{"id":974,"date":"2017-08-18T11:41:09","date_gmt":"2017-08-18T09:41:09","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=974"},"modified":"2024-01-23T11:33:10","modified_gmt":"2024-01-23T11:33:10","slug":"teologia-fundamentalna-skrypt-wykladow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/teologia-fundamentalna-skrypt-wykladow\/","title":{"rendered":"TEOLOGIA FUNDAMENTALNA – skrypt wyk\u0142ad\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n\n\n\n\n
TEOLOGIA FUNDAMENTALNA<\/td>\n<\/tr>\n
Semestr I i II<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Teologia fundamentalna<\/strong> stanowi podstaw\u0119 dla teologii, w og\u00f3le. Podstawow\u0105 nauk\u0105 o teologii. Nauka ta ma charakter \u017ar\u00f3d\u0142owy. Jest przedmiotem , kt\u00f3ry systematyzuje zagadnienia z zakresu teologii. Nale\u017cy zatem do teologii systematycznej.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Teologia<\/strong> to nauka i jako nauka posiada przedmiot (dawniej przedmiot materialny) , cel i zadania (dawniej przedmiot formalny). Cel<\/strong> \u2013 co\u015b sta\u0142ego, zwi\u0105zanego z dan\u0105 dziedzin\u0105 wiedzy, winien by\u0107 niezmienny. Zadania<\/strong> mog\u0105 si\u0119 zmienia\u0107. Nauka posiada te\u017c metod\u0119.<\/p>\n

PRZEDMIOT\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 CEL\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ZADANIA\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 METODA<\/p>\n

NAUKA<\/strong><\/p>\n

( krytyczna refleksja nad rzeczywisto\u015bci\u0105)<\/p>\n

\u017badna nauka nie jest do ko\u0144ca pewna i nieweryfikowalna. Nawet w tak pewnej nauce jak matematyka istnieje wiele aksjomat\u00f3w.<\/p>\n

Teologia to nie tylko \u201enauka o Bogu\u201d, to te\u017c nauka, zajmuj\u0105ca si\u0119 bardziej relacja cz\u0142owieka do Boga, cz\u0142owieka do cz\u0142owieka. Teologia bardziej koncentruje si\u0119 wok\u00f3\u0142 cz\u0142owieka.<\/p>\n

Teologia to krytyczne spojrzenie na Objawienie.<\/p>\n

NAUKA TEOLOGICZNA<\/strong><\/p>\n

\u0179R\u00d3D\u0141A\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 TEOLOGIA \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 TEOLOGIA<\/p>\n

TEOLOGICZNE\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 SYSTEMATYCZNA\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 PRAKTYCZNA<\/p>\n

(Biblia, Tradycja, Patrystyka,<\/p>\n

    \n
  1. Ko\u015b.)<\/li>\n<\/ol>\n

    TEOLOGIA\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 TEOLOGIA \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 TEOLOGIA<\/p>\n

    FUNDAMENTALNA\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 DOGMATYCZNA\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 MORALANA<\/p>\n

    Teologia systematyczna czerpie i systematyzuje \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/p>\n

    TEOLOGIA SYSTEMATYCZNA<\/p>\n

      \n
    1. FUNDAMENTALNA T.DOGMATYCZNA T.MORALNA<\/li>\n<\/ol>\n

      (pyta czy dany akt jest\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ( systematyzacja \u017ar\u00f3de\u0142,<\/p>\n

      wiarygodny)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 pod wzgl\u0119dem etycznych zachowa\u0144 cz\u0142.)<\/p>\n

      Teologia praktyczna<\/strong> \u2013 dawanie r\u00f3\u017cnych wskaza\u0144 dot. \u017bycia poprzez teologi\u0119 systematyczn\u0105. Teologia, liturgia, katechetyka, teologia modlitwy, teologia pastoralna, homiletyka.<\/p>\n

      Teologia fund. Nale\u017cy do teol. systematycznej, stoj\u0105cej u podstaw teologii. Teologia ma charakter jednorodny.<\/p>\n

      Nauka o religii<\/strong> stanowi\u0142a w dawnej teologii fundamentalnej og\u00f3lny wst\u0119p do danej dyscypliny wiedzy. Uzasadnia\u0142a istot\u0119 religii.<\/p>\n

      Dzi\u015b uwa\u017ca si\u0119 , \u017ce religiologia nie mo\u017ce by\u0107 wst\u0119pem do teol. Fund. Religiologia z jednej strony stanowi podstaw\u0119 , a z drugiej korzysta z teologii ( metoda teologiczna )<\/p>\n

      Teol. Fund. Ma\u00a0 dwa punkty bada\u0144:<\/p>\n

        \n
      • chrystologi\u0119 fund.<\/li>\n
      • eklezjologi\u0119 fund.<\/li>\n<\/ul>\n

        Na bazie tego mo\u017cna poda\u0107 definicj\u0119 ( wg Kope\u0107 ):<\/p>\n

        Teologia fundamentalna<\/strong> \u2013 jest to nauka, kt\u00f3ra ma za zadanie uzasadni\u0107 fakt objawienia chrze\u015bcija\u0144skiego dokonanego w Chrystusie oraz fakt przekazywania tego Objawienia przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 religijn\u0105 za\u0142o\u017con\u0105 w tym celu przez Chrystusa.<\/p>\n

        Istnieje zwi\u0105zek mi\u0119dzy tymi typami. Stanowi do posta\u0107 Jezusa Chrystusa.<\/p>\n

        Dawniej u\u017cywano nazw:<\/p>\n

          \n
        • wprowadzenie do teologii<\/li>\n
        • propedeutyka teol.<\/li>\n
        • Filozoficzna<\/li>\n
        • Dogmatyka og\u00f3lna<\/li>\n
        • Apologetyka<\/li>\n
        • Encyklopedia teol.<\/li>\n<\/ul>\n

          Za ojca teologii fund. Uwa\u017ca si\u0119 Jana Nepomucena Ehrilih<\/strong>. W 1859 napisa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 Teologia Fundamentalna<\/em>. Opracowa\u0142 status t. Fund., zarys, dziedzin\u0119. Wg niego ta nauka jest wst\u0119pem do teol. Dogmatycznej. Celem jest dowodzenie boskiej natury religii ( ma ona \u017ar\u00f3d\u0142o w Bogu ).<\/p>\n

          Niekt\u00f3rzy, pr\u00f3buj\u0105 uto\u017csami\u0107 teol. Funda. Z apologetyk\u0105, twierdz\u0105c, \u017ce jest to ta sama dziedzina wiedzy.<\/p>\n

          Apologia \u2013 apologeta<\/p>\n

          Apologetyka \u2013 apologetyk<\/p>\n

          Jest tak, \u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bni, autorzy wola u\u017cywa\u0107 nazwy teologia fund.<\/p>\n

          Daje si\u0119 t\u0105 nazw\u0119 poniewa\u017c:<\/p>\n

            \n
          • zajmuje si\u0119 ona faktem<\/strong> objawienia (cze\u015b\u0107 teologii)<\/li>\n
          • zajmuje si\u0119 wiarygodno\u015bci\u0105<\/strong> objawienia ( wiarygodno\u015b\u0107 to przymiot wiary)<\/li>\n
          • przy badaniu wiarygodno\u015bci potrzebna jest metoda krytyczno-synkretyczna<\/strong> oraz dziedzina wiary<\/li>\n
          • dyscyplina ta opracowuje kategorie semantyczne, wyja\u015bnia poj\u0119cia ( np. co to jest cud)<\/li>\n<\/ul>\n

            Nie ma napi\u0119cia mi\u0119dzy t. Fund. A apologetyka. Mog\u0105 istnie\u0107 obie dziedziny.<\/p>\n

            Apologetyka<\/strong> od strony rozumu wyja\u015bnia problematyk\u0119 objawienia.<\/p>\n

            Teologia fund<\/strong>. Od strony wiary ( od strony rozumu tak\u017ce)<\/p>\n

            Apologetyka<\/strong> mo\u017ce by\u0107 nauk\u0105 skierowana do niewierz\u0105cych a teol. Fund. Jest krytyczn\u0105 refleksja cz\u0142owieka wierz\u0105cego nad prawdami wiary.<\/p>\n

            Cel teologii fundamentalnej<\/strong><\/p>\n

            Celem<\/strong> jest co\u015b sta\u0142ego, zwi\u0105zanego z dana nauka. Zadania s\u0105 r\u00f3\u017cne i mog\u0105 si\u0119 zmienia\u0107. Cel pozostaje sta\u0142y. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 teolog\u00f3w fundamentalnych stwierdza, \u017ce celem teol. Fund. Jest badanie wiarygodno\u015bci Objawienia Bo\u017cego i badania prawdziwo\u015bci Boskiego pochodzenia religii chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/p>\n

            Wiarygodno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 ukryta w rozumie, mo\u017ce si\u0119 mie\u015bci\u0107 w uczuciach, emocjach.<\/p>\n

            Dzi\u015b wiarygodno\u015b\u0107 ujmuje si\u0119 wieloaspektowo:<\/p>\n

            -semiotycznie<\/p>\n

            -personalistycznie<\/p>\n

            -aksjologicznie itp.<\/p>\n

            Nauk\u0119 humanistyczn\u0105 musimy przyjmowa\u0107 wiarygodnie a nie pewnie.<\/p>\n

            Wiarygodno\u015b\u0107 semiotyczna<\/strong><\/p>\n

            Mazure<\/strong> opisa\u0142 wiarygodno\u015b\u0107 na podstawie cudu. Struktura cudu jest dwuelementowa:<\/p>\n

              \n
            • element widzialny \u2013 spektakularno\u015b\u0107 wydarzenia, to wszystko, co jest widzialne<\/li>\n
            • element niewidzialny, tre\u015bciowy, istotny \u2013 najwa\u017cniejszy. Jest to wiarygodno\u015b\u0107 semiotyczna, gdy ma miejsce analiza tego, co zewn\u0119trzne w por\u00f3wnaniu z elementem tre\u015bciowym Element tre\u015bciowy potwierdza cud. Musi by\u0107 wsp\u00f3\u0142granie obu element\u00f3w wraz z podanymi kryteriami.<\/li>\n<\/ul>\n

              Wiarygodno\u015b\u0107 transcendentalna-antopologiczna<\/strong><\/p>\n

              Karl Rahner \u2013 w cz\u0142owieku wyst\u0119puj\u0105 racjonalne podstawy wiary, aprioryczne warto\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 w cz\u0142owieku. Dotycz\u0105 one tak\u017ce wiary. Akt wiary sk\u0142ada si\u0119 z element\u00f3w apriorycznych. Akt wiary jest \u017ar\u00f3d\u0142em wiarygodno\u015bci.<\/p>\n

              Zadania teologii fundamentalnej<\/strong><\/p>\n

              Zadania mog\u0105 si\u0119 zmienia\u0107. S\u0105 zadania wobec teologii i zadania poza teologi\u0105.<\/p>\n

              Zadania wobec teologii:<\/strong><\/p>\n

                \n
              • przedmiotowe, budowanie podstaw dla teologii<\/li>\n<\/ul>\n

                Teologia jest dziedzin\u0105 niezale\u017cn\u0105 cho\u0107 korzysta te\u017c z innych nauk . Badania opiera o podstaw\u0119 \u2013 wyw\u00f3d fundamentalny, badaj\u0105cy Objawienie Bo\u017ce czy faktycznie istnieje<\/p>\n

                  \n
                • wypracowuje dla teologii podstawowe poj\u0119cia, kategorie lingwistyczne ( cud, biskup); trzeba przej\u015b\u0107 od j\u0119zyka filozoficznego;<\/li>\n
                • wypracowania podstaw dla wielu typ\u00f3w teologii ( teologia kontekstualna, teologia polityczna);<\/li>\n<\/ul>\n

                  zadania pozateologiczne:<\/strong><\/p>\n

                    \n
                  • zadania ekumeniczne \u2013 zbli\u017canie Ko\u015bcio\u0142\u00f3w rozdzielonych (wymiar ekumeniczny jest zadaniem ca\u0142ej teologii, a nie tylko fundamentalnej)<\/li>\n
                  • zadania dialogiczne \u2013 prowadzi\u0107 dialog nawet z niewierz\u0105cymi; teologia fundamentalna mo\u017ce argumentowa\u0107 na bazie filozoficznej, z poziomu rozumu;<\/li>\n
                  • zadanie obronne \u2013 ma u\u0142atwi\u0107 cz\u0142owiekowi w doj\u015bciu do wiary; obronne \u2013 pozytywny wyk\u0142ad;<\/li>\n<\/ul>\n

                    Metoda teologii fundamentalnej<\/strong><\/p>\n

                    Metoda<\/strong> to daj\u0105cy si\u0119 systematycznie stosowa\u0107 my\u015blowy dob\u00f3r elementarnych czynno\u015bci zmierzaj\u0105cych do osi\u0105gni\u0119cia ekonomicznego celu ( def. Wg Kami\u0144skiego )<\/p>\n

                    METODA<\/p>\n

                    PRZEDMIOTOWA\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 PODMIOTOWA<\/p>\n

                    Metoda podmiotowa<\/strong> \u2013 analiza cz\u0142owieka, jego egzystencji:<\/p>\n

                      \n
                    • metoda egzystencjalna \u2013 metoda z uzasadnieniem \u017cyciowym, analiza \u017cycia cz\u0142owieka, jego relacje;<\/li>\n
                    • metoda transcendentalna \u2013 antropologiczna ( Rahner)<\/li>\n
                    • metoda fenomenologiczna<\/li>\n<\/ul>\n

                      Metoda przedmiotowa<\/strong> \u2013 za punkt wyj\u015bcia bierze wszystko co poza cz\u0142owiekiem:<\/p>\n

                        \n
                      • metoda historyczno-syntetyczna<\/strong> \u2013 na podstawie \u015bwiadectw chrze\u015bcija\u0144skich, wskazuje, \u017ce \u015bwiadomo\u015b\u0107 swojej misji a znaki, cuda za\u0142o\u017cy\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 i jest w nim obecny od paruzji; jest cz\u0119sto stosowana;<\/li>\n
                      • metoda eklezjologiczna, wst\u0119puj\u0105ca<\/strong> \u2013 B\u00f3g wst\u0105pi\u0142 w postaci znak\u00f3w; ukazanie przez analiz\u0119 rzeczywisto\u015bci ko\u015bcio\u0142a r\u00f3\u017cnych znak\u00f3w ( cuda, heroizm \u017cycia cz\u0142owieka, Ko\u015bcio\u0142a, sta\u0142o\u015b\u0107, trwa\u0142o\u015b\u0107); na bazie tych element\u00f3w ukazuje si\u0119 Boga. Je\u015bli wyka\u017ce si\u0119 transcendentny charakter ko\u015bcio\u0142a wnioskuje si\u0119 o za\u0142o\u017cycielu Ko\u015bcio\u0142a Jezusie, \u017ce jest bogiem.<\/li>\n
                      • Metoda historio-zbawcza<\/strong>– obejmuje trzy wymiary (etapy):<\/li>\n
                      • metoda historyczno-empiryczna \u2013 ustala g\u0142\u00f3wne etapy historii zbawienia;<\/li>\n
                      • metoda historyczno-krytyczna \u2013 ustala fakty jako wydarzenia zwi\u0105zane z histori\u0105 zbawienia;<\/li>\n
                      • metoda historyczno-teologiczna \u2013 ustala, wniosek dotycz\u0105cy eschatologicznych wymiar\u00f3w interpretacji w\/w fakt\u00f3w;<\/li>\n<\/ul>\n

                        \u00a0<\/strong><\/p>\n

                        Przedmiot teologii fundamentalnej<\/strong><\/p>\n

                        Przedmiotem<\/strong> jest fakt objawienia Bo\u017cego, kt\u00f3re dokona\u0142o si\u0119 w historii (\u017cycie Jezusa) i jego trwanie w ko\u015bciele.<\/p>\n

                          \n
                        1. Fundamentalna posiada jasn\u0105 struktur\u0119 gdy\u017c podstaw\u0105 jej elementu ( cel, zadania, przedmiot, metody) s\u0105 okre\u015blone. Jest nauk\u0105.<\/li>\n
                        2. Na bazie powy\u017cszego, zarysowuj\u0105 si\u0119 tendencje do wielorakich uj\u0119\u0107 teol. Fundamentalnej ze wzgl\u0119du na cel, przedmiot i metody.<\/li>\n<\/ol>\n

                          Historia teologii\u00a0 fundamentalnej<\/strong><\/p>\n

                          Jan Nepomucen Eherlih 1859 \u2013 apologetyka (wst\u0119p do teologii dogmatycznej). Ambro\u017cy Gardier zbudowa\u0142 dziedzin\u0119 wiedzy, kt\u00f3r\u0105 nazwa\u0142 apologetyka. Chodzi\u0142o o rozumn\u0105 wiarygodno\u015b\u0107 dogmatu katolickiego. XVII \u2013 XVIII w. B.Pascal, M.Blondel opracowali apologetyk\u0119 immanentn\u0105. Bardzo mocno odwo\u0142ywali si\u0119 do sfery wolitywnej. Na pocz\u0105tku XX w. Zauwa\u017cono, \u017ce oba skrajne poj\u0119cia (rozumowe i wolitywne) s\u0105 niew\u0142a\u015bciwe. Pojawia si\u0119 personalistyczne odniesienie do wiary. Eugeniusz Mazure \u2013 wprowadzi\u0142 apologetyk\u0119 znaku.<\/p>\n

                          W Polsce Wincenty Kwiatkowski \u2013 apologetyka totalna (po\u0142\u0105czenie rozumowej i immanentnej), jest to aspekt religioznawczy, \u017ceby zobaczy\u0107, jak B\u00f3g si\u0119 objawi\u0142, trzeba zbada\u0107 wszystkie religie i oceni\u0107, w kt\u00f3rej najbardziej objawi\u0142 si\u0119 B\u00f3g. Kwiatkowski zmieni\u0142 t\u0105 tez\u0119, \u017ce wystarczy zbada\u0107 jedna religi\u0119, w kt\u00f3rej B\u00f3g objawi\u0142 si\u0119 w pe\u0142ni, to nie trzeba bada\u0107 ju\u017c innych. Ta religia jest wiarygodna. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie uprawia si\u0119 teologi\u0119 w wymiarze personalistycznym. Zawiera on klasyczny model, kt\u00f3ry polega na badaniu \u017ar\u00f3de\u0142 biblijnych (apologia Jezusa), badaniu prawdziwo\u015bci osoby Jezusa, jego czyn\u00f3w i m\u00f3w. Bada si\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107 \u00f3wczesnych ludzi, chrze\u015bcijan, prezbiter\u00f3w. Bada si\u0119 pierwszy Ko\u015bci\u00f3\u0142, jego dalszy rozw\u00f3j.<\/p>\n

                          \u015awiadectwa chrze\u015bcijan wsp\u00f3\u0142czesnych Jezusowi, pisma ewangelijne nie opisuj\u0105 wszystkiego, nie s\u0105 one biografi\u0105 \u017cycia Jezusa. Pisma Ewangelijne s\u0105 dokumentem z \u017cycia Jezusa z punktu widzenia ucznia:<\/p>\n

                          Ewangelijny \u2013 dotyczy Pisma \u015awi\u0119tego, wyp\u0142ywa wprost z Ewangelii, wzi\u0119te z Biblii bez kontekstu \u017cycia;<\/p>\n

                          Ewangeliczne \u2013 wzi\u0119te z Biblii i odwo\u0142uj\u0105ce si\u0119 do \u017cycia, s\u0105 z \u017cyciem \u015bci\u015ble zwi\u0105zane.<\/p>\n

                          Uczniowie poprzez te pisma przekazuj\u0105 nam nie tylko wiadomo\u015bci o Jezusie, ale wiar\u0119 (\u201e…to piszemy aby\u015bcie uwierzyli… 1J 1\u201d). Zas\u0142ug\u0105 ewangelist\u00f3w jest to, \u017ce u\u015bwiadomili sobie kim jest Jezus. Dlatego nie napisali o Nim tylko kroniki. Pragn\u0105 przezwyci\u0119\u017cy\u0107 niewiedz\u0119 i niewiar\u0119 czytelnika. ewangelie nie s\u0105 pismami apologetycznymi, nie s\u0105 szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 histori\u0105 o tamtych czasach, s\u0105 pismami misyjnymi.<\/p>\n

