{"id":585,"date":"2017-08-06T16:31:14","date_gmt":"2017-08-06T14:31:14","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=585"},"modified":"2017-08-06T16:31:14","modified_gmt":"2017-08-06T14:31:14","slug":"klucz-zrozumienia-nowej-ery","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/klucz-zrozumienia-nowej-ery\/","title":{"rendered":"KLUCZ DO ZROZUMIENIA "NOWEJ ERY""},"content":{"rendered":"
\nKto pr\u00f3buje przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej r\u00f3\u017cnym formom kultury, religijno\u015bci, technik terapeutycznych i\u00a0tw\u00f3rczo\u015bci artystycznej, odwo\u0142uj\u0105cym si\u0119 do\u00a0symbolu \u201eNowej Ery\u201d lub\u00a0\u201eEry Wodnika\u201d, i\u00a0stara si\u0119 dostrzec w\u00a0nich jakie\u015b wsp\u00f3lne elementy, mo\u017ce dozna\u0107 uczucia zagubienia, jak gdyby wchodzi\u0142 do\u00a0labiryntu. Nie maj\u0105 one \u017cadnej struktury jednocz\u0105cej ani\u00a0wsp\u00f3lnego \u017ar\u00f3d\u0142a inspiracji, a\u00a0mimo to\u00a0wydaj\u0105 si\u0119 w\u00a0jaki\u015b spos\u00f3b spokrewnione i\u00a0pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 wsp\u00f3lnymi \u015brodkami propagandy, po\u0142\u0105czonymi w\u00a0rozbudowan\u0105 \u201esie\u0107\u201d o\u00a0zasi\u0119gu planetarnym.
\nJako punkt wyj\u015bcia mo\u017cemy przyj\u0105\u0107 definicj\u0119, wedle kt\u00f3rej \u201eNowa Era\u201d (po angielsku New Age<\/i>) to\u00a0pewien nurt kulturowy, zakorzeniony w\u00a0XIX-wiecznym ezoteryzmie zachodnim i\u00a0rozpowszechniony w\u00a0drugiej po\u0142owie XX w., odwo\u0142uj\u0105cy si\u0119 do\u00a0astralnego mitu Wodnika. Jak pisze Jean Yernette, idea centralna polega na tym, i\u017c u\u00a0progu roku 2000 ludzko\u015b\u0107 wkracza w\u00a0now\u0105 er\u0119 \u2013 er\u0119 nowej \u015bwiadomo\u015bci duchowej, ogarniaj\u0105cej ca\u0142\u0105 planet\u0119, er\u0119 harmonii i\u00a0\u015bwiat\u0142o\u015bci. Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce\u00a0zbli\u017ca si\u0119 drugie przyj\u015bcie Chrystusa, kt\u00f3rego energie ju\u017c rzekomo dzia\u0142aj\u0105 w\u015br\u00f3d nas, ujawniaj\u0105c si\u0119 w\u00a0r\u00f3\u017cnych formach poszukiwa\u0144 duchowych i\u00a0w\u00a0licznych ruchach religijnych (J. Vernette,Le Nouvel Age<\/i>, T\u00e9qui, Paris 1990, s. 7).<\/p>\n

