{"id":597,"date":"2017-08-06T16:52:19","date_gmt":"2017-08-06T14:52:19","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=597"},"modified":"2017-08-06T16:52:19","modified_gmt":"2017-08-06T14:52:19","slug":"reformacja-deformacja-rozmowa-s-hahnem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/reformacja-deformacja-rozmowa-s-hahnem\/","title":{"rendered":"REFORMACJA DEFORMACJA \u2013 ROZMOWA Z S. HAHNEM"},"content":{"rendered":"
<\/header>\n
\n
\n

ISTNIEJ\u0104 TYSI\u0104CE PROTESTANCKICH DENOMINACJI UTWORZONYCH PRZEZ M\u0118\u017bCZYZN I\u00a0KOBIETY, KT\u00d3RZY SZCZERZE WIERZ\u0104, \u017bE\u00a0POD\u0104\u017bAJ\u0104 ZA\u00a0BIBLI\u0104 PROWADZENI PRZEZ DUCHA \u015aWI\u0118TEGO. JEDNAK PRAKTYCZNIE RZECZ BIOR\u0104C, KA\u017bDY CZ\u0141OWIEK JEST SWOIM PAPIE\u017bEM. WED\u0141UG MNIE JEST TO\u00a0GOTOWY PLAN, BY DOJ\u015a\u0106 DO\u00a0ANARCHII.<\/p>\n

\nJak to\u00a0si\u0119 sta\u0142o, \u017ce\u00a0Pan, pastor prezbiteria\u0144ski, zosta\u0142 katolikiem?<\/i><\/b>
\nPo uko\u0144czeniu seminarium w\u00a01982 r. zosta\u0142em pastorem ma\u0142ej wsp\u00f3lnoty Ko\u015bcio\u0142a prezbiteria\u0144skiego w\u00a0Virginii. Studiowa\u0142em Pismo \u015awi\u0119te i\u00a0dzieli\u0142em si\u0119 ze swoimi wiernymi ekscytuj\u0105cymi mnie odkryciami na temat Biblii. Wiele z\u00a0tych odkry\u0107 by\u0142o zakorzenionych w\u00a0tym, jak Chrystus ustanawia Nowe Przymierze jako wype\u0142nienie Starego. Skupia\u0142em si\u0119 przede wszystkim na Eucharystii widzianej jako wype\u0142nienie Paschy. Widzia\u0142em te\u017c, \u017ce\u00a0Ko\u015bci\u00f3\u0142 Nowego Przymierza jest wype\u0142nieniem wszystkiego, co B\u00f3g robi\u0142 z\u00a0ludem Izraela, przez wieki historii zbawienia. Naucza\u0142em moich wiernych oraz\u00a0moich student\u00f3w o\u00a0przymierzach Boga z\u00a0Adamem, z\u00a0Noem, z\u00a0Abrahamem, z\u00a0Moj\u017ceszem i\u00a0z\u00a0Dawidem a\u017c do\u00a0Nowego Przymierza, kt\u00f3re ustanowi\u0142 Nasz Pan.
\nDostrzeg\u0142em, \u017ce\u00a0w\u00a0tych przymierzach jest pewna prawid\u0142owo\u015b\u0107 dotycz\u0105ca rodziny: przymierze z\u00a0Adamem by\u0142o ma\u0142\u017ce\u0144stwem, przymierze z\u00a0Noem by\u0142o domostwem, przymierze z\u00a0Abrahamem by\u0142o plemienne, przymierze z\u00a0Moj\u017ceszem sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z\u00a0dwunastu plemion, ukszta\u0142towanych jako jedna narodowa rodzina. B\u00f3g jednak nieustannie wykorzystywa\u0142 te przymierza, by by\u0107 Ojcem dla Swojej rodziny. W\u00a0ko\u0144cu za\u015b mamy mi\u0119dzynarodow\u0105 rodzin\u0119, za\u0142o\u017con\u0105 przez Jezusa w\u00a0Nowym Przymierzu.
\nZacz\u0105\u0142em si\u0119 rozgl\u0105da\u0107 dooko\u0142a w\u00a0poszukiwaniu tej mi\u0119dzynarodowej rodziny. U\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce\u00a0denominacja prezbiteria\u0144ska, kt\u00f3rej by\u0142em pastorem, tak naprawd\u0119 nie by\u0142a dok\u0142adnie tym, czego szuka\u0142em. Zacz\u0105\u0142em zatem bli\u017cej przygl\u0105da\u0107 si\u0119 Ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu. Zacz\u0105\u0142em wyczuwa\u0107, \u017ce\u00a0w\u00a0\u015bwietle tego, do\u00a0czego doszed\u0142em dzi\u0119ki powa\u017cnym studiom, moja opozycja wobec Ko\u015bcio\u0142a katolickiego odzwierciedla\u0142a w\u00a0przewa\u017caj\u0105cej mierze nieporozumienia i\u00a0zniekszta\u0142cenia. Zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce\u00a0charakter moich studi\u00f3w, moich kaza\u0144, mojego nauczania, stawa\u0142 si\u0119 coraz bardziej i\u00a0bardziej katolicki. Musia\u0142em wi\u0119c z\u0142o\u017cy\u0107 rezygnacj\u0119. Sta\u0142o si\u0119 to\u00a0po dw\u00f3ch latach mojego pastorostwa.
\nPowiedzia\u0142 Pan, \u017ce\u00a0wcze\u015bniej patrzy\u0142 na katolicyzm w\u00a0spos\u00f3b zniekszta\u0142cony\u2026<\/i><\/b>
\nMoje rozumienie katolicyzmu nie by\u0142o zakorzenione w\u00a0uprzedzeniu etnicznym czyli\u00a0postawie antyirlandzkiej, antypolskiej czy\u00a0antyw\u0142oskiej. Po prostu patrzy\u0142em z\u00a0jednej strony na Bibli\u0119, tak jak j\u0105 rozumia\u0142em, a\u00a0nast\u0119pnie na papie\u017ca, Eucharysti\u0119, na wierzenia dotycz\u0105ce Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny, i\u00a0musia\u0142em stwierdzi\u0107, \u017ce\u00a0katolicy przyznaj\u0105 papie\u017cowi czy\u00a0Maryi atrybuty przys\u0142uguj\u0105ce jedynie Bogu. Kiedy stwierdzi\u0142em, \u017ce\u00a0nauczanie katolickie nie jest zgodne z\u00a0Bibli\u0105, zrobi\u0142o mi si\u0119 \u017cal moich katolickich przyjaci\u00f3\u0142 i\u00a0postanowi\u0142em im pom\u00f3c wyj\u015b\u0107 z\u00a0b\u0142\u0119du.