                          Historia, nie przewa\u017ca w Pi\u015bmie \u015bwi\u0119tym, jest t\u0142em wydarze\u0144 zbawczych; uwiarygodnia te wydarzenia. Ewangelie maj\u0105 wznowi\u0107 (wcze\u015bniej wzbudzi\u0107) wiar\u0119. Pojawiaj\u0105 si\u0119 pytania:<\/p>\n

                            \n
                          • czy ewangelie zawieraj\u0105 opis obiektywny postaci Jezusa? Czy historia, proces ich kszta\u0142towania nie wp\u0142yn\u0105\u0142 na kszta\u0142t dzisiejszej Ewangelii?<\/li>\n<\/ul>\n

                            Te pytania podj\u0105\u0142, w XVII w. Reinmarus, pozytywistyczny spos\u00f3b my\u015blenia powoduje, \u017ce pojawiaj\u0105 si\u0119 tendencje do sprawdzania zagadnie\u0144, kt\u00f3re do tej pory by\u0142y sprawdzone i uznawane za oczywiste. Reinmarus twierdzi\u0142, \u017ce Jezus jest \u017cydowskim mesjaszem politycznym, kt\u00f3ry mia\u0142 zbudowa\u0107 ziemskie kr\u00f3lestwo izraelskie. Jezus zosta\u0142 odarty z charakteru nadprzyrodzonego. Ten charakter nadprzyrodzony nadali Mu uczniowie, kt\u00f3rzy \u201ezrobili\u201d z Niego Syna Bo\u017cego. Jezus historii a Chrystus stworzony przez uczni\u00f3w.<\/p>\n

                            Wiek XVIII i XIX przynosz\u0105 dalsze odpowiedzi na te pytania. Odpowiedzi te oscylowa\u0142y pomi\u0119dzy agnostycyzmem a historycyzmem.<\/p>\n

                              \n
                            • do pog\u0142\u0119bienia tego problemu przyczyni\u0142a si\u0119 nowa metoda, badania nad ewangeliami forgeschichte (historia form), kt\u00f3rej pocz\u0105tek da\u0142 K. Schmidt. Napisa\u0142 on dzie\u0142o \u201eDie Ramen, geschichte Jezu\u201d. Twierdzi\u0142 on, \u017ce przed ewangeli\u0105 stoj\u0105 jednostki literackie przekazywane ustnie. Przekazywanie ustne nie uwzgl\u0119dnia typologii, ani chronologii. Uczniowie po\u0142\u0105czyli te jednostki. Stworzone o Jezusie w ewangelii ma charakter nie historyczny, ale religijny.<\/li>\n
                            • Kolejny autor podejmuj\u0105cy ten problem to M. Dibelius \u201eDie Formgeschichte Evangelium\u201d; twierdzi on, \u017ce aby dotrze\u0107 do historii ewangelii trzeba dotrze\u0107 do historii tradycji ustnej. Chc\u0105c dok\u0142adnie okre\u015bli\u0107 rodzaj literacki poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w tradycji Dibelius zestawi\u0142 formy \u017cydowskie i greckie. Materia\u0142 ewangelijny odznacza si\u0119 anonimowo\u015bci\u0105, zaniedbaniem chronologii, typologii, s\u0142u\u017c\u0105 wsp\u00f3lnocie. Wsp\u00f3lnota ma charakter tw\u00f3rczy. Zatem pocz\u0105tkiem ewangelii nie jest Jezus, ale wsp\u00f3lnota pierwszych chrze\u015bcijan. To ona stworzy\u0142a sobie obraz mesjasza.<\/li>\n<\/ul>\n

                              Metoda formgeschichte postawi\u0142a zbada\u0107 formy przed literackie w \u00f3wczesnym \u015brodowisku \u017cyciowym\u00a0 Sitz im Leben. Sitz im Leben Jezusa to nie \u017cycie Jezusa, ale rzycie pierwotnej gminy chrze\u015bcija\u0144skiej. Dibelius s\u0105dzi, ze tradycja mog\u0142a zachowa\u0107 pierwotne fakty z \u017cycia Jezusa, ale przetworzy\u0142a je w znacznym stopniu. Istnieje, zatem przepa\u015b\u0107 mi\u0119dzy Jezusem z Nazaretu, a po paschaln\u0105 gmin\u0105. Dibelius pr\u00f3bowa\u0142 wydzieli\u0107 poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci, rodzaje, literackie (5):<\/p>\n

                                \n
                              • Paradygmaty \u2013 kr\u00f3tkie przyk\u0142ady, opisy zako\u0144czone sentencj\u0105;<\/li>\n
                              • Nowele \u2013 kr\u00f3tkie opowiadania o Jezusie cudotw\u00f3rczym;<\/li>\n
                              • Legendy \u2013 pobo\u017cne historie o jakim\u015b \u015bwi\u0119tym ( o Janie Chrzcicielu, 12- letni Jezus)<\/li>\n
                              • Parenezy \u2013 sentencje Jezusa;<\/li>\n
                              • Mity \u2013 opisy dzia\u0142alno\u015bci Bog\u00f3w ( przy chrzcie Jezusa )<\/li>\n<\/ul>\n

                                Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wizja Dibeliusa ma charakter agnostyczny \u2013 nie mo\u017cna powiedzie\u0107 kim w\u0142a\u015bciwie by\u0142 Jezus rzeczywi\u015bcie. Ewangelia jest tworem gminy. Mi\u0119dzy Jezusem historycznym a Chrystusem wiary jest przepa\u015b\u0107.<\/p>\n

                                  \n
                                1. Bultman \u2013 podzieli\u0142 rodzaje lit. na dwie grupy:<\/li>\n<\/ol>\n

                                  a). tradycja s\u0142\u00f3w Jezusa,<\/p>\n

                                  b). tradycja fakt\u00f3w.<\/p>\n

                                  Wszystko to co jest w Ewangeliach jest wytworem pierwotnej gminy.<\/p>\n

                                  Szko\u0142a \u201eRedaktionsgeschichte\u201d m\u00f3wi, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne Ewangelie m\u00f3wi\u0105 nam o Jezusie i o Jego historii. Redaktorzy zbierali materia\u0142 i po\u0142\u0105czyli go w jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Przy badaniu jednostek trzeba je bra\u0107 w kontek\u015bcie ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n

                                  W 1964 r. Papieska Komisja Biblijna wyda\u0142a dokument \u201eO historycznej prawdzie Ewangelii\u201d.<\/p>\n

                                  \u201eFormgeschichte\u201d<\/p>\n

                                  Negatywy tej teorii:<\/p>\n

                                    \n
                                  1. Odrzucenie interwencji Boga w swiecie,<\/li>\n
                                  2. Odrzucenie mo\u017cliwo\u015bci istnienia cud\u00f3w,<\/li>\n
                                  3. Wiara nie ma zwi\u0105zku z histori\u0105,<\/li>\n
                                  4. Metoda ta podkre\u015bla tw\u00f3rcz\u0105 moc wsp\u00f3lnoty pomijaj\u0105c autorytet Aposto\u0142\u00f3w.<\/li>\n<\/ol>\n

                                    Pozytywy:<\/p>\n

                                      \n
                                    1. Rodzaje literackie \u2013 g\u0142\u00f3wne zasady interpretacji Pisma \u015bw.<\/li>\n
                                    2. Zasada \u201eSitz in Leben\u201d \u2013 pozwala okre\u015bli\u0107 rodzaj literacki perykopy biblijnej.<\/li>\n<\/ol>\n

                                      Powy\u017csze metody badania Biblii zawa\u017cy\u0142y na sposobach patrzenia na Pismo \u015bw. i na biblist\u0119.<\/p>\n

                                      Za pomoc\u0105 \u201eSitz in Leben\u201d mo\u017cna doj\u015b\u0107 do trzech warstw:<\/p>\n

                                        \n
                                      1. \u015arodowisko \u017cycia Jezusa,<\/li>\n
                                      2. Nauczanie Aposto\u0142\u00f3w,<\/li>\n
                                      3. Praca redakcyjna.<\/li>\n<\/ol>\n

                                        Trzy etapy przekazu \u201eSitz in Leben\u201d:<\/p>\n

                                          \n
                                        1. S\u0142owa i czyny Jezusa. Istnieje zwi\u0105zek mi\u0119dzy \u017cyciem Jezusa a funkcjonowaniem gminy chrze\u015bcija\u0144skiej po paschalnej. Istnieje pomost mi\u0119dzy Jezusem a Chrystusem wiary gminy chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/li>\n<\/ol>\n
                                            \n
                                          • Wsp\u00f3lnota uczni\u00f3w \u2013 powsta\u0142a przed wydarzeniami paschalnymi. Jest \u015bwiadkiem \u017cycia Jezusa Chrystusa. Stanowi naturalny pomost mi\u0119dzy \u017cyciem Jezusa a wiar\u0105 po paschalnej gminy chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/li>\n
                                          • Wiara w Chrystusa \u2013 jest wiar\u0105 w Jezusa jako wi\u0119cej ni\u017c cz\u0142owieka, w Mesjasza. Ta wiara we wsp\u00f3lnocie uczni\u00f3w si\u0119 dookre\u015bli\u0142a.<\/li>\n
                                          • Metody mnemotechniczne. Stosunek rabbi \u2013 ucze\u0144 pomaga w zapami\u0119tywaniu i potem odtwarzaniu tego co si\u0119 zapami\u0119ta\u0142o. Nie wszystko redaktorzy zapisali. Uj\u0119li to co by\u0142o potrzebne.<\/li>\n<\/ul>\n
                                              \n
                                            1. Nauczanie Aposto\u0142\u00f3w (30 \u2013 60 AD). Przedmiotem nauczania Aposto\u0142\u00f3w jest Jezus. Aposto\u0142owie daj\u0105 konkretn\u0105 wizj\u0119 Jezusa. Usi\u0142uj\u0105 dostosowa\u0107 nauczanie Jezusa do aktualnych potrzeb gminy. \u0179r\u00f3d\u0142em g\u0142\u0119bszego zrozumienia nauki Jezusa by\u0142o:<\/li>\n<\/ol>\n
                                                \n
                                              • Jego Zmartwychwstanie,<\/li>\n
                                              • Zes\u0142anie Ducha \u015awi\u0119tego,<\/li>\n
                                              • Wp\u0142yw mia\u0142y te\u017c potrzeby gminy.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                Powstaj\u0105 inne formy g\u0142oszenia:<\/p>\n

                                                  \n
                                                • Kerygmat \u2013 g\u0142oszenie dla tych, kt\u00f3rzy nie s\u0105 zwi\u0105zani z judaizmem,<\/li>\n
                                                • Didache \u2013 katecheza, pouczenie dla ju\u017c nawr\u00f3conych.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                  Czasem wyrywano s\u0142owa Jezusa z pierwszego kontekstu i dostosowywano do kontekstu \u017cycia gminy chrze\u015bcija\u0144skiej. Pod koniec tego etapu nast\u0119puj\u0105 pr\u00f3by opisania dzia\u0142alno\u015bci Jezusa.<\/p>\n

                                                    \n
                                                  1. Praca redakcyjna Ewangelist\u00f3w. Odznacza si\u0119 w strukturze Ewangelii. Ods\u0142aniaj\u0105 si\u0119 tendencje Ewangelist\u00f3w. Zwi\u0105zek z histori\u0105 Narodu Wybranego. Ka\u017cdy Ewangelista ma swoje ulubione tematy teologiczne.<\/li>\n<\/ol>\n
                                                      \n
                                                    • Teologia Ewangelii mie\u015bci si\u0119 w teologii Ewangelii.<\/li>\n
                                                    • Na redakcj\u0119 Ewangelii mia\u0142y wp\u0142yw trzy wsp\u00f3lnoty.<\/li>\n
                                                    • Metoda jest przystosowana do adresat\u00f3w (Mk \u2013 do Rzymian \u2013 kr\u00f3tko i systematycznie; Mt \u2013 dla \u017byd\u00f3w \u2013 droga opisowa).<\/li>\n
                                                    • S\u0142owa Jezusa s\u0105 umieszczone w r\u00f3\u017cnych kontekstach.<\/li>\n
                                                    • Ewangeli\u015bci przytaczaj\u0105 s\u0142owa Jezusa w r\u00f3\u017cnym porz\u0105dku.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                      Fazy formowania si\u0119 Ewangelii nasuwaj\u0105 wnioski:<\/p>\n

                                                        \n
                                                      1. Ewangelie nie s\u0105 biografiami.<\/li>\n
                                                      2. Nie nale\u017c\u0105 do \u015bci\u015ble historycznego rodzaju literackiego.<\/li>\n
                                                      3. S\u0105 to dzie\u0142a teologiczne, historia skerygmatyzowana.<\/li>\n
                                                      4. Zosta\u0142y napisane by by\u0107 fundamentem wiary.<\/li>\n
                                                      5. Interpretacja fakt\u00f3w nie oznacza ich przekre\u015blenia. Kerygmat zak\u0142ada histori\u0119.<\/li>\n
                                                      6. Badacz Ewangelii nie mo\u017ce mie\u0107 podej\u015bcia kronikarskiego lecz teologiczne.<\/li>\n
                                                      7. Ewangelie otwieraj\u0105 drog\u0119 do poznania Jezusa historycznego.<\/li>\n<\/ol>\n

                                                        Elementy uzasadniaj\u0105ce wiarygodno\u015b\u0107 Ewangelii:<\/p>\n

                                                          \n
                                                        1. A) Autorstwo<\/li>\n<\/ol>\n
                                                            \n
                                                          • Czy Ewangelie s\u0105 tworem bezpo\u015brednich zapis\u00f3w uczni\u00f3w MT i J oraz \u0141k i Mk?<\/li>\n
                                                          • Odwo\u0142anie si\u0119 do \u015bwiadectw zewn\u0119trznych oraz wewn\u0119trznych.<\/li>\n<\/ul>\n
                                                              \n
                                                            1. \u015awiadectwa zewn\u0119trzne o autorstwie Ewangelii:<\/li>\n<\/ol>\n
                                                                \n
                                                              • Hieronim \u2013 po\u015bwiadcza autorstwo wszystkich czterech Ewangelii,<\/li>\n
                                                              • Euzebiusz z Cezarei \u2013 stwierdza autorstwo Ewangelii w dziele \u201eHistoria Eclesiastica\u201d,<\/li>\n
                                                              • Orygenes – komentarze do Ewangelii Mt \u0141k i J,<\/li>\n
                                                              • Ireneusz w \u201eAdversus heresus\u201d: \u201eMateusz w\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w napisa\u0142 Ewangeli\u0119 \u2026 Marek przekaza\u0142\u2026 \u0141ukasz, ucze\u0144 Paw\u0142a, napisa\u0142 Ewangeli\u0119\u2026 R\u00f3wnie\u017c Jan.<\/li>\n
                                                              • Justyn (po\u0142. II w.) \u2013 powo\u0142uje si\u0119 cz\u0119sto na tzw. \u201epami\u0119tniki apostolskie\u201d zwane Ewangeliami.<\/li>\n
                                                              • Papiasz \u2013 \u201eWyk\u0142ad m\u00f3w Pana\u201d (130 r. AD) M\u00f3wi, \u017ce Marek spisa\u0142 starannie mowy i czyny Pana, ale nie w kolejno\u015bci\u2026 Mateusz uporz\u0105dkowa\u0142 s\u0142owa Pana.<\/li>\n
                                                              • Didache, List Barnaby, Klemensa, Polikarpa (koniec I w. Pocz. II w.) \u2013 stanowi\u0105 literatur\u0119 chrze\u015bcija\u0144ska pozabiblijn\u0105 stanowi\u0105c znak, \u017ce s\u0105 dzie\u0142ami apostolskimi i po\u015bwiadczaj\u0105, \u017ce Ewangelie powsta\u0142y wcze\u015bniej i s\u0105 dzie\u0142ami konkretnych ludzi.<\/li>\n<\/ul>\n
                                                                  \n
                                                                1. b) \u015awiadectwa wewn\u0119trzne:<\/li>\n<\/ol>\n
                                                                    \n
                                                                  • \u015aw. Mateusza \u2013 Pierwsza Ewangelia zosta\u0142a napisana przez \u015bw. Mateusza do \u017byd\u00f3w ok. 80 r. Analiza tre\u015bci:<\/li>\n
                                                                  • Ewangelia ta posiada typowo \u017cydowski charakter. Musia\u0142 j\u0105 pisa\u0107 \u017byd lub kto\u015b na potrzeby \u017byd\u00f3w.<\/li>\n
                                                                  • Rodow\u00f3d Jezusa,<\/li>\n
                                                                  • Publiczna dzia\u0142alno\u015b\u0107 Jezusa jako wype\u0142nienie proroctw,<\/li>\n
                                                                  • Spos\u00f3b cytowania jest judaistyczny,<\/li>\n
                                                                  • Opisy walki s\u0142ownej Jezusa z faryzeuszami \u2013 typowo \u017cydowski odcie\u0144.<\/li>\n
                                                                  • \u015awiadectwo o osobie:<\/li>\n
                                                                  • Wspomnienie datku na \u015awi\u0105tyni\u0119,<\/li>\n
                                                                  • Opisy Kafarnaum \u2013 tam by\u0142 urz\u0105d celny. Mateusz musia\u0142 dobrze zna\u0107 t\u0119 miejscowo\u015b\u0107.<\/li>\n
                                                                  • Siedem przypowie\u015bci pochodzi z Kafarnaum,<\/li>\n
                                                                  • Dobrze opisuje domu znajduj\u0105ce si\u0119 w Kafarnaum.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                    Z innymi Ewangeliami mo\u017cna czyni\u0107 podobnie. \u015awiadectwa zewn. nie s\u0105 sprzeczne z wew.<\/p>\n

                                                                      \n
                                                                    1. B) Integralno\u015b\u0107.<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                      Badaj\u0105c integralno\u015b\u0107 mo\u017cna doj\u015b\u0107 do uzasadnienia wiarygodno\u015bci. Odpisy Ewangelii nie s\u0105 z sob\u0105 sprzeczne. Odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy autografem a odpisem nie jest wielka (patrz tabela z introdukcji).<\/p>\n

                                                                      Cytaty w literaturze chrze\u015bcija\u0144skiej sta\u0142yby si\u0119 przyczyn\u0105 r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy tekstami<\/p>\n

                                                                      Tekst krytyczny:<\/p>\n

                                                                        \n
                                                                      1. Katolicki \u2013 Berk<\/li>\n
                                                                      2. Protestancki \u2013 Nestle<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                        Historyczno\u015b\u0107 tre\u015bci Ewangelii a wiarygodno\u015b\u0107.<\/p>\n

                                                                        Im bli\u017cej od spisania faktu do samego faktu tym to \u015bwiadectwo jest bardziej wiarygodne. Ewangeli\u015bci spisali wszystko w 20, 30 lat po Triduum Paschalnym, gdy \u017cyli jeszcze \u015bwiadkowie tamtych wydarze\u0144, a by\u0142o ich wielu. Spisali je nie wg obowi\u0105zuj\u0105cej dzisiaj metody historycznej ale wg w\u0142asnych odczu\u0107 spisali prawd\u0119. Wiarygodno\u015b\u0107 Ewangelist\u00f3w jest potwierdzona. W stylu brakuje sp\u00f3jno\u015bci, chronologii. Autorzy u\u017cywaj\u0105 wyra\u017ce\u0144, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej znikn\u0119\u0142y z u\u017cycia. Zosta\u0142y one p\u00f3\u017aniej zast\u0105pione nowymi (np. Syn Cz\u0142owieczy \u2013 kyrios).<\/p>\n

                                                                          \n
                                                                        1. Gdyby Jezus by\u0142 tylko fikcj\u0105 literack\u0105 by\u0142aby to posta\u0107 zgodna z poj\u0119ciem Mesjasza u \u017byd\u00f3w \u2013 tak nie jest,<\/li>\n
                                                                        2. Tak\u017ce tre\u015b\u0107 \u2013 przekazywanie, \u017ce Aposto\u0142owie w\u0105tpi\u0105 (zaparcie Piotra). Gdyby to nie by\u0142y fakty historyczne to Aposto\u0142owie nie uj\u0119li by tych opis\u00f3w.<\/li>\n
                                                                        3. T\u0142o spo\u0142eczno\u015bci podkre\u015bla sytuacj\u0119 polityczn\u0105 Jerozolimy przed rokiem 70 \u2013 tym.<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                          Staro\u017cytno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska nie zna \u017cadnego faktu sprzeciwu wobec Ewangelii, jej prawdziwo\u015bci. Powy\u017csze kryteria autorstwa, integralno\u015bci, historyczno\u015bci tre\u015bci potwierdzaj\u0105 wiarygodno\u015b\u0107 Ewangelii. Istniej\u0105 te\u017c \u015bwiadectwa poza chrze\u015bcija\u0144skie historyczno\u015bci Jezusa.<\/p>\n