Korzenie<\/strong><\/p>\n

Okre\u015blenia \u201eNowa Era\u201d i\u00a0\u201eEra Wodnika\u201d zrodzi\u0142y si\u0119 na prze\u0142omie XIX i\u00a0XX wieku w\u00a0\u015brodowiskach europejskich i\u00a0ameryka\u0144skich praktykuj\u0105cych ezoteryzm, kt\u00f3re pos\u0142ugiwa\u0142y si\u0119 naukowymi kategoriami ewolucjonizmu do\u00a0opisu psychologicznej i\u00a0duchowej historii ludzko\u015bci oraz\u00a0g\u0142osi\u0142y, \u017ce\u00a0nale\u017cy oczekiwa\u0107 jakiej\u015b radykalnej przemiany. Oczekiwanie to\u00a0uzasadniano tak\u017ce spekulacjami astrologicznymi.
\nJedn\u0105 z\u00a0podstawowych publikacji jest ksi\u0105\u017cka L\u2019Ere du Verseau<\/i>, wydana w\u00a01937 r. przez francuskiego ezoteryst\u0119 Paula Le Coura. Opieraj\u0105c si\u0119 na staro\u017cytnych teoriach astrologicznych, wedle kt\u00f3rych s\u0142o\u0144ce zmienia znak zodiaku mniej wi\u0119cej co 2169 lat, Le Cour twierdzi\u0142, \u017ce\u00a0zbli\u017ca si\u0119 ku ko\u0144cowi Era Ryb, rozpocz\u0119ta 21 marca pierwszego roku ery chrze\u015bcija\u0144skiej, i\u00a0s\u0142o\u0144ce wejdzie wkr\u00f3tce w\u00a0znak Wodnika. Co wi\u0119cej, podczas gdy era Ryb by\u0142a okresem wielkiej n\u0119dzy i\u00a0niezliczonych wojen, era Wodnika b\u0119dzie czasem obfito\u015bci, czego symbolem jest w\u0142a\u015bnie mityczna posta\u0107 Wodnika \u2013 m\u0142odego Ganimedesa, kt\u00f3ry wylewa z\u00a0dzbana strumie\u0144 wody.
\nAby zrozumie\u0107 nurt kulturowy ukszta\u0142towany nieco p\u00f3\u017aniej, w\u00a0latach 1960-1980, trzeba zatem przyjrze\u0107 si\u0119 jego pierwotnej matrycy, kt\u00f3r\u0105 znajdujemy w\u00a0tradycji ezoteryczno-teozoficznej, rozpowszechnionej w\u00a0europejskich \u015brodowiskach intelektualnych w\u00a0XVIII i\u00a0XIX w., a\u00a0zw\u0142aszcza w\u00a0kr\u0119gach kulturowych zwi\u0105zanych z\u00a0masoneri\u0105, spirytyzmem, okultyzmem i\u00a0teozofi\u0105. Kr\u0119gi te \u0142\u0105czy\u0142a pewna forma kultury ezoterycznej, w\u00a0kt\u00f3rej mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 (wed\u0142ug francuskiego badacza Antoine\u2019a Faivre\u2019a, Access to\u00a0Western Esotericism<\/i>, Sunny Press, Albany 1994, s. 10-15) nast\u0119puj\u0105ce elementy:<\/p>\n

    \n
  • mi\u0119dzy wszech\u015bwiatem widzialnym a\u00a0niewidzialnym istnieje ca\u0142y szereg powi\u0105za\u0144, analogii, wzajemnych wp\u0142yw\u00f3w mi\u0119dzy mikrokosmosem a\u00a0makrokosmosem, mi\u0119dzy metalami a\u00a0planetami i\u00a0z\u00a0kolei mi\u0119dzy tymi ostatnimi a\u00a0r\u00f3\u017cnymi cz\u0119\u015bciami ludzkiego cia\u0142a, mi\u0119dzy kosmosem, kt\u00f3ry widzimy, a\u00a0niewidzialnymi sferami rzeczywisto\u015bci;<\/li>\n
  • natura jest \u017cyw\u0105 istot\u0105, sprz\u0119\u017con\u0105 wi\u0119ziami sympatii i\u00a0antypatii, o\u017cywian\u0105 przez ukryt\u0105 \u015bwiat\u0142o\u015b\u0107 i\u00a0p\u0142omie\u0144, kt\u00f3re cz\u0142owiek stara si\u0119 kontrolowa\u0107;<\/li>\n
  • dzi\u0119ki wyobra\u017ani, kt\u00f3ra jest organem ducha, cz\u0142owiek mo\u017ce nawi\u0105za\u0107 kontakt ze \u015bwiatem wy\u017cszym lub\u00a0ni\u017cszym, w\u00a0czym pomagaj\u0105 mu po\u015brednicy (anio\u0142owie, duchy, demony) lub\u00a0odpowiednie rytua\u0142y;<\/li>\n
  • cz\u0142owiek mo\u017ce wej\u015b\u0107 na drog\u0119 duchowej przemiany, kt\u00f3ra wprowadzi go w\u00a0tajemnice kosmosu, Boga i\u00a0w\u0142asnej istoty i\u00a0pozwoli mu osi\u0105gn\u0105\u0107 gnosis \u2013 wy\u017csz\u0105 wiedz\u0119, kt\u00f3ra jest to\u017csama ze zbawieniem;<\/li>\n
  • poszukuje si\u0119 tradycji filozoficznej (filozofia ponadczasowa) i\u00a0religijnej (teologia pierwotna) wcze\u015bniejszej i\u00a0doskonalszej od wszystkich ludzkich tradycji filozoficznych i\u00a0religijnych \u2013 \u201etajemnej doktryny\u201d, stanowi\u0105cej klucz do\u00a0wszystkich tradycji \u201eegzoterycznych\u201d, to\u00a0znaczy powszechnie dost\u0119pnych;<\/li>\n
  • ezoteryczna wiedza jest przekazywana przez mistrza uczniowi w\u00a0procesie stopniowej inicjacji.<\/li>\n<\/ul>\n

