{"id":591,"date":"2017-08-06T16:39:43","date_gmt":"2017-08-06T14:39:43","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=591"},"modified":"2017-08-06T16:39:43","modified_gmt":"2017-08-06T14:39:43","slug":"chrzescijanstwo-bezwyznaniowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/chrzescijanstwo-bezwyznaniowe\/","title":{"rendered":"CHRZE\u015aCIJA\u0143STWO \u00abBEZWYZNANIOWE\u00bb"},"content":{"rendered":"<div class=\"entry-content\">\nW\u00a0dzisiejszej Polsce coraz cz\u0119\u015bciej mo\u017cna spotka\u0107 si\u0119 ze zjawiskiem tzw.\u00a0bezwyznaniowego chrze\u015bcija\u0144stwa. Na ulicach naszych miast mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 ludzi, kt\u00f3rzy wystaj\u0105c z\u00a0otwart\u0105 Bibli\u0105 w\u00a0r\u0119ku na rogach alejek czy\u00a0przej\u015b\u0107 podziemnych, wyg\u0142aszaj\u0105 przem\u00f3wienia dla przechodni\u00f3w czy\u00a0jak kto woli \u2013 kazania. W\u00a0Warszawie, gdzie mieszkam, zjawisko to\u00a0jest dosy\u0107 cz\u0119ste. Ludzie ci nie s\u0105 bierni. Wystarczy cho\u0107by na chwil\u0119 zatrzyma\u0107 si\u0119 przy nich, a\u00a0s\u0105 w\u00a0stanie przerwa\u0107 swe przem\u00f3wienie i\u00a0podej\u015b\u0107 do\u00a0s\u0142uchacza, pr\u00f3buj\u0105c cz\u0119sto nawi\u0105za\u0107 rozmow\u0119. Niniejszy tekst jest zapisem moich do\u015bwiadcze\u0144 i\u00a0przemy\u015ble\u0144 wyniesionych z\u00a0takich rozm\u00f3w z\u00a0bezwyznaniowymi chrze\u015bcijanami, jakich spotyka\u0142em na ulicach. W\u00a0dyskusjach lubi\u0105 oni podkre\u015bla\u0107 sw\u0105 gorliwo\u015b\u0107 dla Jezusa i\u00a0Ewangelii, a\u00a0tak\u017ce brak przynale\u017cno\u015bci do\u00a0jakiegokolwiek Ko\u015bcio\u0142a, co jak twierdz\u0105, wynika z\u00a0samej Biblii. Wed\u0142ug moich obserwacji przer\u00f3\u017cnych zachowa\u0144 tych ludzi ich po\u015bwi\u0119cenie dla Ewangelii i\u00a0oddanie Jezusowi jest rzeczywi\u015bcie imponuj\u0105ce i\u00a0gdyby takie sta\u0142o si\u0119 udzia\u0142em ka\u017cdego katolika w\u00a0Polsce, mieliby\u015bmy niew\u0105tpliwie pi\u0119kny obraz polskiego katolicyzmu. Jednak jak to\u00a0zawsze bywa w\u00a0\u017cyciu, istnieje te\u017c druga strona medalu. Ludzie ci, cho\u0107 niew\u0105tpliwie gorliwi, swym kaznodziejskim zapale nie ograniczaj\u0105 jedynie do\u00a0umi\u0142owania Ewangelii. Gorliwo\u015b\u0107 t\u0119 przek\u0142adaj\u0105 tak\u017ce na negowanie sensu istnienia jakichkolwiek zinstytucjonalizowanych form chrze\u015bcija\u0144stwa. W\u00a0rozmowie z\u00a0nimi wcze\u015bniej czy\u00a0p\u00f3\u017aniej dochodzi do\u00a0tego, \u017ce\u00a0jeste\u015bmy proszeni o\u00a0zdeklarowanie si\u0119, do\u00a0jakiej wsp\u00f3lnoty wyznaniowej si\u0119 zaliczamy. Po zdeklarowaniu si\u0119 s\u0142yszymy z\u00a0ich strony \u015bwiadectwo, w\u00a0jakim podkre\u015blaj\u0105 oni, \u017ce\u00a0nie nale\u017c\u0105 do\u00a0\u017cadnego Ko\u015bcio\u0142a, \u017cyj\u0105 \u201ejak pierwsi chrze\u015bcijanie\u201d. Owe \u201e\u017cycie jak pierwsi chrze\u015bcijanie\u201d rozumiej\u0105 przez praktykowanie swego prze\u017cycia religijnego tylko za\u00a0pomoc\u0105 Biblii, modlitwy i\u00a0wiary. Zauwa\u017cy\u0142em te\u017c, \u017ce\u00a0cech\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 tych ulicznych kaznodziej\u00f3w jest tak\u017ce zaprzeczanie potrzebie dobrych uczynk\u00f3w, bowiem ich zdaniem \u201edo zbawienia wystarczy sama wiara\u201d itd. Niekt\u00f3rzy z\u00a0nich neguj\u0105 te\u017c zbawczy wymiar chrztu.<\/p>\n<p class=\"podtyt\">Jak reagowa\u0107 we w\u0142asnym sumieniu?<\/p>\n<p>Katolik, napotykaj\u0105c takie formy praktykowania \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego, \u0142atwo mo\u017ce da\u0107 si\u0119 oczarowa\u0107 ow\u0105 koncepcj\u0105 rozwoju duchowego. W\u00a0Polsce takim ideom, jak si\u0119 wydaje, ulega te\u017c wielu letnich katolik\u00f3w, tzw.\u00a0niedzielnych, a\u00a0zw\u0142aszcza niepraktykuj\u0105cych, kt\u00f3rzy w\u00a0swym \u017cyciu nie potrzebuj\u0105 instytucji Ko\u015bcio\u0142a, a\u00a0szczeg\u00f3lnie jego hierarchii. Czasem cytuj\u0105 oni nawet na poparcie swej koncepcji s\u0142owa Pana Jezusa m\u00f3wi\u0105ce, \u017ce\u00a0gdzie zbierze si\u0119 dw\u00f3ch lub\u00a0trzech w\u00a0imi\u0119 Jego, tam On b\u0119dzie po\u015br\u00f3d nich (por. Mt 18,20). W\u00a0tych s\u0142owach Jezusa znajduj\u0105 usprawiedliwienie dla odrzucenia w\u00a0swym \u017cyciu potrzeby hierarchicznego Ko\u015bcio\u0142a ziemskiego. Zdaniem bezwyznaniowych chrze\u015bcijan pierwsi uczniowie Jezusa zbierali si\u0119 w\u00a0ma\u0142e grupki, cz\u0119sto niezale\u017cne od siebie, zwi\u0105zane tylko tymczasowo, nie tworzyli wi\u0119c formalnych i\u00a0rozbudowanych struktur ko\u015bcielnych, jakie dzi\u015b w\u00a0\u015bwiecie si\u0119 widzi. W\u00a0negacji zinstytucjonalizowanego chrze\u015bcija\u0144stwa i\u00a0w\u00a0pragnieniu powrotu do\u00a0czego\u015b pierwotnego, ma\u0142ego, nieformalnego ludzie ci widz\u0105 niew\u0105tpliwie jak\u0105\u015b prostot\u0119 i\u00a0charyzmatyczny splendor, kt\u00f3ry w\u00a0ich mniemaniu jest odnowieniem tej niepowtarzalnej wibracji duchowej, jaka by\u0142a udzia\u0142em pierwszych chrze\u015bcijan. Ta nieskr\u0119powana spontaniczno\u015b\u0107 tym mocniej przykuwa uwag\u0119 cz\u0142owieka \u017cyj\u0105cego w\u00a0naszym zinstytucjonalizowanym \u015bwiecie, gdzie wszystko ma sw\u00f3j numer, szufladk\u0119, staj\u0105c si\u0119 przez to\u00a0cz\u0119sto jedynie ju\u017c tylko wyblak\u0142ym i\u00a0schematycznym artefaktem kulturowym, sp\u0119tanym w\u00a0biurokratycznych okowach naszej szarej codzienno\u015bci. Inn\u0105 rzecz\u0105, jaka w\u00a0przypadku tzw.\u00a0bezwyznaniowych chrze\u015bcijan przykuwa uwag\u0119, jest niew\u0105tpliwie te\u017c gorliwo\u015b\u0107 i\u00a0tak rzadka ju\u017c dzi\u015b w\u00a0naszym \u015bwiecie gotowo\u015b\u0107 bezwarunkowego oddania si\u0119 jakim\u015b ideom, zw\u0142aszcza tym ideom, jakie s\u0105 bliskie naszym chrze\u015bcija\u0144skim sercom. W\u00a0naszym obecnym dekadenckim \u015bwiecie, gdzie triumf \u015bwi\u0119ci upadek wszelkich autorytet\u00f3w, norm i\u00a0warto\u015bci, jest to\u00a0zawsze co\u015b nowego, co\u015b co odbiega od szarej, nudnej rzeczywisto\u015bci. W\u00a0codzienno\u015bci zamkni\u0119tej w\u00a0klatce powtarzaj\u0105cych si\u0119 do\u00a0znudzenia kulturowych schemat\u00f3w i\u00a0komuna\u0142\u00f3w mo\u017cemy znale\u017a\u0107 tak niewiele \u015bwie\u017cego powiewu jakiej\u015b nowej i\u00a0nieskr\u0119powanej my\u015bli, jaka mog\u0142aby orze\u017awi\u0107 nasze znudzone przewidywaln\u0105 powtarzalno\u015bci\u0105 umys\u0142y. Reasumuj\u0105c, koncepcja takiego w\u0142a\u015bnie niezinstytucjonalizowanego \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego jest na pewno jakim\u015b nowym i\u00a0barwnym zjawiskiem na tle naszego szarego krajobrazu duchowego. W\u00a0okresie gwa\u0142townych przemian ustrojowo-spo\u0142ecznych, jakich od niedawna do\u015bwiadczamy, b\u0119dziemy mieli takich nowinek coraz wi\u0119cej. Nasz duchowo-kulturowy krajobraz b\u0119dzie podlega\u0142 coraz to\u00a0nowym przemianom w\u00a0nowej rzeczywisto\u015bci nieustannego otwierania si\u0119 na r\u00f3\u017cnorodne pr\u0105dy przychodz\u0105ce ze \u015bwiata. Zjawisko, kt\u00f3re podj\u0105\u0142em si\u0119 om\u00f3wi\u0107, r\u00f3wnie\u017c b\u0119dzie nas coraz cz\u0119\u015bciej napotyka\u0107 i\u00a0przykuwa\u0107 nasz\u0105 uwag\u0119. Nale\u017cy wi\u0119c postawi\u0107 sobie pytanie: czy\u00a0taka propozycja \u017cycia w\u00a0Ko\u015bciele niezinstytucjonalizowanym ma sw\u00f3j odpowiednik w\u00a0czasach Ko\u015bcio\u0142a pierwotnego, jak s\u0105dz\u0105 bezwyznaniowi chrze\u015bcijanie? Musimy wi\u0119c cho\u0107by wst\u0119pnie zaj\u0105\u0107 si\u0119 pr\u00f3bami ustosunkowania si\u0119 do\u00a0tego zjawiska. Zaczniemy od przemy\u015blenia kilku fundamentalnych postulat\u00f3w wysuwanych przez bezwyznaniowych chrze\u015bcijan. Na pocz\u0105tek