                                                                          \u015awiadectwa poza chrze\u015bcija\u0144skie. Chrze\u015bcija\u0144stwo szerzy\u0142o si\u0119 przez ustne nauczanie, inaczej ni\u017c systemy filozoficzne. Historycy staro\u017cytni nie zwracali uwagi na ten spos\u00f3b nauczania. W\u0119drowny Jezus wyst\u0119powa\u0142 bardzo cz\u0119sto i nie by\u0142o w tym nic nadzwyczajnego. St\u0105d nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce jakiekolwiek wzmianki w \u017ar\u00f3d\u0142ach \u015bwieckich s\u0105 ciekawe. Wiele dokument\u00f3w zagin\u0119\u0142o. Cz\u0119\u015b\u0107 jednak ocala\u0142a:<\/p>\n

                                                                            \n
                                                                          1. Pliniusz M\u0142odszy (111 \u2013 113) \u2013 pro konsul prowincji rzymskiej w Bitynii napisa\u0142 list do cesarza Trajana. Pyta\u0142 go co ma zrobi\u0107 z chrze\u015bcijanami, kt\u00f3rzy gromadz\u0105 si\u0119 o \u015bwicie i Chrystusowi jakby Bogu oddaj\u0105 cze\u015b\u0107 i poprzysi\u0119gaj\u0105 pos\u0142usze\u0144stwo i przestrzeganie zasad moralnych.<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                            Wniosek: \u015awiadectwo te wskazuje na du\u017cy zasi\u0119g chrze\u015bcija\u0144stwa i kult Jezusa jako Boga. List ten nie jest \u015bwiadectwem bezpo\u015brednim, ale po\u015brednim, historycznym, wskazuj\u0105cym na istnienie grupy chrze\u015bcijan. Okre\u015blenie \u201emodl\u0105 si\u0119 do Chrystusa jako Boga\u201d wskazuje na to, \u017ce Chrystus dla nich by\u0142 r\u00f3wni\u0119 cz\u0142owiekiem.<\/p>\n

                                                                              \n
                                                                            1. Swetoniusz napisa\u0142 \u017cyciorys cesarza Klaudiusza (120 r.) \u201e\u2026W\u0142adca wygna\u0142 z Rzymu chrze\u015bcijan, kt\u00f3rzy podnieceni przez jakiego\u015b Chrestosa robili wiele zamieszania\u2026\u201d Obok \u201echristian\u201d istnia\u0142a nazwa \u201echrestianie\u201d. S\u0105dzimy zatem\\, \u017ce \u201echrestos\u201d jest nazw\u0105 Jezusa Chrystusa.<\/li>\n
                                                                            2. Tacyt \u2013 w okresie panowania cesarza Trajana napisa\u0142 dzie\u0142o \u201eRoczniki\u201d (\u201eAnnales\u201d). Wzmiankuje w nich o po\u017carze Rzymu: \u201eaby zniweczy\u0107 wie\u015bci cesarz Neron\u2026 chrze\u015bcijanie \u2013 ich przyw\u00f3dca Chrestos, kt\u00f3ry ju\u017c wcze\u015bniej zosta\u0142 w Judei skazany za Poncjusza Pi\u0142ata\u2026<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                              Jest to \u015bwiadectwo historyczne. Tacyt jest znany ze swej \u015bcis\u0142o\u015bci i obiektywizmu. W tek\u015bcie wyst\u0119puj\u0105 negatywne podkre\u015blenia religii chrze\u015bcija\u0144skiej, obarczanie ich zbrodniami. Gdyby Tacyt cytowa\u0142 tylko mniemania wierz\u0105cych m\u00f3wi\u0142by bardzo og\u00f3lnie. Tutaj m\u00f3wi bardzo konkretnie i umieszcza te wydarzenia w konkretnym czasie. Niekt\u00f3rzy historycy twierdz\u0105, \u017ce Tacyt swoje informacje czerpie ze \u017ar\u00f3de\u0142 poga\u0144skich (dokumenty senatu). Fakty, kt\u00f3re cytuje by\u0142y znane i nie kwestionowano ich zaistnienia.<\/p>\n

                                                                                \n
                                                                              1. J\u00f3zef Flawiusz \u2013 kap\u0142an \u017cydowski. Urodzi\u0142 si\u0119 kilka lat po \u015bmierci Jezusa. O Chrystusie wspomina dwa razy: \u201eDe Bello Judaico, Antiquitates iudaice\u201d<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                W 18 rozdziale wiersz 3: \u201eW owym czasie \u017cy\u0142 Jezus, cz\u0142owiek m\u0105dry je\u015bli mo\u017cna go nazwa\u0107 cz\u0142owiekiem. By\u0142 m\u0105dry, dzia\u0142a\u0142 cuda, posz\u0142o za nim wielu \u017byd\u00f3w i pogan, by\u0142 Chrystusem. Za namow\u0105 Pi\u0142at skaza\u0142 Go na \u015bmier\u0107 krzy\u017cow\u0105. Po trzech dniach wr\u00f3ci\u0142 jednak \u017cywy. Jeszcze dzi\u015b nie znik\u0142a sekta, kt\u00f3ra od niego wzi\u0119\u0142a pocz\u0105tek.\u201d<\/p>\n

                                                                                Wniosek: Dziwi przyjazny stosunek do Jezusa, jednak Flawiusz nieprzyja\u017anie wyra\u017ca si\u0119 o chrze\u015bcija\u0144stwie, zapewne by nie narazi\u0107 si\u0119 w\u0142adzom rzymskim. Cz\u0119\u015b\u0107 tego dzie\u0142a mog\u0142a by\u0107 interpolacj\u0105 (dopiskiem, przeniesieniem). Jednak Flawiusz nie m\u00f3g\u0142 faktu Jezusa pomin\u0105\u0107. Sprawa Jezusa mia\u0142a olbrzymie znaczenie, nie by\u0142 to tylko jeden z wielu ruch\u00f3w. Flawiusz dok\u0142adnie opisuje wszelkie wydarzenia. Jezus nie jest wyj\u0105tkiem. W 20 rozdz. rozdziale Flawiusz opowiada jak sanchedryn skazuje Jakuba, brata Jezusa zwanego Chrystusem. Je\u017celi wspomina tu Jezusa to musia\u0142 wcze\u015bniej wyja\u015bni\u0107 kim ten Jezus jest.<\/p>\n

                                                                                  \n
                                                                                1. Talmud \u2013 komentarz do Miszny, Praw i Zwyczaj\u00f3w \u2013 rabinistyczny. Jak pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 prawami. \u201eJezus czyni\u0142 cuda, zwodzi\u0142 lud, wy\u015bmiewa\u0142 m\u0119drc\u00f3w, zosta\u0142 ukrzy\u017cowany w przeddzie\u0144 \u015bwi\u0119ta Paschy\u201d. \u015awiadectwo z przed 70 roku \u2013 negatywne.<\/li>\n
                                                                                2. Celsus \u201eLogos alethes\u201d \u2013 \u201eS\u0142owo prawdy\u201d. W tym dziele Celsus przeprowadza atak na chrze\u015bcija\u0144stwo ze wszystkich stron: moralnej, filozoficznej, teologicznej, ale nie historycznej. Podwa\u017ca wszystko, opr\u00f3cz istnienia fundamentu \u2013 Jezusa Chrystusa.<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                  Te \u015bwiadectwa wskazuj\u0105 na obecno\u015b\u0107 Jezusa Chrystusa oraz na realne jego istnienie. Jest niemo\u017cliwe by ci ludzie zm\u00f3wili si\u0119 i sfa\u0142szowali dokumenty. Niekt\u00f3re \u015bwiadectwa s\u0105 negatywne i nie mog\u0142y by\u0107 autorstwa samych chrze\u015bcijan.<\/p>\n

                                                                                  Istniej\u0105 hipotezy od XIX w., kt\u00f3re odrzucaj\u0105 historyczne istnienie Jezusa:<\/p>\n

                                                                                    \n
                                                                                  1. Hipoteza idealistyczna \u2013 podstaw\u0105 jest filozofia Hegla. Historia zajmuje si\u0119 dziejami idei, a nie rzeczy i os\u00f3b. Dawid Fryderyk Strauss zastosowa\u0142 t\u0119 filozofi\u0119 do krytyki Ewangelii. S\u0105dzi, \u017ce Ewangelie opisuj\u0105 Jezusa w formie mitycznej. S\u0105 to dzieje idei religijnej, kt\u00f3ra zachodzi mi\u0119dzy Bogiem a lud\u017ami. Uwa\u017ca zatem powstanie Ewangelii na drugi wiek \u2013 tyle czasu potrzeba by wykszta\u0142ci\u0142 si\u0119 mit.<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                    Metodyczne b\u0142\u0119dy tej hipotezy:<\/p>\n

                                                                                      \n
                                                                                    • Metodologia nauk nie pozwala by do historii wprowadza\u0107 za\u0142o\u017cenia innych nauk.<\/li>\n
                                                                                    • Dawniejsze i wsp\u00f3\u0142czesne badania archeologiczne wykazuj\u0105, \u017ce Ewangelie powsta\u0142y pod koniec I w.<\/li>\n<\/ul>\n
                                                                                        \n
                                                                                      1. Hipoteza synkretyczna \u2013 Artur Drius wyprowadza\u0142 pocz\u0105tki idei chrze\u015bcija\u0144skiej od idei cierpi\u0105cego Boga \u2013 Odkupiciela. Podobne idee by\u0142y u podstaw religii staro\u017cytnego \u015bwiata. Pod\u0142o\u017ce w ideach zamierania boga \u2013 s\u0142o\u0144ca. U chrze\u015bcijan to zamieranie s\u0142o\u0144ca \u2013 przyrody zosta\u0142o zantropomorfizowane. M\u00f3wi, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 b\u0119dzie monizmem, gdzie wiar\u0119 b\u0119dzie si\u0119 traktowa\u0107 jako auto zbawienie. Za\u0142o\u017cenia Hegla o pierwsze\u0144stwie idei przed cz\u0142owiekiem s\u0105 fa\u0142szywe. Idea wi\u0105\u017ce si\u0119 z osob\u0105. Dopiero na bazie os\u00f3b idee dzia\u0142aj\u0105. Nie ma przyk\u0142ad\u00f3w by idea dzia\u0142a\u0142a sama bez ludzi. Niedopuszczalne jest tu stosowanie za\u0142o\u017ce\u0144 idealistycznych. B\u0142\u0119dy:<\/li>\n<\/ol>\n
                                                                                          \n
                                                                                        • Szukanie powi\u0105za\u0144 chrze\u015bcijan z religiami staro\u017cytnymi,<\/li>\n<\/ul>\n
                                                                                            \n
                                                                                          1. Hipoteza socjalna \u2013 Kalthoff Jezusa nie nale\u017cy wi\u0105za\u0107 z zaistnieniem chrze\u015bcija\u0144stwa. Warunki spo\u0142eczno \u2013 ekonomiczni – gospodarcze wytworzy\u0142y obraz Jezusa \u2013 doskona\u0142ego bohatera \u2013 sublimacj\u0119 rewolucji. Tworzenie legendy, oczyszczanie z brak\u00f3w. Chrze\u015bcija\u0144stwo powsta\u0142o w Rzymie.<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                            B\u0142\u0119dy:<\/p>\n

                                                                                              \n
                                                                                            • Uj\u0119cie chrze\u015bcija\u0144stwa jako si\u0142y ekonomicznej, kt\u00f3ra walczy\u0142a o swoje prawa jest niezgodne z danymi historycznymi \u2013 chrze\u015bcijanami byli i biedni i bogaci (ci nie mieli o co walczy\u0107).<\/li>\n
                                                                                            • Chrze\u015bcijanie nie byli grup\u0105 anonimow\u0105.<\/li>\n
                                                                                            • Nie mogli powsta\u0107 anonimowo. Musieli by\u0107 osobami, kt\u00f3re kto\u015b za\u0142o\u017cy\u0142.<\/li>\n
                                                                                            • Hipoteza ta zawiera wiele b\u0142\u0119d\u00f3w historycznych (nie by\u0142o \u017cadnych powsta\u0144)<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                              Kautsky przegl\u0105daj\u0105c krytyce Kalthoffa przyj\u0105\u0142 j\u0105, ale poprawi\u0142 tak \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo nie powsta\u0142o w Rzymie ale w Palestynie.<\/p>\n

                                                                                                \n
                                                                                              1. hipoteza mityczno \u2013 historyczna<\/li>\n<\/ol>\n
                                                                                                  \n
                                                                                                • Robertson \u2013 Kult s\u0142o\u0144ca zosta\u0142 zantropomorfizowany w posta\u0107 Jezusa.<\/li>\n
                                                                                                • Jansen \u2013 Uto\u017csamia Jezusa z hipotez\u0105 o Gilganie<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                  B\u0142\u0119dy:<\/p>\n

                                                                                                    \n
                                                                                                  • Nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z faktami historycznymi. T\u0105 metod\u0105 mo\u017cna udowodni\u0107, \u017ce Napoleon by\u0142 tylko ide\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                    OBJAWIENIE<\/strong><\/p>\n

                                                                                                    Teologia \u2013 krytyczna refleksja nad Objawieniem. Zatem zagadnienie objawienia nale\u017cy do istoty zag. Teologicznych.<\/p>\n

                                                                                                    Teologia fundamentalna zajmuje si\u0119 faktem objawienia. Stawia pytanie czy objawienie jest faktem realnym, czy istnieje.<\/p>\n

                                                                                                    Po ustaleniu historyczno\u015bci Jezusa poszukujemy niezwyk\u0142o\u015bci osoby Jezusa. Je\u017celi jest On osob\u0105 niezwyk\u0142\u0105 i wiarygodn\u0105 to pytamy czy w Jezusie m\u00f3g\u0142 objawi\u0107 si\u0119 B\u00f3g.<\/p>\n

                                                                                                    Co to jest Objawienie.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                    B\u00f3g wchodzi w kontakt z cz\u0142owiekiem poprzez objawienie. Mamy wiele takich przyk\u0142ad\u00f3w w Biblii. B\u00f3g samo objawia si\u0119. Przy objawieniu m\u00f3wi si\u0119 bardziej o teologicznym punkcie wyj\u015bcia, mniej o antropologicznym. W uj\u0119ciu antropologicznym<\/strong> m\u00f3wimy, \u017ce to cz\u0142owiek szuka Boga, znajduje Go. Nie jest to jednak pe\u0142ne ujecie. Mo\u017ce ono doprowadzi\u0107 do ateizmu antropologicznego. Trzeba powiedzie\u0107, \u017ce cz\u0142owiek szuka Boga ale B\u00f3g zwraca si\u0119 do cz\u0142owieka wcze\u015bniej.<\/p>\n

                                                                                                    Uj\u0119cie teologiczne, <\/strong>m\u00f3wi, \u017ce to B\u00f3g zwraca si\u0119 do cz\u0142owieka, objawia mu si\u0119, daje si\u0119 pozna\u0107 jako pierwszy.<\/p>\n

                                                                                                    Dz. 14 B\u00f3g nie czeka biernie na cz\u0142owieka ale wychodzi do niego.<\/p>\n

                                                                                                    W teologii katolickiej przez Objawienie rozumie si\u0119 ujawnienie si\u0119 Boga w rozmaitych znakach (w szerokim znaczeniu , przez wszystkie czasy). B\u00f3g uja3wnia si\u0119 w tych znakach, ukazuje swoj\u0105 ekonomi\u0119 zbawcz\u0105<\/strong>, oraz dokonuje pewnych czyn\u00f3w<\/strong>. Czyny te s\u0105 znakami Bo\u017cymi.<\/p>\n

                                                                                                    Charakter znakowy Objawienia.<\/p>\n

                                                                                                    Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie przejmuje si\u0119, \u017ce historia zbawienia rozpoczyna si\u0119 od stworzenia \u015bwiata<\/strong> a nie od pierwszego cz\u0142owieka. Jednocze\u015bnie twierdzi si\u0119, \u017ce pierwszym rodzajem<\/strong> objawienia jest objawienie przez dzie\u0142a stw\u00f3rcze \u2013 <\/strong>objawienie w stworzeniach i przez stworzenia (objawienie kosmiczne, dawniej objawienie naturalne). Do tego rodzaju objawienia zalicza si\u0119 fenomeny \u015bwiata fizycznego, cz\u0142owieka, historii.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                    Drugi rodzaj \u2013 objawienie chrze\u015bcija\u0144skie.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                    Trzeci rodzaj \u2013 objawienie eschatologiczne.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                    Objawienie Boga w stworzeniach i przez stworzenia.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                      \n
                                                                                                    1. W \u015bwiecie i przez \u015bwiat<\/strong><\/li>\n
                                                                                                    2. W cz\u0142owieku i przez cz\u0142owieka<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n
                                                                                                        \n
                                                                                                      • Serce i umys\u0142<\/li>\n
                                                                                                      • Sumienie<\/li>\n
                                                                                                      • J\u0119zyk i mowa ludzka<\/li>\n
                                                                                                      • w historii i przez histori\u0119<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                        Ten rodzaj objawienia ma pocz\u0105tek ale si\u0119 jeszcze nie sko\u0144czy\u0142.<\/p>\n

                                                                                                        Objawienie w Chrystusie i przez Chrystusa.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                        Ten rodzaj ma sw\u00f3j pocz\u0105tek , (w chwili objawienia si\u0119 Jezusa Chrystusa lub w chwili Zwiastowania). Historycznie ono si\u0119 sko\u0144czy\u0142o, ale z drugiej strony mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce trwa do tej pory(obecno\u015b\u0107 Chrystusa po\u015br\u00f3d swego ludu w postaci duchowej).<\/p>\n

                                                                                                        Objawienie eschatologiczne<\/strong>.<\/p>\n

                                                                                                        Ono istnieje, ale nie powszechnie. Tzw. visio beatifica<\/strong>. Widzenie b\u0142ogos\u0142awionych. Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce zacznie si\u0119 ono po \u015bmierci. Jednak takie wizje obecno\u015bci Boga wyst\u0119puj\u0105 w stanach mistycznych u niekt\u00f3rych \u015bwi\u0119tych (za ich \u017cycia). Globalnie wyst\u0119puje ono po \u015bmierci a czasami mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 za \u017cycia cz\u0142owieka.<\/p>\n

                                                                                                        Ad.1.<\/strong> B\u00f3g objawia si\u0119 na p\u0142aszczy\u017anie kosmosu. Pos\u0142uguje si\u0119 znakami \u2013 zjawiskami \u015bwiata biologiczna fizykalnego. Te zjawiska s\u0105 manifestacj\u0105 dzia\u0142ania Stw\u00f3rcy. Cz\u0142owiek do\u015bwiadczaj\u0105c tych zjawisk nie zatrzymuje si\u0119 na nich idzie dalej pyta o przyczyn\u0119 osobow\u0105 tego wszystkiego. Kontakt z tym dzie\u0142em przeradza si\u0119 w kontakt ze Stw\u00f3rca, autorem.<\/p>\n

                                                                                                        W jaki spos\u00f3b mo\u017cna Boga pozna\u0107 w rzeczywisto\u015bci \u015bwiata. Potr\u00f3jna odpowied\u017a:<\/p>\n

