{"id":954,"date":"2017-08-14T22:46:59","date_gmt":"2017-08-14T20:46:59","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=954"},"modified":"2017-08-14T22:46:59","modified_gmt":"2017-08-14T20:46:59","slug":"dlaczego-chrzcimy-niemowleta-polanie-odpuszczenie-grzechow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/dlaczego-chrzcimy-niemowleta-polanie-odpuszczenie-grzechow\/","title":{"rendered":"Dlaczego chrzcimy niemowl\u0119ta przez polanie na odpuszczenie grzech\u00f3w?"},"content":{"rendered":"

Dlaczego chrzcimy niemowl\u0119ta przez polanie na odpuszczenie grzech\u00f3w?<\/strong>
\nNiekt\u00f3rzy odrzucaj\u0105 wszystko, co z chrztem katolickim zwi\u0105zane: wypowiadanie przy nim s\u0142\u00f3w z Mt 28:19, form\u0119, to znaczy polanie g\u0142owy, chrzest dzieci, odpuszczenie grzech\u00f3w przed nim pope\u0142nionych. Nazywaj\u0105 te\u017c chrzest symbolem i jest on u nich ca\u0142kowitym zanurzeniem w wodzie w strojach k\u0105pielowych, podczas kt\u00f3rego nie wypowiada si\u0119 \u017cadnych s\u0142\u00f3w.
\n1)<\/strong> Ko\u015bci\u00f3\u0142 od pocz\u0105tku przy chrzcie w imi\u0119 Tr\u00f3jcy \u015aw. i u\u017cywa\u0142 s\u0142\u00f3w z Mt 28:19. \u201eDidache\u201d (7:1)<\/strong> z ko\u0144ca I w. poucza\u0142o: \u201eA za\u015b co do chrztu. W ten chrzcijcie spos\u00f3b: wszystko to wymawiajcie i chrzcijcie: W Imi\u0119 Ojca i Syna i Ducha \u015awi\u0119tego\u201d (przek\u0142. ks. Lisieckiego). Tertulian (ur. 155) pisa\u0142: \u201eUstanowiono bowiem prawo chrztu i okre\u015blono jego form\u0119: (…) chrzcz\u0105c je w imi\u0119 Ojca i Syna i Ducha \u015awi\u0119tego\u201d<\/strong> (\u201eO chrzcie\u201d 13). Patrz te\u017c \u201eApologia\u201d I:61,3 \u2013 Justyn M\u0119czennik (ur. 100); \u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 3 \u2013 Ireneusz (ur. 130-140); \u201ePrzeciw Prakseaszowi\u201d 26:9 (patrz pkt 36.2.8) \u2013 Tertulian (ur. 155); List<\/em> 73 \u2013 Cyprian (\u2020258).
\n2)<\/strong> W Jk 2:7 jest aluzja do wypowiadania s\u0142\u00f3w przy chrzcie<\/strong> i to w jedno imi\u0119, to znaczy Tr\u00f3jcy \u015aw. (por. Mt 28:19 \u2013 \u201eimi\u0119\u201d). M\u00f3wi te\u017c o tym Ef 5:26 (\u201eoczy\u015bciwszy obmyciem wod\u0105, kt\u00f3remu towarzyszy s\u0142owo\u201d).<\/strong>
\n3)<\/strong> Niekonsekwencj\u0105 jest u\u017cywanie w j\u0119zyku polskim s\u0142owa \u201echrzest\u201d. Co ono oznacza? S\u0142owo \u201echrzest\u201d wywodzi si\u0119 w j\u0119zyku polskim od staros\u0142owia\u0144skiego kriest<\/em> \u2013 krzy\u017c (kre\u015bli\u0107 znak krzy\u017ca podczas chrztu)<\/strong> (\u201eS\u0142ownik Etymologiczny J\u0119zyka Polskiego\u201d A. Bruckner, Warszawa 1957). \u201eChrzest (…) w j\u0119z. staros\u0142owia\u0144skim krist<\/em> lub kriest<\/em> \u2013 krzy\u017c<\/strong>\u201d (\u201eKatolicyzm A \u2013 Z\u201d 1989 has\u0142o: Chrzest<\/em>).
\nCHRZEST PRZEZ POLANIE<\/strong>
\nKo\u015bciele nie ma zakazu chrztu przez zanurzenie<\/strong>. Gdzie s\u0105 ku temu warunki, przewiduje si\u0119 (patrz \u201eObrz\u0119dy Sakramentu Chrztu\u201d) i praktykuje (np. wsp\u00f3lnoty neokatechumenalne) t\u0119 form\u0119 udzielenia pierwszego sakramentu. Mo\u017ce wiedz\u0105, \u017ce polanie wi\u0105\u017ce si\u0119 z obmyciem, kt\u00f3re jest istot\u0105 chrztu. Pokropienie za\u015b nie jest tak bliskie s\u0142owu obmycie, wi\u0119c chc\u0105 o\u015bmieszy\u0107 nasz sakrament.
\n1)<\/strong> Dla Boga nie ma znaczenia obj\u0119to\u015b\u0107 wody. On zbawia sw\u0105 \u0142ask\u0105 (<\/strong>Ef 2:5, Dz 2:38n., 22:14nn.), zanurzaj\u0105c nas w Chrystusa (Rz 6:3). Wielu biblist\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce Hbr 6:2 potwierdza istnienie, w czasach apostolskich, r\u00f3\u017cnych form udzielania chrztu, wi\u0119c i przez polanie (patrz przypis BP i komentarz KUL do Hbr).