\nW protestantyzmie jest kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy denominacji, ale\u00a0nie ma ani\u00a0jednej, kt\u00f3rej g\u0142owa twierdzi\u0142aby, \u017ce\u00a0jest nieomylnym Wikariuszem Chrystusa w\u00a0nieprzerwanej linii sukcesji si\u0119gaj\u0105cej wstecz a\u017c do\u00a0Piotra. Je\u015bli zatem Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki si\u0119 myli, to\u00a0zb\u0142\u0105dzi\u0142 wcale nie troch\u0119, ale\u00a0bardzo powa\u017cnie, w\u00a0spos\u00f3b, w\u00a0kt\u00f3ry metody\u015bci, luteranie czy\u00a0prezbiterianie nie mogliby zb\u0142\u0105dzi\u0107. Stara\u0142em si\u0119 przekona\u0107 moich katolickich znajomych, \u017ce\u00a0w\u00a0chrze\u015bcija\u0144stwie wystarcza sama wiara i\u00a0tylko czytanie Biblii, \u017ce\u00a0nie potrzebujesz dobrych uczynk\u00f3w, a\u00a0ju\u017c na pewno nie potrzebujesz Maryi, \u015bwi\u0119tych, sakrament\u00f3w, papie\u017ca i\u00a0wszystkich innych rzeczy\u2026 Tak rozumowa\u0142em, dop\u00f3ki w\u00a0moim my\u015bleniu pewna rzecz nie zacz\u0119\u0142a wy\u0142ania\u0107 si\u0119 coraz wyra\u017aniej a\u00a0mianowicie to, \u017ce\u00a0B\u00f3g jest Tr\u00f3jc\u0105: Ojcem, Synem i\u00a0Duchem \u015awi\u0119tym. Oto kim jest B\u00f3g przez ca\u0142\u0105 wieczno\u015b\u0107.
\nTo wyja\u015bnia czy\u00a0te\u017c o\u015bwieca to, co B\u00f3g czyni. Wszystko to, co B\u00f3g robi, odzwierciedla to, kim On jest. A\u00a0to, kim On jest, to\u00a0ostatecznie Ojciec, Syn i\u00a0Duch \u015awi\u0119ty. Natkn\u0105\u0142em si\u0119 na wypowied\u017a Jana Paw\u0142a II, kt\u00f3ry powiedzia\u0142: \u201eB\u00f3g w\u00a0swej najg\u0142\u0119bszej tajemnicy nie jest samotno\u015bci\u0105, ale\u00a0Rodzin\u0105, poniewa\u017c jest Ojcostwem, Synostwem i\u00a0istot\u0105 rodziny, kt\u00f3r\u0105 jest Mi\u0142o\u015b\u0107.\u201d Wiem, \u017ce\u00a0papie\u017c nie m\u00f3wi: \u201eB\u00f3g jest jak<\/i> rodzina\u201d. On powiedzia\u0142: \u201eB\u00f3g jest Rodzin\u0105\u201d, poniewa\u017c w\u00a0Bogu odnajdujemy owe podstawowe w\u0142a\u015bciwo\u015bci rodziny i\u00a0tylko w\u00a0Bogu odnajdujemy je w\u00a0ich wiecznej doskona\u0142o\u015bci. Tak wi\u0119c bardziej prawdziwie mo\u017cna by powiedzie\u0107 o\u00a0nas: \u201ePa\u0144stwo Hahnowie s\u0105 jak rodzina; mamy ojca, mamy synostwo i\u00a0mamy mi\u0142o\u015b\u0107, ale\u00a0tylko w\u00a0spos\u00f3b niedoskona\u0142y\u201d.
\nJe\u015bli wi\u0119c B\u00f3g przez ca\u0142\u0105 wieczno\u015b\u0107 jest w\u00a0osobowej komunii rodzinnego \u017cycia i\u00a0mi\u0142o\u015bci, to\u00a0ca\u0142kowicie zmienia to\u00a0spos\u00f3b twojego rozumienia tego, co B\u00f3g robi. Zbawienie to\u00a0nie tylko: \u201eJezus m\u00f3wi do\u00a0mnie\u201d, \u201eJezus m\u00f3wi do\u00a0ciebie\u201d, to\u00a0B\u00f3g b\u0119d\u0105cy Ojcem dla Swojej rodziny, przez Chrystusa, Swego Syna, w\u00a0Duchu. Tak wi\u0119c nag\u0142e zaczynasz szuka\u0107 Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry jest tak mi\u0119dzynarodowy, jak panowanie Chrystusa, zaczynasz szuka\u0107 Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry jest tak uniwersalny, jak w\u0142adza Boga jako Ojca. Naprawd\u0119 odkry\u0142em, \u017ce\u00a0istnieje tylko jeden Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry w\u00a0og\u00f3le podejmuje si\u0119 tego zadania<\/i>. By\u0142 to\u00a0Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. By\u0142 to\u00a0jedyny Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry wydawa\u0142 si\u0119 przekracza\u0107 narodowe, etniczne, kulturowe zwyczaje. By\u0142a to\u00a0naprawd\u0119 transkulturalna rodzina, by\u0142a to\u00a0naprawd\u0119 Rodzina Boga, istniej\u0105ca od wiek\u00f3w, na ca\u0142ym \u015bwiecie.