teza pierwsza:<\/p>\n<p class=\"podtyt2\">1) Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest niepotrzebny, wystarczy tylko Biblia<\/p>\n<p>Jak wspomnia\u0142em wy\u017cej, chrze\u015bcijanie ci twierdz\u0105, \u017ce\u00a0do\u00a0zbawienia wystarczy im tylko Biblia (<i>sola Scriptura<\/i>), a\u00a0nie przynale\u017cno\u015b\u0107 do\u00a0jakiegokolwiek zorganizowanego Ko\u015bcio\u0142a. Cz\u0119sto twierdz\u0105, \u017ce\u00a0s\u0105 \u201esamotnymi chrze\u015bcijanami\u201d czy\u00a0\u201eniezrzeszonymi\u201d. To\u00a0implikuje, rzecz jasna, szereg nast\u0119pstw, takich jak cho\u0107by nierespektowanie z\u00a0ich strony zalece\u0144 jakichkolwiek wsp\u00f3lnot, nie m\u00f3wi\u0105c o\u00a0Ko\u015bciele rzymskokatolickim, kt\u00f3rego wymagania, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, ciesz\u0105 si\u0119 wyj\u0105tkow\u0105 niepopularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d tych ludzi (\u0142agodnie m\u00f3wi\u0105c, w\u00a0rzeczywisto\u015bci cz\u0119sto krytykuj\u0105 oni nauki Ko\u015bcio\u0142a bardzo ostro). Je\u015bli jednak twierdz\u0105 oni, \u017ce\u00a0autorytetem jest dla nich tylko Biblia, to\u00a0przyznam, \u017ce\u00a0trudno mi zrozumie\u0107 takie stanowisko z\u00a0ich strony. Biblia bowiem, kre\u015bl\u0105c obraz \u017cycia pierwszych chrze\u015bcija\u0144skich wsp\u00f3lnot, nie do\u015b\u0107, \u017ce\u00a0nie dostarcza uzasadnienia dla odrzucania autorytetu jakiej\u015b wsp\u00f3lnoty przewodz\u0105cej \u017cyciu chrze\u015bcijan, to\u00a0w\u00a0dodatku czyni wr\u0119cz przeciwnie, poniewa\u017c optuje konsekwentnie za\u00a0tez\u0105, aby chrze\u015bcijanin \u017cy\u0142 nie tylko we wsp\u00f3lnocie, ale\u00a0i\u00a0w\u00a0pos\u0142usze\u0144stwie Ko\u015bcio\u0142owi.<br \/>\nChrze\u015bcijanie czas\u00f3w nowotestamentowych wcale nie \u017cyli w\u00a0od\u0142\u0105czeniu, samotnie interpretuj\u0105c Bibli\u0119. Nie do\u015b\u0107, \u017ce\u00a0w\u00a0pierwszym, a\u00a0nawet drugim i\u00a0trzecim wieku nie istnia\u0142a wcale skompletowana Biblia w\u00a0dzisiejszym tego s\u0142owa rozumieniu, to\u00a0na dodatek chrze\u015bcijanie ju\u017c w\u00a0tym czasie \u017cyli w\u00a0zwartej Ko\u015bcielnej wsp\u00f3lnocie, respektuj\u0105cej zalecenia swych religijnych przyw\u00f3dc\u00f3w. Przyk\u0142ad\u00f3w takich znajdzie si\u0119 o\u00a0wiele w\u00a0samym Nowym Testamencie. Przeanalizujmy kilka takich przyk\u0142ad\u00f3w na bazie \u017cycia pierwszych chrze\u015bcija\u0144skich wsp\u00f3lnot. Najpierw zwr\u00f3c\u0119 uwag\u0119 na to, \u017ce\u00a0w\u00a0nowotestamentowym chrze\u015bcija\u0144stwie istnia\u0142a powszechnie przez autor\u00f3w biblijnych podkre\u015blana konieczno\u015b\u0107 trwania w\u00a0szeregach wsp\u00f3lnot wraz z\u00a0innymi chrze\u015bcijanami. Nast\u0119pnie wska\u017c\u0119, \u017ce\u00a0w\u015br\u00f3d chrze\u015bcijan okresu Nowego Testamentu istnia\u0142a zasada podporz\u0105dkowania si\u0119 przyw\u00f3dcom. W\u00a0niniejszym studium b\u0119d\u0119 si\u0119 pos\u0142ugiwa\u0142 cytatami z\u00a0<i>Biblii Tysi\u0105clecia<\/i> (BT) i\u00a0<i>Biblii Warszawskiej<\/i> (BW).<br \/>\n<b>\u2013 Gromad\u017acie si\u0119<\/b><br \/>\nJu\u017c list do\u00a0Hebrajczyk\u00f3w przestrzega przed tym, aby chrze\u015bcijanie nie praktykowali swej wiary w\u00a0odosobnieniu:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201e<b>Nie opuszczajmy naszych wsp\u00f3lnych zebra\u0144<\/b>, jak si\u0119 to\u00a0sta\u0142o zwyczajem niekt\u00f3rych, ale\u00a0zach\u0119cajmy si\u0119 nawzajem, i\u00a0to\u00a0tym bardziej, im wyra\u017aniej widzicie, \u017ce\u00a0zbli\u017ca si\u0119 dzie\u0144\u201d (Hbr 10,25 BT) .<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u015aw. Pawe\u0142 po\u015bwiadcza, \u017ce\u00a0chrze\u015bcijanie jego czasu \u017cyj\u0105 we wsp\u00f3lnocie:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eGdy si\u0119 <b>zgromadzicie<\/b> w\u00a0imieniu Pana naszego, Jezusa Chrystusa, wy i\u00a0duch m\u00f3j z\u00a0moc\u0105 Pana naszego, Jezusa\u201d\u2026 (1 Kor 5,4 BW)<\/li>\n<li>\u201eTak wi\u0119c, bracia moi, <b>gdy zbieracie si\u0119<\/b>, by spo\u017cywa\u0107 [wieczerz\u0119], poczekajcie jedni na drugich!\u201d (1 Kor 11,33 BT)<\/li>\n<li>\u201eTak wi\u0119c, <b>gdy si\u0119 zbieracie<\/b>, nie ma u\u00a0was spo\u017cywania Wieczerzy Pa\u0144skiej\u201d (1 Kor 11,20 BT)<\/li>\n<li>\u201eS\u0142ysz\u0119 bowiem najpierw, \u017ce\u00a0<b>gdy si\u0119 jako zb\u00f3r schodzicie<\/b>, powstaj\u0105 mi\u0119dzy wami podzia\u0142y; i\u00a0po cz\u0119\u015bci temu wierz\u0119\u201d (1 Kor 11,18 BW)<\/li>\n<li>\u201eA daj\u0105c to\u00a0zalecenie, nie pochwalam, <b>\u017ce si\u0119 schodzicie<\/b> nie ku lepszemu, ale\u00a0ku gorszemu\u201d (1 Kor 11,17 BW)<\/li>\n<li>\u201ePrzede wszystkim s\u0142ysz\u0119 \u2013 i\u00a0po cz\u0119\u015bci wierz\u0119 \u2013 \u017ce\u00a0zdarzaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy wami spory, gdy <b>schodzicie si\u0119 razem jako Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/b>\u201d (1 Kor 11,18 BT)<\/li>\n<li>\u201eNiech niewiasty <b>na zgromadzeniach<\/b> milcz\u0105, bo nie pozwala si\u0119 im m\u00f3wi\u0107; lecz niech b\u0119d\u0105 poddane, jak i\u00a0zakon m\u00f3wi\u201d (1 Kor 14,34 BW)<\/li>\n<li>\u201eJe\u015bli si\u0119 tedy ca\u0142y zb\u00f3r <b>zgromadza na jednym miejscu<\/b> i\u00a0wszyscy j\u0119zykami niezrozumia\u0142ymi m\u00f3wi\u0107 b\u0119d\u0105, a\u00a0wejd\u0105 tam zwykli wierni albo\u00a0niewierz\u0105cy, czy\u017c nie powiedz\u0105, \u017ce\u00a0szalejecie?\u201d (1 Kor 14,23 BW)<\/li>\n<li>C\u00f3\u017c wi\u0119c pozostaje, bracia? <b>Kiedy si\u0119 razem zbieracie<\/b>, ma ka\u017cdy z\u00a0was ju\u017c to\u00a0dar \u015bpiewania hymn\u00f3w, ju\u017c to\u00a0\u0142ask\u0119 nauczania albo\u00a0objawiania rzeczy skrytych, lub\u00a0dar j\u0119zyk\u00f3w, albo\u00a0wyja\u015bniania: wszystko niech s\u0142u\u017cy zbudowaniu\u201d (1 Kor 14,26 BT)<\/li>\n<li>Pozdrawiaj\u0105 was Ko\u015bcio\u0142y Azji. Pozdrawiaj\u0105 was serdecznie w\u00a0Panu Akwila i\u00a0Pryscylla razem ze <b>zbieraj\u0105cym si\u0119 w\u00a0ich domu Ko\u015bcio\u0142em<\/b>\u201d (1 Kor 16,19 BT)<\/li>\n<li>\u201ePozdr\u00f3wcie braci w\u00a0Laodycei, zar\u00f3wno Nimfasa, jak i\u00a0<b>Ko\u015bci\u00f3\u0142 [gromadz\u0105cy] si\u0119 w\u00a0jego domu<\/b>\u201d (Kol 4,15 BT)<\/li>\n<li>\u201e[\u2026] do\u00a0Apfii, siostry, do\u00a0naszego towarzysza broni Archipa i\u00a0do\u00a0<b>Ko\u015bcio\u0142a [gromadz\u0105cego] si\u0119 w\u00a0tym domu<\/b>\u201d (Flm 1,2 BT).<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u015awi\u0119ty Jakub r\u00f3wnie\u017c po\u015bwiadcza\u0142, \u017ce\u00a0pierwsi chrze\u015bcijanie si\u0119 zrzeszali:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eBracia moi, nie czy\u0144cie r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy osobami przy wyznawaniu wiary w\u00a0Jezusa Chrystusa, naszego Pana chwa\u0142y. Bo gdyby na <b>wasze zgromadzenie<\/b>przyszed\u0142 cz\u0142owiek ze z\u0142otymi pier\u015bcieniami na palcach i\u00a0we wspania\u0142ej szacie, a\u00a0przyszed\u0142by te\u017c ubogi w\u00a0n\u0119dznej szacie\u201d\u2026 (Jk 2,1-2 BW).