\n2)<\/strong> Tekst Ez 36:25nn. zapowiada\u0142 (nie akcentuj\u0105c obj\u0119to\u015bci wody) sakrament chrztu: \u201ePokropi\u0119 was czyst\u0105 wod\u0105, aby\u015bcie si\u0119 stali czystymi…\u201d<\/strong>, a 1P 3:21 m\u00f3wi, \u017ce woda ratuje nas \u201ewe chrzcie nie przez obmycie brudu cielesnego\u201d;<\/strong> por. Iz 52:15 (ks. Wu., BG, BP-przypis), Ps 51:9. Cyprian (\u2020258) tak komentowa\u0142 tekst Ez 36:25: \u201eNie powinno nikogo dziwi\u0107, \u017ce chorzy przez pokropienie lub polanie (wod\u0105) otrzymuj\u0105 \u0142ask\u0119 Pana,<\/strong> skoro Pismo \u015bwi\u0119te o\u015bwiadcza i m\u00f3wi przez proroka Ezechiela: \u2018I pokropi\u0119 was wod\u0105 czyst\u0105 i b\u0119dziecie oczyszczeni…\u2019 (…) Z tego wynika, \u017ce i pokropienie wod\u0105 sprawia to samo, co zbawienna k\u0105piel…\u201d (List<\/em> 69:12).
\n3)<\/strong> 1Kor 10:1n. wskazuj\u0105c zapowied\u017a chrztu, uczy, \u017ce wszyscy Izraelici, kt\u00f3rzy przeszli przez Morze Czerwone (prawie such\u0105 nog\u0105) zostali w nim ochrzczeni w imi\u0119 Moj\u017cesza<\/strong> (por. 1P 3:20n.). Biblijny \u0142otr zosta\u0142 \u201eochrzczony\u201d przez tak zwany chrzest pragnienia bez u\u017cycia wody<\/strong> (\u0141k 23:43).
\n4)<\/strong> NT nigdzie nie zakazuje chrztu przez polanie g\u0142owy.<\/strong> Czemu taki zakaz wprowadzaj\u0105 inni.
\n5)<\/strong> NT opr\u00f3cz greckiego s\u0142owa baptidzo<\/em> (zmoczy\u0107, zanurzy\u0107 w czym\u015b;<\/strong> por. Hbr 9:10, \u0141k 11:38, 16:24, Mk 7:4, J 13:26 oraz \u201eS\u0142ownik Nowego Testamentu\u201d bp K. Romaniuk i \u201eWielki S\u0142ownik Grecko-Polski Nowego Testamentu\u201d ks. R. Popowski s. 90-91) u\u017cywa te\u017c odno\u015bnie chrztu terminu \u201eobmycie\u201d (gr. loutron<\/em> i louo<\/em>) Ef 5:26, Tt 3:5, Hbr 10:22; por. Dz 9:37, 16:33, 2P 2:22<\/strong> oraz inne s\u0142owo greckie dotycz\u0105ce chrztu t\u0142umaczone na \u201eobmycie\u201d 1Kor 6:11 (\u201eWielki S\u0142ownik Grecko-Polski Nowego Testamentu\u201d ks. R. Popowski s. 370 i 65; por. \u201eS\u0142ownik Grecko-Polski\u201d Z. Abramowicz\u00f3wny). W zwi\u0105zku z tym nie ma dowodu na to, \u017ce Jezus przy chrzcie by\u0142 ca\u0142kowicie zanurzony pod wod\u0105<\/strong>. M\u00f3g\u0142 On mie\u0107 polan\u0105 g\u0142ow\u0119 stoj\u0105c w rzece. Przek\u0142ad interlinearny NT podaje: \u201e[Dz 1:5] \u00bbbo Jan pola\u0142* wod\u0105<\/u>, wy za\u015b w Duchu zostaniecie zanurzeni…\u00ab<\/strong> (…) *Czasownik baptidzo<\/em> pierwotnie oznacza\u0142 zanurzenie lub oblewanie, zalewanie, polewanie\u201d<\/strong> (\u201eGrecko-Polski Nowy Testament\u201d ks. R. Popowski, M. Wojciechowski s. 504), \u201e[Dz 11:16] \u00bbJan pola\u0142 wod\u0105…\u00ab (…) [Dz 19:3-4] \u00bbW Jana polewanie<\/u> (…) Jan pola\u0142 polewaniem<\/u> zmiany my\u015blenia…\u00ab\u201d (jw. s. 575, 624).<\/strong> Cytowane poni\u017cej pismo \u201eDidache\u201d wskazuje, \u017ce w I wieku u\u017cyty w nim grecki termin baptidzo<\/em> rozumiano te\u017c jako polanie. Natomiast nawet s\u0142owo \u201ek\u0105piel\u201d, jak chc\u0105 (Ef 5:26), nie musi oznacza\u0107 \u201eca\u0142kowitego zanurzenia\u201d. Termin \u201echrzci\u0107\u201d nie musi oznacza\u0107 zanurzenia, bo w 1Kor 10:2, gdzie mowa jest o ochrzczeniu Izraelit\u00f3w w morzu, s\u0142owo to oznacza tylko przej\u015bcie prawie such\u0105 nog\u0105 przez wod\u0119.<\/strong>
\n6)<\/strong> \u201eDidache\u201d 7:3 (ok. 90) poucza\u0142o: \u201eJe\u015bli za\u015b nie masz ani jednej, ani drugiej, wylej trzykrotnie wod\u0119 na g\u0142ow\u0119: W imi\u0119 Ojca i Syna i Ducha \u015awi\u0119tego\u201d<\/strong>.\u00a0 Miejmy na uwadze r\u00f3\u017cne okoliczno\u015bci, do kt\u00f3rych chrzest przez polanie wydaje si\u0119 odpowiedniejszy, na przyk\u0142ad chorzy, wi\u0119\u017aniowie, dzieci, umieraj\u0105cy, osoby z l\u0119kiem wody, obszary bezwodne.
\n7)<\/strong> Perpetuya (\u2020203), oczekuj\u0105c na \u015bmier\u0107 m\u0119cze\u0144sk\u0105, zosta\u0142a ochrzczona w wi\u0119zieniu przez polanie g\u0142owy<\/strong> (\u201eM\u0119cze\u0144stwo \u015bw. Perpetuy i Felicyty\u201d 3).