\nA czy\u00a0\u0142atwo przysz\u0142o zaakceptowa\u0107 Panu prymat Piotrowy? Urz\u0105d papie\u017ca wzbudza w\u015br\u00f3d protestant\u00f3w raczej nieufno\u015b\u0107 i\u00a0podejrzliwo\u015b\u0107\u2026<\/i><\/b>
\nDostrzeg\u0142em w\u00a0historii zbawienia prawid\u0142owo\u015b\u0107, tak jak za\u015bwiadcza to\u00a0Pismo. Od Adama, przez Noego, Abrahama, Moj\u017cesza i\u00a0Dawida, wida\u0107 nieprzerwan\u0105 lini\u0119 ojcowskiej sukcesji. Z\u00a0zasady B\u00f3g wykorzystuje Przymierze by by\u0107 Ojcem dla Swojej rodziny, zawsze jednak wyznacza On postacie ojc\u00f3w i\u00a0namaszcza ich Duchem \u015awi\u0119tym. Zawsze jest wi\u0119c ludzki symbol, \u017cywa ikona, wizerunek tego, w\u00a0jaki spos\u00f3b B\u00f3g utrzymuje swoj\u0105 rodzin\u0119 zjednoczon\u0105, czy\u00a0jest to\u00a0ma\u0142\u017ce\u0144stwo, domostwo, plemi\u0119, nar\u00f3d czy\u00a0kr\u00f3lestwo.
\nKiedy przychodzi Jezus, ustanawiaj\u0105c ponadnarodow\u0105 rodzin\u0119, nie ma On zamiaru znosi\u0107 ludzkiej w\u0142adzy. Co wi\u0119cej, udziela swoim Aposto\u0142om w\u0142adzy nawet wi\u0119kszej od tej, kt\u00f3r\u0105 posiada\u0142 Moj\u017cesz czy\u00a0Dawid. W\u0142a\u015bnie to\u00a0odnalaz\u0142em w\u00a0Ewangelii Mateusza. Dok\u0142adnie przestudiowa\u0142em j\u0105 i\u00a0odkry\u0142em, \u017ce\u00a0Mateusz przedstawia Jezusa jako Syna Dawida, kt\u00f3ry ustanawia Kr\u00f3lestwo tak, jak tego oczekiwano od Syna Dawida. Jednak kr\u00f3l Izraela nigdy nie rz\u0105dzi\u0142by zupe\u0142nie samodzielnie, mianowa\u0142by kr\u00f3lewskich ministr\u00f3w, za\u015b mi\u0119dzy kr\u00f3lem a\u00a0jego ministrami zawsze by\u0142 pierwszy minister. Odnalaz\u0142em to\u00a0w\u00a022. rozdziale Ksi\u0119gi Izajasza, gdzie kr\u00f3l da\u0142 pierwszemu ministrowi i\u00a0tylko jemu! klucze do\u00a0kr\u00f3lestwa. Jest to\u00a0dok\u0142adnie to, co Jezus da\u0142 Piotrowi i\u00a0tylko Piotrowi! Klucze te symbolizuj\u0105 nie tylko urz\u0105d pierwszego ministra, pod czym kryje si\u0119 prymat Piotra, ale\u00a0tak\u017ce urz\u0105d, kt\u00f3ry pozostanie wakuj\u0105cy, gdy pierwszy minister umrze. Tak wi\u0119c mamy tu prymat Piotra, ale\u00a0tak\u017ce sukcesj\u0119 jego urz\u0119du, co sugeruje Stary Testament.
\nIm g\u0142\u0119biej w\u00a0to\u00a0wchodzi\u0142em, tym bardziej rozumia\u0142em, dlaczego wczesny Ko\u015bci\u00f3\u0142 m\u00f3g\u0142 uzna\u0107 nie tylko to, w\u00a0jaki spos\u00f3b Aposto\u0142owie zostali obdarzeni w\u0142adz\u0105 Chrystusa, ale\u00a0te\u017c szczeg\u00f3lnie to, \u017ce\u00a0Piotr jest Ksi\u0119ciem Aposto\u0142\u00f3w. W\u00a0pocz\u0105tkowych rozdzia\u0142ach Dziej\u00f3w Apostolskich wida\u0107 Piotra powstaj\u0105cego, aby znale\u017a\u0107 kogo\u015b na miejsce Judasza, Piotra powstaj\u0105cego, aby g\u0142osi\u0107 Ewangeli\u0119 po Zes\u0142aniu Ducha \u015awi\u0119tego. Piotr jest tym, kt\u00f3ry uzdrawia chromego, Piotr jest tym, kt\u00f3ry przemawia przed Sanhedrynem, Piotr realizuje swoj\u0105 lini\u0119. Piotr dostrzega \u015bmier\u0107 Judasza, widzi, \u017ce\u00a0urz\u0105d apostolski si\u0119 opr\u00f3\u017cni\u0142 i\u00a0zast\u0119puje Judasza Maciejem mamy tu wi\u0119c sukcesj\u0119 apostolsk\u0105. Doszed\u0142em do\u00a0wniosku, \u017ce\u00a0skoro jest to\u00a0prawdziwe w\u00a0przypadku Judasza, to\u00a0tym bardziej (nie mniej, ale\u00a0jeszcze bardziej!) jest to\u00a0prawdziwe w\u00a0stosunku do\u00a0Piotra. Kiedy on umiera, spodziewasz si\u0119, \u017ce\u00a0owe klucze zostan\u0105 przekazane nast\u0119pcy.
\nPrzyj\u0119cie katolicyzmu by\u0142o zerwaniem z\u00a0protestanck\u0105 zasad\u0105 sola fide\u2026<\/i><\/b>
\nUczono mnie, abym wierzy\u0142, \u017ce\u00a0zbawia nas sama wiara. Sama wiara jest wszystkim, czego potrzeba do\u00a0usprawiedliwienia. W\u00a0istocie rzeczy uczono mnie, abym wierzy\u0142, \u017ce\u00a0Luter mia\u0142 racj\u0119 argumentuj\u0105c, i\u017c sola fide<\/i> by\u0142o naprawd\u0119 kluczow\u0105 zasad\u0105 reformacji, artyku\u0142em wiary. Uczono, mnie, \u017ce\u00a0by\u0142o to\u00a0powodem, dla kt\u00f3rego Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki upad\u0142, a\u00a0protestantyzm powsta\u0142. Wierzy\u0142em w\u00a0to\u00a0i\u00a0naucza\u0142em tego przez lata, dop\u00f3ki nie odkry\u0142em, \u017ce\u00a0zasada ta nie pasuje do\u00a0Przymierza rozumianego jako \u015bwi\u0119ta wi\u0119\u017a rodzinna. \u017baden ojciec nie powie do\u00a0swoich dzieci: \u201eOto prawo tak naprawd\u0119 nie ma znaczenia, czy\u00a0je przestrzegacie, czy\u00a0nie\u201d. Ostatecznie usprawiedliwienie jest odpowiedzi\u0105, kt\u00f3r\u0105 synowie i\u00a0c\u00f3rki daj\u0105 Ojcu. Zawiera to\u00a0w\u00a0sobie wiar\u0119, a\u00a0nawet wi\u0119cej pos\u0142usze\u0144stwo. To\u00a0jest \u201epos\u0142usze\u0144stwo w\u00a0wierze\u201d.