                                                                                                          \n
                                                                                                        • filozoficzne poznanie<\/strong> \u2013 nie potrzeba tutaj mie\u0107 wiary (chodzi oczywi\u015bcie o filozofi\u0119 klasyczn\u0105, kt\u00f3ra szuka ostatecznych racji istnienia bytu \u2013 filozofia realistyczna).<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                          Stawia si\u0119 pytania o racje ca\u0142ej rzeczywisto\u015bci, czy s\u0105 one\u00a0 w niej czy poza ni\u0105. Je\u015bli te racje nie tkwi\u0105 w tej rzeczywisto\u015bci to musz\u0105 one by\u0107 poza ni\u0105 \u2013\u00a0 w bycie absolutnym. Dlatego przyjmuje si\u0119 istnienie bytu koniecznego. Filozofia w swoich rozwa\u017cania podejmuje te problemy. Mo\u017ce przyj\u0105\u0107 r\u00f3\u017cne aspekty istnienia tej rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3re stawiaj\u0105 wniosek o sprawc\u0119 ruchu, stw\u00f3rcy.<\/p>\n

                                                                                                          Ten spos\u00f3b podej\u015bcia potwierdza istnienie i spos\u00f3b poznania rzeczywisto\u015bci ponad \u015bwiatowej. Refleksja filozoficzna racjonalna podstaw\u0119 dla objawienia. Samo objawienie jest kategori\u0105 religijn\u0105. Filozofia nie przyjmuje objawienia ale stwarza ku niemu racjonalne podstawy.<\/p>\n

                                                                                                            \n
                                                                                                          • Religijne do\u015bwiadczenie \u015bwiata.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                            W wielu religiach \u015bwiat jest przyjmowany jako dar od b\u00f3stwa, cz\u0142owiek w tych religiach wyst\u0119puje jako ten, kt\u00f3ry sk\u0142ada dzi\u0119kczynienie za ten dar. W wielu religiach istota najwy\u017csza jest bardzo blisko cz\u0142owieka. \u015awiat jako miejsce objawienia si\u0119 Boga jest miejscem zbawienia cz\u0142owieka. Cz\u0142owiek prze\u017cywa \u015bwiat w podw\u00f3jny spos\u00f3b:<\/strong><\/p>\n

                                                                                                              \n
                                                                                                            • Hierofanijny <\/strong>\u2013 cz\u0142owiek do\u015bwiadcza w zjawiskach objawienie si\u0119 kogo\u015b bliskiego, dobrego, \u015bwi\u0119tego.<\/li>\n
                                                                                                            • Keratofanijny<\/strong> \u2013 do\u015bwiadczenie zjawisk \u015bwiata, kt\u00f3re przerastaj\u0105 cz\u0142owieka i napawaj\u0105 go l\u0119kiem<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                              S\u0105 to najbardziej znane do\u015bwiadczenia religijne cz\u0142owieka. Badali to fenomenolodzy (R. Otto). Tutaj cz\u0142owiek prze\u017cywa misterium tremendum et fasunosum.<\/p>\n

                                                                                                              Dostrzec Boga w \u015bwiecie mo\u017ce cz\u0142owiek, kt\u00f3ry:<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                \n
                                                                                                              • B\u0119dzie posiada\u0142 bystry zmys\u0142 obserwacji<\/strong> by m\u00f3g\u0142 uchwyci\u0107 to co istnieje, musi posiada\u0107 minimum wiedzy<\/strong> o zjawiskach przyr., prosta umiej\u0119tno\u015b\u0107 my\u015blenia przyczynowo \u2013<\/strong><\/li>\n
                                                                                                              • Warunek od strony wolitywnej<\/strong> \u2013 dobra wola przyj\u0119cia prawdy, jest wolny od uprzedze\u0144.<\/li>\n
                                                                                                              • Warunek od strony ca\u0142ej postawy cz\u0142owieka<\/strong> \u2013 potrzeba wyciszenia otwarto\u015bci, i oderwania od codziennych zaj\u0119\u0107, umiej\u0119tno\u015b\u0107 dostrzegania pi\u0119kna w \u015bwiecie.<\/li>\n
                                                                                                              • Przekaz biblijny<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                Objawienie si\u0119 Boga w \u015bwiecie i przez \u015bwiat jest to w biblii. Ka\u017cda religia ma swoj\u0105 kosmogoni\u0119. B\u00f3g stwarza \u015bwiat w tajemniczy spos\u00f3b, ukazuje siebie w swym dziele. Ze stworzeniem \u0142\u0105czy swoj\u0105 sta\u0142\u0105 obecno\u015b\u0107. B\u00f3g daje siebie pozna\u0107 przez dzie\u0142o stworzenia, daje mo\u017cno\u015b\u0107 rozpoznania. To poznanie si\u0119ga wn\u0119trza cz\u0142owieka.<\/p>\n

                                                                                                                Poza objawieniem historycznym istnieje objawienie naturalne. Poprzez \u015bwiat B\u00f3g objawia si\u0119 cz\u0142owiekowi (Rdz 1, 19 \u2013 20; Dz, 17). Objawienie si\u0119 Boga przez akt stw\u00f3rczy ma tak\u017ce charakter Chrystusowy. Jezus uczestniczy w dziele stworzenia. (prolog Janowy, Kol 1, 15). Kto poznaje Boga w \u015bwiecie i poprzez \u015bwiat wchodzi w tajemnicz\u0105 wi\u0119\u017a z Chrystusem. \u015awiat stworzony jest\u00a0 \u201eepifanem Boga\u201d,<\/strong> nie jest to czym\u015b przeciwnym\u00a0 cz\u0142owiekowi czy Bogu.<\/p>\n

                                                                                                                Objawienie\u00a0 Bo\u017ce w \u015bwiecie i poprzez \u015bwiat jest mo\u017cliwe w \u015bwietle wiary.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                Objawienie si\u0119 Boga w stworzeniach – podstawa historii zbawienia. Pierwszy etap objawienia si\u0119 Boga.<\/p>\n

                                                                                                                Ad. 2.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                  \n
                                                                                                                • Objawienie si\u0119 Boga w cz\u0142owieku i przez cz\u0142owieka.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                  Je\u017celi B\u00f3g objawia si\u0119 poprzez \u015bwiat, to tym bardziej przez cz\u0142owieka. Stworzy\u0142 B\u00f3g cz\u0142owieka na sw\u00f3j obraz i podobie\u0144stwo. Z tekst\u00f3w biblijnych wynika , \u017ce cz\u0142owiek jest objawicielem Boga . Cz\u0142owiek posiada osobowe istnienie na spos\u00f3b analogiczny do Boga. B\u00f3g pozostaje nieosi\u0105galnym modelem do kt\u00f3rego cz\u0142owiek d\u0105\u017cy. Osobowe istnienie cz\u0142owieka wskazuje na osobowego Boga.<\/p>\n

                                                                                                                  Cz\u0142owiek przez akt stw\u00f3rczy Boga jest bytem odr\u0119bnym od innych stworze\u0144. B\u00f3g wi\u0105\u017ce cz\u0142owieka ze sob\u0105 samym. \u017bycie duchowe, kt\u00f3re powoduje \u017cycie cz\u0142owieka , upodabnia go do Boga ( tak jak dzieci do rodzic\u00f3w). Cz\u0142owiek zatem ukazuje swego stw\u00f3rc\u0119.<\/p>\n

                                                                                                                  Cz\u0142owiek dzi\u0119ki swej budowie przewy\u017csza \u015bwiat stworzony i tworzy kultur\u0119, ma woln\u0105 wol\u0119, ma p\u0119d do niesko\u0144czono\u015bci. Wyj\u0105tkowa wielko\u015b\u0107 cz\u0142owieka w odniesieniu jednak do Bo\u017cego Objawienia w jego \u015bwietle.<\/p>\n

                                                                                                                  B\u00f3g wzywa cz\u0142owieka do uczestnictwa w swojej naturze. Gdy cz\u0142owiek podejmie to wezwanie , staje si\u0119 nowym cz\u0142owiekiem.<\/p>\n

                                                                                                                  Na cz\u0142owieka jako miejsce objawienia wskazuje te\u017c j\u0119zyk i mowa. <\/strong>Poprzez nie cz\u0142owiek zbli\u017ca si\u0119 do istoty Najwy\u017cszej. Przez s\u0142owo cz\u0142owiek prowadzi dialog z Bogiem.<\/p>\n

                                                                                                                  Chrystus – najdoskonalsze objawienie si\u0119 Boga.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                  Objawienie Boga w cz\u0142owieku jest wskazywane przez nauki teologiczne – teol. pastoralna, pedagogika pastoralna. Na fakt objawienia Boga w cz\u0142owieku wskazuje tak\u017ce sumienie.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                  Ad. 3.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                    \n
                                                                                                                  • Objawienie si\u0119 Boga w historii.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                    Historia – <\/strong>to, co si\u0119 sta\u0142o, co si\u0119 wydarzy\u0142o od stworzenia \u015bwiata. Manifestacj\u0119 Boga mo\u017cna odczyta\u0107 te\u017c z historii. Szczeg\u00f3lny przyk\u0142ad to historia Izraela, kt\u00f3rym B\u00f3g si\u0119 szczeg\u00f3lnie opiekuje. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 tutaj prorocy. Prorok to ten, kto interpretuje wydarzenia, znaki, niekoniecznie przepowiada przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

                                                                                                                    Wymiar historyczny objawienia – <\/strong>s\u0142owo Bo\u017ce tworzy histori\u0119. S\u0142owo ma na celu stworzenie czego\u015b, \u201eniech mi si\u0119 stanie wed\u0142ug s\u0142owa Twego…\u201d<\/p>\n

                                                                                                                    Od samego pocz\u0105tku B\u00f3g wkracza w histori\u0119. Stworzenie \u015bwiata i cz\u0142owieka ma wymiar historyczny.<\/p>\n

                                                                                                                    Spos\u00f3b objawienia si\u0119 Boga.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                      \n
                                                                                                                    1. Techniki archaiczne.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                      \u015arodowiska wschodnie – wr\u00f3\u017cby, przepowiednie , sny, astrologia, itp. ST przekazuje te sposoby oczyszczaj\u0105c je z element\u00f3w politeistycznych czy magicznych.<\/p>\n

                                                                                                                      Ze wzgl\u0119du na niedoskona\u0142o\u015b\u0107 swego ludu B\u00f3g pos\u0142uguje si\u0119\u00a0 tymi sposobami. J\u00f3zef ma puchar, kt\u00f3rym pos\u0142uguje si\u0119 przy wr\u00f3\u017cbach i staje si\u0119 bieg\u0142ym w wyja\u015bnianiu sn\u00f3w.<\/p>\n

                                                                                                                        \n
                                                                                                                      1. Objawienie prorockie.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                        Prze\u017cycie objawienia – poprzez wizje\u00a0 (enigmatyczne), poprzez s\u0142yszenie s\u0142owa Bo\u017cego.<\/p>\n

                                                                                                                        S\u0142owo Bo\u017ce jest kluczem do rozumienia tych tajemniczych wizji. S\u0142owo Bo\u017ce dochodzi do prorok\u00f3w tak\u017ce bez wizji.<\/p>\n

                                                                                                                          \n
                                                                                                                        1. Refleksje m\u0105dro\u015bciowe – m\u0119drcy.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                          Nie jest to rezultat bezpo\u015bredniego objawienia, lecz wynik rozs\u0105dku, inteligencji cz\u0142owieka. M\u0105dro\u015b\u0107 ta pochodzi od m\u0105dro\u015bci transcendentalnej i jest przez Boga kierowana. Dane do refleksji te\u017c pochodz\u0105 z objawienia Bo\u017cego (stworzenie , historia, pisma prawa i prorok\u00f3w).<\/p>\n

                                                                                                                            \n
                                                                                                                          1. Apokalipsa.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                            Proroctwa i m\u0105dro\u015b\u0107 \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 razem tworz\u0105c literatur\u0119 apokaliptyczn\u0105 (np. w ks. Daniela) – objawienie tajemnic Bo\u017cych. Objawienie \u0142\u0105czy si\u0119 z M\u0105dro\u015bci\u0105 , jak i z Duchem Bo\u017cym. \u0179r\u00f3d\u0142em s\u0105 sny , wizje lub tak\u017ce refleksje nad Pismem \u015bw. Kluczem rozumienia jest S\u0142owo Bo\u017ce.<\/p>\n

                                                                                                                            Teologiczne uzasadnienie Objawienia Bo\u017cego.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                            Objawienie jest przedmiotem teologii fundamentalnej. Tradycyjnie<\/strong> Objawienie ujmowano jednostronnie jako autorytatywna mowa Bo\u017ca (locutio Dei attestens)<\/strong>. To podej\u015bcie bardzo mocno akcentuje stron\u0119 komunikatywn\u0105. W objawieniu dokonuje si\u0119 poznanie Boga (do XIX w. ) intelektualistyczne. Jednak poznanie Boga ma te\u017c wymiar duchowy, emocjonalny.<\/p>\n

                                                                                                                            Nowe podej\u015bcie<\/strong>. Przyczyny:<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                              \n
                                                                                                                            • rozw\u00f3j nauk biblijnych<\/strong> , opracowanie szeregu poj\u0119\u0107 biblijnych – u\u015bwiadomi\u0142y, \u017ce te poj\u0119cia maj\u0105 g\u0142\u0119bsz\u0105 tre\u015b\u0107 ni\u017c samo lingwistyczne znaczenie danego s\u0142owa.<\/li>\n
                                                                                                                            • prace z dziedziny patrystyki, <\/strong>teolog\u00f3w z wczesnych okres\u00f3w. S\u0105 te\u017c wa\u017cne i nale\u017cy je bra\u0107 pod uwag\u0119.<\/li>\n
                                                                                                                            • Teologia kerygmatyczna , <\/strong> Autorzy g\u0142osili kerygmat – ewangeli\u0119, Dobr\u0105 Nowin\u0119 o zbawieniu.<\/li>\n
                                                                                                                            • Na rozw\u00f3j wp\u0142ywa tak\u017ce wsp\u00f3\u0142czesna teologia wiary.<\/strong> Koncepcja wiary uleg\u0142a pewnej zmianie, udoskonaleniu – personalistyczna koncepcja wiary.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                              Te tendencje maj\u0105 wp\u0142yw na wsp\u00f3\u0142czesne uj\u0119cie objawienia.<\/p>\n

                                                                                                                              Przymioty Objawienia.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                \n
                                                                                                                              • Historyczno\u015b\u0107.<\/strong> Ma du\u017c\u0105 rol\u0119. Wa\u017cna posta\u0107 Rene Raturel. <\/strong>Pokazuje przymioty objawienia. B\u00f3g wkracza w histori\u0119 Izraela i nowego ludu wybranego (NT). Podane s\u0105 fakty historyczne , czasem przesadzone , ale m\u00f3wi\u0105ce realistycznie o wkraczaniu, interwencji Boga. Fakty historyczne staj\u0105 si\u0119 znakiem objawienia Bo\u017cego, je\u015bli s\u0105 obdarzone interpretacj\u0105 biblijn\u0105 (uzdrowienie paralityka – mo\u017cna w\u0142a\u015bciwie rozpatrzy\u0107 wraz z komentarzem Jezusa : odpuszczaj\u0105 ci si\u0119 grzechy). B\u00f3g komentuje swoje dzia\u0142anie . B\u00f3g przez Moj\u017cesza wyja\u015bnia fakty.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 2 nurty w historii zbawienia:<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                  \n
                                                                                                                                • fakty historyczne<\/strong><\/li>\n
                                                                                                                                • interpretacja tych fakt\u00f3w.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                  Objawienie Biblijne jest objawieniem si\u0119 Boga w historii i przez histori\u0119. Poszczeg\u00f3lne interwencje Boga maj\u0105 swoje okre\u015blone daty historyczne, ale s\u0105 ze sob\u0105 te\u017c wewn\u0119trznie powi\u0105zane.<\/p>\n

                                                                                                                                  Zwi\u0105zek objawienia z histori\u0105 powoduje konsekwencje. Objawienie nie jest tylko zbiorem prawa o Bogu. Boga i Jego przymioty mo\u017cna poznawa\u0107 przez dzia\u0142anie w historii.<\/p>\n

                                                                                                                                  Trudno\u015bci :<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                    \n
                                                                                                                                  • czy Objawienie nie podlega ograniczeniom ze wzgl\u0119du na czas , miejsce, cz\u0142owieka .<\/li>\n
                                                                                                                                  • Czasowe ograniczenie nie dotyczy zasi\u0119gu objawienia. Wi\u0105\u017ce si\u0119 z histori\u0105 Izraelsk\u0105, za czas\u00f3w \u017cycia Chrystusa , ma charakter wychodz\u0105cy poza histori\u0119 Izraela.<\/li>\n
                                                                                                                                  • czy ponadczasowo\u015b\u0107 nie deformuje objawienia, zmieniaj\u0105ca si\u0119 historia mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na objawienie.<\/li>\n
                                                                                                                                  • by\u0142oby tak, gdyby odrzuci\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 nadprzyrodzonego dzia\u0142ania, \u015brodki, przekazywania objawienia s\u0105 ponadnaturalne – opieka Ducha \u015awi\u0119tego.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                    Cecha historyczno\u015bci odr\u00f3\u017cnia objawienie biblijne od religii ontycznych. W religii Izraelskiej zosta\u0142a zast\u0105piona cykliczn\u0105 koncepcj\u0105 czasu, koncepcja linearna. <\/strong>Spotkanie objawienia z histori\u0105. Po raz pierwszy objawienie \u0142\u0105czy si\u0119 z ni\u0105 w\u0142a\u015bnie u Izraelit\u00f3w.<\/p>\n

                                                                                                                                      \n
                                                                                                                                    1. Rys personalny.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                      Osobowe zaanga\u017cowanie si\u0119 cz\u0142owieka i Boga. Personalno\u015b\u0107 szczeg\u00f3lnie ujawnia si\u0119 w por\u00f3wnaniu z objawieniem kosmicznym. Wi\u0105\u017ce si\u0119 z dzie\u0142em stworzonym. W objawieniu kosmicznym nie ma bezpo\u015bredniego kontaktu cz\u0142owieka z Bogiem, jest kontakt przez rzeczy stworzone.<\/p>\n

                                                                                                                                      B\u00f3g jest podmiotem i przedmiotem objawienia. B\u00f3g wchodzi w dialog z cz\u0142owiekiem, odnajduje cz\u0142owieka, wzywa go. To bardzo mocno objawia si\u0119 w scenie Wcielenia. Uzupe\u0142nieniem tego objawienia jest Jezus Chrystus. To objawienie o charakterze wezwania jest zawsze zaproszeniem – nie nakazem. Charakter osobowy dotyczy zar\u00f3wno Boga , jak i cz\u0142owieka.<\/p>\n

                                                                                                                                        \n
                                                                                                                                      1. \u015awiadomo\u015b\u0107, \u017ce B\u00f3g nie ujawnia si\u0119 ca\u0142kowicie.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                        Cz\u0142owiek spotyka Boga przez znaki zmys\u0142owe, nie bezpo\u015brednio, ale w\u0142a\u015bnie za pomoc\u0105 tych znak\u00f3w.<\/p>\n

                                                                                                                                        Formy objawienia Bo\u017cego nie wyst\u0119puj\u0105 osobno ale zawsze razem, wzajemnie si\u0119 przenikaj\u0105c. S\u0105 dostosowane do mo\u017cliwo\u015bci cz\u0142owieka , tak by przekaz Bo\u017cy m\u00f3g\u0142 on w\u0142a\u015bciwie odebra\u0107.<\/p>\n

                                                                                                                                          \n
                                                                                                                                        1. Spojrzenie na objawienie poprzez ukazanie pewnych kontrast\u00f3w.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                          Rene Raturel<\/strong> podaje te paradoksy :<\/p>\n