\n8)<\/strong> Tertulian (ur. 155) w pi\u015bmie \u201eO chrzcie\u201d poucza\u0142: \u201edlatego nie ma r\u00f3\u017cnicy czy kto\u015b jest ochrzczony (…) w rzece czy \u017ar\u00f3dle, jeziorze czy miednicy<\/strong>\u201d (4), a w \u201ePrzeciw Prakseaszowi\u201d 26:9 podawa\u0142: \u201eNie raz, lecz trzy razy, przy wymawianiu imion poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b bywamy polewani [chrzczeni]\u201d<\/strong>. Por. Cyprian (\u2020258) List<\/em> 69:12 cytowany w pkt 2.
\n9)<\/strong> Cho\u0107 u Izraelit\u00f3w stosowano obmycia rytualne, kt\u00f3re by\u0142y zapowiedzi\u0105 chrztu, to stosowano te\u017c form\u0119 pokropienia (Lb 8:7, 19:20).<\/strong>
\nUcz\u0105, cytuj\u0105c polsk\u0105 Encyklopedi\u0119 Katolick\u0105, \u017ce \u201eUczeni zgadzaj\u0105 si\u0119 z tym, \u017ce pocz\u0105tkowo chrze\u015bcijanie uznawali tylko<\/u> chrzest przez ca\u0142kowite pogr\u0105\u017cenie w wodzie. Encyklopedia katolicka podaje: \u2018Ko\u015bci\u00f3\u0142 pierwotny od pocz\u0105tku w\u0142\u0105cza\u0142 przez ch[rzest] do swej wsp\u00f3lnoty nowych cz\u0142onk\u00f3w (…). By\u0142 to ch[rzest] przez zanurzenie w wodzie\u2019 (tom III, kolumna 353, KUL, 1979).
\nUrwano tu zdanie po wyra\u017ceniu: \u201eprzez zanurzenie w wodzie\u201d, a w tym samym wierszu padaj\u0105 jeszcze s\u0142owa: \u201eprzy wi\u0119kszej liczbie os\u00f3b lub w wi\u0119zieniu prawdopodobnie chrzczono ju\u017c przez polanie wod\u0105<\/strong>\u201d. W kolumnach 361-362 encyklopedia ta dodaje: \u201echrzczono przez zanurzenie w wodzie (przy \u017ar\u00f3dle, w rzece, stawie, jeziorze), a w przypadku jej braku przez 3-krotne polanie g\u0142owy z r\u00f3wnoczesnym wypowiedzeniem formu\u0142y \u2018w imi\u0119 Ojca i Syna i Ducha \u015awi\u0119tego\u2019 (Didache 7,3), (…) zanurzano ich lub polewano wod\u0105 ich g\u0142owy<\/strong>…\u201d.
\nKlemens Aleksandryjski (ur. 150) potwierdza to, \u017ce s\u0142owo \u201echrzest\u201d nie musi oznacza\u0107 zanurzenia: \u201eA gdy si\u0119 starzec do\u0144 zbli\u017cy\u0142, obj\u0105\u0142 go i tylko \u0142kaniem, jak m\u00f3g\u0142 prosi\u0142 o przebaczenie, po raz wt\u00f3ry ochrzczony \u0142zami [gr. dakrusi baptizomenos<\/em>]\u201d<\/strong> (\u201eKt\u00f3ry cz\u0142owiek bogaty mo\u017ce by\u0107 zbawiony?\u201d 42). Gdyby nie chrzczono wtedy wcale przez polanie, a tylko przez zanurzenie, to jego por\u00f3wnanie nie by\u0142oby trafne. Bo jak mo\u017cna p\u0142acz\u0105c zanurzy\u0107 si\u0119 ca\u0142kowicie w swych \u0142zach. Mo\u017cna natomiast by\u0107 nimi niby obmytym czy zmoczonym.
\nCHRZEST NIEMOWL\u0104T<\/strong>
\n1)<\/strong> Potrzeba chrztu niemowl\u0105t, kt\u00f3re nie wszystkie do\u017cywaj\u0105 do wieku doros\u0142ego, wynika ze s\u0142\u00f3w: \u201eje\u015bli si\u0119 kto\u015b nie narodzi z wody i z Ducha, nie mo\u017ce wej\u015b\u0107 do kr\u00f3lestwa Bo\u017cego\u201d J 3:5. Dzieci ochrzczone wchodz\u0105 do Kr\u00f3lestwa: \u201eKto nie przyjmie kr\u00f3lestwa Bo\u017cego jak dziecko, ten nie wejdzie do niego\u201d \u0141k 18:17. Nad dzie\u0107mi r\u00f3wnie\u017c ci\u0105\u017cy grzech Adama (Rz 5:18, 12, 3:23), kt\u00f3ry g\u0142adzi dopiero chrzest (Dz 2:38)<\/strong>
\n2)<\/strong> NT podaje, \u017ce Aposto\u0142owie chrzcili \u201eca\u0142y dom\u201d (Dz 11:14, 16:15, 16:33, 18:8, 1Kor 1:16), wi\u0119c znajdowa\u0142y si\u0119 tam pewnie dzieci.<\/strong> Tekst Tt 1:6 m\u00f3wi o \u201edzieciach wierz\u0105cych\u201d, w\u015br\u00f3d pierwszych rodzin chrze\u015bcija\u0144skich. By\u0142y wi\u0119c one ochrzczone (por. Dz 2:39).<\/strong> Wydaje si\u0119, \u017ce i Tymoteusz by\u0142 ochrzczony jako niemowl\u0119, bo ju\u017c jego babka i matka wychowywa\u0142y go w wierze chrze\u015bcija\u0144skiej od ma\u0142ego (2Tm 3:14n., por. 1:5)<\/strong>. Je\u015bli okre\u015blenie \u201eca\u0142y dom\u201d nie oznacza dzieci, to powinni te\u017c wykluczy\u0107 starc\u00f3w i m\u0142odzie\u017c, bo nigdzie w NT nie jest napisane: \u201echrzcijcie starc\u00f3w i m\u0142odzie\u017c\u201d.<\/strong> O \u201eca\u0142ym domu\u201d mowa jest te\u017c gdzie indziej. Do Zacheusza Jezus powiedzia\u0142: \u201eDzi\u015b zbawienie sta\u0142o si\u0119 udzia\u0142em tego domu, gdy\u017c i on jest synem Abrahama\u201d (\u0141k 19:9).<\/strong> Nie powiedzia\u0142 Chrystus, \u017ce z \u201ewyj\u0105tkiem\u201d dzieci. Biblia m\u00f3wi, ze przed Bogiem wszyscy s\u0105 r\u00f3wno wa\u017cni (\u201enie ma wzgl\u0119du na osob\u0119\u201d Ga 2:6).<\/strong> Do \u015bwi\u0105tyni na pokutne wezwanie mieli przybywa\u0107 rodzice nawet z niemowl\u0119tami:<\/strong> \u201eZbierzcie lud, zwo\u0142ajcie \u015bwi\u0119t\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107, zgromad\u017acie starc\u00f3w, zbierzcie dzieci i ss\u0105cych piersi\u201d (Jl 2:16). Okre\u015blenie \u201eca\u0142y dom\u201d obejmowa\u0142o r\u00f3wnie\u017c dzieci: \u201eJ\u00f3zef zaopatrywa\u0142 w chleb ojca swego i braci swoich, i ca\u0142y dom ojca swego wed\u0142ug liczby dzieci\u201d (Rdz 47:12 NP, por. Biblia \u015aJ)<\/strong>. Biblia\u00a0 wielokrotnie m\u00f3wi o \u201eca\u0142ym domu\u201d (np. 1Sm 22:16, 2Sm 3:29, 1Krl 15:29, 16:11-12) i trudno przypuszcza\u0107 aby wyklucza\u0142a przez to niemowl\u0119ta. Dlatego \u201eca\u0142y dom\u201d dotycz\u0105cy chrztu m\u00f3g\u0142 te\u017c\u00a0 dotyczy\u0107 ma\u0142ych dzieci.