\nNajwa\u017cniejsze odkrycie, kt\u00f3rego dokona\u0142em na tej drodze, by\u0142o zwi\u0105zane z\u00a0Listem do\u00a0Rzymian (3,28). Luter znalaz\u0142 tam sw\u00f3j zasadniczy tekst na potwierdzenie zasady sola fide<\/i> \u201esama wiara\u201d. Jednak \u015bw. Pawe\u0142 nigdy nie m\u00f3wi: \u201esama wiara\u201d. Nie ma tego w\u00a0tek\u015bcie greckim. Kiedy Luter przet\u0142umaczy\u0142 List do\u00a0Rzymian na niemiecki, musia\u0142 doda\u0107 do\u00a0tego wersu niemieckie s\u0142owo alein<\/i> \u201esama\u201d, tak aby wyprowadzi\u0107 z\u00a0tego sw\u00f3j okrzyk bitewny, sw\u00f3j slogan: \u201eSama wiara!\u201d. Odkry\u0142em te\u017c, \u017ce\u00a0jedynym przypadkiem, w\u00a0kt\u00f3rym Duch \u015awi\u0119ty natchn\u0105\u0142 autora nowotestamentalnego, by u\u017cy\u0142 zwrotu \u201esama wiara\u201d w\u00a0j\u0119zyku greckim, by\u0142 List \u015bw. Jakuba (2,24), gdzie Aposto\u0142 m\u00f3wi: \u201eWidzicie, \u017ce\u00a0cz\u0142owiek dost\u0119puje usprawiedliwienia na podstawie uczynk\u00f3w, a\u00a0nie samej tylko wiary\u201d. Pomog\u0142o mi to\u00a0zrozumie\u0107, dlaczego Luter nazywa\u0142 Ksi\u0119g\u0119 Jakuba \u201egar\u015bci\u0105 s\u0142omy\u201d i\u00a0pr\u00f3bowa\u0142 usun\u0105\u0107 j\u0105 z\u00a0Nowego Testamentu. Doszed\u0142em wi\u0119c do\u00a0wniosku, \u017ce\u00a0Luter strasznie si\u0119 pomyli\u0142, \u017ce\u00a0naprawd\u0119 \u017ale zrozumia\u0142 znaczenie s\u0142\u00f3w Aposto\u0142\u00f3w Paw\u0142a i\u00a0Jakuba.
\nCzy Pa\u0144ska konwersja wi\u0105za\u0142a si\u0119 z\u00a0problemami natury zawodowej, osobistej, rodzinnej?<\/i><\/b>
\nM\u00f3wi\u0105c szczerze nie zna\u0142em nikogo, kto by si\u0119 kiedykolwiek nawr\u00f3ci\u0142. Zacz\u0105\u0142em my\u015ble\u0107 o\u00a0czym\u015b, co przedtem by\u0142o nie do\u00a0pomy\u015blenia. Zrobi\u0142em \u201ekrok w\u00a0ciemno\u015b\u0107\u201d i\u00a0odczuwa\u0142em t\u0119 ciemno\u015b\u0107 dotkliwie przez wiele miesi\u0119cy, nawet przez kilka lat. Moja konwersja by\u0142a jak pope\u0142nienie zawodowego samob\u00f3jstwa. By\u0142em dog\u0142\u0119bnie uformowany w\u00a0kierunku protestanckiego pastorstwa i\u00a0nauczania protestanckiej teologii. By\u0142em dobrze znany nie tylko jako chrze\u015bcijanin biblijny czy\u00a0protestant, ale\u00a0jako arcykalwinista.
\nTeraz mog\u0119 \u015bwiadczy\u0107 o\u00a0mi\u0142osierdziu i\u00a0\u0142asce Bo\u017cej, poniewa\u017c widzia\u0142em wielu moich przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy najpierw m\u00f3wili: \u201eNie mog\u0119 w\u00a0to\u00a0uwierzy\u0107, jak mog\u0142e\u015b zrobi\u0107 co\u015b takiego\u2026?\u201d, a\u00a0nast\u0119pnie w\u00a0dwa, trzy albo\u00a0cztery lata p\u00f3\u017aniej odnawiali kontakty ze mn\u0105, szczerze rozmawiali, co ko\u0144czy\u0142o si\u0119 czytaniem i\u00a0dyskutowaniem o\u00a0sprawach wiary. Widzia\u0142em wielu moich przyjaci\u00f3\u0142 do\u015bwiadczaj\u0105cych rado\u015bci wst\u0119powania do\u00a0Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, tak jak do\u015bwiadcza\u0142em jej ja.