                                                                                                                                            \n
                                                                                                                                          • objawienie jest rzeczywisto\u015bci\u0105 zar\u00f3wno immanentn\u0105 jak transcendentn\u0105<\/strong>. Przewy\u017csza wszystko, a jednocze\u015bnie jest przekazywane przez histori\u0119, znaki, cz\u0142owieka. Jest ono zatem nara\u017cone na jednostronne patrzenie ( albo jako imman. albo jako transc). Unika si\u0119 jednostronnego ujmowania objawienia.<\/li>\n
                                                                                                                                          • objawienie jest r\u00f3wnocze\u015bnie komunikowaniem prawdy i realizmu zbawienia<\/strong>. Chrystus nie tylko g\u0142osi zbawienie , ale te\u017c daje \u015brodki do uzyskania zbawienia , realizuje to zbawienie. Zewn\u0119trznemu g\u0142oszeniu prawdy towarzyszy wewn\u0119trzna \u0142aska\u00a0 do post\u0119powania za t\u0105 prawd\u0105. S\u0142owo idzie w parze z czynem.<\/li>\n
                                                                                                                                          • objawienie jest \u015bwiadectwem doktrynalnym i osobow\u0105 manifestacj\u0105.<\/strong> Zatem objawienie to te\u017c pewne doktrynalne s\u0105dy, twierdzenia. Doktryna o Bogu jest te\u017c cz\u0119\u015bci\u0105 objawienia. Wiara w objawienie odnosi si\u0119 te\u017c do przyj\u0119cia doktryny o Bogu.<\/li>\n
                                                                                                                                          • przyzwolenie rzeczowe<\/strong> – przyj\u0119cie systemu twierdze\u0144. Trzeba je prze\u0142o\u017cy\u0107 na w\u0142asne \u017cycie.<\/li>\n
                                                                                                                                          • objawienie rozwija si\u0119 w historii i jest prawd\u0105 Boga.<\/strong> Jest przekazywane przez histori\u0119 , ale jest prawd\u0105 niezmienn\u0105. Jest wydarzeniem przesz\u0142ym, ale te\u017c rzeczywisto\u015bci\u0105, kt\u00f3ra trwa. Fakty s\u0105 historycznie przesz\u0142e. Wymiar historyczny nie ogranicza objawienia w tera\u017aniejszo\u015bci. S\u0142owo Bo\u017ce objawienia trwa aktualnie i dzia\u0142a. Te elementy , o kt\u00f3rych m\u00f3wi Ratuel wyst\u0119puj\u0105 w \u017ar\u00f3d\u0142ach biblijnych. Te elementy stwarzaj\u0105 trudno\u015bci przy opracowywaniu definicji religii. Nie mo\u017cna za wszelk\u0105 cen\u0119 wszystkiego zdefiniowa\u0107. Definicja objawienia chce w spos\u00f3b syntetyczny pokaza\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107 nie bez jednostronno\u015bci i ogranicze\u0144.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                            S\u0105 pr\u00f3by definicji :<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                            Werner Buls – <\/strong>nadprzyrodzone objawienie jest \u0142askawym , osobowym, zbawczym ukazywaniem si\u0119 Boga wobec cz\u0142owieka, w ramach jego hist. Dokonuje si\u0119 nadprzyrodzonym jego dzia\u0142aniem, widzialnym ukazywaniem si\u0119 , a zw\u0142aszcza w jego s\u0142owie. Przygotowane w Izraelu, dokonane w Chrystusie, a uobecnione w s\u0142owie i dzia\u0142aniu Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n

                                                                                                                                            Okre\u015blenie to stara si\u0119 uwzgl\u0119dni\u0107\u00a0 wszystkie elementy wchodz\u0105ce w sk\u0142ad objawienia. Mo\u017cna je nieco skr\u00f3ci\u0107 do nast\u0119puj\u0105cej formy :\u00a0 Objawienie to sam Chrystus.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                            Objawienie ma pewne cechy. Podstawow\u0105 cech\u0105 – cecha teleologiczna –<\/strong> zbawczo\u015b\u0107 i wyra\u017cona w formie przekazu, osobowej ( B\u00f3g jako osoba ), \u0142askawo\u015bci – B\u00f3g sam si\u0119 objawia , udziela \u0142aski. Objawienie dokonuje si\u0119 poprzez s\u0142owa i widzialne ukazywanie si\u0119, kt\u00f3re po\u0142\u0105czone z interpretuj\u0105cym s\u0142owem stanowi warto\u015b\u0107 (ca\u0142o\u015b\u0107).<\/p>\n

                                                                                                                                            Echo tej definicji jest w KO Dei Verbum – punkt 2.<\/p>\n

                                                                                                                                            Objawienie ma charakter personalny, tak od strony przedmiotu, jak i podmiotu.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                            Pos\u0142usze\u0144stwo wiary<\/strong> – cz\u0142owiek ma prawo wyboru, ale B\u00f3g zaprasza cz\u0142owieka, wi\u0119c powinien wybra\u0107 on Boga, wybra\u0107 pozytywnie.<\/p>\n

                                                                                                                                            Na objawienie sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c czyny Jezusa i s\u0142owa.<\/p>\n

                                                                                                                                            Ca\u0142e objawienie zyskuje jedno\u015b\u0107 dzi\u0119ki historycznej obecno\u015bci Jezusa w\u015br\u00f3d ludzi.<\/p>\n

                                                                                                                                            Objawienie naturalnych prawd religijnych<\/strong> nie jest absolutnie i fizycznie konieczne. Rozum cz\u0142owieka jest w stanie niekt\u00f3re te prawdy pozna\u0107, doj\u015b\u0107 do nich rozumowo. B\u00f3g nie musi si\u0119 ka\u017cdemu osobi\u015bcie objawia\u0107(Vat. I). Objawienie naturalnych prawd religijnych jest moralnie potrzebne . Dzi\u0119ki niemu cz\u0142owiek lepiej poznaje te prawdy. T\u0105 moraln\u0105 konieczno\u015b\u0107 uzasadnia si\u0119 argumentem psychologicznym i spo\u0142eczno-psychologicznym i historycznym.<\/p>\n

                                                                                                                                            Historyczny – ludzko\u015b\u0107 pod przewodnictwem wybitnych ludzi nie do ko\u0144ca pozna\u0142a te prawdy, a ci przyw\u00f3dcy cz\u0119sto je zniekszta\u0142cali. Ta ludzko\u015b\u0107 wik\u0142a\u0142a si\u0119 w sprzeczno\u015bciach.<\/p>\n

                                                                                                                                            Argument psychologiczno-socjologiczny<\/u> \u2013 og\u00f3\u0142 ludzi napotyka na trudno\u015bci w poznaniu prawd religijnych. Czasem potrzeba \u017cmudnych docieka\u0144, a nie wszyscy maj\u0105 odpowiednie zdolno\u015bci, czas i ch\u0119\u0107.<\/p>\n

                                                                                                                                            Objawienie nadprzyrodzonych prawd religijnych.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                            (tajemnic, przymiot\u00f3w Boga, woli Boga) jest konieczne dlatego, \u017ce B\u00f3g wyni\u00f3s\u0142 cz\u0142owieka do stanu nadprzyrodzonego.<\/p>\n

                                                                                                                                            Ten nadprzyrodzony cel przekracza si\u0142y rozumu cz\u0142owieka. Dlatego konieczne jest Objawienie. Skoro ma objawienie nadprzyrodzony charakter konieczno\u015bci, to musz\u0105 istnie\u0107 jakie\u015b znaki rozpoznawcze pochodz\u0105ce od Boga. Te znaki dawniej nazywano kryteriami objawienia.<\/em><\/strong> (z grec. Krimein \u2013 sprawdzian oddzielaj\u0105cy prawd\u0119 od fa\u0142szu). Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie okre\u015bla si\u0119 je jako motywy wiarygodnego objawienia.<\/em><\/p>\n

                                                                                                                                            Potrzeba tych znak\u00f3w wynika z samej natury objawienia. Przy objawieniu bezpo\u015brednim prorok musia\u0142 mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce to B\u00f3g si\u0119 objawia. Czasem bywa\u0142o, \u017ce prorok otrzyma\u0142 po\u015brednie \u015bwiadectwo od Boga. B\u00f3g legitymuje pos\u0142annictwo jakim\u015b kryterium.<\/p>\n

                                                                                                                                            Natura wiary ma charakter rozumny. Trzeba mie\u0107 moraln\u0105 pewno\u015b\u0107 co do objawienia.<\/p>\n

                                                                                                                                            To podej\u015bcie mo\u017cna uwsp\u00f3\u0142cze\u015bni\u0107 poprzez uwzgl\u0119dnienie wsp\u00f3\u0142czesnego kontekstu. Kryteria s\u0105 negatywne i pozytywne.<\/p>\n

                                                                                                                                            KRYTERIA<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                            Negatywne\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Pozytywne<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                            \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Subiektywne\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Obiektywne<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                            \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Zewn\u0119trzne\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wewn\u0119trzne\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                            \u00a0<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                            Kryteria negatywne \u2013 <\/u>to znaki, kt\u00f3re wykluczaj\u0105 prawdziwo\u015b\u0107 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 objawienia. Na przyk\u0142ad takim kryterium mo\u017ce by\u0107 nakaz zab\u00f3jstwa. B\u00f3g nie mo\u017ce nikomu nakazywa\u0107 zab\u00f3jstwa, nie mo\u017ce ustanawia\u0107 takiego prawa \u2013 nie jest to objawienie.<\/p>\n

                                                                                                                                            Kryteria pozytywne \u2013 <\/u>wskazuj\u0105 na mo\u017cliwo\u015b\u0107 objawienia (nie na to, \u017ce ono na pewno mia\u0142o miejsce). Mog\u0105 by\u0107 one subiektywne albo obiektywne.<\/p>\n

                                                                                                                                              \n
                                                                                                                                            • Subiektywne \u2013 je\u015bli tkwi\u0105 w duszy poznaj\u0105cego, w\u0142asne prze\u017cycia.<\/li>\n
                                                                                                                                            • Obiektywne \u2013 je\u015bli tkwi\u0105 poza podmiotem poznaj\u0105cym, je\u015bli dane znaki odczytuj\u0105 tak\u017ce inne osoby.<\/li>\n
                                                                                                                                            • Zewn\u0119trzne \u2013 fakty towarzysz\u0105ce objawieniu<\/li>\n
                                                                                                                                            • Wewn\u0119trzne \u2013 wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z dan\u0105 religi\u0105, wyp\u0142ywaj\u0105c\u0105 z niej, religia, kontekst objawienia w religii.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                              Celem teologii fund. Jest uzasadnienie wiarygodno\u015bci faktu objawienia. St\u0105d musz\u0105 istnie\u0107 jakie\u015b znaki, \u017ce to objawienie ma charakter Bo\u017cy.<\/p>\n

                                                                                                                                              Aby kryteria by\u0142y pewne, potrzeba ich jak najwi\u0119cej. Na prawdopodobie\u0144stwo objawienia wp\u0142ywa to, \u017ce tych kryteri\u00f3w jest wi\u0119cej je\u015bli b\u0119d\u0105 to kryteria w wi\u0119kszo\u015bci obiektywne, uchwytne, zwarcie powi\u0105zane, sp\u00f3jne ze sob\u0105. Wtedy prawdopodobie\u0144stwo b\u0119dzie wi\u0119ksze.<\/p>\n

                                                                                                                                              Kryteria obiektywne i subiektywne maj\u0105 podobn\u0105 warto\u015b\u0107 (a przynajmniej mog\u0105 mie\u0107 podobn\u0105 warto\u015b\u0107). W teologii wsp\u00f3\u0142czesnej bardzo mocno podkre\u015bla si\u0119 rol\u0119 \u0142aski Bo\u017cej w objawieniu. Aby objawienie przyj\u0105\u0107 trzeba zawierzenia \u0142asce Bo\u017cej.<\/p>\n

                                                                                                                                              Te wszystkie kryteria s\u0105 sprawdzianem, czy dane objawienie ma charakter obiektywny, staj\u0105 si\u0119 one, wiarygodnymi przez to, \u017ce maj\u0105 charakter cudu. Kryteria b\u0119d\u0105 sprawdzianem Boskiego pochodzenia wtedy, kiedy b\u0119d\u0105 ujmowane w kategoriach cudu<\/em> (nie s\u0105 cudem, ale s\u0105 ujmowane w jego kategoriach). Nie chodzi tu o fakt naturalny. Wymiar Boskiego dzia\u0142ania.<\/p>\n

                                                                                                                                              Cud<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                              Uwa\u017cano, \u017ce cud jest nadzwyczajn\u0105 ingerencj\u0105 Boga w natur\u0119 \u2013 tak by\u0142o wcze\u015bniej. R\u00f3\u017cnie okre\u015blano cuda. Cz\u0119sto wed\u0142ug obowi\u0105zuj\u0105cych pr\u0105d\u00f3w my\u015blowych.<\/p>\n

                                                                                                                                              Dwa okre\u015blenia cudu:<\/u><\/p>\n

                                                                                                                                                \n
                                                                                                                                              • \u015aw. Augustyn \u2013<\/strong> m\u00f3wi, \u017ce cud jest to fakt nadzwyczajny, kt\u00f3ry wywo\u0142uje zdziwienie i przez to budzi zainteresowanie sprawami religii. Fakt przedziwny w swej tre\u015bci jest nadzwyczajny. Cud stanowi dow\u00f3d prawdziwo\u015bci objawienia chrze\u015bcija\u0144skiego. Wed\u0142ug \u015bw. Augustyna ka\u017cde zjawisko jest cudem, nie wyr\u00f3\u017cni\u0142by on faktu, gdyby nie mentalno\u015b\u0107 cz\u0142owieka. Ze wzgl\u0119du na cz\u0142owieka B\u00f3g pos\u0142uguje si\u0119 faktem nadzwyczajnym. Dla Augustyna wykie\u0142kowanie ziarna i wzrost ro\u015bliny jest wi\u0119kszym dzie\u0142em Boga ni\u017c uzdrowienie. Jednak cz\u0142owiek tylko uzdrowienie odbierze jako cudowne kie\u0142kowanie ziarna. Jest to dzia\u0142aniem Bo\u017cym, ale cz\u0142owiek ma\u0142o je dostrzega.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                Cel religijny \u2013 dostrze\u017cenie Bo\u017cego dzia\u0142ania.<\/p>\n

                                                                                                                                                  \n
                                                                                                                                                • \u015aw. Tomasz \u2013<\/strong> cudem jest taki fakt, kt\u00f3ry przekracza si\u0142y ca\u0142ej natury, a zatem jego sprawc\u0105 jest B\u00f3g. Po \u015bw. Tomaszu teologowie pr\u00f3bowali widzie\u0107 cud za zjawisko empiryczne, kt\u00f3re przez sw\u0105 transcendencj\u0119 uzasadnia prawdziwo\u015b\u0107 objawienia. To poj\u0119cie cudu jednostronnie przenosi\u0142a na rzeczywisto\u015b\u0107 b\u0119d\u0105c\u0105 w filozofii i teologii.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                  \u00a0<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                                  XVIII wiek Zaliczano cud do ba\u015bni i legend, gdy\u017c w naukach nie znajdowa\u0142 uzasadnienia, nie mo\u017cna by\u0142o w ich \u015bwietle danego cudu zweryfikowa\u0107. Pr\u00f3bowano dane zjawisko powt\u00f3rzy\u0107 w warunkach laboratoryjnych. Je\u015bli si\u0119 nie uda\u0142o, to odrzucano niejako nieprawdziwe. Cud dokonuj\u0105cy si\u0119 na polu religii nie mo\u017ce by\u0107 weryfikowany na polu nauk.<\/p>\n

                                                                                                                                                  Teologowie zacz\u0119li okre\u015bla\u0107 cud jako zjawisko sprzeczne z prawem natury i jako takie jest dzia\u0142aniem Boga. Tutaj brak jest odniesienia religijnego weryfikacji cudu.<\/p>\n

                                                                                                                                                  Etap apologetyki.<\/u><\/p>\n

                                                                                                                                                  Zacz\u0119to widzie\u0107 w cudzie wi\u0119cej element\u00f3w personalnych (Newmann, Pascal, Rouselot). Zacz\u0119to poszukiwa\u0107 u personalist\u00f3w, czy nie chodzi o dzia\u0142anie personalne. Nie chodzi tylko o natur\u0119, ale tak\u017ce o odbiorc\u0119 cudu. Zwr\u00f3cono uwag\u0119 na pod\u0142o\u017ce biblijne, zacz\u0119to analizowa\u0107 tre\u015b\u0107 cud\u00f3w. Zacz\u0119to cud analizowa\u0107 religijnie. Cud \u0142\u0105czono z ca\u0142o\u015bci\u0105 objawienia. Cud nie tyle potwierdza objawienie, co stanowi sam cz\u0119\u015b\u0107 objawienia. Cud zacz\u0119to rozpatrywa\u0107 w \u0142\u0105czno\u015bci ze s\u0142owem Bo\u017cym. Interpretacja cudu zale\u017cy od\u00a0 cz\u0142owieka, od jego sk\u0142onno\u015bci religijnej. Traktowa\u0107 cud ca\u0142o\u015bciowo, nie tylko jego stron\u0119 zew., ale te\u017c wew. cudu. Cuda same przez si\u0119 stanowi\u0105 element objawienia. Jest jego cz\u0119\u015bci\u0105, a nie tylko potwierdza.<\/p>\n

                                                                                                                                                  Funkcje cudu<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                                    \n
                                                                                                                                                  • Objawieniowa \u2013 w dzia\u0142aniu niezwyk\u0142ym Jezus przekazuje prawd\u0119, \u017ce jest Mesjaszem. Jezus ma moc i j\u0105 wykorzystuje. Objawiaj\u0105 Mesjasza i potwierdzaj\u0105, \u017ce nim jest.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                    Cud stanowi cz\u0119\u015b\u0107 objawienia. Nale\u017cy go rozpatrywa\u0107 w zwi\u0105zku ze S\u0142owem Bo\u017cym. Jest<\/p>\n

                                                                                                                                                    stopniem wiarygodno\u015bci objawienia, ale nie jest dowodem.<\/p>\n

                                                                                                                                                    Obecnie podkre\u015bla si\u0119 w cudzie element semejologiczny\u00a0 – znakowy.<\/em><\/p>\n

                                                                                                                                                    Jest to znak specjalny<\/em>, wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 od innych sw\u0105 nadzwyczajno\u015bci\u0105 empiryczn\u0105, kontekstem religijnym i transcendentalno\u015bci\u0105.<\/p>\n

                                                                                                                                                    Znak:<\/p>\n

                                                                                                                                                      \n
                                                                                                                                                    • Nadzwyczajny \u2013 zjawisko cudowne odbiega od normalnych fakt\u00f3w naturalnych. Mo\u017ce nada\u0107 temu zjawisku charakter znaku Bo\u017cego. Niezwyk\u0142o\u015b\u0107 powinna charakteryzowa\u0107 si\u0119 te\u017c rysem religijnym. Winien zachodzi\u0107 zwi\u0105zek wydarzenia nadzwyczajnego z dzia\u0142aniem Bo\u017cym. Element empiryczny jest jedynie ekranem dla interpretacji religijnej. Cudu nie mo\u017cna traktowa\u0107 jako zjawiska, kt\u00f3re jest na zawo\u0142anie, \u017ce mo\u017cna by go powt\u00f3rzy\u0107 w warunkach laboratoryjnych.<\/li>\n
                                                                                                                                                    • Kontekst religijny \u2013 nie mo\u017ce by\u0107 oboj\u0119tny pod wzgl\u0119dem religijno moralnym. Cudotw\u00f3rca i odbiorca \u2013 obaj winni mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 kontekstu religijnego. Od cudotw\u00f3rcy wymaga si\u0119, by odznacza\u0142 si\u0119 osobist\u0105 \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105, by wida\u0107 by\u0142o po nim, \u017ce jest narz\u0119dziem w r\u0119ku Boga. Odbiorca \u2013 postawa zaufania, zawierzenia Bogu.<\/li>\n
                                                                                                                                                    • Transcendencja \u2013 ingerencja Bo\u017ca robi jednak pewien wy\u0142om w porz\u0105dku naturalnym. Cud jako akt empiryczny stanowi element objawienia woli Bo\u017cej. Sens cudu pochodzi od Boga. Nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107, \u017ce wyst\u0119puje dzia\u0142anie sprzeczne, z natur\u0105, \u017ce wprowadzany jest chaos. W wydarzeniu cudownym B\u00f3g uwalnia natur\u0119 od jej niedoskona\u0142o\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                      Celowo\u015b\u0107 cudu.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                                      B\u00f3g chce pokaza\u0107 swoj\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 do cz\u0142owieka. Nie wyczerpa\u0142 swoich mo\u017cliwo\u015bci w dziele stworzenia. Zadaniem cud\u00f3w w pierwszym rz\u0119dzie jest ukazanie tajemnicy zbawienia. <\/em><\/strong>B\u00f3g w poszczeg\u00f3lnych przypadkach mo\u017ce zawiesi\u0107 skutki grzechu.\u00a0 Cuda w jaki\u015b spos\u00f3b przypominaj\u0105 zbawcze dzia\u0142anie Boga. Najpe\u0142niej w osobie JHS. Cuda prowadz\u0105 i przypominaj\u0105 zbawcze dzie\u0142o Chrystusa.<\/p>\n