\n3)<\/strong> Chrzest by\u0142 od pocz\u0105tku nawi\u0105zaniem do obrzezania, kt\u00f3rego dokonywano \u00f3smego dnia \u017cycia (Flp 3:5),<\/strong> przez kt\u00f3re wchodzi\u0142o dziecko do wsp\u00f3lnoty Ludu Bo\u017cego. Jest on dla chrze\u015bcijan znakiem podobnym do izraelskiego obrzezania.<\/strong> Kol 2:11n. m\u00f3wi, \u017ce chrzest jest nowym obrzezaniem (duchowym): \u201eotrzymali\u015bcie (…) Chrystusowe obrzezanie<\/u> (…) w chrzcie<\/u>, w kt\u00f3rym te\u017c razem zostali\u015bcie wskrzeszeni przez wiar\u0119…\u201d<\/strong>. Je\u015bli Biblia tak precyzyjnie podaje kiedy mia\u0142o odbywa\u0107 si\u0119 obrzezanie, a nie podaje wieku, od kiedy ma by\u0107 przeprowadzony chrzest, to znaczy, \u017ce dopuszcza go dla niemowl\u0105t.<\/strong>
\n4)<\/strong> Tekst 1Kor 10:1n., m\u00f3wi\u0105c o \u201echrzcie\u201d ca\u0142ego Izraela w morzu, ma na uwadze te\u017c dzieci, kt\u00f3re towarzyszy\u0142y rodzicom<\/strong>. Podobnie by\u0142o z mann\u0105 na pustyni, kt\u00f3r\u0105 jedli wszyscy, tak\u017ce dzieci (J 6:31). By\u0142a ona zapowiedzi\u0105 Chleba Pa\u0144skiego (J 6:32-58). Czy\u017c nie powinno si\u0119 wpierw ochrzci\u0107 dzieci, kt\u00f3re mog\u0105 spo\u017cywa\u0107 Chleb Pa\u0144ski?
\n5)<\/strong> B\u00f3g nikomu nie ogranicza przyst\u0119pu do siebie, powo\u0142uj\u0105c wielu ju\u017c w \u0142onie matki (\u0141k 1:15, Jr 31:34, Sdz 13:5), wi\u0119c czemu nie mo\u017cna by ich ochrzci\u0107<\/strong>. Jezus \u201eo\u015bwieca ka\u017cdego cz\u0142owieka<\/strong> gdy na \u015bwiat przychodzi\u201d (J 1:9). Chrzest jest darem \u0142aski Bo\u017cej<\/strong> (Ef 2:5), wi\u0119c dziecko w momencie jego przyj\u0119cia nie potrzebuje wykazywa\u0107 si\u0119 wiar\u0105.<\/strong> Otrzymanie z \u0142aski oznacza bez \u017cadnych uprzednich zas\u0142ug.<\/strong>
\n6)<\/strong> Bp K. Romaniuk zauwa\u017ca, \u017ce \u201eWzmiank\u0119 o \u015bwi\u0119to\u015bci dzieci,<\/strong> chrze\u015bcija\u0144skich ma\u0142\u017conk\u00f3w w 1Kor 7:14 uwa\u017ca si\u0119 te\u017c za aluzj\u0119 do chrztu dzieci. Polecenie Jezusa: \u201ePozw\u00f3lcie dzieciom przychodzi\u0107 do Mnie\u201d (…) [Mk 10:14],<\/strong> wielu komentator\u00f3w rozwija za pomoc\u0105 przypuszczenia, \u017ce chodzi tu o formalne przyzwolenie Jezusa na chrzest nie tylko doros\u0142ych, lecz tak\u017ce dzieci\u201d (\u201eSakramentologia Biblijna\u201d s. 26). Nawet je\u015bli okre\u015blenie, \u017ce dzieci chrze\u015bcija\u0144skich ma\u0142\u017conk\u00f3w s\u0105 \u201e\u015bwi\u0119te\u201d (1Kor 7:14) nie oznacza, \u017ce s\u0105 ju\u017c ochrzczone, to zapewne znaczy to, \u017ce mog\u0105 by\u0107 ochrzczone, jako \u015bwi\u0119te. W przeciwnym przypadku b\u0119d\u0105 one \u201enieczyste\u201d, jak podaje tekst 1Kor 7:14. Czy Jezus zakazywa\u0142by chrztu niemowl\u0105t? Wr\u0119cz przeciwnie, nigdzie nie zakazywa\u0142 tego.<\/strong> Powiedzia\u0142 On o malutkich dzieciach, kt\u00f3re do niego \u201eprzynoszono\u201d, nast\u0119puj\u0105co: \u201eWtedy przyniesiono Mu dzieci<\/u>, aby w\u0142o\u017cy\u0142 na nie r\u0119ce i pomodli\u0142 si\u0119 za nie; a uczniowie szorstko zabraniali im tego. Lecz Jezus rzek\u0142: \u00abDopu\u015b\u0107cie dzieci i nie przeszkadzajcie im przyj\u015b\u0107 do Mnie<\/u>; do takich bowiem nale\u017cy kr\u00f3lestwo niebieskie\u00bb. W\u0142o\u017cy\u0142 na nie r\u0119ce…\u201d (Mt 19:13-15).<\/strong> Te malutkie dzieci niewiele rozumia\u0142y z tego co czyni\u0142 Jezus, ale wa\u017cna by\u0142a wiara ich rodzic\u00f3w, tak jak w przypadku chrzczonych niemowl\u0105t.