\nAle do\u00a0cz\u0119sto, przez trzy czy\u00a0cztery lata, by\u0142o to\u00a0dla mojej duszy jak przed\u0142u\u017caj\u0105ca si\u0119 ciemna noc. Nie tylko moja rodzina, moi przyjaciele, nie tylko ludzie, dla kt\u00f3rych pracowa\u0142em, ale\u00a0nawet moja \u017cona po prostu tego nie pojmowa\u0142a. Przez trzy czy\u00a0cztery lata nie chcia\u0142a nawet spr\u00f3bowa\u0107 tego zrozumie\u0107, poniewa\u017c dla nas Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki by\u0142 kompletnie obcy. My\u015bl\u0119, \u017ce\u00a0w\u00a0znacznej mierze postrzegali\u015bmy go w\u00a0taki spos\u00f3b, w\u00a0jaki Amerykanie postrzegali Zwi\u0105zek Sowiecki. W\u00a0latach siedemdziesi\u0105tych i\u00a0osiemdziesi\u0105tych te dwie kultury by\u0142y nie tylko wrogie, ale\u00a0i\u00a0odleg\u0142e od siebie. Tak naprawd\u0119 nie tylko nie rozumieli\u015bmy si\u0119 nawzajem, ale\u00a0te\u017c tego nie chcieli\u015bmy. Mog\u0119 jednak powiedzie\u0107, \u017ce\u00a0\u017cadne cierpienia, \u017cadne trudno\u015bci, przez jakie przeszed\u0142em, tak naprawd\u0119 nie mog\u0105 za\u0107mi\u0107 rado\u015bci, kt\u00f3rej do\u015bwiadcza si\u0119 nie tyle w\u00a0sferze emocjonalnej, co w\u00a0duszy, w\u00a0sercu i\u00a0w\u00a0umy\u015ble, z\u00a0powodu odkrycia Realnej Obecno\u015bci Chrystusa w\u00a0\u015awi\u0119tej Eucharystii. M\u00f3c uczestniczy\u0107 w\u00a0Eucharystii by\u0142o dla mnie cudem. By\u0142o \u017ar\u00f3d\u0142em wielkiej rado\u015bci. Trudno znale\u017a\u0107 s\u0142owa, aby to\u00a0opisa\u0107\u2026 By\u0107 w\u0142\u0105czonym do\u00a0Ko\u015bcio\u0142a, przyjmowa\u0107 Chrystusa w\u00a0spos\u00f3b, w\u00a0jaki nigdy przedtem Go nie przyjmowa\u0142em Cia\u0142o, Krew, Dusz\u0119 i\u00a0B\u00f3stwo. By\u0142o to\u00a0tak niewypowiedzianym przywilejem, \u017ce\u00a0cokolwiek z\u00a0tego, przez co przeszed\u0142em, nie mia\u0142o znaczenia w\u00a0por\u00f3wnaniu z\u00a0tym, co otrzyma\u0142em\u2026
\nM\u00f3wi Pan o\u00a0odkryciu eucharystycznej pe\u0142ni. Ale\u00a0przecie\u017c w\u00a0protestantyzmie jest odprawiana pami\u0105tka Ostatniej Wieczerzy\u2026<\/i><\/b>
\nKiedy by\u0142em ewangelickim protestantem, mia\u0142em typowe reformacyjne przekonanie, \u017ce\u00a0Chrystus jest obecny podczas Wieczerzy Pa\u0144skiej, tyle \u017ce\u00a0jest to\u00a0obecno\u015b\u0107 duchowa. Tak naprawd\u0119 nie by\u0142o jasne, co to\u00a0oznacza\u0142o, czy\u00a0to, \u017ce\u00a0akurat tutaj by\u0142o wi\u0119cej Ducha \u015awi\u0119tego na cal kwadratowy, czy\u00a0te\u017c co\u015b innego. Jednak rozumowo by\u0142em pewien, \u017ce\u00a0Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki myli si\u0119 nauczaj\u0105c, \u017ce\u00a0Chrystus jest w\u00a0rzeczywisto\u015bci obecny z\u00a0Cia\u0142em, Krwi\u0105, Dusz\u0105 i\u00a0B\u00f3stwem.
\nPo kilku latach intensywnych studi\u00f3w biblistycznych doszed\u0142em do\u00a0wniosku, \u017ce\u00a0to\u00a0jest rzeczywi\u015bcie to, co Jezus chcia\u0142 da\u0107 Swoim uczniom i\u00a0Ko\u015bcio\u0142owi, oraz\u00a0\u017ce\u00a0jest to\u00a0dok\u0142adnie ten spos\u00f3b, w\u00a0jaki uczniowie przyj\u0119li \u00f3w dar i\u00a0rozumieli go. I\u00a0nie tylko uczniowie, ale\u00a0r\u00f3wnie\u017c wcze\u015bni Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a. Natrafi\u0142em na nieprzerwan\u0105 lini\u0119 \u015bwiadectwa jednomy\u015blnie potwierdzaj\u0105cego Realn\u0105 Obecno\u015b\u0107 Chrystusa w\u00a0czasie Mszy.
\nWszystko to\u00a0jednak ci\u0105gle by\u0142o dla mnie przera\u017caj\u0105ce. Tak naprawd\u0119 nigdy przedtem nie by\u0142em na Mszy. I\u00a0kiedy zdecydowa\u0142em si\u0119 p\u00f3j\u015b\u0107, postanowi\u0142em, \u017ce\u00a0p\u00f3jd\u0119 na Msz\u0119 w\u00a0tygodniu, w\u00a0po\u0142udnie, do\u00a0kaplicy w\u00a0podziemiach, gdzie, jak my\u015bla\u0142em, b\u0119d\u0119 sam. Poszed\u0142em wi\u0119c pewnego dnia na t\u0119 Msz\u0119 w\u00a0po\u0142udnie, usiad\u0142em z\u00a0ty\u0142u, nie wstawa\u0142em, nie kl\u0119ka\u0142em, by\u0142em tylko obserwatorem. Patrzy\u0142em jak schodzi si\u0119 sporo os\u00f3b, biznesmen\u00f3w, gospody\u0144 domowych, wszystkie typy ludzi. Kl\u0119kali, siadali, sk\u0142onili si\u0119, kiedy wszed\u0142 kap\u0142an, a\u00a0ja tylko przyszed\u0142em, \u017ceby przyjrze\u0107 si\u0119 i\u00a0pos\u0142ucha\u0107 z\u00a0bliska. Podczas Liturgii S\u0142owa natychmiast uderzy\u0142o mnie, jak bardzo antyfony i\u00a0modlitwy nasycone by\u0142y Pismem. Nie mieli jednego czy\u00a0dw\u00f3ch, ale\u00a0trzy czytania Pisma. W\u00a0trakcie liturgii zauwa\u017ca\u0142em, jak wiele by\u0142o tam Biblii. Mia\u0142em poczucie, \u017ce\u00a0to\u00a0naprawd\u0119 jest dom Pisma, w\u0142a\u015bciwe dla niego miejsce.
