof<\/a>, przedstawiciel modernizmu<\/a>. Tw\u00f3rca koncepcji znakowej (semiologicznej) cudu. Akcentuje podmiot cudu \u2013 dyspozycj\u0119 cz\u0142owieka \u2013 percepcj\u0119 moraln\u0105 do odczytania i zinterpretowania. Przyj\u0119cie cudu jako znaku zale\u017cy od gotowo\u015bci, otwarto\u015bci na tre\u015b\u0107 przes\u0142ania znaku. Funkcja motywacyjna jest uzale\u017cniona od odczytania w\u0142a\u015bciwego sensu cudu.
\nRelacja cudu do natury:<\/u><\/em>
\nW cudzie nie ma nic wi\u0119cej ni\u017c w najmniejszym fakcie zwyk\u0142ym. Cuda s\u0105 znakami dla tych, kt\u00f3rzy s\u0105 gotowi, dojrzali do rozpoznania znaku B. w najzwyklejszych wydarzeniach natury.
\n <\/p>\n\n
\nCud musi posiada\u0107 element empiryczny<\/u><\/em> \u2013 dostrzegalny, stron\u0119 zjawiskow\u0105, przystosowan\u0105 do naturalnej percepcji cz\u0142owieka, gdyby by\u0142 jego pozbawiony nie m\u00f3g\u0142by by\u0107 postrzegany jako znak ( Eucharystia?).
\nElement nadzwyczajny<\/u><\/em> – r\u00f3\u017cni si\u0119 sw\u0105 niezwyk\u0142o\u015bci\u0105 (Augustyn), odbiega od naturalnych form natury, cho\u0107 nie zawsze musi przekracza\u0107 si\u0142y natury.
\nKontekst religijny, kt\u00f3ry nadaje temu niezwyk\u0142emu zjawisku charakteru Bo\u017cego. Brak zwi\u0105zku mi\u0119dzy zjawiskiem a kontekstem religijno-moralnym, czyli brak hierogoiczno\u015bci znaku. Dotyczy sprawcy i odbiorcy, w religijnych okoliczno\u015bciach: pielgrzymka, modlitwa, skupienie… Zjawisko oderwane od tego kontekstu staje si\u0119 niezrozumia\u0142e. Teolog ma za zadanie szukanie tego kontekstu. Cud ma za zakomunikowa\u0107 jak\u0105\u015b sytuacj\u0119 zbawcz\u0105, jest ekranem, no\u015bnikiem tre\u015bci objawionych, wyeksponowanych. Sam element materialny nie mo\u017ce jeszcze nic uwierzytelnia\u0107. PJ odrzuca \u017c\u0105danie \u017byd\u00f3w o uczynienie znaku materialnego \u2013 fenomenu niezwyk\u0142ego.
\nTranscendencja znaku<\/u><\/em> \u2013 bezpo\u015brednie pochodzenie od B, Jego ingerencja. Szczeg\u00f3lnie element wewn\u0119trzny musi by\u0107 transcendentny, fizykalna strona cudu nie koniecznie, mo\u017ce by\u0107 naturalna. Dzia\u0142anie B w cudzie nie jest przeciwne ani sprzeczne z natur\u0105, nie wprowadza chaosu, nie\u0142adu a jedynie przewy\u017csza, udoskonala, wznosi natur\u0119 na wy\u017cszy poziom bytowania. Interwencja B jest uwolnieniem natury (od konsekwencji grzechu pierworodnego) od niedoskona\u0142o\u015bci.
\n\u00a0<\/u><\/em>
\nReligijne uj\u0119cie cudu jako znaku<\/u><\/em>:
\nCud znak stanowi\u0105cy, objawia rzeczywisto\u015b\u0107 nadprzyrodzon\u0105.
\n
\nRozpoznanie cudu:<\/u><\/em><\/p>\n\n
\n
\n
\nz si\u0142ami naturalnymi uznajemy je za transcendentne, gdy\u017c nie mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 dwie si\u0142y
\nwykluczaj\u0105ce. Bada si\u0119, czy ta si\u0142a wyst\u0105pi jeszcze raz w innych sytuacjach, zjawiskach.<\/p>\n\n
\n
\n
\n
\nTraktat o zmartwychwstaniu
\nZmartwychwstanie<\/p>\n\n
\nZmartwychwstanie w ST<\/em><\/strong> – dotyczy Ludu Bo\u017cego.
\nObjawienie prorockie:
\nEz 37,1-14 – zmartwychwstanie ludu,
\nI\u017c 51,17. 61 \u2013 Zmartwychwstanie Jerozolimy,
\nI\u017c 26,19 \u2013 o\u017cywianie umar\u0142ych,
\nDn 12,2. 3 \u2013 obudzenie si\u0119, Nowe \u017cycie, przemiana,
\nMch 7,14 \u2013 zmartwychwstanie do \u017cycia.
\nElement Judaizmu wyznawany przez faryzeusz\u00f3w.
\n\u00a0<\/em><\/strong>
\nZmartwychwstanie w NT<\/em><\/strong> \u2013 najstarsze informacje przekazane zosta\u0142y w pierwotnym kerygmacie.<\/p>\n\n
\n
\n
\nPierwszy spos\u00f3b wyra\u017cony w prawdach, formu\u0142ach wiary jest chronologiczny, np. Rz 10,9, 1Kor 15,3-5. Bardzo rozwini\u0119ta formu\u0142a u Marka \u2013 \u201ezgodnie z Pismem…: Chrystus umar\u0142, zmartwychwsta\u0142, ukaza\u0142 si\u0119 zgodnie z Pismem\u201d.
\nDruga grupa definicji \u2013 w hymnach liturgicznych akcentowa\u0142y uwielbienie, np. Fil 2,6-11, 1Tym 3,16 uwypuklone przeciwie\u0144stwo mi\u0119dzy stanami.<\/p>\n\n