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Analiza Dziej\u00f3w Apostolskich, najstarszej chrze\u015bcija\u0144skiej historii pierwszych chrze\u015bcijan, r\u00f3wnie\u017c wskazuje, \u017ce\u00a0pierwsi chrze\u015bcijanie nie \u017cyli w\u00a0odosobnieniu:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eA gdy sko\u0144czyli modlitw\u0119, zatrz\u0119s\u0142o si\u0119 miejsce, <b>na kt\u00f3rym byli zebrani<\/b>, i\u00a0nape\u0142nieni zostali wszyscy Duchem \u015awi\u0119tym, i\u00a0g\u0142osili z\u00a0odwag\u0105 S\u0142owo Bo\u017ce\u201d (Dz 4,31 BW)<\/li>\n<li>\u201eA przez r\u0119ce aposto\u0142\u00f3w dzia\u0142o si\u0119 w\u015br\u00f3d ludu wiele znak\u00f3w i\u00a0cud\u00f3w. <b>I zgromadzali si\u0119 wszyscy<\/b> jednomy\u015blnie w\u00a0przysionku Salomonowym\u201d\u2026 (Dz 5,12 BW)<\/li>\n<li>\u201eI podoba\u0142 si\u0119 ten wniosek ca\u0142emu <b>zgromadzeniu<\/b>, i\u00a0wybrali Szczepana, m\u0119\u017ca pe\u0142nego wiary i\u00a0Ducha \u015awi\u0119tego, i\u00a0Filipa, i\u00a0Prochora, i\u00a0Nikanora, i\u00a0Tymona, i\u00a0Parmena, i\u00a0Miko\u0142aja, prozelit\u0119 z\u00a0Antiochii\u201d\u2026 (Dz 6,5 BW)<\/li>\n<li>\u201eGdy sobie to\u00a0u\u015bwiadomi\u0142, uda\u0142 si\u0119 do\u00a0domu Marii, matki Jana, kt\u00f3rego nazywano Markiem, gdzie by\u0142o wielu <b>zgromadzonych na modlitwie<\/b>\u201d (Dz 12,12 BW)<\/li>\n<li>\u201eA gdy wys\u0142a\u0144cy przyszli do\u00a0Antiochii, <b>zgromadzili zb\u00f3r<\/b> i\u00a0oddali list\u201d (Dz 15,30 BW)<\/li>\n<li>\u201eA pierwszego dnia po sabacie, <b>gdy si\u0119 zebrali\u015bmy<\/b> na \u0142amanie chleba, Pawe\u0142, kt\u00f3ry mia\u0142 odjecha\u0107 nazajutrz, przemawia\u0142 do\u00a0nich i\u00a0przeci\u0105gn\u0105\u0142 mow\u0119 a\u017c do\u00a0p\u00f3\u0142nocy\u201d (Dz 20,7 BW).<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>\u2013 S\u0142uchajcie Ko\u015bcio\u0142a<\/b><br \/>\nSamo trwanie chrze\u015bcijan we wsp\u00f3lnocie to\u00a0jeszcze nie wszystko. Trwanie we wsp\u00f3lnocie implikuje pewne konsekwencje. \u017baden chrze\u015bcijanin od pocz\u0105tku istnienia Ko\u015bcio\u0142a nie jest \u201ewolnym strzelcem\u201d, ale\u00a0istnieje zasada hierarchii i\u00a0podporz\u0105dkowania si\u0119 kierowniczym elementom wsp\u00f3lnoty, do\u00a0jakiej si\u0119 przynale\u017cy. O\u00a0tym uczy ju\u017c Nowy Testament w\u00a0kilku miejscach.<br \/>\nO konieczno\u015bci pos\u0142usze\u0144stwa Ko\u015bcio\u0142owi uczy\u0142 ju\u017c Pan Jezus:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eJe\u015bli i\u00a0tych nie us\u0142ucha, donie\u015b Ko\u015bcio\u0142owi! A\u00a0je\u015bli nawet Ko\u015bcio\u0142a nie us\u0142ucha, niech ci b\u0119dzie jak poganin i\u00a0celnik!\u201d (Mt 18,17 BT).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Pierwotny Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 wi\u0119c pos\u0142uszny nakazowi Pana i\u00a0zobowi\u0105zywa\u0142 innych do\u00a0przestrzegania jego zalece\u0144:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eZaklinam ci\u0119 wobec Boga i\u00a0Chrystusa Jezusa, i\u00a0wybranych anio\u0142\u00f3w, <b>aby\u015b tego przestrzega\u0142<\/b> bez uprzedze\u0144, nie powoduj\u0105c si\u0119 w\u00a0niczym stronniczo\u015bci\u0105\u201d (1 Tm 5,21 BT).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Pierwotny Ko\u015bci\u00f3\u0142 mia\u0142 od pocz\u0105tku swoich kierownik\u00f3w duchowych, kt\u00f3rzy innym dawali r\u00f3\u017cne zalecenia:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eUwa\u017cajcie na samych siebie i\u00a0na ca\u0142e stado, nad kt\u00f3rym Duch \u015awi\u0119ty ustanowi\u0142 was biskupami, aby\u015bcie <b>kierowali Ko\u015bcio\u0142em<\/b> Boga, kt\u00f3ry On naby\u0142 w\u0142asn\u0105 krwi\u0105\u201d (Dz 20,28 BT)<\/li>\n<li>\u201e<b>B\u0105d\u017acie pos\u0142uszni waszym prze\u0142o\u017conym i\u00a0b\u0105d\u017acie im ulegli<\/b>, poniewa\u017c oni czuwaj\u0105 nad duszami waszymi i\u00a0musz\u0105 zda\u0107 spraw\u0119 z\u00a0tego. Niech to\u00a0czyni\u0105 z\u00a0rado\u015bci\u0105, a\u00a0nie ze smutkiem, bo to\u00a0nie by\u0142oby dla was korzystne\u201d (Hbr 13,17 BT)<\/li>\n<li>\u201ePrezbiterzy, <b>kt\u00f3rzy dobrze przewodnicz\u0105<\/b>, niech b\u0119d\u0105 uwa\u017cani za\u00a0godnych podw\u00f3jnej czci, najbardziej ci, kt\u00f3rzy trudz\u0105 si\u0119 g\u0142oszeniem s\u0142owa i\u00a0nauczaniem\u201d (1 Tm 5,17 BT)<\/li>\n<li>\u201eProsimy was, bracia, aby\u015bcie <b>uznawali tych<\/b>, kt\u00f3rzy w\u015br\u00f3d was pracuj\u0105,<b>kt\u00f3rzy przewodz\u0105 wam i\u00a0w\u00a0Panu was napominaj\u0105<\/b>\u201d (1 Tes 5,12 BT)<\/li>\n<li>\u201eJe\u017celi kto\u015b nie pos\u0142ucha s\u0142\u00f3w naszego listu, tego sobie zaznaczcie i\u00a0nie obcujcie z\u00a0nim, aby si\u0119 zawstydzi\u0142\u201d (2 Tes 3,14 BT)<\/li>\n<li>\u201eJe\u017celi kto\u015b jest g\u0142odny, niech zaspokoi g\u0142\u00f3d u\u00a0siebie w\u00a0domu, aby\u015bcie si\u0119 nie zbierali ku pot\u0119pieniu [waszemu]. Co do\u00a0reszty, <b>zarz\u0105dz\u0119, gdy do\u00a0was przyb\u0119d\u0119<\/b>\u201d (1 Kor 11,34 BT)<\/li>\n<li>\u201ePoza tym, niech ka\u017cdy \u017cyje tak, jak mu wyznaczy\u0142 Pan, w\u00a0takim stanie, w\u00a0jakim powo\u0142a\u0142 go B\u00f3g; <b>tak te\u017c zarz\u0105dzam we wszystkich zborach<\/b>\u201d (1\u00a0Kor 7,17 BW)<\/li>\n<li>\u201eW tym celu zostawi\u0142em ci\u0119 na Krecie, by\u015b zaleg\u0142e sprawy nale\u017cycie za\u0142atwi\u0142 i\u00a0ustanowi\u0142 w\u00a0ka\u017cdym mie\u015bcie prezbiter\u00f3w. <b>Jak ci zarz\u0105dzi\u0142em<\/b>, [mo\u017ce nim zosta\u0107]\u201d\u2026 (Tt 1,5 BT)<\/li>\n<li>\u201eBiskup za\u015b ma by\u0107 nienaganny, m\u0105\u017c jednej \u017cony, trze\u017awy, umiarkowany, przyzwoity, go\u015bcinny, dobry nauczyciel, [\u2026] <b>kt\u00f3ry by w\u0142asnym domem dobrze zarz\u0105dza\u0142<\/b>, <b>dzieci trzyma\u0142 w\u00a0pos\u0142usze\u0144stwie<\/b> i\u00a0wszelkiej uczciwo\u015bci\u201d\u2026 (1 Tm 3,2.4 BW)<\/li>\n<li>\u201eBo je\u017celi kto\u015b nie potrafi <b>w\u0142asnym domem zarz\u0105dza\u0107<\/b>, jak\u017ce b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 mie\u0107 na pieczy Ko\u015bci\u00f3\u0142 Bo\u017cy?\u201d (1 Tm 3,5 BW)<\/li>\n<li>\u201eBiskup bowiem winien by\u0107 [\u2026] przestrzegaj\u0105cym niezawodnej wyk\u0142adni nauki, aby przekazuj\u0105c zdrow\u0105 nauk\u0119, <b>m\u00f3g\u0142 udziela\u0107 upomnie\u0144 i\u00a0przekonywa\u0107 opornych<\/b>\u201d (Tt 1,7-9 BT).<\/li>\n<\/ul>\n<p>W pierwotnym Ko\u015bciele podejmowano szereg decyzji, jakie cz\u0119sto by\u0142y wi\u0105\u017c\u0105ce dla wsp\u00f3lnoty:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eKiedy przechodzili przez miasta, <b>nakazywali im przestrzega\u0107 postanowie\u0144<\/b>powzi\u0119tych w\u00a0Jerozolimie przez Aposto\u0142\u00f3w i\u00a0starszych\u201d (Dz 16,4 BT)<\/li>\n<li>\u201eWiecie przecie\u017c, <b>jakie nakazy<\/b> dali\u015bmy wam przez Pana Jezusa\u201d (1 Tes 4,2 BT)<\/li>\n<li>\u201eZach\u0119cam was jedynie, bracia, aby\u015bcie coraz bardziej si\u0119 doskonalili i\u00a0starali zachowa\u0107 spok\u00f3j, spe\u0142nia\u0107 w\u0142asne obowi\u0105zki i\u00a0pracowa\u0107 w\u0142asnymi r\u0119kami, <b>jak to\u00a0wam nakazali\u015bmy<\/b>\u201d (1 Tes 4,11 BT)<\/li>\n<li>\u201eCo do\u00a0was, ufamy w\u00a0Panu, <b>\u017ce to, co nakazujemy<\/b>, czynicie i\u00a0b\u0119dziecie czyni\u0107\u201d (2 Tes 3,4 BT)<\/li>\n<li>\u201e<b>Nakazujemy wam<\/b>, bracia, w\u00a0imieniu Pana Jezusa Chrystusa, aby\u015bcie stronili od ka\u017cdego brata, kt\u00f3ry \u017cyje nieporz\u0105dnie, a\u00a0nie wed\u0142ug nauki, kt\u00f3r\u0105 otrzymali\u015bcie od nas\u201d (2 Tes 3,6 BW)<\/li>\n<li>\u201eBo gdy byli\u015bmy u\u00a0was, <b>nakazali\u015bmy wam<\/b>: Kto nie chce pracowa\u0107, niechaj te\u017c nie je\u201d (2 Tes 3,10 BW)<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>\u201e<b>Tym te\u017c nakazujemy<\/b> i\u00a0napominamy ich przez Pana Jezusa Chrystusa, aby w\u00a0cicho\u015bci pracowali i\u00a0w\u0142asny chleb jedli\u201d (2 Tes 3,12 BW)<\/li>\n<li>\u201eM\u00f3wi\u0105c to, mia\u0142em na my\u015bli, bracia, mnie samego i\u00a0Apollosa, ze wzgl\u0119du na was, aby\u015bcie mogli zrozumie\u0107, \u017ce\u00a0<b>nie wolno<\/b> wykracza\u0107 ponad to, co zosta\u0142o napisane, i\u00a0niech nikt w\u00a0swej pysze nie wynosi si\u0119 nad drugiego\u201d (1 Kor 4,6 BT)<\/li>\n<li>\u201eA wy\u015bcie wzbili si\u0119 w\u00a0pych\u0119, zamiast si\u0119 raczej zasmuci\u0107 i\u00a0<b>wykluczy\u0107 spo\u015br\u00f3d siebie<\/b> tego, kto takiego uczynku si\u0119 dopu\u015bci\u0142\u201d (1 Kor 5,2 BW, por.