\nPotem zacz\u0119\u0142a si\u0119 Liturgia Eucharystii. Znowu nie wsta\u0142em jak inni, nie kl\u0119ka\u0142em siedzia\u0142em, patrzy\u0142em i\u00a0s\u0142ucha\u0142em. Ale\u00a0kiedy us\u0142ysza\u0142em, \u017ce\u00a0kap\u0142an doszed\u0142 do\u00a0s\u0142\u00f3w konsekracji, kiedy us\u0142ysza\u0142em jak m\u00f3wi: \u201eTo jest Cia\u0142o moje\u201d, kiedy podni\u00f3s\u0142 Hosti\u0119, poczu\u0142em jak wysycha gdzie\u015b we mnie ostatnia kropla w\u0105tpliwo\u015bci. Us\u0142ysza\u0142em sw\u00f3j szept: \u201ePanie m\u00f3j i\u00a0Bo\u017ce m\u00f3j, to\u00a0naprawd\u0119 Ty!\u201d
\nNagle stwierdzi\u0142em, \u017ce\u00a0dotar\u0142em do\u00a0domu. Patrzy\u0142em na tych obcych ludzi jak na braci i\u00a0siostry b\u0119d\u0105cych cz\u0119\u015bci\u0105 Rodziny Boga! Patrzy\u0142em na nich przyst\u0119puj\u0105cych do\u00a0Komunii \u015bw. i\u00a0mia\u0142em poczucie, \u017ce\u00a0to\u00a0naprawd\u0119 Chrystus, daj\u0105cy samego siebie Swojemu Ko\u015bcio\u0142owi. Kiedy si\u0119 ju\u017c sko\u0144czy\u0142o, kiedy zosta\u0142o udzielone b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo i\u00a0wszyscy si\u0119 rozeszli wci\u0105\u017c tam siedzia\u0142em. Nie mog\u0142em uwierzy\u0107 w\u00a0to, czego w\u0142a\u015bnie by\u0142em \u015bwiadkiem. Jednak wiedzia\u0142em, \u017ce\u00a0by\u0142o to\u00a0prawdziwe. Nie mia\u0142em komu o\u00a0tym powiedzie\u0107. Zatrzyma\u0142em to\u00a0wi\u0119c dla siebie, ale\u00a0nast\u0119pnego dnia, w\u00a0po\u0142udnie, powr\u00f3ci\u0142em na to\u00a0samo miejsce. Drugiego dnia ju\u017c sta\u0142em i\u00a0kl\u0119cza\u0142em. I\u00a0wiedzia\u0142em, \u017ce\u00a0jest to\u00a0rzeczywi\u015bcie Cia\u0142o i\u00a0Krew, Dusza i\u00a0B\u00f3stwo Jezusa Chrystusa. To\u00a0by\u0142o Nowe Przymierze. To\u00a0by\u0142a Rodzina Boga, kt\u00f3r\u0105 Jezus za\u0142o\u017cy\u0142 na ca\u0142ym \u015bwiecie. Na przestrzeni wiek\u00f3w On karmi\u0142 nas samym sob\u0105, obdarowywa\u0142 swoim \u017cyciem\u2026 W\u00a0ci\u0105gu nast\u0119pnego tygodnia codzienny udzia\u0142 we Mszy nawet je\u015bli nie mog\u0142em przyj\u0105\u0107 Komunii \u015bw.! sta\u0142 si\u0119 dla mnie \u015bwiat\u0142em wskazuj\u0105cym drog\u0119 i\u00a0\u017ar\u00f3d\u0142em si\u0142y.
\nS\u0142owem, odkry\u0142 Pan, \u017ce\u00a0Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki jest prawdziwym Ko\u015bcio\u0142em Chrystusowym.<\/i><\/b>
\nDla mnie decyzja zostania katolikiem by\u0142a naprawd\u0119 i\u00a0ca\u0142kowicie odkryciem prawdy Chrystusa w\u00a0jej pe\u0142ni i\u00a0czysto\u015bci. W\u00a0my\u015bli protestanckiej odkry\u0142em si\u0142\u0119 indywidualistyczn\u0105; zasadniczo ludzie przy\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 do\u00a0tej denominacji, do\u00a0kt\u00f3rej im najbli\u017cej, jak do\u00a0dobrowolnego stowarzyszenia. Jednak im wi\u0119cej studiowa\u0142em Pismo, tym bardziej odkrywa\u0142em, \u017ce\u00a0B\u00f3g jest Ojcem. Zastan\u00f3wmy si\u0119: co ja, jako ojciec, odpowiedzia\u0142bym, gdyby pi\u0119cioro moich dzieci powiedzia\u0142o: \u201eC\u00f3\u017c, Tato, tak naprawd\u0119 nie ma znaczenia czy\u00a0mieszkamy w\u00a0tym samym domu, czy\u00a0siedzimy przy tym samym stole jedz\u0105c te same posi\u0142ki, poniewa\u017c ka\u017cda osoba musi znale\u017a\u0107 swoj\u0105 drog\u0119 do\u00a0rodziny\u201d. Gdybym zaakceptowa\u0142 tak\u0105 sytuacj\u0119, zrujnowa\u0142bym swoj\u0105 rodzin\u0119.
\nW \u017caden spos\u00f3b nie jestem ojcem doskona\u0142ym. B\u00f3g jest. Zatem odnajdzie On sposoby, aby zgromadzi\u0107 syn\u00f3w i\u00a0c\u00f3rki razem przez papie\u017ca, przez Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Maryj\u0119 Pann\u0119, przez sakramenty, przez \u015bwi\u0119tych. Dla mnie jest to\u00a0geniusz wiary katolickiej. Traktuje ona Tr\u00f3jc\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 z\u00a0ca\u0142kowit\u0105 powag\u0105 i\u00a0wypracowuje teologiczne implikacje naszego wyznania, \u017ce\u00a0B\u00f3g na ca\u0142\u0105 wieczno\u015b\u0107 jest Ojcem, Synem i\u00a0Duchem \u015awi\u0119tym. Rzecz nie w\u00a0tym, co B\u00f3g robi. Rzecz w\u00a0tym, kim On jest. Samo to\u00a0naprawd\u0119 wyja\u015bnia g\u0142\u0119bokie znaczenie wszystkiego, co On robi.
\nTak wi\u0119c w\u00a0Ko\u015bciele katolickim odnajduj\u0119 prawd\u0119 Nowego Przymierza, jako tej mi\u0119dzynarodowej, rodzinnej komunii, kt\u00f3r\u0105 B\u00f3g, Tr\u00f3jca \u015awi\u0119ta, ustanowi\u0142 przez podzielenie si\u0119 \u017cyciem Ojca, Syna i\u00a0Ducha \u015awi\u0119tego z\u00a0nami wszystkimi.