                                                                                                                                                      Cuda stanowi\u0105 organiczn\u0105 jedno\u015b\u0107 z Bogiem. Funkcja motywacyjna ujawniaj\u0105ca sprawia, \u017ce objawienie ukazuje si\u0119 bardziej wyrazi\u015bcie, staje si\u0119 bardziej konkretne. Cud nale\u017cy \u0142\u0105czy\u0107 tylko z Ewangeli\u0105, <\/em>osob\u0105 JHS, jego dzia\u0142aniem.<\/p>\n

                                                                                                                                                      Rozpoznanie cudu.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                                      Czy dane zjawisko nadprzyrodzone jest cudem? Jest to zagadnienie centralne. Je\u015bli zdarzenie jest cudem to ma charakter nadprzyrodzony. Jak to zbada\u0107?<\/p>\n

                                                                                                                                                      Dawna apologetyka pojmowa\u0142a cud bardziej racjonalnie, naukowo. Jednak nale\u017cy te\u017c wykorzysta\u0107 inne dane – nieprzychylne badaniu racjonalnemu.<\/p>\n

                                                                                                                                                        \n
                                                                                                                                                      • Dwie p\u0142aszczyzny rozpoznania cudu (religijna i naukowa) i r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy nimi:<\/li>\n<\/ul>\n
                                                                                                                                                          \n
                                                                                                                                                        1. Teren na kt\u00f3rym si\u0119 dokonuje<\/strong><\/li>\n
                                                                                                                                                        2. rozpoznanie religijne stanowi jaki\u015b problem \u017cyciowy. Cz\u0142owiekowi religijnemu chodzi o bezpo\u015brednie poznanie danego znaku, jako \u015bwiadectwa Bo\u017cego<\/li>\n
                                                                                                                                                        3. badanie teoretyczne jest czysto naukowe<\/li>\n
                                                                                                                                                        4. Anga\u017cowane w\u0142adze cz\u0142owieka:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                          A. rozpoznanie religijne – ca\u0142y cz\u0142owiek, ca\u0142e \u201eja\u201d<\/h3>\n
                                                                                                                                                            \n
                                                                                                                                                          1. naukowe – tylko rozum. przy czym nale\u017cy wyeliminowa\u0107 \u201eja\u201d ludzkie, elementy subiektywne i emocjonalne<\/li>\n
                                                                                                                                                          2. uj\u0119cie tematu:<\/strong><\/li>\n
                                                                                                                                                          3. religijne – ujmowanie tematu syntetycznie<\/li>\n
                                                                                                                                                          4. naukowe – ujmowanie tematu analitycznie (synteza na ko\u0144cu)<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                            4.<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                                              \n
                                                                                                                                                            1. religijne – charakteryzuje si\u0119 pewn\u0105 sta\u0142o\u015bci\u0105. Wydarzenia cudowne zachowuj\u0105 swoj\u0105 warto\u015b\u0107 dal nast\u0119pnych pokole\u0144.<\/li>\n
                                                                                                                                                            2. naukowe – uzale\u017cnione jest od rozwoju wiedzy, metod i precyzji bada\u0144<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                              Rozpoznanie religijne:<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                                              W Mk 16,18 i J 3,16 podkre\u015blone jest \u017ce objawieni Bo\u017ce przeznaczone jest dla wszystkich ludzi. gdyby cud by\u0142 poznawalny tylko drog\u0105 analizy naukowej to wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi by\u0142aby pozbawiona tego rozpoznania. \u017bycie wykazuje \u017ce wszyscy ludzie mog\u0105 rozpozna\u0107 znaki dzia\u0142ania Bo\u017cego (Biblii wskazuje na takich ludzi). Cud jest znakiem skierowanym do cz\u0142owieka, wi\u0119c w swej istocie\u00a0 jest warto\u015bci\u0105 religijn\u0105, a jego celem jest doprowadzenie cz\u0142owieka do \u0142\u0105czno\u015bci z Bogiem.<\/p>\n

                                                                                                                                                              Je\u015bli cuda nale\u017c\u0105 do dziedziny religijnej, to g\u0142\u00f3wny wysi\u0142ek\u00a0 w uwiarygodnieniu tego znaku winien zmierza\u0107 do lepszego uchwycenia wewn\u0119trznego sensu cudu.<\/p>\n

                                                                                                                                                              W religijnym rozpoznaniu cudu wyr\u00f3\u017cnia si\u0119:<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                                                \n
                                                                                                                                                              1. stwierdzenie faktu cudownego<\/li>\n
                                                                                                                                                              2. interpretacja -\/\/- -\/\/-<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                Stwierdzenie – og\u00f3lna orientacja cz\u0142owieka wierz\u0105cego (np. kto\u015b zauwa\u017ca uzdrowienie). Kontekst religijny pozwala uzasadni\u0107 sens danego cudu. Takie do\u015bwiadczenie mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 w kontek\u015bcie czasu, s\u0142\u00f3w, fakt\u00f3w.<\/p>\n

                                                                                                                                                                W zasadzie ka\u017cdy cz\u0142owiek jest zdolny do rozpoznania zjawiska cudownego, ma odpowiednie w\u0142adze:<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                                                  \n
                                                                                                                                                                1. rozum krytyczny –<\/li>\n
                                                                                                                                                                2. powinien by\u0107 wzbogacony o wiedz\u0119 o \u015bwiecie, zjawiskach jakie w nim zachodz\u0105.<\/li>\n
                                                                                                                                                                3. my\u015blenie dyskursywne – poczucie przyczynowo\u015bci i skutkowo\u015bci<\/li>\n
                                                                                                                                                                4. przekonanie o istnieniu Boga interesuj\u0105cego si\u0119 \u015bwiatem, opiekuj\u0105cego si\u0119 cz\u0142owiekiem. Nie chodzi tu o pe\u0142n\u0105 wiedz\u0119, ale o przekonanie.<\/li>\n
                                                                                                                                                                5. dobra wola – przyj\u0119cie zjawiska jako cudu oznacza podj\u0119cie decyzji o zmianie swego \u017cycia. potrzeba cz\u0142owieka otwartego na rzeczywisto\u015b\u0107 cudu.<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                  Nasuwa si\u0119 pytanie o warto\u015b\u0107 poznania religijnego. Jest to poznanie przednaukowe, posiada warto\u015b\u0107 moraln\u0105. Jest to poznanie wolne, indywidualne (cho\u0107 niekoniecznie subiektywne).<\/p>\n

                                                                                                                                                                  Je\u015bli religijne poznanie cudu jest dost\u0119pne dla ludzi, to jest to pewno\u015b\u0107 moralna, wystarczaj\u0105ca do wiarygodnego s\u0105du o objawieniu.<\/p>\n

                                                                                                                                                                  Jednak za konieczno\u015bci\u0105 poznania naukowego przemawiaj\u0105 argumenty:<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                                                    \n
                                                                                                                                                                  1. obowi\u0105zek weryfikacji<\/li>\n
                                                                                                                                                                  2. wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi poznaje r\u00f3wnie\u017c na bazie np. ksi\u0105\u017cek historycznych – trzeba specjalist\u00f3w kt\u00f3rzy zbadaj\u0105 dane teksty i poddadz\u0105 je ocenie. Spontaniczna ocena nie by\u0142aby pe\u0142na.<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                    Nie zawsze cud rozpatrywany przez cz\u0142owieka religijnego jest nim w poznaniu naukowym.<\/p>\n

                                                                                                                                                                    Poznanie naukowe<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                                                    Pierwszy stopie\u0144<\/em><\/strong> to historyczna weryfikacja wydarzenia. Celem tego badania jest stwierdzenie, czy dane fakt mia\u0142 rzeczywi\u015bcie miejsce. Cud jako zjawisko empiryczne mo\u017ce zosta\u0107 opisany. Wiele wydarze\u0144 niezwyk\u0142ych spisano, st\u0105d badanie historyczne napotka na du\u017ce trudno\u015bci.<\/p>\n

                                                                                                                                                                    Nale\u017cy te\u017c ustali\u0107 kompetencje \u015bwiadk\u00f3w, autentyczno\u015b\u0107 dokument\u00f3w, wykluczy\u0107 iluzj\u0119 czy oszustwo. \u015awiadek powinien by\u0107 bezstronny i nie podlegaj\u0105cy sugestii. Krytyka historyczna musi by\u0107 w tym bardzo ostro\u017cna. Te warunki s\u0105 niezb\u0119dne do obiektywnego ogl\u0105du danego wydarzenia. Zbada\u0107 motywy jakie kto\u015b ma gdy zajmuje dane stanowisko, dlaczego komu\u015b na tym zale\u017cy. Przy badaniu historycznym dokumentu zwraca si\u0119 uwag\u0119 na jego autentyczno\u015b\u0107, czas powstania, miejsce, styl literacki.<\/p>\n

                                                                                                                                                                    Je\u015bli w ten spos\u00f3b przeprowadzone badania daj\u0105 odpowied\u017a pozytywn\u0105, pozwalaj\u0105 stwierdzi\u0107 zaistnienie danego faktu. Tutaj rola historyka si\u0119 ko\u0144czy.<\/p>\n

                                                                                                                                                                    Drugi stopie\u0144<\/em><\/strong> to stwierdzenie niezwyk\u0142o\u015bci zdarzenia. Nauki empiryczne maj\u0105 dost\u0119p do cudu, bo ten posiada charakter empiryczny. G\u0142\u00f3wne ich zadania to opisywanie zjawisk, poszukiwanie metod, stwierdzanie przyczyn czy relacji. Nauki te m\u00f3wi\u0105, \u017ce dzia\u0142ania nale\u017cy sprowadzi\u0107 do przyczyn naturalnych (czy np. uzdrowienie nie dokona\u0142o si\u0119 w spos\u00f3b naturalny). Nale\u017cy wi\u0119c sprowadzi\u0107 wszystko do znanych praw przyrody.<\/p>\n

                                                                                                                                                                    Krytyka naukowa napotyka na trudno\u015bci, bo dany fakt ma zazwyczaj miejsce tylko raz. Nie mo\u017cna wi\u0119c przeprowadzi\u0107 go w warunkach laboratoryjnych. W procesie badania cudu uczestnicz\u0105 te nauki, na kt\u00f3rych terenie on si\u0119 dokona\u0142 (np. dla uzdrowienia b\u0119dzie to m.in. biologia i medycyna).<\/p>\n

                                                                                                                                                                    Kryteria niezwyk\u0142ych uzdrowie\u0144<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                                                      \n
                                                                                                                                                                    1. choroba musi by\u0107 ci\u0119\u017cka, nieuleczalna lub ci\u0119\u017cka cho\u0107 do uleczenia<\/li>\n
                                                                                                                                                                    2. nie u\u017cywanie \u017cadnych lekarstw lub u\u017cywanie takich kt\u00f3re nie mog\u0142y wp\u0142yn\u0105\u0107 na uzdrowienie<\/li>\n
                                                                                                                                                                    3. uzdrowienie musi by\u0107 nag\u0142e<\/li>\n
                                                                                                                                                                    4. uzdrowienie musi by\u0107 ca\u0142kowite<\/li>\n
                                                                                                                                                                    5. nie nast\u0105pi\u0142o przesilenie choroby<\/li>\n
                                                                                                                                                                    6. nie nast\u0105pi\u0142 powr\u00f3t choroby po uzdrowieniu<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                      Te warunki stanowi\u0105 pocz\u0105tek ekspertyzy medycznej.<\/p>\n

                                                                                                                                                                      Kontekst religijny<\/strong> – wyra\u017ane odniesienie do P. Boga. Religijny charakter zaznacza si\u0119 w samym fakcie. Musi zachodzi\u0107 zwi\u0105zek mi\u0119dzy empiryczn\u0105 niezwyk\u0142o\u015bci\u0105 a znaczeniem religijnym. Strona empiryczna winna si\u0119 odznacza\u0107 prostot\u0105 i powag\u0105. Musi towarzyszy\u0107 atmosfera wiary i zaufania<\/p>\n

                                                                                                                                                                      Zwi\u0105zek kontekstu z faktem cudownym<\/strong> – Jest to zwi\u0105zek tajemny i \u015bcis\u0142y<\/p>\n

                                                                                                                                                                        \n
                                                                                                                                                                      1. zwi\u0105zek czasowy – mo\u017ce by\u0107 do\u015b\u0107 odleg\u0142y<\/li>\n
                                                                                                                                                                      2. zwi\u0105zek ontyczny – nie zawsze jednak widoczny na zewn\u0105trz<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                        Kontekst religijny stanowi powa\u017cne kryterium. Je\u015bli fakty nadzwyczajne zauwa\u017cone przez cz\u0142owieka dokonuj\u0105 si\u0119 w kontek\u015bcie religijnym i s\u0105 pozytywne, to jest to mo\u017cliwo\u015b\u0107 objawienia si\u0119 Boga.<\/p>\n

                                                                                                                                                                          \n
                                                                                                                                                                        1. Tradycyjny i wsp\u00f3\u0142czesny podzia\u0142 cud\u00f3w Jezusa.<\/strong><\/li>\n
                                                                                                                                                                        2. Tradycyjny podzia\u0142 cud\u00f3w:<\/u><\/li>\n
                                                                                                                                                                        3. uzdrowienia,<\/li>\n
                                                                                                                                                                        4. wskrzeszenia,<\/li>\n
                                                                                                                                                                        5. wyp\u0119dzenia z\u0142ych duch\u00f3w,<\/li>\n
                                                                                                                                                                        6. cuda wobec natury fizycznej<\/li>\n
                                                                                                                                                                        7. cuda towarzysz\u0105ce Jezusowi<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                          \u00a0<\/u><\/p>\n

                                                                                                                                                                            \n
                                                                                                                                                                          1. Wsp\u00f3\u0142czesne podzia\u0142y cud\u00f3w Jezusa: <\/u><\/li>\n
                                                                                                                                                                          2. a) Menoud i George<\/strong> : antropologiczne (cz\u0142owiek) i fizyczne (przyroda)<\/li>\n
                                                                                                                                                                          3. b) Theissen, Steiner, Dufour<\/strong>: ocalenie, dary, uzdrowienie, egzorcyzmy, \u201elegitymacje\u201d<\/li>\n
                                                                                                                                                                          4. c) Hergesel<\/strong>: tradycyjny + cuda Opatrzno\u015bci (nagradzaj\u0105cej lub karz\u0105cej)<\/li>\n<\/ol>\n
                                                                                                                                                                              \n
                                                                                                                                                                            1. Funkcje cud\u00f3w Jezusa.<\/strong><\/li>\n
                                                                                                                                                                            2. Wyr\u00f3\u017cniamy nast\u0119puj\u0105ce funkcje cud\u00f3w:<\/li>\n
                                                                                                                                                                            3. a) objawieniowa funkcja cudu<\/u> \u2013 cud ma teofanijny charakter. Epifania Boga w ka\u017cdym cudzie nie jest statyczna lecz dynamiczna i zbawcza. B\u00f3g nie manifestuje si\u0119 w cudzie, ani dla cel\u00f3w poznawczych, ani informacyjnych, lecz zbawczych.<\/li>\n
                                                                                                                                                                            4. b) chrystologiczna funkcja cudu<\/u> \u2013 w tradycyjnej apologetyce dowodzenie cudu sprowadza\u0142o si\u0119 do wykazania, \u017ce JHS by\u0142 boskim Legatem, kt\u00f3ry objawi\u0142 Boga. Wynika\u0142o to z rozumienia: tylko B\u00f3g mo\u017ce czyni\u0107 cuda; JHS by\u0142 Bogiem i cz\u0142owiekiem, zatem musia\u0142 czyni\u0107 cuda, kt\u00f3re jednocze\u015bnie by\u0142y dowodem Jego b\u00f3stwa.. Sam JHS cz\u0119\u015bciej interpretowa\u0142 swe cudowne czyny w funkcji nadej\u015bcia KB i czas\u00f3w mesja\u0144skich.<\/li>\n
                                                                                                                                                                            5. c) soteryczna funkcja cudu<\/u> \u2013 na pocz\u0105tku XX wieku zacz\u0119to podkre\u015bla\u0107 cud jako znak zbawienia. W HZ wielkie cuda zawsze poprzedza\u0142y wydarzenie zbawcze. St\u0105d wnioskowa\u0107 mo\u017cna, \u017ce by\u0142y one zawarte w Bo\u017cym planie zbawienia, czego JHS by\u0142 \u015bwiadom. Znaki -> cuda, maj\u0105 wi\u0119c chrystologiczno – soteriologiczny charakter.<\/li>\n
                                                                                                                                                                            6. d) eklezjo tw\u00f3rcza funkcja cudu<\/u> \u2013 od pocz\u0105tku Ko\u015bcio\u0142a cuda dynamizowa\u0142y jego szybki rozw\u00f3j. Cuda posiadaj\u0105 charakter eklezjo tw\u00f3rczy \u2013 przyczyni\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do powstania<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                              Ko\u015bcio\u0142a, jako ostatniego etapu HZ.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                \n
                                                                                                                                                                              1. e) wiaro tw\u00f3rcza funkcja cudu \u2013 <\/u>cud pe\u0142ni\u0142 i nadal pe\u0142ni funkcj\u0119 motywacyjn\u0105 wobec wiary. Wszystkie znaki i cuda Jezusa wzbudza\u0142a najpierw wiar\u0119 w uczniach, a nast\u0119pnie w Ko\u015bciele pierwotnym.<\/li>\n<\/ol>\n
                                                                                                                                                                                  \n
                                                                                                                                                                                • Tytu\u0142y chrystologiczne Jezusa z Nazaretu.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n
                                                                                                                                                                                    \n
                                                                                                                                                                                  1. Mesjasz \u2013 (namaszczony) JHS nie u\u017cywa tego tytu\u0142u a nawet zabrania go u\u017cywa\u0107. ST \u2013 namaszczani byli kr\u00f3lowie, jak r\u00f3wnie\u017c arcykap\u0142ani i patriarchowie. P\u00f3\u017aniej odnoszono to do oczekiwanego, obiecanego kr\u00f3la maj\u0105cego wyzwoli\u0107 Izraela z niewoli. Sprowadzono to do doczesnego i politycznego wymiaru. Do JHS odnosi si\u0119 ten tytu\u0142 w znaczeniu religijnym.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                  2. Syn Bo\u017cy \u2013 powszechnie oznacza\u0142 kogo\u015b mi\u0142emu Bogu, ale Jezus u\u017cywa\u0142 go w innym charakterze, szczeg\u00f3lnego synostwa, innego ni\u017c ludzie. Potwierdza to postawa \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy porwali kamienie, gdy JHS u\u017cy\u0142 tego tytu\u0142u. JHS przypisywa\u0142 sobie prerogatywy Boga ( odpuszczanie grzech\u00f3w i w\u0142adza nad szabatem i \u015bwi\u0105tyni\u0105)<\/li>\n
                                                                                                                                                                                  3. Syn Cz\u0142owieczy \u2013 w powszechnym rozumieniu oznacza\u0142 ka\u017cdego cz\u0142owieka, ale r\u00f3wnie\u017c znane z proroctwa Daniela \u2013 Syn Cz\u0142owieczy otrzymuje od Boga w\u0142adze, panowanie i s\u0105d. Tytu\u0142 ten wskazuje na transcendencj\u0119 oraz posiadanie boskich prerogatyw, gdy\u017c posiada ona w\u0142adz\u0119 nad szabatem, s\u0105dem i odpuszcza grzechy.<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                                    \u00a0<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                                                                      \n
                                                                                                                                                                                    • Zmartwychwstanie jako fakt realny i zbawczy<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                      Zmartwychwstanie JHS zawsze stanowi\u0142o pierwszorz\u0119dne kryterium i podstawowy argument, za pomoc\u0105 kt\u00f3rego uzasadniano nadprzyrodzony charakter chrze\u015bcija\u0144stwa (1 Kor 15, 14).<\/p>\n

                                                                                                                                                                                      Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce \u015bmier\u0107 Chrystusa, fakt pustego grobu s\u0105 wydarzeniami historycznymi w \u015bcis\u0142ym tego s\u0142owa znaczeniu (nie jest to zmartwychwstanie symboliczne, nie jest to wskrzeszenie<\/u><\/strong>). By\u0142 to fakt jednorazowy i niepowtarzalny, osadzony w czasie i przestrzeni.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                      \u015awiadczy o tym:<\/p>\n