\u00a03 J 10 w\u00a0BT).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 wi\u0119c od pocz\u0105tku mia\u0142 swych kierownik\u00f3w, przez kt\u00f3rych wyznacza\u0142 swym wiernym r\u00f3\u017cne zadania do\u00a0wykonania:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eW\u00f3wczas <u>postanowili aposto\u0142owie<\/u> i\u00a0starsi razem z\u00a0ca\u0142ym zborem <b>pos\u0142a\u0107<\/b>do\u00a0Antiochii wraz z\u00a0Paw\u0142em i\u00a0Barnab\u0105 wybranych spo\u015br\u00f3d siebie m\u0119\u017c\u00f3w: Jud\u0119, zwanego Barsabaszem, i\u00a0Sylasa, zajmuj\u0105cych w\u015br\u00f3d braci przoduj\u0105ce stanowisko\u201d\u2026 (Dz 15,22 BW)<\/li>\n<li>\u201e<b>Postanowili\u015bmy<\/b> jednomy\u015blnie <b>pos\u0142a\u0107<\/b> do\u00a0was wybranych m\u0119\u017c\u00f3w wraz z\u00a0umi\u0142owanymi naszymi Barnab\u0105 i\u00a0Paw\u0142em\u201d\u2026 (Dz 15,25 BW)<\/li>\n<li>\u201e<b>Postanowili\u015bmy bowiem<\/b>, Duch \u015awi\u0119ty i\u00a0my, by nie nak\u0142ada\u0107 na was \u017cadnego innego ci\u0119\u017caru opr\u00f3cz nast\u0119puj\u0105cych rzeczy niezb\u0119dnych\u201d\u2026 (Dz 15,28 BW)<\/li>\n<li>\u201e<b>Wys\u0142ani przez Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/b> szli przez Fenicj\u0119 i\u00a0Samari\u0119, sprawiaj\u0105c wielk\u0105 rado\u015b\u0107 braciom opowiadaniem o\u00a0nawr\u00f3ceniu pogan\u201d (Dz 15,3 BT)<\/li>\n<li>\u201eCo wi\u0119cej, <b>przez same Ko\u015bcio\u0142y zosta\u0142 on ustanowiony<\/b> towarzyszem naszej podr\u00f3\u017cy w\u00a0tym dziele, oko\u0142o kt\u00f3rego si\u0119 trudzimy ku chwale samego Pana i\u00a0ku zaspokojeniu naszego pragnienia\u201d\u2026 (2 Kor 8,19 BT)<\/li>\n<li>\u201eJe\u015bli chodzi o\u00a0zbi\u00f3rk\u0119, kt\u00f3ra si\u0119 odbywa na rzecz \u015bwi\u0119tych, <b>zr\u00f3bcie tak, jak poleci\u0142em<\/b> Ko\u015bcio\u0142om Galacji\u201d (1 Kor 16,1 BT).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ranga o\u015bwiadczenia Ko\u015bcio\u0142a i\u00a0jego przyw\u00f3dc\u00f3w od pocz\u0105tku mia\u0142a wy\u017cszo\u015b\u0107 nad osobistym mniemaniem poszczeg\u00f3lnego chrze\u015bcijanina:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eMo\u017ce kto\u015b uwa\u017ca za\u00a0w\u0142a\u015bciwe spiera\u0107 si\u0119 nadal, <b>my jednak nie jeste\u015bmy takiego zdania; ani\u00a0my, ani\u00a0Ko\u015bcio\u0142y Bo\u017ce<\/b>. <b>Udzielaj\u0105c tych poucze\u0144<\/b>, nie pochwalam was i\u00a0za\u00a0to, \u017ce\u00a0schodzicie si\u0119 razem nie na lepsze, ale\u00a0ku gorszemu\u201d (1 Kor 11,16-17 BT)<\/li>\n<li>\u201eTo przede wszystkim miejcie na uwadze, \u017ce\u00a0\u017cadne proroctwo Pisma <b>nie jest dla prywatnego wyja\u015bnienia<\/b>\u201d (2 P 1,20 BT)<\/li>\n<li>\u201eBiskup bowiem winien by\u0107 [\u2026] przestrzegaj\u0105cym niezawodnej wyk\u0142adni nauki, aby przekazuj\u0105c zdrow\u0105 nauk\u0119, m\u00f3g\u0142 udziela\u0107 upomnie\u0144 i\u00a0przekonywa\u0107 opornych\u201d (Tt 1,7-9 BT).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Jak wida\u0107 z\u00a0tego tekstu, biskup by\u0142 tym, kt\u00f3ry przestrzega\u0142 wyk\u0142adni i\u00a0mia\u0142 pilnowa\u0107, aby nie by\u0142o dowolno\u015bci interpretacji. Wida\u0107 wi\u0119c, \u017ce\u00a0NT od pocz\u0105tku nie uznaje zasady dowolnej interpretacji nauki apostolskiej, jak to\u00a0si\u0119 tylko komu spodoba.<br \/>\nAutorzy natchnieni Nowego Testamentu zlecaj\u0105 te\u017c innym kierownicz\u0105 rol\u0119 wzgl\u0119dem innych chrze\u015bcijan, np.\u00a0Pawe\u0142 Tymoteuszowi:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eJak prosi\u0142em ci\u0119, by\u015b pozosta\u0142 w\u00a0Efezie, kiedy wybiera\u0142em si\u0119 do\u00a0Macedonii, [tak prosz\u0119 teraz], <b>aby\u015b nakaza\u0142 niekt\u00f3rym<\/b> zaprzesta\u0107 g\u0142oszenia niew\u0142a\u015bciwej nauki\u201d\u2026 (1 Tm 1,3 BT)<\/li>\n<li>\u201e<b>To nakazuj<\/b> i\u00a0tego nauczaj! Niechaj nikt nie lekcewa\u017cy twego m\u0142odego wieku, lecz wzorem b\u0105d\u017a\u00a0dla wiernych w\u00a0mowie, w\u00a0obej\u015bciu, w\u00a0mi\u0142o\u015bci, w\u00a0wierze, w\u00a0czysto\u015bci!\u201d (1 Tm 4,11-12 BT)<\/li>\n<li>\u201e<b>I to\u00a0nakazu<\/b><u>j<\/u>, a\u017ceby by\u0142y nienaganne\u201d (1 Tm 5,7 BT)<\/li>\n<li>\u201eBogaczom tego \u015bwiata <b>nakazuj<\/b>, a\u017ceby si\u0119 nie wynosili i\u00a0nie pok\u0142adali nadziei w\u00a0niepewnym bogactwie, lecz w\u00a0Bogu, kt\u00f3ry nam ku u\u017cywaniu wszystkiego obficie udziela\u201d (1 Tm 6,17 BW).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Te cztery ostatnie fragmenty pokazuj\u0105, \u017ce\u00a0kierownictwo w\u00a0pierwotnym Ko\u015bciele by\u0142o nie tylko przywilejem, jaki mieli autorzy tekst\u00f3w natchnionych pisanych do\u00a0wsp\u00f3lnot, ale\u00a0i\u00a0inni go posiadali. R\u00f3wnie\u017c <i>Didache<\/i> zleca innym funkcje kierownicze nad wsp\u00f3lnot\u0105 (np. VII, 4, cytat podaj\u0119 ni\u017cej).<br \/>\nKo\u015bci\u00f3\u0142 wyznacza\u0142, kto ma rz\u0105dzi\u0107 nad wiernymi i\u00a0krytykowa\u0142 tych, kt\u00f3rzy robili to\u00a0samowolnie:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eNapisa\u0142em do\u00a0zboru kr\u00f3tki list, lecz Diotrefes, kt\u00f3ry lubi odgrywa\u0107 w\u015br\u00f3d nich kierownicz\u0105 rol\u0119, <b>nie uznaje nas<\/b>\u201d (3 J 9 BW).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 od pocz\u0105tku wyznacza\u0142 przez swych kierownik\u00f3w zadania do\u00a0wykonania i\u00a0weryfikowa\u0142 dary duchowe:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201ePozostawi\u0142em ci\u0119 na Krecie w\u00a0tym celu, aby\u015b uporz\u0105dkowa\u0142 to, co pozosta\u0142o do\u00a0zrobienia, i\u00a0ustanowi\u0142 po miastach starszych, <b>jak ci nakaza\u0142em<\/b>\u201d\u2026 (Tt 1,5 BW)<\/li>\n<li>\u201e<b>Celem za\u015b nakazu<\/b> jest mi\u0142o\u015b\u0107, p\u0142yn\u0105ca z\u00a0czystego serca, dobrego sumienia i\u00a0wiary nieob\u0142udnej\u201d (1 Tm 1,5 BT)<\/li>\n<li>\u201e<b>Ten nakaz daj\u0119 ci<\/b>, synu Tymoteuszu, aby\u015b wed\u0142ug dawnych g\u0142oszonych o\u00a0tobie przepowiedni stacza\u0142 zgodnie z\u00a0nimi dobry b\u00f3j\u201d (1 Tm 1,18 BW)<\/li>\n<li>\u201eBogaczom tego \u015bwiata <b>nakazuj<\/b>, a\u017ceby si\u0119 nie wynosili i\u00a0nie pok\u0142adali nadziei w\u00a0niepewnym bogactwie, lecz w\u00a0Bogu, kt\u00f3ry nam ku u\u017cywaniu wszystkiego obficie udziela\u201d (1 Tym 6,17 BW)<\/li>\n<li>\u201e<b>Nakazuj\u0119 ci<\/b> przed obliczem Boga, kt\u00f3ry wszystko o\u017cywia, przed obliczem Chrystusa Jezusa, kt\u00f3ry przed Poncjuszem Pi\u0142atem z\u0142o\u017cy\u0142 dobre wyznanie\u201d\u2026 (1 Tm 6,13 BW)<\/li>\n<li>\u201eNie zaniedbuj w\u00a0sobie <b>charyzmatu<\/b>, kt\u00f3ry <b>zosta\u0142 ci dany<\/b> za\u00a0spraw\u0105 proroctwa i\u00a0<b>przez na\u0142o\u017cenie r\u0105k kolegium prezbiter\u00f3w<\/b>\u201d (1 Tm 4,14 BT)<\/li>\n<li>\u201eKiedy Szymon ujrza\u0142, \u017ce\u00a0Aposto\u0142owie <b>przez nak\u0142adanie r\u0105k udzielali Ducha \u015awi\u0119tego<\/b>, przyni\u00f3s\u0142 im pieni\u0105dze\u201d (Dz 8,18 BT).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 ju\u017c od pocz\u0105tku czu\u0142 si\u0119 zobowi\u0105zany do\u00a0udzielania napomnie\u0144 swym wiernym:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eTrwaj\u0105cych w\u00a0grzechu <b>upominaj w\u00a0obecno\u015bci wszystkich<\/b>, \u017ceby tak\u017ce i\u00a0pozostali przejmowali si\u0119 l\u0119kiem\u201d (1 Tm 5,20 BT).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Przy okazji tego tekstu zn\u00f3w widzimy nie tylko idee poddania si\u0119 kierownikowi wsp\u00f3lnoty ale\u00a0i\u00a0aluzje do\u00a0istnienia samej wsp\u00f3lnoty, wobec kt\u00f3rej chrze\u015bcijanin jest upomniany.