\n7)<\/strong> Jezus m\u00f3wi o dzieciach \u201ema\u0142ych, kt\u00f3re wierz\u0105 w Niego\u201d (Mt 18:6)<\/strong> i \u017ce: \u201eZ ust niemowl\u0105t<\/strong> i ss\u0105cych zgotowa\u0142e\u015b sobie chwa\u0142\u0119\u201d (Mt 21:16; por. \u0141k 18:15, Ps 8:3). B\u00f3g za\u015b pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 wobec pasterzy niemowl\u0119ciem Jezus jako \u201eznakiem\u201d (\u0141k 2:12).<\/strong>
\n8)<\/strong> Okre\u015blenie nas \u201edzie\u0107mi\u201d wiele m\u00f3wi (J 21:5), przez co nie wida\u0107 u Chrystusa uprzedzenia wobec nich (<\/strong>por. Mt 18:2-5, 1Kor 14:20, 1P 2:2).
\n9)<\/strong> W I w. chrzczono czasem osoby po jednym wys\u0142uchanym kazaniu, co pod wzgl\u0119dem znajomo\u015bci wiary chrze\u015bcija\u0144skiej nie stawia\u0142o ich wy\u017cej od dzieci (Dz 2:37n., 41, 8:34nn.).<\/strong> Stra\u017cnik wi\u0119zienny,<\/strong> zaraz po opowiedzeniu mu o Jezusie, przyj\u0105\u0142 chrzest: \u201eTej samej godziny wzi\u0105\u0142 ich ze sob\u0105 (…) i natychmiast przyj\u0105\u0142 chrzest wraz z ca\u0142ym domem\u201d Dz 16:33. Podobnie by\u0142o z dworzaninem etiopskim, kt\u00f3ry po jednej rozmowie zosta\u0142 ochrzczon<\/strong>y (Dz 8:35-38). Tekst 1Kor 3:1nn. doros\u0142ych nazywa niemowl\u0119tami<\/strong>, gdy m\u00f3wi o ich wierze. Wida\u0107 wi\u0119c, \u017ce chrzest przyj\u0119ty w wieku doros\u0142ym nie musi by\u0107 warto\u015bciowszym od przyj\u0119tego w dzieci\u0144stwie. Por. 1Kor 14:20.
\n10)<\/strong> Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pierwszych chrze\u015bcijan by\u0142a chrzczona dopiero w wieku dojrza\u0142ym, bo w momencie nawr\u00f3cenia byli oni osobami doros\u0142ymi<\/strong> i pochodzili na dodatek z rodzin \u017cydowskich lub poga\u0144skich. P\u00f3\u017aniej za\u015b chrzci\u0142y one swe niemowl\u0119ta wychowuj\u0105c je w wierze Chrystusowej. My obecnie rodzimy si\u0119 na og\u00f3\u0142 w rodzinach chrze\u015bcija\u0144skich i w zwi\u0105zku z tym jeste\u015bmy w innej sytuacji ni\u017c pierwsi neofici.
\n11)<\/strong> Nigdzie NT nie zakazuje chrztu dzieci, czemu wi\u0119c taki zakaz wprowadzaj\u0105? Gdzie znale\u017ali taki zakaz w Biblii? Ko\u015bci\u00f3\u0142 wstrzymuje si\u0119 od udzielania chrztu tam, gdzie nie ma \u017cadnych gwarancji wychowania w wierze chrze\u015bcija\u0144skiej. Nie jest wi\u0119c prawd\u0105, \u017ce ka\u017cde niemowl\u0119, bez wzgl\u0119du na wiar\u0119 rodzic\u00f3w, zaraz jest chrzczone. Tekst Mt 28:19 m\u00f3wi aby chrzci\u0107 \u201ewszystkie narody\u201d, a nie \u201etylko wszystkich doros\u0142ych z narod\u00f3w\u201d.<\/strong>
\nOrygenes (ur. 185)<\/strong> w \u201eKomentarzu Listu do Rzymian\u201d pisa\u0142: \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 przyj\u0105\u0142 tradycj\u0119 od Aposto\u0142\u00f3w by tak\u017ce niemowl\u0119tom dawa\u0107 chrzest\u201d (5:9)<\/strong>. Patrz te\u017c jego \u201eHomilie o Ksi\u0119dze Kap\u0142a\u0144skiej\u201d (8:3) i \u201eHomilie o Ewangelii \u015bw. \u0141ukasza\u201d (14:5): \u201eMa\u0142e dzieci otrzymuj\u0105 chrzest na odpuszczenie grzech\u00f3w<\/strong>. Jakich grzech\u00f3w? Kiedy zgrzeszy\u0142y? (…) \u2018Nikt nie jest czysty od brudu, cho\u0107by nawet \u017cycie jego trwa\u0142o tylko jeden dzie\u0144\u2019. Poniewa\u017c sakrament chrztu usuwa brud narodzenia<\/strong>, dlatego te\u017c i ma\u0142e dzieci otrzymuj\u0105 chrzest. \u2018Je\u015bli si\u0119 bowiem kto\u015b nie narodzi z wody i z Ducha, nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 wej\u015b\u0107 do kr\u00f3lestwa niebieskiego\u2019 [J 3:5]\u201d.