                                                                                                                                                                                        \n
                                                                                                                                                                                      1. niez\u0142omne prze\u015bwiadczenie najstarszej gminy o pustym grobie,<\/li>\n
                                                                                                                                                                                      2. o prawdziwo\u015bci chrystofanii (objawianie si\u0119 Chrystusa po zmartwychwstaniu),<\/li>\n
                                                                                                                                                                                      3. o somatycznym zmartwychwstaniu JHS w trzecim dniu po Jego \u015bmierci.<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                                        \u00a0<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                                                                          \n
                                                                                                                                                                                        • Hipotezy odrzucaj\u0105ce zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n
                                                                                                                                                                                            \n
                                                                                                                                                                                          1. a) Hipotezy naturalistyczne \u2013 ma dwie postacie:<\/u><\/li>\n<\/ol>\n
                                                                                                                                                                                              \n
                                                                                                                                                                                            • Teoria oszustwa<\/u> -> (faryzeusze, II w. Celsus, XVIII w. Reimarus) opowiadanie o zmartwychwstaniu i pustym grobie jest \u015bwiadomym oszustwem uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy po \u015bmierci JHS, wskazuj\u0105c na pusty gr\u00f3b, og\u0142osili Jego zmartwychwstanie. Nie chcieli oni rezygnowa\u0107 z wygodnego \u017cycia wygodnych nauczycieli. Wykradli cia\u0142o Mistrza i og\u0142osili Jego zmartwychwstanie. W XX w. wysuni\u0119to koncepcj\u0119, \u017ce Chrystusa pochowano w przypadkowym grobie i nast\u0119pnie nie mo\u017cna by\u0142o go znale\u017a\u0107. Dzi\u015b ta koncepcja zosta\u0142a zupe\u0142nie odrzucona.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                            • Teoria ewolucji<\/u> -> (Bousset) Zmartwychwsta\u0142y JHS jest wytworem wiary gminy wczesnochrze\u015bcija\u0144skiej. Badania naukowe wykaza\u0142y, \u017ce gmina powielkanocna posiada najstarsze \u015bwiadectwa o zmartwychwstaniu. Wiara Aposto\u0142\u00f3w w zmartwychwstanie opiera si\u0119 na ich osobistych do\u015bwiadczeniach. Chrze\u015bcijanie od razu g\u0142osili zmartwychwstanie. Nie by\u0142o czasu na stworzenie teorii.<\/li>\n<\/ul>\n
                                                                                                                                                                                                \n
                                                                                                                                                                                              1. Hipoteza letargu<\/u> – (Paulus) JHS umar\u0142 tylko pozornie, a faktycznie zapad\u0142 w letarg. Obudzi\u0142 si\u0119 i wyszed\u0142 niezauwa\u017cony z grobu. Trz\u0119sienie ziemi, kt\u00f3re wtedy mia\u0142o miejsce odwali\u0142o kamie\u0144 grobowy.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                              2. Hipoteza wizji subiektywnej<\/u> -> (Meier, Goguel) po W. Pi\u0105tku uczniowie Jezusa powr\u00f3cili do swych zaj\u0119\u0107 w Galilei. Pod wp\u0142ywem spokojnej pracy ich wzburzone umys\u0142y zacz\u0119\u0142y wraca\u0107 do r\u00f3wnowagi, przypominali sobie nauk\u0119 i cuda JHS oraz Jego obietnic\u0119 powrotu. Z czasem zacz\u0119li wierzy\u0107 w Jego zmartwychwstanie. T\u0119sknota za Mistrzem szczeg\u00f3lnie u \u015bw. Piotra doprowadzi\u0142a do \u201ewidzenia JHS\u201d \u2013 wizji subiektywnej.<\/li>\n<\/ol>\n
                                                                                                                                                                                                  \n
                                                                                                                                                                                                • Ustanowienie Ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                  Ko\u015bci\u00f3\u0142 Starotestamentalny w zapowiedziach nadej\u015bcia KB<\/u><\/p>\n

                                                                                                                                                                                                  Izrael stanowi zapowied\u017a (prefigur\u0119) czas\u00f3w mesja\u0144skich. Izrael staje si\u0119 Ludem Bo\u017cym. ST jest zapowiedzi\u0105. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 prorocy, Przymierze z Noe, Abrahamem. Te wydarzenia s\u0105 skierowane do jakiej\u015b\u00a0 konkretnej wsp\u00f3lnoty. Nast\u0119puje wzrastanie \u015bwiadomo\u015bci narodowej, za\u015blubiny Boga z Narodem, powstanie nazwy i wsp\u00f3lnoty Kahal \u2013 Eklezja. Izrael jest to nar\u00f3d zgromadzony z polecenia Boga, aby doda\u0107 Jemu cze\u015b\u0107 i kult. Powstaje instytucja s\u0119dzi\u00f3w, model ustroju teokratycznego. W ST mo\u017cna m\u00f3wi\u0107\u00a0 o takich prefigurach Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3re realizuj\u0105 si\u0119 w nazwach i rzeczywisto\u015bciach:<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                    \n
                                                                                                                                                                                                  1. Lud Bo\u017cy \u2013 odr\u00f3\u017cnia si\u0119 narod\u00f3w nie maj\u0105cych zwi\u0105zku z Bogiem.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                  2. 12 pokole\u0144 \u2013 s\u0105 symbolem powszechno\u015bci ludu.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                  3. \u015awi\u0119ta Reszta Izraela \u2013 W narodzie tym jest grupa przoduj\u0105ca, obcuj\u0105ca z Bogiem,<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                  4. \u015awi\u0119te Miasto \u2013 symbol \u017ar\u00f3d\u0142a b\u0142ogos\u0142awie\u0144stw.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                  5. Kahal \u2013 Zgromadzenie si\u0119 ludu wok\u00f3\u0142 Boga.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                  6. W\u0142asno\u015b\u0107 bo\u017ca<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                  7. KB<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                                                    Stosunek Chrystusa do zapowiedzi ST na temat powstania nowego Ludu Bo\u017cego<\/u><\/p>\n

                                                                                                                                                                                                    Jezus afirmowa\u0142 ST:<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                      \n
                                                                                                                                                                                                    1. Zawarcie Przymierza mi\u0119dzy Bogiem a NW zak\u0142ada istnienie spo\u0142eczno\u015bci jako partnera dla Boga.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                    2. Przypowie\u015bci \u2013 Jezus poprzez obrazy, p[przypowie\u015bci pokazuje ludziom KB. Zak\u0142adaj\u0105 istnienie pierwiastka spo\u0142ecznego.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                    3. 12 Aposto\u0142\u00f3w \u2013 Chrystus grupuje wok\u00f3\u0142 siebie Aposto\u0142\u00f3w aby da\u0107 im misj\u0119. Formuje w spos\u00f3b \u015bwiadomy t\u0119 grup\u0119 (wsp\u00f3lnot\u0119). Wyposa\u017ca ich w potrzebne rzeczy i daje im moc Ducha. Kszta\u0142ci ich, ustanawia pierwsz\u0105 hierarchi\u0119. Nie by\u0142oby to potrzebne, gdyby nie mia\u0142o konkretnego celu.<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                                                      Zamiar Chrystusa co do za\u0142o\u017cenia Ko\u015bcio\u0142a<\/u><\/p>\n

                                                                                                                                                                                                        \n
                                                                                                                                                                                                      1. a) KB w ST<\/u><\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                                                        Biblijnego prototypu Ko\u015bcio\u0142a nale\u017cy szuka\u0107 w poj\u0119ciu KB. W ksi\u0119gach ST nie wyst\u0119puje ono cz\u0119sto (Malhut Jahwe), cho\u0107 w\u0142adztwo Bo\u017ce stanowi g\u0142\u00f3wn\u0105 ide\u0119 ST. LXX t\u0142umaczy to okre\u015blenie przez \u201eBasileia\u201d, gdy odnosi si\u0119 do terytorium panowania, lub przez \u201eDinasteia, Despoteia\u201d, o ile oznacza w\u0142adz\u0119 rz\u0105dzenia.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                          \n
                                                                                                                                                                                                        1. KB w nauczaniu JHS<\/u><\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                                                          KB w nauczaniu Jezusa zajmuje szczeg\u00f3lne miejsce. Wskazuj\u0105 na to nast\u0119puj\u0105ce racje:<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                            \n
                                                                                                                                                                                                          • Swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 misyjn\u0105 Jezus zaczyna od proklamacji KB (Mk 1, 15)<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                          • Nakaza\u0142 aposto\u0142om g\u0142osi\u0107 KB (Mt. 10, 5 \u2013 7)<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                          • Temat KB jest ci\u0105gle obecny w nauczaniu Jezusa<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                          • W \u201eOjcze nasz\u2026\u201d pojawia si\u0119 zwrot \u201e[\u2026] Przyjd\u017a Kr\u00f3lestwo Twoje [\u2026]\u201d<\/em><\/li>\n
                                                                                                                                                                                                          • \u015aw. \u0141ukasz streszczaj\u0105c dzia\u0142alno\u015b\u0107 Jezusa po zmartwychwstaniu pisze: \u201e[\u2026] i m\u00f3wi\u0142 o KB [\u2026]\u201d<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                            KB w nauczaniu Jezusa jest czym\u015b duchowym i religijnym. Jest ono spotkaniem i przebywaniem z Bogiem.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                              \n
                                                                                                                                                                                                            1. Stosunek KB do Ko\u015bcio\u0142a<\/u><\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                                                              Mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em a KB istnieje r\u00f3\u017cnica:<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                \n
                                                                                                                                                                                                              • Stopie\u0144 zaanga\u017cowania Boga w powstanie jednego i drugiego<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                – Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u2013 element ludzki \u2013 cz\u0142owiek i B\u00f3g.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                – KB \u2013 B\u00f3g<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                  \n
                                                                                                                                                                                                                • Stosunek do tera\u017aniejszo\u015bci i przysz\u0142o\u015bci:<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                  – KB \u2013 zapocz\u0105tkowane w historii i zmierzaj\u0105ce ku eschatologii \u2013 przysz\u0142o\u015bci,<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                  – Ko\u015bci\u00f3\u0142 zwi\u0105zany z histori\u0105, tera\u017aniejszo\u015bci\u0105<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                    \n
                                                                                                                                                                                                                  • KB jest skierowane na ludzi i jest ono u\u015bwi\u0119cone natomiast Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest spo\u0142eczno\u015bci\u0105 \u015bwi\u0119tych i grzesznik\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                    Wnioski:<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                    KB i Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie s\u0105 dwiema rzeczywisto\u015bciami \u017ale do siebie nastawionymi. Wszystko dokonuje si\u0119 w obr\u0119bie Bo\u017cego dzia\u0142ania. Ko\u015bci\u00f3\u0142 g\u0142osi w ci\u0105\u017c nadej\u015bcie KB, sw\u00f3j cel osi\u0105gnie w pe\u0142ni realizacji KB. KB jest to wsp\u00f3lnota zbawienia, Domaga si\u0119 ona pierwiastka, kt\u00f3ry przybiera form\u0119 spo\u0142eczno\u015bci \u2013 Ko\u015bcio\u0142a. W KB wyst\u0119puj\u0105 pierwiastki Ko\u015bcio\u0142a, natomiast w Ko\u015bciele realizuje si\u0119 KB. Tam gdzie jest Chrystus tam jest KB. KB jest wi\u0119ksze od Ko\u015bcio\u0142a. Ko\u015bci\u00f3\u0142 mie\u015bci si\u0119 w ramach KB.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                    \u00a0<\/u><\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                    Poj\u0119cie Ko\u015bcio\u0142a <\/u><\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                      \n
                                                                                                                                                                                                                    1. Lud Bo\u017cy \u2013 W ST to poj\u0119cie wyst\u0119puje 1800 razy. Chrze\u015bcijanie nazywaj\u0105 siebie \u201eLudem Bo\u017cym\u201d w nawi\u0105zaniu do obietnic starotestamentalnych. Lud Boga w ST posiada: Prawo, Ark\u0119 Przymierza i obowi\u0105zki (przestrzeganie przykaza\u0144, czcz\u0105 ark\u0119, kult, uznaj\u0105 Boga z a Jedynego). Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a m\u00f3wi\u0105, \u017ce lud Bo\u017cy to Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/li>\n<\/ol>\n
                                                                                                                                                                                                                        \n
                                                                                                                                                                                                                      • Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest ludem wybranym i ukonstytuowanym przez Boga. Stanowi Jego w\u0142asno\u015b\u0107.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                      • On wskazuje Ko\u015bcio\u0142owi drog\u0119.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                      • Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako spo\u0142eczno\u015b\u0107 wielonarodowa ma swoje korzenie w NW.<\/li>\n<\/ul>\n
                                                                                                                                                                                                                          \n
                                                                                                                                                                                                                        • Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest po\u015br\u00f3d \u015bwiata i dla \u015bwiata.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                        • Ko\u015bci\u00f3\u0142 pielgrzymuje (potkni\u0119cia i sukcesy).<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                        • Zr\u00f3\u017cnicowanie ludu (funkcje, uprawnienia, przywileje, uzdolnienia)<\/li>\n<\/ul>\n
                                                                                                                                                                                                                            \n
                                                                                                                                                                                                                          1. Mistyczne Cia\u0142o JHS:<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                                                                            Dwa fundamentalne punkty:<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                              \n
                                                                                                                                                                                                                            • Jedno\u015b\u0107 organiczna<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                            • \u015acis\u0142e, nadprzyrodzone powi\u0105zanie z Chrystusem.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                              Chrze\u015bcijanie s\u0105 zespolenie w tajemnicy Chrystusa \u2013 s\u0105 w Niego przyobleczeni.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                              Kategoria G\u0142owy Cia\u0142a ukazuje wew. struktur\u0119 K-\u0142a. G\u0142owa jest \u017ar\u00f3d\u0142em \u017cycia i kierowania. W obrazie G\u0142owy Cia\u0142a (Jezusa) wskazuje si\u0119 dwa elementy:<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                \n
                                                                                                                                                                                                                              • Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako \u017ar\u00f3d\u0142o i narz\u0119dzie u\u015bwi\u0119caj\u0105ce \u0142aski pochodz\u0105cej od Chrystusa.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                              • Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest wsp\u00f3lnot\u0105 Chrystusa u\u015bwi\u0119con\u0105 w Duchu \u015awi\u0119tym.<\/li>\n<\/ul>\n
                                                                                                                                                                                                                                  \n
                                                                                                                                                                                                                                1. Sakrament zbawienia<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                                                                                  W NT sakrament zbawienia dot. zbawczego planu, kt\u00f3ry realizuje si\u0119 w Chrystusie:<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                    \n
                                                                                                                                                                                                                                  • Powi\u0105zanie i \u015bcis\u0142\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107 K-\u0142a i sakramentu.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                  • Chrystus jako znak Boga i K-\u0142 jako znak Chrystusa.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                  • W K-le obecny jest element transcendentalny.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                  • Urzeczywistnienie w K-le \u0142aski potrzebnej do zbawienia za pomoc\u0105 sakramentu.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                    A.<\/h2>\n