\nNie wiem jak to\u00a0powiedzie\u0107, ale\u00a0wiem, \u017ce\u00a0kiedy by\u0142em protestantem, szuka\u0142em szansy zbawienia, chcia\u0142em wiedzie\u0107, \u017ce\u00a0jestem zbawiony. Boryka\u0142em si\u0119 z\u00a0tym. Ale\u00a0kiedy zosta\u0142em katolikiem odnalaz\u0142em pewnego rodzaju upewnienie si\u0119, zakorzenione i\u00a0owo co\u015b wyrastaj\u0105ce z\u00a0cnoty nadziei, co Nowy Testament nazywa \u201epewno\u015bci\u0105 nadziei\u201d.
\nPi\u0119tna\u015bcie lat temu B\u00f3g nada\u0142 mi godno\u015b\u0107 ojcostwa, kiedy da\u0142 mi syna o\u00a0imieniu Michael. Uczyni\u0142 to\u00a0dot\u0105d pi\u0119\u0107 razy pob\u0142ogos\u0142awi\u0142 mi pi\u0119ciorgiem dzieci. Ale\u00a0da\u0142 mi tak\u017ce inny dar. Da\u0142 mi dar pewno\u015bci, poniewa\u017c jednej rzeczy jestem pewien: nie mog\u0119 kocha\u0107 swoich dzieci bardziej ni\u017c B\u00f3g kocha swoje. Czasem jednak zastanawiam si\u0119 i\u00a0m\u00f3wi\u0119: \u201eBo\u017ce, sk\u0105d mog\u0119 wiedzie\u0107, \u017ce\u00a0jestem Twoim dzieckiem? Wiem, \u017ce\u00a0kochasz Swoje dzieci bardziej ni\u017c ja kocham swoje, ale\u00a0czy\u00a0mog\u0119 mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce\u00a0ja jestem Twoim dzieckiem?\u201d. W\u00a0moich my\u015blach Duch \u015awi\u0119ty odwraca pytanie: \u201eSk\u0105d twoje dzieci wiedz\u0105, \u017ce\u00a0s\u0105 twoimi dzie\u0107mi, Scott?\u201d.
\nMy\u015blisz przez chwil\u0119 i\u00a0wiesz, \u017ce\u00a0to\u00a0bardzo proste. Po pierwsze one mieszkaj\u0105 w\u00a0moim domu, wszystkie maj\u0105 ten sam adres. Po drugie wszystkie nosz\u0105 moje nazwisko. Po trzecie siedz\u0105 przy moim stole. Ka\u017cd\u0105 kolacj\u0119 jemy razem siedz\u0105c wok\u00f3\u0142 tego sto\u0142u. Po czwarte dziel\u0105 moje cia\u0142o i\u00a0krew. Po pi\u0105te wiedz\u0105, \u017ce\u00a0s\u0105 moimi dzie\u0107mi, poniewa\u017c moja \u017cona, Kimberly, jest ich matk\u0105. Po sz\u00f3ste wiedz\u0105, \u017ce\u00a0s\u0105 moimi dzie\u0107mi, poniewa\u017c dyscyplinuj\u0119 je, a\u00a0nie dzieci s\u0105siad\u00f3w na ulicy. Po si\u00f3dme wiedz\u0105, \u017ce\u00a0s\u0105 moimi dzie\u0107mi, bo zawsze razem \u015bwi\u0119tujemy: urodziny, rocznice, \u015bwi\u0119ta, chrzciny itd. Tak wi\u0119c Duch \u015awi\u0119ty zbiera to\u00a0wszystko i\u00a0m\u00f3wi: \u201eCzy B\u00f3g Ojciec da\u0142 swoim dzieciom cokolwiek mniej?\u201d
\nJe\u015bli ujmie si\u0119 to\u00a0w\u00a0taki spos\u00f3b a\u00a0w\u0142a\u015bnie w\u00a0ten spos\u00f3b uj\u0105\u0142 to\u00a0B\u00f3g! i\u00a0nazwie si\u0119 to\u00a0Ko\u015bcio\u0142em katolickim, to\u00a0prosz\u0119 pomy\u015ble\u0107: mieszkamy w\u00a0Jego domu. W\u00a0Nowym Testamencie najcz\u0119stszym obrazem Ko\u015bcio\u0142a jest Bo\u017ce Domostwo. Jeste\u015bmy nazwani Jego imieniem, ochrzczeni w\u00a0imi\u0119 Ojca, i\u00a0Syna, i\u00a0Ducha \u015awi\u0119tego. To\u00a0jest \u201enazwisko\u201d, kt\u00f3re nosi Wiekuisty B\u00f3g. Nie tylko mieszkamy w\u00a0Jego domu i\u00a0jeste\u015bmy nazwani Jego imieniem. Siedzimy przy Jego stole. W\u00a0Ewangelii jest napisane, \u017ce\u00a0siedz\u0105c ze swoimi uczniami przy stole Jezus ustanowi\u0142 Eucharysti\u0119. To\u00a0stamt\u0105d, ze Sto\u0142u Pa\u0144skiego, otrzymujemy Jego Cia\u0142o i\u00a0Krew. Zatem dzielimy Jego Cia\u0142o i\u00a0Krew. Jego Oblubienica, Ko\u015bci\u00f3\u0142, jest nasz\u0105 Matk\u0105 Mater Ecclesia<\/i>. Poza tym On nas zawsze dyscyplinuje, przez okoliczno\u015bci i\u00a0trudno\u015bci \u017cycia, przez Sakrament Pojednania oraz\u00a0na wiele innych sposob\u00f3w. Poucza nas, czasami musi nas ukara\u0107, ale\u00a0dyscyplinuje nas tak, aby\u015bmy mogli zosta\u0107 \u015bwi\u0119tymi. Wreszcie w\u00a0Ko\u015bciele katolickim obchodzimy \u015bwi\u0119ta i\u00a0wspominamy wszystko to, co B\u00f3g uczyni\u0142 dla Swojego Ko\u015bcio\u0142a w\u00a0ci\u0105gu wiek\u00f3w.