\nJustyn M\u0119czennik (ur. 100) <\/strong>w Apologii (15:6) pisa\u0142 o swych wsp\u00f3\u0142wyznawcach, \u017ce \u201es\u0105 chrze\u015bcijanami od dzieci\u0144stwa\u201d,<\/strong> a \u201eAkta m\u0119cze\u0144skie \u015bw. Justyna i innych\u201d (\u2020163) podaj\u0105, \u017ce przes\u0142uchiwany przez prefekta Pajon na pytania: \u201eCzy Justyn zrobi\u0142 z was chrze\u015bcijan?\u201d, \u201eKto by\u0142 twoim nauczycielem?\u201d, odpowiedzia\u0142: \u201eOd rodzic\u00f3w naszych przej\u0119li\u015bmy to wspania\u0142e wyznanie\u201d (4:6).<\/strong>
\nPolikarp (ur. 69)<\/strong> przed m\u0119cze\u0144sk\u0105 \u015bmierci\u0105 (\u2020155) stwierdzi\u0142, \u017ce \u201e86 lat s\u0142u\u017cy Chrystusowi\u201d<\/strong> (\u201eM\u0119cze\u0144stwo \u015bw. Polikarpa\u201d 9:3), wi\u0119c od dziecka; por. Polikrates (II w.): \u201ekt\u00f3ry \u017cyje w Panu 75 lat\u201d<\/strong> (Euzebiusz [ur. 260] \u201eHistoria Ko\u015bcio\u0142a\u201d V:24,7).
\nSynod Kartagi\u0144ski (ok. 252) gani\u0142 bp. Fido za to, \u017ce nie chrzci\u0142 dzieci drugiego, czy trzeciego dnia \u017cycia, lecz dopiero po 8 dniach (List<\/em> 64 \u2013 \u015bw. Cyprian)<\/strong>. Nie jest wi\u0119c prawd\u0105 to, co sugeruj\u0105 niekt\u00f3rzy, \u017ce \u201esob\u00f3r\u201d ten wprowadzi\u0142 chrzest niemowl\u0105t. Myli te\u017c ona sob\u00f3r z synodem.\u00a0 Twierdz\u0105, \u017ce praktyk\u0119 chrztu niemowl\u0105t \u201ezatwierdzono\u201d (wg nas \u201epotwierdzono\u201d) na tym \u201esoborze\u201d.
\nIreneusz (ur. 130-140) <\/strong>o chrzcie pisa\u0142: \u201ePrzyszed\u0142 bowiem (Chrystus) zbawi\u0107 wszystkich; wszystkich m\u00f3wi\u0119, kt\u00f3rzy przez Niego odradzaj\u0105 si\u0119 dla Boga, niemowl\u0119ta i dzieci, m\u0142odzie\u0144c\u00f3w i starszych\u201d<\/strong> (\u201ePrzeciw herezjom\u201d II,22,4). Stra\u017cnica Rok XCII [1971] Nr 12 s. 6 potwierdza, \u017ce za czas\u00f3w Ireneusza (ur. 130-140) \u201epojawia si\u0119 \u015blad chrzczenia niemowl\u0105t\u201d.
\nTertulian (ur. 155)<\/strong> w \u201eO chrzcie\u201d m\u00f3wi o istniej\u0105cym za jego \u017cycia chrzcie niemowl\u0105<\/strong>t, cho\u0107 sam osobi\u015bcie jest zwolennikiem odk\u0142adania go, poza przypadkami nagl\u0105cej konieczno\u015bci. Pisze on: \u201eDlatego jest rzecz\u0105 korzystniejsz\u0105 (…) odk\u0142adanie chrztu, szczeg\u00f3lnie jednak gdy chodzi o dzieci\u201d (18), \u201eW\u00f3wczas bowiem \u015bmia\u0142o\u015b\u0107 \u015bpiesz\u0105cego na pomoc jest usprawiedliwiona, je\u015bli zmusza okoliczno\u015b\u0107 znajduj\u0105cego si\u0119 w niebezpiecze\u0144stwie. Albowiem ten zawini\u0142by wzgl\u0119dem cz\u0142owieka gin\u0105cego, je\u015bli zaniedba\u0142by udzieli\u0107 tego, co m\u00f3g\u0142 swobodnie\u201d (17).
\nHipolit (ur. przed 170)<\/strong> poucza\u0142: \u201eChrzcijcie w pierwszym rz\u0119dzie dzieci<\/strong>, a wszystkie te, kt\u00f3re mog\u0105 m\u00f3wi\u0107 za siebie, niechaj m\u00f3wi\u0105, za te, kt\u00f3re za siebie m\u00f3wi\u0107 nie mog\u0105, niechaj m\u00f3wi\u0105 rodzice lub kto\u015b z rodziny\u201d (\u201eTradycja Apostolska\u201d 2:5).
\n12)<\/strong> W tradycji judaistycznej by\u0142 zwyczaj stosowany wobec prozelit\u00f3w, kt\u00f3ry nakazywa\u0142 zastosowa\u0107 te\u017c obmycie religijne wobec ma\u0142ych dzieci<\/strong>. Warunkowa\u0142o to wej\u015bcie dziecka do spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej. B\u00f3g nakaza\u0142 nawet, aby niemowl\u0119ta bra\u0142y udzia\u0142 w pokucie ca\u0142ego Izraela (Jl 2:16n.).<\/strong> Je\u015bli \u017c\u0105da\u0142, aby dzieci, kt\u00f3re nic nie rozumia\u0142y, by\u0142y obecne podczas aktu pokuty, to czemu mia\u0142by zabrania\u0107 p\u00f3\u017aniej chrzci\u0107 dzieci chrze\u015bcijan?
\n13)<\/strong> Dopiero w XVI w. anabapty\u015bci zakwestionowali chrzest dzieci, ale Luter i Kalwin bronili tego apostolskiego zwyczaju.