    Wed\u0142ug \u00a0holenderskiego \u00a0badacza Hanegraaffa ezoteryzm XIX-wieczny jest \u201eze\u015bwiecczony\u201d: po\u0142\u0105czy\u0142 on ezoteryzm tradycyjny (przejawiaj\u0105cy si\u0119 w\u00a0alchemii, magii, astrologii), kt\u00f3ry podkre\u015bla\u0142 znaczenie osobistego do\u015bwiadczenia religijnego i\u00a0poszukiwa\u0142 jednolitej wizji wszech\u015bwiata, z\u00a0pewnymi elementami kultury nowo\u017cytnej: naukowym poszukiwaniem praw przyczynowo\u015bci, ewolucjonizmem, now\u0105 psychologi\u0105, studium religii (W. J. Hanegraaff, New Age Religion and Western Culture. Esotericism In the Mirror of Secular Thought<\/i>, Brill, Leiden-New York-K\u00f3ln 1996, s. 411-524).
    \nTo po\u0142\u0105czenie jest wyra\u017anie widoczne zw\u0142aszcza w\u00a0dzie\u0142ach Madame Blavatsky, \u201emedium\u201d pochodzenia rosyjskiego, kt\u00f3ra wraz z\u00a0ameryka\u0144skim spirytyst\u0105 Henrym Olcottem za\u0142o\u017cy\u0142a Towarzystwo Teozoficzne (Nowy Jork, 1875 r.), pr\u00f3buj\u0105c po\u0142\u0105czy\u0107 w\u00a0ramach ewolucjonistycznego spirytyzmu tradycje Wschodu i\u00a0Zachodu. Cel Towarzystwa Teozoficznego by\u0142 trojaki:<\/p>\n

      \n
    1. stworzy\u0107 zal\u0105\u017cek braterstwa wszystkich ludzi bez wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cnice rasy, wyznania, pochodzenia spo\u0142ecznego czy\u00a0koloru sk\u00f3ry (odrzucaj\u0105c tradycyjne chrze\u015bcija\u0144stwo jako sekciarskie i\u00a0nietolerancyjne);<\/li>\n
    2. rozwija\u0107 por\u00f3wnawcze studium religii, filozofii i\u00a0nauki, aby dotrze\u0107 do\u00a0\u201etradycji pierwotnej\u201d;<\/li>\n
    3. bada\u0107 nieznane dot\u0105d prawa natury i\u00a0ukryte moce cz\u0142owieka.<\/li>\n<\/ol>\n

      W swoich dzie\u0142ach Madame Bla-vatsky wyst\u0119puje jako rzeczniczka emancypacji kobiet, atakuj\u0105c wszechw\u0142adz\u0119 \u201eBoga-m\u0119\u017cczyzny\u201d, wyznawanego przez \u017cyd\u00f3w, chrze\u015bcijan i\u00a0muzu\u0142man\u00f3w. Proponuje powr\u00f3t do\u00a0religii hinduistycznej z\u00a0jej kultem bogini-matki i\u00a0praktyk\u0105 cn\u00f3t kobiecych. Ten feministyczny nurt dzia\u0142alno\u015bci Towarzystwa Teozoficznego b\u0119dzie rozwijany pod przewodnictwem Annie Besant, kt\u00f3ra nale\u017cy do\u00a0awangardy ruchu feministycznego.
      \nNiekt\u00f3re ugrupowania, kt\u00f3re wy\u0142oni\u0142y si\u0119 z\u00a0Towarzystwa Teozoficznego, po\u0142\u0105czy\u0142y ezoteryzm z\u00a0chrze\u015bcija\u0144stwem, id\u0105c szlakiem przetartym ju\u017c w\u00a0XVIII w.\u00a0przez Emanuela Swedenborga. Nale\u017cy do\u00a0nich Liberalny Ko\u015bci\u00f3\u0142 Katolicki C. W.\u00a0Leadbeatera i\u00a0J. l. Wedgwooda, Szko\u0142a Tajemna Alice Bailey i\u00a0Antropozofia Rudolfa Steinera.<\/p>\n