\nTak wi\u0119c kiedy patrzysz na tych siedem r\u00f3\u017cnych zasad, to\u00a0widzisz, jak B\u00f3g jest Ojcem dla Swojej rodziny i\u00a0daje swoim dzieciom solidne jak ska\u0142a podstawy do\u00a0pewno\u015bci, daje \u201epewno\u015b\u0107 nadziei\u201d. Nie nadziei na to, \u017ce\u00a0mog\u0119 wygra\u0107 na loterii, ale\u00a0nadziei, \u017ce\u00a0trafi\u0119 do\u00a0domu, do\u00a0Nieba, bo B\u00f3g si\u0119 mn\u0105 opiekuje i\u00a0zapewnia mi wszystko, czego potrzebuj\u0119, aby sta\u0107 si\u0119 \u015bwi\u0119tym w\u00a0Rodzinie Boga, przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 i\u00a0sakramenty, Maryj\u0119 i\u00a0\u015bwi\u0119tych\u2026
\nTo chwalebne dziedzictwo. Dla mnie jest to\u00a0najwspanialsza wersja Dobrej Nowiny, jaka istnieje. Niestety, wielu katolik\u00f3w lekcewa\u017cy to\u00a0sobie. Nie doceniaj\u0105 splendoru Prawdy, kt\u00f3r\u0105 otrzymali w\u00a0ca\u0142ej jej pe\u0142ni i\u00a0czysto\u015bci. Dlatego jedn\u0105 z\u00a0rzeczy, kt\u00f3re chc\u0119 robi\u0107, to\u00a0podr\u00f3\u017cowanie i\u00a0dzielenie si\u0119 z\u00a0katolikami chwa\u0142\u0105 i\u00a0wspania\u0142o\u015bci\u0105 Prawdy takiej, jak\u0105 odkry\u0142em w\u00a0Ko\u015bciele katolickim.
\nKardyna\u0142 Newman w\u00a0swym dziele \u201eO rozwoju doktryny chrze\u015bcija\u0144skiej\u201d, kt\u00f3re napisa\u0142 b\u0119d\u0105c anglikaninem, stwierdzi\u0142, \u017ce\u00a0protestantyzm prowadzi nieuchronnie w\u00a0kierunku ateizmu. Czy\u00a0zgadza si\u0119 Pan z\u00a0t\u0105 opini\u0105?<\/i><\/b>
\nJe\u015bli protestantyzm nie prowadzi do\u00a0ateizmu, to\u00a0z\u00a0pewno\u015bci\u0105 prowadzi do\u00a0eklezjalnej anarchii. Marcin Luter nie mia\u0142 zamiaru dzieli\u0107 Ko\u015bcio\u0142a. Ani\u00a0Kalwin. My\u015bleli, \u017ce\u00a0zreformuj\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142. I\u00a0pr\u00f3bowali to\u00a0zrobi\u0107. Nie mo\u017cesz jednak odej\u015b\u0107 od Tradycji czy\u00a0od autorytatywnego nauczania Wikariusza Chrystusa, by zreformowa\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142. Ko\u0144czy si\u0119 to\u00a0nie reformacj\u0105, lecz deformacj\u0105 tej cz\u0119\u015bci Ko\u015bcio\u0142a, w\u00a0kt\u00f3rej jeste\u015b. W\u00a0ci\u0105gu pi\u0119ciuset lat powsta\u0142o kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy denominacji. Musimy zada\u0107 sobie pytanie: \u201eCzy zamierzone rozwi\u0105zanie by\u0142o gorsze od wszystkich problem\u00f3w razem wzi\u0119tych?\u201d Powiedzia\u0142bym: \u201eTak, w\u00a0tym przypadku by\u0142o gorsze\u201d.
\nIstniej\u0105 tysi\u0105ce denominacji utworzonych przez m\u0119\u017cczyzn i\u00a0kobiety, kt\u00f3rzy szczerze wierz\u0105, \u017ce\u00a0pod\u0105\u017caj\u0105 za\u00a0Bibli\u0105 prowadzeni przez Ducha \u015awi\u0119tego. Jednak praktycznie rzecz bior\u0105c, ka\u017cdy cz\u0142owiek jest swoim papie\u017cem. Wed\u0142ug mnie jest to\u00a0gotowy plan, by doj\u015b\u0107 do\u00a0anarchii. To\u00a0nie jest spos\u00f3b, w\u00a0jaki dobry ojciec wychowuje swoj\u0105 rodzin\u0119 i\u00a0utrzymuje j\u0105 zjednoczon\u0105. B\u00f3g jest Ojcem dla Swojej rodziny i\u00a0utrzymuje jedno\u015b\u0107 doktryny, moralno\u015bci i\u00a0kultu. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki ma wielu grzesznik\u00f3w takich jak ja ale\u00a0jednocze\u015bnie ma mn\u00f3stwo Boskiej mocy, aby grzesznicy tacy jak ja mieli pewno\u015b\u0107, \u017ce\u00a0on doprowadzi nas do\u00a0domu.
\nDzi\u0119kuj\u0119 za\u00a0rozmow\u0119.<\/i><\/b><\/p>\n

ROZMAWIA\u0141 RAFA\u0141 SMOCZY\u0143SKI<\/b>
\nSTUBENVILLE, OHIO, LISTOPAD 1998<\/i><\/p>\n

\n<\/a>Artyku\u0142 pochodzi z:
\nFRONDA, numer 15\/16, s. 222-233<\/i>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ISTNIEJ\u0104 TYSI\u0104CE PROTESTANCKICH DENOMINACJI UTWORZONYCH PRZEZ M\u0118\u017bCZYZN I\u00a0KOBIETY, KT\u00d3RZY SZCZERZE WIERZ\u0104, \u017bE\u00a0POD\u0104\u017bAJ\u0104 ZA\u00a0BIBLI\u0104 PROWADZENI PRZEZ DUCHA \u015aWI\u0118TEGO. JEDNAK PRAKTYCZNIE RZECZ BIOR\u0104C, KA\u017bDY CZ\u0141OWIEK JEST SWOIM PAPIE\u017bEM. WED\u0141UG MNIE JEST TO\u00a0GOTOWY PLAN, BY DOJ\u015a\u0106 DO\u00a0ANARCHII. Jak to\u00a0si\u0119 sta\u0142o, \u017ce\u00a0Pan, pastor prezbiteria\u0144ski,… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1026],"tags":[],"class_list":["post-597","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nawrocenia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/597","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=597"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/597\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}