<br \/>\nNowy Testament nie potwierdza wi\u0119c od pocz\u0105tku idei ani\u00a0mo\u017cliwo\u015bci trwania chrze\u015bcijanina w\u00a0oderwaniu od chrze\u015bcija\u0144skiej wsp\u00f3lnoty. Nie sprzyja te\u017c w\u00a0\u017cadnym wypadku idei niepos\u0142usze\u0144stwa kierowniczym sk\u0142adnikom Ko\u015bcio\u0142a. Te jak najbardziej widoczne w\u00a0Nowym Testamencie cechy pierwotnego Ko\u015bcio\u0142a znalaz\u0142y kontynuacj\u0119 w\u00a0p\u00f3\u017aniejszych etapach jego rozwoju. Przyjrzymy si\u0119 teraz staro\u017cytnym tekstom pozostawionym nam przez chrze\u015bcijan, kt\u00f3rzy osobi\u015bcie znali \u017cyj\u0105cych uczni\u00f3w samych aposto\u0142\u00f3w, wi\u0119c teksty jakie nam pozostawili, s\u0105 zapisem najczystszej apostolskiej nauki, jakiej sami byli \u015bwiadkami. Do\u00a0takich mo\u017cna z\u00a0pewno\u015bci\u0105 zaliczy\u0107 Klemensa Rzymskiego pisz\u0105cego do\u00a0Koryntu ju\u017c bardzo wcze\u015bnie, bo oko\u0142o roku 90, a\u00a0tak\u017ce Ignacego Antioche\u0144skiego, kt\u00f3ry w\u00a0roku 107 napisa\u0142 kilka list\u00f3w. Przyjrzymy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dzie\u0142ku wczesnochrze\u015bcija\u0144skiemu <i>Didache<\/i>, jakie powsta\u0142o oko\u0142o roku 100, a\u00a0tak\u017ce homilii przypisywanej niegdy\u015b Klemensowi, napisanej na pocz\u0105tku II\u00a0wieku. Staro\u017cytno\u015b\u0107 tych tekst\u00f3w, powsta\u0142ych w\u00a0czasie r\u00f3wnoleg\u0142ym do\u00a0okresu powstawania Nowego Testamentu, przekonuje nas o\u00a0istnieniu zachowanej w\u00a0nich bezcennej i\u00a0czystej tradycji apostolskiej, jakiej s\u0105 one niew\u0105tpliwymi skarbcami. Ograniczam si\u0119 tylko do\u00a0podania tekst\u00f3w powsta\u0142ych pod koniec I\u00a0wieku i\u00a0na pocz\u0105tku II\u00a0wieku, bowiem teksty p\u00f3\u017aniejsze mog\u0142yby by\u0107 uznane jako nie b\u0119d\u0105ce ju\u017c bezpo\u015brednim echem apostolskiej nauki g\u0142oszonej przez naocznych \u015bwiadk\u00f3w aposto\u0142\u00f3w. Te teksty, jakie podaj\u0119 ni\u017cej, s\u0105 natomiast wystarczaj\u0105co wczesne, aby mo\u017cna by\u0142o uzna\u0107, \u017ce\u00a0s\u0105 one bezpo\u015brednim zapisem oryginalnej apostolskiej nauki, kt\u00f3ra w\u00a0momencie ich powstawania wci\u0105\u017c by\u0142a jeszcze g\u0142oszona przez naocznych \u015bwiadk\u00f3w \u017cycia aposto\u0142\u00f3w.<br \/>\nChrze\u015bcijanie gromadzili si\u0119 wsp\u00f3lnie:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201e<b>W zgromadzeniu<\/b> b\u0119dziesz wyznawa\u0142 swoje b\u0142\u0119dy\u201d (<i>Didache<\/i>, IV, 14).<\/li>\n<li>\u201eW dniu Pana w\u00a0niedziel\u0119, <b>gromad\u017acie si\u0119 razem<\/b>, by \u0142ama\u0107 chleb i\u00a0sk\u0142ada\u0107 dzi\u0119kczynienie, a\u00a0wyznawajcie ponadto wasze grzechy, aby ofiara wasza by\u0142a czysta\u201d (tam\u017ce, XIV, 1)<\/li>\n<li>\u201e<b>Gromad\u017acie si\u0119 cz\u0119sto razem<\/b>, by szuka\u0107 tego co s\u0142u\u017cy duszom\u201d\u2026 (tam\u017ce, XVI, 2).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Didache w\u00a0wielu miejscach nakazuje zlecanie podporz\u0105dkowywania si\u0119 pewnym regu\u0142om wsp\u00f3lnotowym. Oto przyk\u0142ady:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eTemu za\u015b, kto ma by\u0107 chrzczony, <b>przyka\u017c<\/b>, by po\u015bci\u0142 przez dzie\u0144 lub\u00a0dwa dni przedtem\u201d (VII, 4; por.\u00a0XV, 3)<\/li>\n<li>\u201eJe\u015bliby kto\u015b przyszed\u0142 i\u00a0naucza\u0142 was wszystkiego tego, co zosta\u0142o wy\u017cej powiedziane, przyjmijcie go\u201d (XI, 1).<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u201ePrzyjmijcie go\u201d \u2013 nietrudno zauwa\u017cy\u0107 tu zn\u00f3w aluzje do\u00a0istnienia wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3ra \u017cyje wedle konkretnych wsp\u00f3lnotowych regu\u0142.<br \/>\nO tym, \u017ce\u00a0chrze\u015bcijanie mieli si\u0119 podporz\u0105dkowywa\u0107 kap\u0142anom, \u015bwiadczy\u0142 ju\u017c oko\u0142o roku 90 Klemens Rzymski, kt\u00f3ry pisa\u0142:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eCzcijmy Pana Jezusa Chrystusa, kt\u00f3rego krew zosta\u0142a za\u00a0nas wylana, szanujmy<u> <\/u><b>naszych zwierzchnik\u00f3w<\/b>, powa\u017cajmy starszych\u201d\u2026 (<i>List do\u00a0Ko\u015bcio\u0142a w\u00a0Koryncie<\/i>, XXI, 6).<\/li>\n<li>\u201eWy zatem, kt\u00f3rzy dali\u015bcie pocz\u0105tek buntowi, <b>podporz\u0105dkujcie si\u0119 waszym prezbiterom<\/b>, przyjmijcie kar\u0119 jako drog\u0119 do\u00a0nawr\u00f3cenia\u201d\u2026 (tam\u017ce, LVII, 1).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Sam Klemens jako biskup Rzymu wymaga\u0142 te\u017c i\u00a0pos\u0142usze\u0144stwa od Koryntu wzgl\u0119dem swych poucze\u0144, jakie daje w\u00a0swym li\u015bcie. Przytoczmy te godne uwagi s\u0142owa Klemensa:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eJe\u015bli kto\u015b jednak odm\u00f3wi <b>pos\u0142usze\u0144stwa<\/b> s\u0142owom, jakie <b>B\u00f3g przez nas do\u00a0niego zwraca\u0142<\/b>, <b>niech wie, \u017ce\u00a0niema\u0142\u0105 ponosi win\u0119<\/b> i\u00a0nara\u017ca si\u0119 na niema\u0142e niebezpiecze\u0144stwo\u201d (tam\u017ce, LIX, 1)<\/li>\n<li>\u201eSprawicie nam wiele rado\u015bci i\u00a0wesela, je\u015bli b\u0119dziecie <b>pos\u0142uszni<\/b> temu, co\u015bmy wam napisali przez Ducha \u015awi\u0119tego\u201d (tam\u017ce, LXIII, 2).<\/li>\n<\/ul>\n<p>To zaskakuj\u0105ce naleganie Klemensa do\u00a0pos\u0142usze\u0144stwa zaleceniom p\u0142yn\u0105cym od niego s\u0105 pi\u0119knym, bo bardzo wczesnym potwierdzeniem istniej\u0105cej u\u00a0biskup\u00f3w Rzymu \u015bwiadomo\u015bci prymatu wzgl\u0119dem innych wsp\u00f3lnot.<br \/>\nChrze\u015bcijanie mieli we wsp\u00f3lnotach idee podporz\u0105dkowania swym kierownikom duchowym. Buntownikom w\u015br\u00f3d korynckiej wsp\u00f3lnoty Klemens zaleca\u0142 zastosowa\u0107 do\u00a0siebie takie to\u00a0s\u0142owa:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201e[\u2026] oddal\u0119 si\u0119, dok\u0105d zechcecie i\u00a0<b>zrobi\u0119 to, co poleci zgromadzenie<\/b>. Byleby tylko trz\u00f3dka Chrystusowa \u017cy\u0142a w\u00a0pokoju razem z\u00a0wyznaczonymi sobie prezbiterami\u201d (tam\u017ce, LIV, 2; por.\u00a0tam\u017ce, LXIII, 1).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Klemens pisa\u0142 te\u017c o\u00a0podporz\u0105dkowaniu si\u0119 chrze\u015bcijanek zaleceniom wsp\u00f3lnoty korynckiej:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eNapominali\u015bcie te\u017c kobiety, <b>by wype\u0142nia\u0142y wszystkie swe obowi\u0105zki<\/b>z\u00a0sumieniem nieskazitelnym [\u2026] Uczyli\u015bcie je, jak maj\u0105 rz\u0105dzi\u0107 w\u0142asnym domem w\u00a0spos\u00f3b \u015bwi\u0119ty i\u00a0z\u00a0wielka roztropno\u015bci\u0105, <b>nie uchylaj\u0105c si\u0119 nigdy od regu\u0142y pos\u0142usze\u0144stwa<\/b>\u201d (tam\u017ce, I, 3).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Powsta\u0142a na pocz\u0105tku II\u00a0wieku najstarsza homilia chrze\u015bcija\u0144ska, tzw.\u00a0II\u00a0List Klemensa, r\u00f3wnie\u017c \u015bwiadczy o\u00a0tym, \u017ce\u00a0w\u00a0pierwotnym chrze\u015bcija\u0144stwie istnia\u0142a zasada podporz\u0105dkowania si\u0119 wiernych przyw\u00f3dcom chrze\u015bcija\u0144skiej wsp\u00f3lnoty:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eA nie zadawalajmy si\u0119 tylko tym, \u017ce\u00a0wydajemy si\u0119 wierni i\u00a0uwa\u017cni, dop\u00f3ki<b>s\u0142uchamy napomnie\u0144 kap\u0142an\u00f3w<\/b>\u201d\u2026 (Tzw. <i>II List do\u00a0Koryntian Klemensa<\/i>, XVII, 3).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Takie samo my\u015blenie reprezentowa\u0142 Ignacy Antioche\u0144ski, \u017cyj\u0105cy bardzo wcze\u015bnie, bo <b>przed rokiem 107<\/b> (zgin\u0105\u0142 w\u00a0tym roku jako m\u0119czennik). Jego \u015bwiadectwa na temat \u017cycia pierwszych chrze\u015bcijan s\u0105 wi\u0119c bardzo wa\u017cne. Listy, jakie napisa\u0142, zachowa\u0142y si\u0119 do\u00a0dzi\u015b. Wspominali o\u00a0nich inni pisarze wczesnochrze\u015bcija\u0144scy, \u017cyj\u0105cy w\u00a0II\u00a0wieku. Na przyk\u0142ad \u015bw. Polikarp ze Smyrny, pisz\u0105cy o\u00a0nim r\u00f3wnie\u017c oko\u0142o roku 107 (por. <i>List do\u00a0Ko\u015bcio\u0142a w\u00a0Filippi<\/i>, XIII, 1).