\nPytaj\u0105: czemu chrzcimy dzieci bez ich przyzwolenia narzucaj\u0105c im wiar\u0119?<\/strong>
\nPocz\u0119cie i urodzenie dziecka odbywa si\u0119 te\u017c bez przyzwolenia z jego strony.<\/strong> Dotyczy to te\u017c wielu element\u00f3w wychowania dzieci (por. decyzja Anny za jeszcze nie urodzonego Samuela [1Sm 1:11] i obrzezywanie dzieci Izraela<\/strong> bez ich wiedzy 8 dnia \u017cycia \u2013 Flp 3:5; patrz te\u017c Ps 22:11). Chrystus udziela\u0142 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa niemowl\u0119tom (gr. brephos<\/em>) i ma\u0142ym dzieciom<\/strong> (gr. pais<\/em>), kt\u00f3re nie zdawa\u0142y sobie sprawy z tego, \u017ce On to czyni, wi\u0119c te\u017c bez ich przyzwolenia<\/strong> (\u0141k 18:15n.). Katolik chrzcz\u0105cy dziecko, kt\u00f3re jest \u015bwi\u0119te (1Kor 7:14), ma obowi\u0105zek wychowa\u0107 je po chrze\u015bcija\u0144sku<\/strong>. Bp K. Romaniuk zauwa\u017ca, \u017ce \u201eniekiedy jedna osoba sk\u0142ada\u0142a wyznanie wiary w imieniu kilku przyjmuj\u0105cych sakrament chrztu. Znane s\u0105 przynajmniej dwa przypadki sk\u0142adania wyznania wiary przez ojca w imieniu ca\u0142ej rodziny otrzymuj\u0105cej chrzest\u201d Dz 10:30, 11:14 i 16:30, 33<\/strong> (\u201eSakramentologia Biblijna\u201d s. 19). Praktyka chrztu niemowl\u0105t na podstawie wiary rodzic\u00f3w, tak zwana \u201ewiara zast\u0119pcza\u201d,<\/strong> ma swe korzenie w NT. Pan cz\u0119sto dokonywa\u0142 uzdrowie\u0144, wskrzesze\u0144 i odpuszczania grzech\u00f3w ze wzgl\u0119du na wiar\u0119 innych ludzi, to znaczy tych, kt\u00f3rych nie dotyczy\u0142o to bezpo\u015brednio<\/strong>. Uzdrowi\u0142 na przyk\u0142ad s\u0142ug\u0119 setnika ze wzgl\u0119du na wiar\u0119 dow\u00f3dcy<\/strong> (Mt 8:5-13), c\u00f3rk\u0119 niewiasty dla wiary jej matki<\/strong> (Mt 15:21-28), a dziecko Jaira wskrzesi\u0142 z powodu zawierzenia jej ojca<\/strong> (Mt 9:18). Paralitykowi odpu\u015bci\u0142 grzechy z powodu wiary ludzi<\/strong> (Mt 9:2), a przecie\u017c odpuszczenie grzech\u00f3w nale\u017cy te\u017c do istoty chrztu<\/strong> (Dz 2:38). Chrystus te\u017c na podstawie wiary rodzic\u00f3w udziela\u0142 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa niemowl\u0119tom i ma\u0142ym dzieciom, kt\u00f3re przynoszono do Niego (\u0141k 18:15n.). Patrz te\u017c \u201ePoszukiwania w wierze\u201d J. Salij OP, rozdz. Co wynika z odrzucenia chrztu niemowl\u0105t?<\/em>; \u201eSzukaj\u0105cym drogi\u201d J. Salij OP, rozdz. Dlaczego chrzcimy niemowl\u0119ta?<\/em>.
\n14)<\/strong> Akcentuj\u0105 s\u0142owa: \u201ekto uwierzy i przyjmie chrzest b\u0119dzie zbawiony\u201d Mk 16:16. Chodzi im o kolejno\u015b\u0107, a nie o spe\u0142nianie obu tych warunk\u00f3w, aby by\u0107 zbawionym<\/strong>. Chrystus jednak m\u00f3wi, \u017ce \u201ekto nie uwierzy, b\u0119dzie pot\u0119piony\u201d<\/strong> Mk 16:16. Ko\u015bci\u00f3\u0142 wi\u0119c, przy grzesznym \u017cyciu cz\u0142owieka ochrzczonego, nie obiecuje mu zbawienia.<\/strong> Jezusowi nie chodzi\u0142o o kolejno\u015b\u0107, lecz o spe\u0142nienie obu wymog\u00f3w<\/strong>. Innym razem powiedzia\u0142: \u201ekto nie narodzi si\u0119 z wody i z Ducha nie mo\u017ce wej\u015b\u0107 do Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego\u201d J 3:5. Czy przez wprowadzenie zakazu chrztu dzieci jakby proponuj\u0105 nowe odczytanie Mk 16:16, to znaczy \u201ea kto nie uwierzy nie<\/u> mo\u017ce<\/u> by\u0107<\/u> ochrzczony<\/u>\u201d.<\/strong> Chrystus jednak, maj\u0105c na uwadze tych, kt\u00f3rzy nie uwierzyli w Niego, jak i tych ochrzczonych, kt\u00f3rzy odrzucili wiar\u0119 w Niego, powiedzia\u0142 inaczej, to znaczy \u201ea kto nie uwierzy b\u0119dzie pot\u0119piony\u201d. Nie wiadomo, czemu oburzaj\u0105 si\u0119, \u017ce udzielamy chrztu dzieciom, kt\u00f3re nie mog\u0105 mie\u0107 jeszcze wiary, bo jak wiemy, sami czasem chrzcz\u0105 doros\u0142ych, kt\u00f3rym brak odpowiedniej wiary<\/strong> i p\u00f3\u017aniej powtarzaj\u0105 im drugi raz chrzest.