      Powstanie ruchu kulturowego<\/strong><\/p>\n

      Jako masowy ruch kulturowy \u201eNowa Era\u201d zyska\u0142a realny kszta\u0142t mniej wi\u0119cej w\u00a0latach 1960-1980 w\u00a0dw\u00f3ch \u015brodowiskach inspirowanych przez Towarzystwo Teozoficzne: w\u00a0utopijnej wsp\u00f3lnocie w\u00a0Findhorn (Szkocja) oraz\u00a0w\u00a0Instytucie Rozwoju Potencja\u0142u Ludzkiego w\u00a0Esalen w\u00a0Kalifornii.
      \nZgodnie z\u00a0tym, co powiedzieli\u015bmy wcze\u015bniej, ruch ten przyj\u0105\u0142 za\u00a0sw\u00f3j symbol astralny mit Wodnika. Jak wyja\u015bnia Massimo lntrovigne (Mille e non pi\u00f9 di mille. Millenarismo e nuove religioni alle soglie del Duemila<\/i>, Gribaudi, Milano 1995, s. 206), mit ten, znany pocz\u0105tkowo tylko w\u00a0kr\u0119gach astrologicznych, w\u00a0latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych sta\u0142 si\u0119 popularny w\u00a0Stanach Zjednoczonych w\u00a0\u015brodowiskach kontrkultury m\u0142odzie\u017cowej, za\u015b m\u0142odzie\u017c na ca\u0142ym \u015bwiecie pozna\u0142a go w\u00a01968 r. dzi\u0119ki musicalowi Ha\/r, kt\u00f3ry g\u0142osi\u0142 pochwa\u0142\u0119 Ery Wodnika. By\u0142 to\u00a0okres studenckiej rewolty, obiecuj\u0105cej radykalne przemiany. Po nieuniknionych rozczarowaniach wielu m\u0142odych zwr\u00f3ci\u0142o si\u0119 ku wschodniemu mistycyzmowi i\u00a0okultyzmowi, niekt\u00f3rzy za\u015b szukali w\u00a0narkotykach \u201ekr\u00f3tszej drogi\u201d do\u00a0ca\u0142kowicie odmiennego \u015bwiata.
      \nW 1980 r. ameryka\u0144ska dziennikarka Marilyn Ferguson, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a badania nad ruchem \u201epotencja\u0142u ludzkiego\u201d, przyczyni\u0142a si\u0119 do\u00a0rozpowszechnienia tego sposobu my\u015blenia poza \u015brodowiskami kontrkultury m\u0142odzie\u017cowej, publikuj\u0105c ksi\u0105\u017ck\u0119 The Aquarian Conspiracy. Personal and Social Transformation in the 1980\u2019s<\/i>. Zasadnicza teza tej ksi\u0105\u017cki g\u0142osi, \u017ce\u00a0ludzko\u015b\u0107 stoi na progu wielkiej przemiany, cichej rewolucji, jaka dokonuje si\u0119 za\u00a0spraw\u0105 coraz wi\u0119kszej liczby ludzi, kt\u00f3rzy dzi\u0119ki osobistej przemianie przyczyniaj\u0105 si\u0119 do\u00a0stworzenia nowej cywilizacji. Autorka analizuje r\u00f3\u017cne obszary kultury \u2013 psychologi\u0119, religi\u0119, wychowanie, prac\u0119, medycyn\u0119, polityk\u0119 \u2013 by wskaza\u0107 w\u00a0nich znaki zapowiadaj\u0105ce i\u00a0urzeczywistniaj\u0105ce t\u0119 przemian\u0119. Stara si\u0119 te\u017c przekona\u0107 o\u00a0istnieniu \u201ekonspiracji\u201d (w etymologicznym sensie \u201ewsp\u00f3lnego oddychania\u201d), do\u00a0kt\u00f3rej mo\u017ce nale\u017ce\u0107 ka\u017cdy, kto pragnie rozpowszechnia\u0107 \u2013 w\u00a0\u0142\u0105czno\u015bci z\u00a0innymi \u2013 ten nowy \u201eparadygmat\u201d, now\u0105 wizj\u0119 rzeczywisto\u015bci. Ferguson nie przywi\u0105zuje wi\u0119kszego znaczenia do\u00a0mitu Wodnika: jest to\u00a0tylko symbol \u2013 twierdzi \u2013 kt\u00f3ry zapo\u017cyczono z\u00a0masowej kultury ameryka\u0144skiej, aby wyrazi\u0107 oczekiwanie na now\u0105 er\u0119.<\/p>\n