<br \/>\nIgnacy pisa\u0142 tak oto o\u00a0zasadzie podporz\u0105dkowania si\u0119 chrze\u015bcijan pierwszych wsp\u00f3lnot:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201e<b>Nale\u017cy zatem<\/b>, aby\u015bcie <b>post\u0119powali zgodnie z\u00a0my\u015bl\u0105 biskupa<\/b>, co te\u017c czynicie\u201d (Ignacy Antioche\u0144ski, <i>Do Ko\u015bcio\u0142a w\u00a0Efezie<\/i>, IV, 1)<\/li>\n<li>\u201e[\u2026] <b>aby\u015bcie zjednoczeni<\/b> w\u00a0jednym <b>pos\u0142usze\u0144stwie, poddani biskupowi i\u00a0kap\u0142anom<\/b>, we wszystkim byli u\u015bwi\u0119ceni\u201d (tam\u017ce, II, 2)<\/li>\n<li>\u201eKto nie przychodzi na zgromadzenie, ten ju\u017c popad\u0142 w\u00a0pych\u0119 i\u00a0sam siebie os\u0105dzi\u0142. <b>Starajmy si\u0119 zatem nie przeciwstawia\u0107 si\u0119 biskupowi<\/b>, aby\u015bmy byli poddani Bogu\u201d (tam\u017ce, V, 3)<\/li>\n<li>\u201eKa\u017cdego bowiem, kogo Gospodarz przysy\u0142a jako <b>w\u0142odarza<\/b> swego domu, tak winni\u015bmy przyj\u0105\u0107, jak Tego, kt\u00f3ry go przys\u0142a\u0142. Jest wi\u0119c rzecz\u0105 jasn\u0105, \u017ce\u00a0<b>na biskupa musimy patrze\u0107 jak na samego Pana<\/b>\u201d (tam\u017ce, VI, 1)<\/li>\n<li>\u201e[\u2026] starajcie si\u0119 wszystko czyni\u0107 w\u00a0zgodzie Bo\u017cej <b>pod kierunkiem biskupa<\/b>, kt\u00f3ry <b>zast\u0119puje wam Boga<\/b>, kap\u0142an\u00f3w zast\u0119puj\u0105cych rad\u0119 Aposto\u0142\u00f3w i\u00a0moich najdro\u017cszych diakon\u00f3w [\u2026] <b>nie r\u00f3bcie niczego bez biskupa i\u00a0bez kap\u0142an\u00f3w<\/b>.<b>I nie pr\u00f3bujcie przedstawia\u0107 jako rozs\u0105dne tego, co robicie na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119, lecz wszystko r\u00f3bcie wsp\u00f3lnie<\/b>\u201d (Ignacy, <i>Do Ko\u015bcio\u0142a w\u00a0Magnezji<\/i>, VI, 1-2)<\/li>\n<li>\u201e<b>B\u0105d\u017acie poddani<\/b> biskupowi\u201d\u2026 (tam\u017ce, XIII, 2)<\/li>\n<li>\u201eJest zatem rzecz\u0105 konieczn\u0105, aby\u015bcie \u2013 tak, jak to\u00a0czynicie \u2013 <b>nie robili nic bez waszego biskupa, lecz aby\u015bcie byli pos\u0142uszni tak\u017ce i\u00a0kap\u0142anom<\/b> niby aposto\u0142om Jezusa Chrystusa, [\u2026] Znaczy to, \u017ce\u00a0kto czyni co\u015b bez biskupa, kap\u0142an\u00f3w i\u00a0diakon\u00f3w, ten nie ma czystego sumienia\u201d (Ignacy, <i>Do Ko\u015bcio\u0142a w\u00a0Tralleis<\/i>, II, 2 i\u00a0VII, 2; por.\u00a0tam\u017ce, XIII, 2)<\/li>\n<li>\u201eJeste\u015bcie rado\u015bci\u0105 moj\u0105 wieczn\u0105 i\u00a0trwa\u0142\u0105, zw\u0142aszcza je\u015bli wszyscy<b>pozostajecie w\u00a0jedno\u015bci z\u00a0biskupem, jego kap\u0142anami i\u00a0diakonami<\/b>\u201d\u2026 (Ignacy, <i>Do Ko\u015bcio\u0142a w\u00a0Filadelfii<\/i>, wst\u0119p; por.\u00a0tam\u017ce, IV, 1)<\/li>\n<li>\u201e<b>Trwajcie przy biskupie, kap\u0142anach i\u00a0diakonach<\/b>!\u201d (tam\u017ce, VII, 1)<\/li>\n<li>\u201e<b>Nie czy\u0144cie nic bez biskupa<\/b>\u201d (tam\u017ce, VII, 2)<\/li>\n<li>\u201eWszyscy id\u017acie za\u00a0biskupem, jak Jezus Chrystus za\u00a0Ojcem, i\u00a0za\u00a0waszymi kap\u0142anami, jak za\u00a0Aposto\u0142ami. [\u2026] Niechaj nikt w\u00a0sprawach dotycz\u0105cych Ko\u015bcio\u0142a <b>nie robi niczego bez biskupa<\/b>. Uwa\u017cajcie za\u00a0wa\u017cn\u0105 tylko tak\u0105 Eucharysti\u0119, kt\u00f3ra sprawowana jest <b>pod przewodnictwem biskupa<\/b>, lub\u00a0tego, komu on zleci [\u2026] <b>Nie wolno bez biskupa<\/b> ani\u00a0chrzci\u0107 ani\u00a0sprawowa\u0107 agapy, lecz co <b>on zatwierdzi<\/b>, to\u00a0i\u00a0dla Boga b\u0119dzie mi\u0142e \u201d (Ignacy, <i>Do Ko\u015bcio\u0142a w\u00a0Smyrnie<\/i>, VIII, 1-2)<\/li>\n<li>\u201eGodzi si\u0119 za\u015b, aby m\u0119\u017cczy\u017ani, kt\u00f3rzy si\u0119 \u017ceni\u0105 i\u00a0kobiety, kt\u00f3re wychodz\u0105 za\u00a0m\u0105\u017c, <b>\u0142\u0105czyli si\u0119 z\u00a0wiedz\u0105 biskupa<\/b>\u201d\u2026 (Ignacy, <i>Do Polikarpa<\/i>, V, 2)<\/li>\n<li>\u201e<b>Trwajcie przy waszym biskupie<\/b>, aby i\u00a0B\u00f3g by\u0142 z\u00a0wami. Ofiaruj\u0119 moje \u017cycie za\u00a0tych, kt\u00f3rzy <b>poddani s\u0105<\/b> biskupowi, kap\u0142anom i\u00a0diakonom \u2013 i\u00a0obym m\u00f3g\u0142 dost\u0105pi\u0107 z\u00a0nimi uczestnictwa w\u00a0Bogu\u201d (tam\u017ce, VI, 1).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Z tych tekst\u00f3w jasno i\u00a0wystarczaj\u0105co przekonuj\u0105co r\u00f3wnie\u017c wi\u0119c wynika to, o\u00a0czym \u015bwiadczy Nowy Testament. Wedle \u015bwiadk\u00f3w najstarszej apostolskiej tradycji chrze\u015bcijanin nie mo\u017ce wi\u0119c prze\u017cywa\u0107 swej wiary poza wsp\u00f3lnot\u0105, kt\u00f3rej przewodz\u0105 kap\u0142ani.<\/p>\n<p class=\"podtyt2\">2) Zbawia mnie wiara nie uczynki<\/p>\n<p>Z tez\u0105 tak\u0105 spotka\u0142em si\u0119 zaskakuj\u0105co cz\u0119sto u\u00a0bezwyznaniowych chrze\u015bcijan, wi\u0119c podejm\u0119 t\u0119 kwesti\u0119. Nie wiem czemu, ale\u00a0g\u0142oszenie tego pogl\u0105du jest w\u015br\u00f3d nich bardzo silnie zakorzenionym zwyczajem, jak\u0105\u015b wr\u0119cz niepisan\u0105 regu\u0142\u0105. Wydaje mi si\u0119, \u017ce\u00a0jest to\u00a0jaka\u015b pozosta\u0142o\u015b\u0107 po okresie wczesnej reformacji, kiedy akcentowanie samej wiary (<i>sola fide<\/i>) potrzebnej do\u00a0zbawienia by\u0142o podstaw\u0105 zakwestionowania praktyk rzymskiego katolicyzmu, kt\u00f3ry k\u0142adzie du\u017cy nacisk na konieczno\u015b\u0107 pe\u0142nienia dobrych uczynk\u00f3w r\u00f3\u017cnego rodzaju (tak\u017ce przez praktykowanie sakrament\u00f3w). Negowanie potrzeby pe\u0142nienia dobrych uczynk\u00f3w do\u00a0zbawienia negowa\u0142oby wi\u0119c automatycznie potrzeb\u0119 katolickich praktyk i\u00a0ca\u0142ej doktryny moralnej g\u0142oszonej przez Ko\u015bci\u00f3\u0142. Moja konstatacja w\u00a0tym miejscu wydaje si\u0119 niebezzasadna, bowiem bezwyznaniowi chrze\u015bcijanie nawi\u0105zuj\u0105 do\u00a0tematu zagadnienia wiary i\u00a0uczynk\u00f3w przewa\u017cnie wtedy, kiedy chc\u0105 negowa\u0107 jakie\u015b praktyki katolickie. Sytuacja ta wyst\u0119puje do\u015b\u0107 regularnie w\u00a0rozmowach z\u00a0nimi. Cz\u0119sto wtedy twierdz\u0105, \u017ce\u00a0gdy byli katolikami, to\u00a0im ksi\u0105dz m\u00f3wi\u0142 inaczej ni\u017c Biblia, kt\u00f3ra ich zdaniem naucza, \u017ce\u00a0wystarczy prosta wiara do\u00a0zbawienia. Podkre\u015blaj\u0105 wtedy cz\u0119sto, \u017ce\u00a0niepotrzebne jest na przyk\u0142ad chodzenie na Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 czy\u00a0praktykowanie sakrament\u00f3w, twierdz\u0105, \u017ce\u00a0wystarczy sama wiara (niekt\u00f3rzy z\u00a0nich czasem dodaj\u0105, \u017ce\u00a0wa\u017cna jest te\u017c modlitwa nad Pismem \u015awi\u0119tym). Cytuj\u0105 w\u00a0tym miejscu takie teksty, jak Dz 16,31 czy\u00a0Rz 10,9. Akcentuj\u0105 przy tym te\u017c takie wersy, jak Rz 4,5-6, Ef 2,8-9, Rz 11,6, kt\u00f3re ich zdaniem jednoznacznie ucz\u0105, \u017ce\u00a0niezale\u017cnie od tego, co si\u0119 czyni, i\u00a0tak b\u0119dzie si\u0119 zbawionym dzi\u0119ki samej tylko wierze w\u00a0Jezusa.<br \/>\n<b>Jak si\u0119 do\u00a0tego ustosunkowa\u0107?