                                                                                                                                                                                                                                    B.\u00a0\u00a0\u00a0 Ustanowienie Ko\u015bcio\u0142a przez JHS<\/h2>\n

                                                                                                                                                                                                                                    \u00a0<\/u><\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                      \n
                                                                                                                                                                                                                                    1. Realizacja KB, a sprawa ustanowienia Ko\u015bcio\u0142a<\/u><\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                                                                                      Troska o realizacj\u0119 KB wi\u0105\u017ce si\u0119 z Er\u0105 Mesja\u0144sk\u0105. Wsp\u00f3lnota mesja\u0144ska jest wzorowana na narodzie ST. Jezus nie m\u00f3wi wyra\u017anie o budowie wsp\u00f3lnoty. Odcina si\u0119 od politycznego charakteru KB, a uwypukla religijny i duchowy. Akceptuje t\u0119 wsp\u00f3lnot\u0119 i powo\u0142uje j\u0105.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                      \u00a0<\/u><\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                        \n
                                                                                                                                                                                                                                      1. b) Grono apostolskie elementem sk\u0142adowym ustanowienia Ko\u015bcio\u0142a<\/u><\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                                                                                        Jezus powo\u0142uje aposto\u0142\u00f3w na samym pocz\u0105tku swojej dzia\u0142alno\u015bci (J 1, 37- 42; Mk 1, 16 \u2013 20), towarzysz\u0105 Mu a\u017c do \u015bmierci na krzy\u017cu, zmartwychwstania i wniebowst\u0105pienia. Po\u015bwi\u0119ca im szczeg\u00f3lnie du\u017co czasu i troski. S\u0105 \u015bwiadkami Jego nauki, znak\u00f3w, cud\u00f3w. Przed swoim odej\u015bciem do nieba przekazuje im w\u0142adz\u0119, kt\u00f3ra \u201ezosta\u0142a Mu dana przez Ojca\u201d, aby w Jego imieniu prowadzili dzie\u0142, a\u017c do zako\u0144czenia \u015bwiata (Mt 28, 18 \u2013 20).<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                        \u00a0<\/u><\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                          \n
                                                                                                                                                                                                                                        1. Eucharystia ogniwem w procesie powstania Ko\u015bcio\u0142a<\/u><\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                                                                                          Ostatnia Wieczerza i jej g\u0142\u00f3wny element to donios\u0142a faza budowania mesja\u0144skiej wsp\u00f3lnoty. Jezus by\u0142 tego bardzo \u015bwiadomy, zatroszczy\u0142 si\u0119 o to by ostatnie spotkanie odby\u0142o si\u0119 w warunkach przypominaj\u0105cych Kr\u00f3lestwo Izraela.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                            \n
                                                                                                                                                                                                                                          • Uczta Paschalna, kt\u00f3r\u0105 spo\u017cywa nar\u00f3d na pami\u0105tk\u0119 wyj\u015bcia z Egiptu.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                          • Uczta przejawia si\u0119 w motywie przelania krwi.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                          • 12 Aposto\u0142\u00f3w (12 pokole\u0144) dla pe\u0142nienia kultu.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                          • Przymierze nawi\u0105zuje do formy zawieranej przez Moj\u017cesza.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                          • Uroczysta uczta Starszych.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                            Te okoliczno\u015bci s\u0105 zrozumiale, kiedy ST. Te prawdy b\u0119d\u0105 zrealizowane, gdy oprzemy si\u0119 na przes\u0142ankach ST. Proces budowania K-\u0142a nie sko\u0144czy\u0142 si\u0119 z momentem ustanowienia Eucharystii. Jezus jest nadal obecny dla ka\u017cdego. Pius XII uzna\u0142 \u015bmier\u0107 Jezusa na krzy\u017cu za decyduj\u0105cy w budowaniu K-\u0142a.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                              \n
                                                                                                                                                                                                                                            • Spo\u0142eczno religijna struktura Ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n
                                                                                                                                                                                                                                                \n
                                                                                                                                                                                                                                              1. O strukturze w og\u00f3lno\u015bci<\/u><\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                                                                                                Jezus uznawa\u0142 i g\u0142osi\u0142 widzialny wymiar KB wprost. Bezpo\u015brednio okre\u015bli\u0142 jego struktur\u0119 spo\u0142eczn\u0105. Bram\u0105 prowadz\u0105c\u0105 do KB ma by\u0107 chrzest. Warunkiem trwania jest zew. wyznanie wiary, pomoc\u0105 w tej drodze maj\u0105 by\u0107 znaki sakramentalne. Przede wszystkim Jezus powo\u0142a\u0142 Aposto\u0142\u00f3w, kt\u00f3rym udzieli\u0142 prawdziwej w\u0142adzy, do realizowania KB na ziemi.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                  \n
                                                                                                                                                                                                                                                1. Aposto\u0142owie a spo\u0142eczna struktura Ko\u015bcio\u0142a<\/u><\/li>\n<\/ol>\n
                                                                                                                                                                                                                                                    \n
                                                                                                                                                                                                                                                  • Apostolat<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                    S\u0142owo apostolos wywodzi si\u0119 z grec. (posy\u0142a\u0107). NT u\u017cywa s\u0142owa aposto\u0142 nawi\u0105zuj\u0105c do znaczenia starotestamentalnego. Aposto\u0142 to wys\u0142annik Bo\u017cy, wzgl\u0119dnie Chrystusowy, to zwiastun Dobrej Nowiny. S\u0142owo to wyst\u0119puje w NT oko\u0142o 80 razy. Ma podw\u00f3jne znaczenie w sensie \u015bcis\u0142ym oznacza godno\u015b\u0107 i pos\u0142annictwo 12 uczni\u00f3w; w sensie szerszym ka\u017cdego, kto jest uprawniony i zobowi\u0105zany do g\u0142oszenia Ewangelii. Poj\u0119cie apostolatu obejmuje 3 zasadnicze elementy;<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                      \n
                                                                                                                                                                                                                                                    1. wybranie przez JHS<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                    2. udzielenie pos\u0142annictwa g\u0142oszenia Ew.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                    3. obowi\u0105zek dawania \u015bwiadectwa o JHS<\/li>\n<\/ol>\n
                                                                                                                                                                                                                                                        \n
                                                                                                                                                                                                                                                      • Zwierzchnie prerogatywy Aposto\u0142\u00f3w wg NT<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                        Protestancka – Bruner \u2013 mia\u0142a to by\u0107 wsp\u00f3lnota braterska z inspiracji i dzia\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego. Struktura charyzmatyczna. Nie zak\u0142ada elementu w\u0142adzy.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                        Prawos\u0142awna \u2013 Afonasjew \u2013 W\u0142adz\u0119 religijn\u0105 sprowadza do Eucharystii (element scalaj\u0105cy). K-\u0142 lokalny potrzebuje w\u0142adzy.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                          \n
                                                                                                                                                                                                                                                        • Prymat \u015bw. Piotra<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n
                                                                                                                                                                                                                                                            \n
                                                                                                                                                                                                                                                          1. Czym jest prymat?<\/u> (odmiany prymatu, rozumienie prymatu we wsp\u00f3lnotach akatolickich).<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                                                                                                            Prymat -> religijna w\u0142adza rz\u0105dzenia w ustanowionym prze JHS Ko\u015bciele.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                            Odmiany:<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                              \n
                                                                                                                                                                                                                                                            • czci -> wy\u017cszo\u015b\u0107 nad drug\u0105 osob\u0105 w zawodowych przymiotach.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                            • kierownictwa ->fakt wy\u017cszo\u015bci jednostki nad zespo\u0142em.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                            • dozorowania -> K-\u0142 ma \u017ar\u00f3d\u0142o w prawie jednostki nad respektowaniem zobowi\u0105za\u0144 prawnych<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                            • w\u0142adzy -> podstaw\u0105 jest posiadanie przez jednostk\u0119 w\u0142adzy zwierzchniej nad spo\u0142ecze\u0144stwem.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                              Rozumienie akatolickie:<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                \n
                                                                                                                                                                                                                                                              • Teologia prawos\u0142awna -> odmawia Ko\u015bcio\u0142owi i Papie\u017cowi jurysdykcji, cho\u0107 przyjmuje, \u017ce K-\u00f3\u0142 posiada szczeg\u00f3lny autorytet. Przyjmuje prawo czci i kierownictwa.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                              • Teologia protestancka -> odrzuca\u0142a jakikolwiek rodzaj prymatu<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                              • Teologia anglika\u0144ska -> uznaje w Piotrze prymat czci i dozorowania. Odrzuca jurysdykcj\u0119<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                              • Eklezjologia wsp\u00f3\u0142. katolicka -> podkre\u015bla moment jurysdykcji dla Papie\u017ca, a z drugiej strony ma ona s\u0142u\u017cy\u0107 wsp\u00f3lnocie.<\/li>\n<\/ul>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                  \n
                                                                                                                                                                                                                                                                1. Uzasadnienie prymatu \u015bw. Piotra<\/u><\/li>\n<\/ol>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                    \n
                                                                                                                                                                                                                                                                  • Rola Piotra we wczesnochrze\u015bcija\u0144skiej gminie<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                    Piotr zajmowa\u0142 zdecydowanie nadrz\u0119dne stanowisko w gronie Aposto\u0142\u00f3w. JHS wyr\u00f3\u017cnia go wielokrotnie.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                      \n
                                                                                                                                                                                                                                                                    • Dzieje Apostolskie<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                      Ca\u0142a pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 Dziej\u00f3w Ap. \u015bwiadczy o tym, \u017ce Piotr pe\u0142ni\u0142 w K-le pierwotnym funkcj\u0119 kierownicz\u0105: kieruje wyborem Macieja, wyg\u0142asza mow\u0119 w dzie\u0144 Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy, og\u0142asza wyrok na Aniasza i Safir\u0119 itd.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                        \n
                                                                                                                                                                                                                                                                      • \u015aw. Pawe\u0142<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                        Uznaje zwierzchnictwo \u015bw. Piotra, nazywa go Kefas. Piotr by\u0142 uwa\u017cany za pierwszego \u015bwiadka zmartwychwstania. Mimo, \u017ce \u015bw. Pawe\u0142 jest bardziej wykszta\u0142cony to jednak uznaje zwierzchnictwo \u015bw. Piotra.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                          \n
                                                                                                                                                                                                                                                                        • Ewangelie<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                          JHS wielokrotnie wyr\u00f3\u017cnia \u015bw. Piotra (przebywa u niego w domu; daje mu klucze KB; zapowiada jego prze\u0142o\u017ce\u0144stwo) Pozostali Aposto\u0142owie dostrzegaj\u0105 wyj\u0105tkowe stanowisko Piotra. W katalogach Aposto\u0142\u00f3w jest zawsze wymieniany na pierwszym miejscu. \u015aw. Piotr w swoich wyst\u0105pieniach zaznacza \u015bwiadomo\u015b\u0107 stanowiska prymacjalnego.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                            \n
                                                                                                                                                                                                                                                                          1. Zapowied\u017a prymatu<\/u> (Mt 16, 18-19)<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                            W tek\u015bcie obietnicy prymatu Chrystus zwraca si\u0119 wprost i bezpo\u015brednio do \u015bw. Piotra obiecuj\u0105c mu najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0119 w ca\u0142ym Ko\u015bciele. Jezus nie pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 przy tym j\u0119zykiem \u015bcis\u0142ym – prawniczym – ale u\u017cy\u0142 pewnych symboli, przeno\u015bni i obraz\u00f3w, kt\u00f3re trzeba zinterpretowa\u0107.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                            Wed\u0142ug s\u0142\u00f3w Jezusa:<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                              \n
                                                                                                                                                                                                                                                                            1. Piotr b\u0119dzie opok\u0105<\/strong> – Piotr b\u0119dzie opok\u0105, czyli fundamentem Ko\u015bcio\u0142a, nazwanie tak Szymona zapowiada zbudowanie Ko\u015bcio\u0142a oraz obietnic\u0119 udzielenia mu specjalnej w\u0142adzy.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                            2. Piotr otrzyma klucze Kr\u00f3lestwa – <\/strong>obraz kluczy jest symbolem w\u0142adzy nad domem, miastem czy spo\u0142eczno\u015bci\u0105. Ten element wyst\u0119puje prawie we wszystkich j\u0119zykach i kulturach. Ten, kto jest w posiadaniu kluczy, ma w\u0142adz\u0119 nad wej\u015bciem do domu. Przekazywanie kluczy oznacza zawsze przekazy\u00adwanie w\u0142adz.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                            3. Piotr otrzyma w\u0142adz\u0119 wi\u0105zania i rozwi\u0105zywania <\/strong>– Piotr otrzyma w\u0142adz\u0119 wi\u0105zania i rozwi\u0105zywania Trzeci\u0105 metafor\u0119 stanowi obraz „wi\u0105zania i rozwi\u0105zywania” i oznacza to samo, co autorytatywnie nakazywa\u0107 i zakazywa\u0107.<\/li>\n<\/ol>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                \n
                                                                                                                                                                                                                                                                              1. Realizacja prymatu<\/u> (J 21, 15-117)<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                Rozdzia\u0142 J 21 – jest dodatkiem p\u00f3\u017aniejszym ni\u017c Mt. Cho\u0107 wyst\u0119puje tu r\u00f3\u017cnica stylu, to jest podobie\u0144stwo doktrynalne. Tekst ten znajduje si\u0119 w najstarszych kodeksach.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                Tre\u015b\u0107 mo\u017cna podzieli\u0107 na trzy fragmenty:<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                  \n
                                                                                                                                                                                                                                                                                • Relacja z nieudanego po\u0142owu ryb.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                • Relacja o potr\u00f3jnym wyznaniu mi\u0142o\u015bci, nakaz Jezusa o pasterzowaniu Piotra.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                • Mowa o swoistym uprzywilejowaniu Piotra.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                  Samo przekazywanie w\u0142adzy zawiera trzy elementy:<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                    \n
                                                                                                                                                                                                                                                                                  • Orientacja na samego Piotra \u2013 pytanie o mi\u0142o\u015b\u0107, tutaj aposto\u0142owie schodz\u0105 na dalszy plan, w pytaniu o pasterzowanie Piotr jawi si\u0119 jako jedyny podmiot.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                  • Sprawa mi\u0142o\u015bci Piotra do Jezusa \u2013 Jezus du\u017c\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zuje do tej mi\u0142o\u015bci, mi\u0142o\u015b\u0107 Piotr jest jak gdyby warunkiem pasterzowania.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                  • Tre\u015b\u0107 pos\u0142annictwa \u2013 w S.T. pos\u0142ugiwano si\u0119 obrazem pasterza do zobrazowania w\u0142adzy kr\u00f3l\u00f3w \u017cydowskich. Natomiast w N.T. Jezus nazywa siebie Dobrym Pasterzem. Obraz pasterza wskazuje tutaj na znaczenie religijnego zwierzchnictwa.<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                    Podsumowuj\u0105c \u015bw. Piotr nie zajmuje miejsca Jedynego Pasterza Jezusa, ale staje si\u0119 w Jego imieniu widzialn\u0105 g\u0142ow\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, pomi\u0119dzy Jego odej\u015bciem ze \u015bwiata, a paruzj\u0105.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                    \u00a0<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                      \n
                                                                                                                                                                                                                                                                                    • Wiecznotrwa\u0142o\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a i Jego ustroju<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                      Pi\u015bmie \u015aw., ani w dokumentach najstarszych pisarzy chrze\u015bcija\u0144skich nie mo\u017cna wskaza\u0107 wyczerpu\u00adj\u0105cej, systematycznej i naukowo uporz\u0105dkowanej teologii o sukcesji. Obraz Ko\u015bcio\u0142a i jego organizacja zosta\u0142y tam zaledwie naszkicowa\u00adne.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                      Sukcesja \u2013 to legalne przekazywanie i przej\u0119cie ca\u0142ego pos\u0142annictwa apostolskiego.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                      Zasada sukcesji \u2013 polega na przekazywaniu \u201ez r\u0119ki do r\u0119ki\u201d przez podmiot posiadaj\u0105cy podmiotowi otrzymuj\u0105cemu.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                      Od pocz\u0105tku przyjmowano kontynuacj\u0119 pewnych struktur, kt\u00f3re mo\u017cna by sprowadzi\u0107 do trzech<\/h3>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                        \n
                                                                                                                                                                                                                                                                                      • wiecznotrwa\u0142o\u015b\u0107 ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a jako rzeczywisto\u015bci zbawczej, kt\u00f3ra trwa\u0107 b\u0119dzie do ko\u0144ca wiek\u00f3w;<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                      • kontynuacja strony instytucjonalnej Ko\u015bcio\u0142a, a zw\u0142aszcza: pryma\u00adtu, apostolatu i szafarstwa sakrament\u00f3w<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                      • kontynuacja potr\u00f3jnej w\u0142adzy w Ko\u015bciele – nauczycielskiej, kap\u0142a\u0144skiej i pasterskiej<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                        \u00a0<\/strong><\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                          \n
                                                                                                                                                                                                                                                                                        1. Nast\u0119pcy Aposto\u0142\u00f3w <\/u><\/li>\n<\/ol>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                            \n
                                                                                                                                                                                                                                                                                          • Biskupi<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                            Uprawnienia kolegium aposto\u0142\u00f3w, przej\u0119\u0142o kolegium biskup\u00f3w. Stosunek pomi\u0119dzy episkopatem a prymatem jest analogiczny do stosunku kolegium \u2013 \u015bw. Piotr, nie jest jednak identyczny.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                            W\u0142\u0105czenie do kolegium, a tak\u017ce przekazanie potr\u00f3jnej w\u0142adzy: nauczania, u\u015bwi\u0119cania, kierowania \u2013 dokonuje si\u0119 poprzez:<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                              \n
                                                                                                                                                                                                                                                                                            • Konsekracj\u0119 biskupi\u0105<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                            • Hierarchiczn\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 z g\u0142ow\u0105 i cz\u0142onkami<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                              Uprawnienia kolegium biskup\u00f3w zosta\u0142y przej\u0119te, nie przez poszczeg\u00f3lnych biskup\u00f3w, ale kolegium jako ca\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                              Sprawa nast\u0119pc\u00f3w rozwijana by\u0142a ju\u017c w Dziejach Apostolskich oraz listach \u015bw. Paw\u0142a, gdzie znajdujemy teksty odno\u015bnie tego tematu:<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                \n
                                                                                                                                                                                                                                                                                              • Dz : fakt wyboru Macieja, fakt wyboru siedmiu diakon\u00f3w, ustanowienie prezbiter\u00f3w w czasie podr\u00f3\u017cy \u015bw. Paw\u0142a, \u015bw. Pawe\u0142 otoczony uczniami.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                              • \u015aw. Pawe\u0142: g\u0142oszenie Ewangelii, rekrutacja pasterzy miejscowych, troska pasterza o gmin\u0119, nast\u0119pc\u00f3w charakteryzuje odpowiedzialno\u015b\u0107 za dane Ko\u015bcio\u0142y, uczniowie kontynuatorzy aposto\u0142\u00f3w.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                              • Ewolucja szczebli hierarchii lokalnej<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                Biskupi ze swoimi pomocnikami, kap\u0142anami i diakonami, pos\u0142uguj\u0105 we wsp\u00f3lnocie i staj\u0105 jak gdyby w zast\u0119pstwie Boga na Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rej s\u0105 pasterzami, jako nauczyciele, jako kap\u0142ani \u015bwi\u0119tego kultu, jako sprawuj\u0105cy rz\u0105dy duchowe.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                Podobnie si\u0119 ma rzecz z urz\u0119dem powierzonym Piotrowi, kt\u00f3ry ma by\u0107 przekazywany jego nast\u0119pcom, tak te\u017c nieprzerwanie trwa w Ko\u015bciele urz\u0105d Aposto\u0142\u00f3w – pasterzowanie Ko\u015bcio\u0142owi – maj\u0105cy by\u0107 bez przerwy sprawowany przez po\u015bwi\u0119cony stan biskupi.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                Sob\u00f3r poucza, \u017ce biskupi z ustanowienia Bo\u017cego stali si\u0119 nast\u0119pcami Aposto\u0142\u00f3w, jako pasterze Ko\u015bcio\u0142a \u2013 patrz KK 20.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                  \n
                                                                                                                                                                                                                                                                                                1. Nast\u0119pcy \u015bw. Piotra<\/u><\/li>\n<\/ol>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                                    \n
                                                                                                                                                                                                                                                                                                  • Pos\u0142annictwo \u015bw. Piotra<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Piotr zosta\u0142 opok\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, powierzaj\u0105c mu klucze Ko\u015bcio\u0142a, tym samym ustanowi\u0142 go pasterzem ca\u0142ej trzody. Z grupy dwunastu wy\u0142oniony zosta\u0142 Piotr\u00a0 jako pierwszy, zostaj\u0105c obarczony specjalnym zadaniem.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Dar zwi\u0105zywania i rozwi\u0105zywania, dany jest Piotrowi i kolegium biskup\u00f3w, kt\u00f3re pozostaje z nim w \u0142\u0105czno\u015bci. Ta pasterska misja \u015bw. Piotra i innych aposto\u0142\u00f3w stanowi jeden z fundament\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                      \n
                                                                                                                                                                                                                                                                                                    • Problem nast\u0119pstwa po \u015bw. Piotrze<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Wyj\u015bciowa pozycja \u015bw. Piotra w gronie aposto\u0142\u00f3w implikuje szczeg\u00f3lne pos\u0142annictwo, kt\u00f3re zaczyna si\u0119 w \u017cyciu pierwotnym gminy.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Chrze\u015bcija\u0144stwo protestanckie i prawos\u0142awne zdecydowanie neguje jurysdykcyjny prymat nast\u0119pc\u00f3w \u015bw.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Piotra.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Wg katolicyzmu w jego nast\u0119pcach uwiecznia si\u0119 pos\u0142annictwo. Instytucja jego nast\u0119pc\u00f3w wi\u0105\u017ce si\u0119 z powo\u0142aniem \u015bw. Piotra<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                        \n
                                                                                                                                                                                                                                                                                                      • Jurysdykcyjna funkcja biskup\u00f3w Rzymskich<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Eklezjologia katolicka m\u00f3wi, \u017ce podobnie jak sam \u015bw. Piotr otrzyma\u0142 od Chrystusa prawdziwe zwierzchnictwo jurysdykcji, tak i jego nast\u0119pcy w urz\u0119dzie uczestni\u00adcz\u0105 w tej jego w\u0142adzy, kt\u00f3ra implikuje pe\u0142ny prymat rz\u0105dzenia.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                          \n
                                                                                                                                                                                                                                                                                                        • Praktyka \u017cycia K-\u0142a<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Poszczeg\u00f3lni biskupi s\u0105 widzialnym \u017ar\u00f3d\u0142em i fundamentem jedno\u015bci w swoich Ko\u015bcio\u0142ach partykularnych. Sprawuj\u0105 rz\u0105dy nad powierzon\u0105 sobie cz\u0105stk\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, wspomagani przez kap\u0142an\u00f3w, diakon\u00f3w.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                            \n
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          • Ojcowie K-\u0142a o jurysdykcji biskup\u00f3w rzymskich<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          • \u015aw. Ireneusz – stwierdza on, \u017ce gmina rzymska tym r\u00f3\u017cni si\u0119 od innych, i\u017c jest w pe\u0142ni miarodajnym przedstawicielem i rzecznikiem tradycji apostolskiej. Inne gminy maj\u0105 obowi\u0105zek „gromadzi\u0107 si\u0119 razem w Rzymie”, gdy\u017c tam jest przechowywana wiernie i zawsze tradycja apostolska.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          • Ignacy \u2013 \u201eList do Ko\u015bcio\u0142a w Rzymskiego\u201d – u\u015bwiadamia sobie wyj\u0105tkowe stanowisko gminy rzymskiej i biskupa rzymskiego w\u015br\u00f3d pozosta\u0142ych gmin chrze\u015bcija\u0144skich.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          • \u015aw. Cyprian (bp Kartaginy) \u2013 uznaje og\u00f3lno ko\u015bcielne zwierzchnictwo bp Rzymu.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          • Inni ojcowie to: Tertulian, \u015bw. Hieronim, \u015bw. Augustyn i Piotr Chryzolog.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          • Biskupi rzymscy \u015bwiadomi swoich uprawnie\u0144<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                            Biskupi Rzymu byli g\u0142\u0119boko przeko\u00adnani, \u017ce na mocy Chrystusowego pos\u0142ania posiadaj\u0105 prawo kierowa\u00adnia ca\u0142ym Ko\u015bcio\u0142em powszechnym, z czego przed Bogiem konsekwentnie z tego prawa korzystali.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                            Przyk\u0142ady to:<\/p>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                              \n
                                                                                                                                                                                                                                                                                                            1. Leon W. (440-461), Innocenty I (401-417), Syrycjusz – za\u017c\u0105dali bezwzgl\u0119dnego pos\u0142uchu dla swojego autorytatywnego rozstrzygni\u0119cia.<\/li>\n
                                                                                                                                                                                                                                                                                                            2. List Firmiliana do Cypriana tu papie\u017c Stefan w pi\u015bmie do Firmiliana „szczyci si\u0119 z miasta swej stolicy biskupiej i twierdzi, \u017ce jest nast\u0119pc\u0105 Piotra, na kt\u00f3rym zbudowane zosta\u0142y fundamenty Ko\u015bcio\u0142a”.<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                                                                                                                                                                                                                                              \u00a0<\/strong><\/p>\n