\nCHRZEST NA ODPUSZCZENIE GRZECH\u00d3W<\/strong>
\nNiekt\u00f3rzy przecz\u0105 temu, \u017ce chrzest, dzi\u0119ki \u0142asce Chrystusa i Jego krwi (1J 1:7), g\u0142adzi wszystkie grzechy przed nim pope\u0142nione. Pisz\u0105: \u201eNie zmywa grzech\u00f3w\u201d). Nauczaj\u0105, \u017ce B\u00f3g puszcza w niepami\u0119\u0107 te nieprawo\u015bci, kt\u00f3re pope\u0142niali ich zwolennicy, zanim stali si\u0119 wierz\u0105cymi
\nNT i pierwsze pisma chrze\u015bcija\u0144skie ucz\u0105 o odpuszczeniu grzech\u00f3w przy chrzcie.
\n1)<\/strong> Chrzest Janowy, dzi\u0119ki \u0142asce Bo\u017cej, powodowa\u0142 wraz z nawr\u00f3ceniem si\u0119 tak\u017ce odpuszczenie grzech\u00f3w (Mk 1:4).
\n2)<\/strong> Dz 2:38 ucz\u0105: \u201eNawr\u00f3\u0107cie si\u0119 (…) i niech ka\u017cdy z was ochrzci si\u0119 na odpuszczenie grzech\u00f3w…\u201d. Tekst 1P 3:20n. m\u00f3wi, \u017ce wody potopu i jego skutek by\u0142 zapowiedzi\u0105 chrztu. Tak jak potop zniszczy\u0142 wszystko co by\u0142o grzeszne, za\u015b Arka przynios\u0142a ocalenie, tak B\u00f3g przez chrzest unicestwia grzech i zbawia cz\u0142owieka.
\n3)<\/strong> Ananiasz uczy\u0142: \u201eOchrzcij si\u0119 i obmyj z twoich grzech\u00f3w…\u201d Dz 22:16.
\n4)<\/strong> Tt 3:5 m\u00f3wi, \u017ce B\u00f3g \u201ezbawi\u0142 nas przez obmycie odradzaj\u0105ce…\u201d, a zapowiada\u0142 to Ez 36:25 i Jr 31:34. Por. Dz 3:19, 5:31, J 13:10, Hbr 10:22, Rz 6:2n., 1Kor 6:11.
\n5)<\/strong> \u201eList Barnaby\u201d (ok. 130): \u201eCo si\u0119 wody tyczy, Pismo m\u00f3wi do Izraela, \u017ce \u017bydzi nie przyjm\u0105 chrztu, kt\u00f3ry niesie odpuszczenie grzech\u00f3w, ale \u017ce sobie utworz\u0105 rzecz inn\u0105…\u201d (11:1).
\n6)<\/strong> Justyn M\u0119czennik (ur. 100): \u201ePokarm \u00f3w nazywa si\u0119 u nas Eucharysti\u0105, mo\u017ce go za\u015b spo\u017cywa\u0107 jedynie ten kto wierzy w prawdziwo\u015b\u0107 naszej nauki, a ponadto zosta\u0142 obmyty z grzech\u00f3w i odrodzony\u201d (\u201eApologia\u201d I:66,1).
\n7)<\/strong> Hermas (ok. 140): \u201ekiedy wst\u0119pujemy do wody i otrzymujemy przebaczenie naszych dawniejszych grzech\u00f3w\u201d (\u201ePasterz\u201d, \u2018Przykazanie czwarte\u2019 3:1).
\n8)<\/strong> Ireneusz (ur. 130-140): \u201eWarunek ten spe\u0142nia jednak tylko wiara przekazana nam przez prezbiter\u00f3w \u2013 uczni\u00f3w apostolskich. Ona za\u015b g\u0142osi po pierwsze: \u017ce chrzest jaki otrzymali\u015bmy na odpuszczenie grzech\u00f3w, zosta\u0142 nam udzielony w imi\u0119 Boga Ojca i w imi\u0119 Jezusa Chrystusa wcielonego i zmartwychwsta\u0142ego i w imi\u0119 \u015awi\u0119tego Ducha Bo\u017cego\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 3).
\nPatrz te\u017c Teofil (\u2020182) \u201eDo Autolyka\u201d II:16,2; Tertulian (ur. 155) \u201eO chrzcie\u201d 1; Orygenes (ur. 185) \u201eHomilie o Ksi\u0119dze Kap\u0142a\u0144skiej\u201d 2:4; Cyprian (\u2020258) \u201eDo Kwiryna\u201d 3:65.
\nTwierdz\u0105, \u017ce krew Jezusa, a nie chrzest g\u0142adzi grzechy: \u201e[katolicy] Utrzymuj\u0105, jakoby chrzest oczyszcza\u0142 je z\u00a0odziedziczonego grzechu, gdy tymczasem aposto\u0142 Jan pisze: \u00bbKrew Jezusa (…) oczyszcza nas od wszelkiego grzechu\u00ab (1\u00a0Jana 1:7)\u201d
\nMy si\u0119 zgadzamy, \u017ce to przede wszystkim krew Jezusa oczyszcza nas z grzech\u00f3w, ale wyrazem wiary w moc tej krwi jest przyj\u0119cie chrztu, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie realizuje zapowied\u017a s\u0142\u00f3w 1J 1:7. Bez przyj\u0119cia chrztu na nic przyda si\u0119 zatwardzia\u0142ym grzesznikom przelana krew Chrystusa. Z \u017cadnego grzechu nie b\u0119d\u0105 oczyszczeni.
\nNa podstawie ksi\u0105\u017cki W\u0142odzimierza Bednarskiego, W obronie wiary
\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dlaczego chrzcimy niemowl\u0119ta przez polanie na odpuszczenie grzech\u00f3w? Niekt\u00f3rzy odrzucaj\u0105 wszystko, co z chrztem katolickim zwi\u0105zane: wypowiadanie przy nim s\u0142\u00f3w z Mt 28:19, form\u0119, to znaczy polanie g\u0142owy, chrzest dzieci, odpuszczenie grzech\u00f3w przed nim pope\u0142nionych. Nazywaj\u0105 te\u017c chrzest symbolem i… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[987,1053],"tags":[],"class_list":["post-954","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-biblistyka-egzegeza-biblijna-chrzest","category-swiadkowie-jehowy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/954","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=954"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/954\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}