<\/b><br \/>\nPrzede wszystkim musimy wiedzie\u0107, \u017ce\u00a0cz\u0119sto wa\u017cny jest kontekst danej wypowiedzi biblijnej. Teksty takie jak Ef 2,8-9 czy\u00a0Rz 11,6, kt\u00f3re oni cytuj\u0105, owszem, m\u00f3wi\u0105 o\u00a0wy\u017cszo\u015bci wiary nad uczynkami, niemniej jednak o\u00a0jakich uczynkach tu mowa? Analiza zaplecza poj\u0119ciowego i\u00a0ca\u0142o\u015bciowego kontekstu Paw\u0142owych list\u00f3w wskazuje, \u017ce\u00a0gdy Pawe\u0142 pisze w\u00a0swych listach, i\u017c nie z\u00a0uczynk\u00f3w jeste\u015bmy zbawieni, a\u00a0z\u00a0wiary, to\u00a0najwyra\u017aniej jest to\u00a0jego skr\u00f3t my\u015blowy, a\u00a0uczynki to\u00a0uczynkiPrawa starotestamentowego (patrz Rz 3,27-28 i\u00a0Gal 2,16 i\u00a03,2.5. Paw\u0142owi odbiorcy najprawdopodobniej rozumieli ten skr\u00f3t my\u015blowy, bowiem przypuszczalnie doskonale znali owo zaplecze poj\u0119ciowe z\u00a0innych poucze\u0144 Paw\u0142a. By\u0107 mo\u017ce, jak zdaje si\u0119 wynika\u0107 z\u00a0Kol 4,16, kt\u00f3ry m\u00f3wi o\u00a0jakim\u015b li\u015bcie z\u00a0Laodycei, Pawe\u0142 rozsy\u0142a\u0142 po wsp\u00f3lnotach wi\u0119cej list\u00f3w na ten temat ni\u017c dzi\u015b znamy (por. 1 Kor 16,3). Temat ten m\u00f3g\u0142 by\u0107 cz\u0119sto poruszany, skoro nawet p\u00f3\u017aniej w\u00a0li\u015bcie Jakuba powraca on wci\u0105\u017c jako echo (por. Jk 2,14-26). Sam Pawe\u0142 nie mo\u017ce w\u00a0Li\u015bcie do\u00a0Rzymian odrzuca\u0107 potrzeby pe\u0142nienia dobrych uczynk\u00f3w, bo w\u00a0Rz 2,6-7 wyra\u017anie m\u00f3wi, \u017ce\u00a0B\u00f3g ka\u017cdemu odda wedle jego uczynk\u00f3w, a\u00a0samo spe\u0142nianie dobrych uczynk\u00f3w przyczynia si\u0119 do\u00a0osi\u0105gni\u0119cia wiecznego \u017cycia (por. Rz 13,12). Co do\u00a0innych tekst\u00f3w, to\u00a0Pawe\u0142 m\u00f3wi\u0105c w\u00a0Ef 2,9 (por. 2\u00a0Tm 1,9) o\u00a0tym, \u017ce\u00a0jeste\u015bmy zbawieni przez \u0142ask\u0119, a\u00a0nie uczynki, ma na my\u015bli najpr\u0119dzej to, \u017ce\u00a0z\u00a0samego naszego post\u0119powania nigdy by\u015bmy nie zas\u0142u\u017cyli na Ofiar\u0119 Jezusa, poniewa\u017c akt zbawienia Bo\u017cego by\u0142 bezwarunkowy i\u00a0niezale\u017cny od etycznej postawy ludzko\u015bci (por. Tt 3,5 i\u00a0Rz 11,6). Tekst ten wcale nie m\u00f3wi, \u017ce\u00a0chodzi tu o\u00a0to, i\u017c w\u00a0og\u00f3le mamy nie dba\u0107 o\u00a0nasze dobre uczynki, zadowalaj\u0105c si\u0119 tylko wiar\u0105. Przytaczam tak\u017ce inne fragmenty Pisma, kt\u00f3re pokazuj\u0105, \u017ce\u00a0pe\u0142nienie dobrych uczynk\u00f3w nie pozostaje bez znaczenia:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eC\u00f3\u017c to\u00a0pomo\u017ce, bracia moi, je\u015bli kto\u015b m\u00f3wi, \u017ce\u00a0<b>ma wiar\u0119, a\u00a0nie ma uczynk\u00f3w<\/b>? Czy\u00a0wiara mo\u017ce go zbawi\u0107?\u201d (Jk 2,14 BW)<\/li>\n<li>\u201eTak i\u00a0<b>wiara, je\u017celi nie ma uczynk\u00f3w, martwa jest<\/b> sama w\u00a0sobie\u201d (Jk 2,17 BW)<\/li>\n<li>\u201eWidzisz, \u017ce\u00a0<b>wiara wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0142a z\u00a0uczynkami<\/b> jego i\u00a0\u017ce\u00a0przez uczynki sta\u0142a si\u0119 doskona\u0142a\u201d (Jk 2,22 BW)<\/li>\n<li>\u201eWidzicie, \u017ce\u00a0cz\u0142owiek <b>bywa usprawiedliwiony z\u00a0uczynk\u00f3w, a\u00a0nie jedynie z\u00a0wiary<\/b>\u201d (Jk 2,24 BW)<\/li>\n<li>\u201eBo jak cia\u0142o bez ducha jest martwe, tak i\u00a0wiara bez uczynk\u00f3w jest martwa\u201d (Jk 2,26 BW)<\/li>\n<li>\u201eUtrzymuj\u0105, \u017ce\u00a0znaj\u0105 Boga, ale\u00a0<b>uczynkami swymi zapieraj\u0105 si\u0119 go<\/b>, bo to\u00a0ludzie obrzydliwi i\u00a0niepos\u0142uszni, i\u00a0do\u00a0\u017cadnego dobrego uczynku niesk\u0142onni\u201d (Tt 1,16 BW).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Zauwa\u017cmy, \u017ce\u00a0ten fragment z\u00a0Tt 1,6 jest do\u015b\u0107 wymowny. Gdyby uczynki nie mia\u0142y znaczenia dla zbawienia, a\u00a0tylko wiara, to\u00a0nie by\u0142oby mo\u017cliwe (jak m\u00f3wi ten tekst) zaparcie si\u0119 Boga przy pomocy jakiegokolwiek uczynku. Tymczasem tekst ten m\u00f3wi, \u017ce\u00a0jest to\u00a0mo\u017cliwe. O\u00a0skutkach zaparcia si\u0119 patrz \u0141k 12,9; Mt 10,33; 1\u00a0Tm 5,8, 2,12. Przyjrzyjmy si\u0119 jeszcze innym tekstom NT, kt\u00f3re akcentuj\u0105 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 uczynk\u00f3w:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eJego bowiem dzie\u0142em jeste\u015bmy, stworzeni w\u00a0Chrystusie Jezusie <b>do dobrych uczynk\u00f3w, do\u00a0kt\u00f3rych przeznaczy\u0142 nas B\u00f3g<\/b>, aby\u015bmy w\u00a0nich chodzili\u201d (Ef 2,10 BW)<\/li>\n<li>\u201eI nie miejcie nic wsp\u00f3lnego z\u00a0<b>bezowocnymi uczynkami ciemno\u015bci<\/b>, ale\u00a0je raczej kar\u0107cie\u201d (Ef 5,11 BW)<\/li>\n<li>\u201eAleksander, kotlarz, wyrz\u0105dzi\u0142 mi wiele z\u0142ego; odda mu Pan <b>wed\u0142ug uczynk\u00f3w jego<\/b>\u201d (2\u00a0Tm 4,14 BW)<\/li>\n<li>\u201eA je\u015bli wzywacie jako Ojca tego, kt\u00f3ry bez wzgl\u0119du na osob\u0119 <b>s\u0105dzi ka\u017cdego wed\u0142ug uczynk\u00f3w jego<\/b>, \u017cyjcie w\u00a0boja\u017ani przez czas pielgrzymowania waszego\u201d\u2026 (1 P 1,17 BW)<\/li>\n<li>\u201eI wyda\u0142o morze umar\u0142ych, kt\u00f3rzy w\u00a0nim si\u0119 znajdowali, r\u00f3wnie\u017c \u015bmier\u0107 i\u00a0piek\u0142o wyda\u0142y umar\u0142ych, kt\u00f3rzy w\u00a0nich si\u0119 znajdowali, <b>i byli os\u0105dzeni, ka\u017cdy wed\u0142ug uczynk\u00f3w swoich<\/b>\u201d (Ap 20,13 BW)<\/li>\n<li>\u201eOto przyjd\u0119 wkr\u00f3tce, a\u00a0zap\u0142ata moja jest ze mn\u0105, <b>by odda\u0107 ka\u017cdemu wed\u0142ug jego uczynku<\/b>\u201d (Ap 22,12 BW)<\/li>\n<li>\u201eAlbowiem Syn Cz\u0142owieczy przyjdzie w\u00a0chwale Ojca swego z\u00a0anio\u0142ami swymi, i\u00a0wtedy <b>odda ka\u017cdemu wed\u0142ug uczynk\u00f3w jego<\/b>\u201d (Mt 16,27 BW).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Jednocze\u015bnie warto jednak zaznaczy\u0107, \u017ce\u00a0nie wszyscy chrze\u015bcijanie bezwyznaniowi twierdz\u0105, \u017ce\u00a0uczynki si\u0119 nie licz\u0105, a\u00a0tylko wiara. Niekt\u00f3rzy s\u0105dz\u0105, \u017ce\u00a0dobre uczynki s\u0105 r\u00f3wnie wa\u017cne jak wiara i\u00a0przez nie wiara si\u0119 potwierdza. Z\u00a0moich przemy\u015ble\u0144 wynika, \u017ce\u00a0ci b\u0119d\u0105cy nowicjuszami i\u00a0osobami s\u0142abo znaj\u0105cymi Bibli\u0119 reprezentuj\u0105 w\u0142a\u015bnie pogl\u0105d: \u201er\u00f3b co chcesz, tylko wierz\u201d. Inni, lepiej znaj\u0105cy Bibli\u0119 ju\u017c tego pogl\u0105du nie wyznaj\u0105, a\u00a0przynajmniej si\u0119 do\u00a0tego nie przyznaj\u0105.<\/p>\n<p class=\"podtyt2\">3) Chrzest jest niepotrzebny<\/p>\n<p>Z takim postulatem r\u00f3wnie\u017c spotka\u0142em si\u0119 ze strony pewnych kr\u0119g\u00f3w bezwyznaniowych chrze\u015bcijan. Na poparcie swej tezy, m\u00f3wi\u0105cej \u017ce\u00a0chrzest ma pomijalne znaczenie, cytowali tekst z\u00a01\u00a0Kor 1,17. S\u0142owa Jezusa z\u00a0Ewangelii Jana 3,5 interpretowane przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako m\u00f3wi\u0105ce o\u00a0konieczno\u015bci do\u00a0zbawienia chrztu (patrz przypis w\u00a0<i>Biblii Tysi\u0105clecia<\/i> do\u00a0J 3,5) interpretuj\u0105 natomiast bardzo specyficznie. M\u00f3wi\u0105, \u017ce\u00a0woda z\u00a0tego tekstu to\u00a0wody p\u0142odowe, z\u00a0jakich rodzi si\u0119 cz\u0142owiek. Interpretacja ta jest niezgodna z\u00a0tym, jak rozumiano ten tekst we wczesnym chrze\u015bcija\u0144stwie. Orygenes ju\u017c w\u00a0III\u00a0wieku \u015bwiadczy\u0142, \u017ce\u00a0wod\u0119 z\u00a0J 3,5 rozumiano w\u015br\u00f3d chrze\u015bcijan jako wody chrztu, a\u00a0nie wod\u0119 jako wody p\u0142odowe (<i>Homilie o\u00a0Ewangelii \u015bw. \u0141ukasza<\/i>, XIV, 5; por.\u00a0XXIV, 2, gdzie powtarza\u0142 t\u0119 interpretacj\u0119). Metod\u0105 tych nowomodnych kaznodziej\u00f3w jest wi\u0119c interpretacja fragment\u00f3w Biblii w\u00a0spos\u00f3b nieznany pierwszym chrze\u015bcijanom, a\u00a0tak\u017ce negowanie wszelkich tekst\u00f3w Biblii sugeruj\u0105cych, \u017ce\u00a0do\u00a0zbawienia jest potrzebne cokolwiek innego ni\u017c wiara w\u00a0Jezusa. Takie zabiegi s\u0105 zrozumia\u0142e, skoro ludzie ci chc\u0105 si\u0119 pozby\u0107 wszelkich zwi\u0105zk\u00f3w z\u00a0przejawami jakiegokolwiek instytucjonalizmu religijnego. Chc\u0105 ca\u0142y proces \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego ograniczy\u0107 tylko do\u00a0zwi\u0105zku z\u00a0Bibli\u0105, kt\u00f3ra dyktuje, jak wierzy\u0107 w\u00a0Jezusa. Twierdz\u0105 wi\u0119c, \u017ce\u00a0tylko wiara w\u00a0Jezusa zbawia i\u00a0chrzest (czy jakikolwiek inny sakrament) do\u00a0zbawienia jest zupe\u0142nie niepotrzebny. Przecz\u0105 temu jednak pewne teksty Nowego Testamentu:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eOna jest obrazem <b>chrztu, kt\u00f3ry teraz i\u00a0was zbawia<\/b>, a\u00a0jest nie pozbyciem si\u0119 cielesnego brudu, lecz pro\u015bb\u0105 do\u00a0Boga o\u00a0dobre sumienie przez zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa\u201d (1 P 3,21 BW)<\/li>\n<li>\u201eNatomiast faryzeusze i\u00a0uczeni w\u00a0zakonie <b>wzgardzili postanowieniem Bo\u017cym<\/b> o\u00a0nich samych, <b>bo nie dali si\u0119 przez niego ochrzci\u0107<\/b>\u201d (\u0141k 7,30 BW)<\/li>\n<li>\u201eCzy mo\u017ce kto\u015b odm\u00f3wi\u0107 wody, aby ochrzci\u0107 tych, kt\u00f3rzy otrzymali Ducha \u015awi\u0119tego jak i\u00a0my? <b>I rozkaza\u0142 ich ochrzci\u0107<\/b> w\u00a0imi\u0119 Jezusa Chrystusa. Wtedy uprosili go, aby pozosta\u0142 u\u00a0nich kilka dni\u201d (Dz 10,47-48 BW)<\/li>\n<li>\u201eA czemu teraz, zwlekasz? <b>Wsta\u0144, daj si\u0119 ochrzci\u0107<\/b> i\u00a0obmyj grzechy swoje, wezwawszy imienia jego\u201d (Dz 22,16 BW)<\/li>\n<li>\u201eId\u017acie tedy i\u00a0czy\u0144cie uczniami wszystkie narody, <b>chrzcz\u0105c je<\/b> w\u00a0imi\u0119 Ojca i\u00a0Syna, i\u00a0Ducha \u015awi\u0119tego\u201d (Mt 28,19 BW).<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"podtyt\">Podsumowanie<\/p>\n<p>Chrze\u015bcijanie bezwyznaniowi twierdz\u0105, \u017ce\u00a0jedyn\u0105 norm\u0105 ich wiary jest Biblia. Jednocze\u015bnie krytykuj\u0105 oni wszelkie formy zorganizowanego chrze\u015bcija\u0144stwa za\u00a0sam fakt ich instytucjonalizmu. Uwa\u017caj\u0105 oni, \u017ce\u00a0Biblia nie upowa\u017cnia ich do\u00a0przy\u0142\u0105czania si\u0119 do\u00a0jakichkolwiek wyzna\u0144 chrze\u015bcija\u0144skich, bowiem historyczny wizerunek pierwotnych wsp\u00f3lnot chrze\u015bcija\u0144skich, jaki zosta\u0142 w\u00a0niej przedstawiony, daleki jest od czego\u015b, co ma cokolwiek wsp\u00f3lnego z\u00a0form\u0105 zorganizowanego hierarchicznie wyznania, zw\u0142aszcza zorganizowanego tak, jak dzi\u015b to\u00a0si\u0119 obserwuje na bazie wyzna\u0144 ortodoksyjnego chrze\u015bcija\u0144stwa. Aby sprawdzi\u0107, czy\u00a0tak jest, pr\u00f3bowa\u0142em w\u00a0niniejszym tek\u015bcie na miar\u0119 swych mo\u017cliwo\u015bci jak najdok\u0142adniej przeanalizowa\u0107 najstarsze dokumenty pierwotnego chrystianizmu: Nowy Testament, a\u00a0tak\u017ce inne historyczne \u015bwiadectwa pozostawione nam przez chrze\u015bcijan \u017cyj\u0105cych jeszcze w\u00a0czasach aposto\u0142\u00f3w. Dzi\u0119ki tej \u017cmudnej analizie, z\u00a0mrok\u00f3w przesz\u0142o\u015bci, w\u00a0jakich tkwi\u0105 pocz\u0105tki chrze\u015bcija\u0144stwa, wy\u0142ania si\u0119 nam w\u00a0miar\u0119 konkretny obraz tego, co nas w\u00a0zwi\u0105zku z\u00a0tym tematem interesuje. Obraz ten jest na tyle konkretny, \u017ce\u00a0wyra\u017anie widzimy, i\u017c wym\u00f3g trwania ka\u017cdego poszczeg\u00f3lnego chrze\u015bcijanina we wsp\u00f3lnocie i\u00a0pos\u0142usze\u0144stwie Ko\u015bcio\u0142owi by\u0142 bardzo silnie obecny w\u00a0powszechnej \u015bwiadomo\u015bci wczesnochrze\u015bcija\u0144skiej ju\u017c u\u00a0zarania owego zjawiska dziejowego. Zauwa\u017cmy, \u017ce\u00a0je\u015bli Ignacy na przyk\u0142ad tak silnie podkre\u015bla, aby by\u0107 pos\u0142usznym biskupowi i\u00a0nic nie robi\u0107 bez niego w\u00a0Ko\u015bciele (<i>Do Ko\u015bcio\u0142a w\u00a0Magnezji<\/i> VI, 1-2), to\u00a0ju\u017c cho\u0107by w\u00a0\u015bwietle tego okazuje si\u0119, \u017ce\u00a0nietrafny jest wniosek bezwyznaniowych chrze\u015bcijan, kt\u00f3rzy s\u0105dz\u0105, i\u017c \u017cycie poza jurysdykcj\u0105 ko\u015bcieln\u0105 jest nieska\u017con\u0105 ide\u0105 pierwotnego chrze\u015bcija\u0144stwa. Z\u0142\u00f3\u017cmy w\u00a0ca\u0142o\u015b\u0107 cho\u0107by takie dwa elementarne fakty. Pawe\u0142 w\u00a0Tt 1,5 zaleca\u0142 przekazywanie uzyskanego kap\u0142a\u0144stwa dalej, a\u00a0jak ju\u017c wiemy, samo to\u00a0kap\u0142a\u0144stwo wi\u0105za\u0142o si\u0119 z\u00a0kierownicz\u0105 rol\u0105 wzgl\u0119dem innych chrze\u015bcijan (jak \u015bwiadczy NT i\u00a0Ignacy), kt\u00f3rzy mieli si\u0119 kap\u0142anom podporz\u0105dkowa\u0107. Ju\u017c z\u00a0tego wi\u0119c wystarczaj\u0105co jasno wynika, \u017ce\u00a0idea pierwotnej wsp\u00f3lnoty wraz z\u00a0silnie zakorzenionym w\u00a0niej przyw\u00f3dztwem kap\u0142an\u00f3w by\u0142a nie tylko zjawiskiem pierwotnym, ale\u00a0i\u00a0nie jednorazowym, bowiem obliczonym na trwanie i\u00a0przekazywanie w\u00a0przysz\u0142o\u015b\u0107 przez sukcesj\u0119 (nak\u0142adanie r\u0105k). Mia\u0142o si\u0119 to\u00a0odradza\u0107 wci\u0105\u017c i\u00a0wci\u0105\u017c, a\u00a0nie wygasn\u0105\u0107 w\u00a0pierwszym pokoleniu chrze\u015bcijan. Fakt, \u017ce\u00a0Pawe\u0142 w\u00a0Tt 1,5 tak to\u00a0widzia\u0142, potwierdza Klemens Rzymski, kt\u00f3ry ju\u017c oko\u0142o roku 90 pisa\u0142:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eTak\u017ce i\u00a0nasi Aposto\u0142owie wiedzieli przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, \u017ce\u00a0b\u0119d\u0105 spory o\u00a0godno\u015b\u0107 biskupi\u0105. Z\u00a0tego te\u017c powodu, w\u00a0pe\u0142ni \u015bwiadomi, co przyniesie przysz\u0142o\u015b\u0107, wyznaczyli biskup\u00f3w i\u00a0diakon\u00f3w, a\u00a0p\u00f3\u017aniej dodali jeszcze zasad\u0119, <b>\u017ce kiedy oni umr\u0105, inni wypr\u00f3bowani m\u0119\u017cowie maj\u0105 przej\u0105\u0107 ich pos\u0142ug\u0119<\/b>\u201d (<i>List do\u00a0Ko\u015bcio\u0142a w\u00a0Koryncie<\/i>, XLIV, 1-2).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Zatem idea sukcesji biskup\u00f3w nie mia\u0142a wygasn\u0105\u0107. Je\u015bli tak, to\u00a0logiczny jest wniosek, \u017ce\u00a0wraz z\u00a0ni\u0105 nie mog\u0142a wygasn\u0105\u0107 g\u0142oszona przez NT (i inne pisma chrze\u015bcija\u0144skie tego okresu) <b>idea podporz\u0105dkowania si\u0119 biskupowi wsp\u00f3lnoty<\/b> zgromadzonej wok\u00f3\u0142 niego. W\u00a0\u015bwietle ca\u0142okszta\u0142tu analiz dokonanych w\u00a0niniejszym tek\u015bcie okazuje si\u0119, \u017ce\u00a0idea \u017cycia chrze\u015bcijanina poza kontekstem wsp\u00f3lnotowego \u017cycia ko\u015bcielnego jest ide\u0105 nieznan\u0105 pierwszym chrze\u015bcijanom (por. Dz 1,42: \u201eTrwali oni w\u00a0nauce Aposto\u0142\u00f3w i\u00a0we wsp\u00f3lnocie, w\u00a0\u0142amaniu chleba i\u00a0w\u00a0modlitwach\u201d). Idea ta jest tworem czysto \u015bwiatowym i\u00a0raczej nowo\u017cytnym. Tym samym nie musimy jej respektowa\u0107, poniewa\u017c nie jest ide\u0105 biblijn\u0105, cho\u0107 (co paradoksalne) ci, kt\u00f3rzy j\u0105 g\u0142osz\u0105, twierdz\u0105, \u017ce\u00a0najwy\u017cszym autorytetem dla nich jest w\u0142a\u015bnie Biblia.<br \/>\nJan Lewandowski\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W\u00a0dzisiejszej Polsce coraz cz\u0119\u015bciej mo\u017cna spotka\u0107 si\u0119 ze zjawiskiem tzw.\u00a0bezwyznaniowego chrze\u015bcija\u0144stwa. Na ulicach naszych miast mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 ludzi, kt\u00f3rzy wystaj\u0105c z\u00a0otwart\u0105 Bibli\u0105 w\u00a0r\u0119ku na rogach alejek czy\u00a0przej\u015b\u0107 podziemnych, wyg\u0142aszaj\u0105 przem\u00f3wienia dla przechodni\u00f3w czy\u00a0jak kto woli \u2013 kazania. W\u00a0Warszawie, gdzie mieszkam,&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1035],"tags":[],"class_list":["post-591","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-protestantyzm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/591","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=591"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/591\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=591"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=591"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=591"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}