      Rozw\u00f3j masowy<\/strong><\/p>\n

      Idee te rozpowszechni\u0142y si\u0119 bardzo szybko, tak\u017ce na skal\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105. Wed\u0142ug ameryka\u0144skiego specjalisty Gordona Meltona (New Age Encyclopedia<\/i>, Gale Research Inc., Detroit 1990, s. XXVI), gdy w\u00a0Stanach Zjednoczonych pojawi\u0142a si\u0119 idea Nowej Ery Wodnika, spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u201eokultystyczno-metafizyczna\u201d, z\u0142o\u017cona z\u00a0setek grup magiczno-ezoterycznych, przyj\u0119\u0142a t\u0119 now\u0105 perspektyw\u0119 z\u00a0entuzjazmem. Poparcie ze strony ugrupowa\u0144 spirytystycznych, teozoficznych itp. wyja\u015bnia, dlaczego nowy paradygmat rozpowszechni\u0142 si\u0119 tak szybko. Nie brak te\u017c oznak zainteresowania \u015bwiata maso\u0144skiego, zw\u0142aszcza jego \u015brodowisk okultystycznych, kt\u00f3re d\u0105\u017c\u0105 do\u00a0rozwoju ukrytych mocy ludzkiego umys\u0142u lub\u00a0samego cz\u0142owieka, aby m\u00f3g\u0142 on osi\u0105gn\u0105\u0107 pe\u0142ni\u0119 doskona\u0142o\u015bci.
      \nInnym czynnikiem sprzyjaj\u0105cym temu procesowi \u2013 wedle cytowanego autora \u2013 by\u0142o powstanie \u015bwiatowych \u201esieci\u201d \u0142\u0105cz\u0105cych grupy zainteresowane \u201eglobaln\u0105 przemian\u0105\u201d (finansowane przez mecenas\u00f3w \u015bwiata ezoterycznego). Zrodzi\u0142o si\u0119 w\u00a0ten spos\u00f3b poczucie wsp\u00f3lnoty mi\u0119dzy \u201eprorokami\u201d a\u00a0ma\u0142ymi ugrupowaniami i\u00a0ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 obraz ruchu zataczaj\u0105cego coraz szersze kr\u0119gi, zdolnego oddzia\u0142ywa\u0107 na ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo, tak\u017ce poza \u015bcis\u0142ym \u015brodowiskiem wyznawc\u00f3w. Ten spos\u00f3b porozumiewania si\u0119 umo\u017cliwi\u0142 dialog mi\u0119dzy zwolennikami ruchu a\u00a0innymi osobami i\u00a0ugrupowaniami na p\u0142aszczy\u017anie jednego lub\u00a0kilku idea\u0142\u00f3w Nowej Ery (pok\u00f3j, ekologia, feminizm, medycyna naturalna, mistyka mi\u0119dzyreligijna) (tam\u017ce, s. 316). Pr\u0119dko te\u017c zainteresowa\u0142y si\u0119 zjawiskiem \u015brodowiska biznesu i\u00a0\u015brodki przekazu.
      \nPor\u00f3wnuj\u0105c og\u00f3lne zarysy nurtu kulturowego, ukszta\u0142towanego w\u00a0latach 1960-1980, z\u00a0my\u015bl\u0105 Towarzystwa Teozoficznego, francuska badaczka Francoise Champion wskazuje na nast\u0119puj\u0105ce r\u00f3\u017cnice: oczekiwanie na nowe czasy, zwi\u0105zane z\u00a0Er\u0105 Wodnika; d\u0105\u017cenie nie tylko do\u00a0doskona\u0142o\u015bci osobistej, ale\u00a0i\u00a0do\u00a0przemiany spo\u0142ecznej; synkretyzm, kt\u00f3ry nie ogranicza si\u0119 ju\u017c do\u00a0kultury wschodniej i\u00a0ezoteryzmu zachodniego, ale\u00a0nawi\u0105zuje do\u00a0wszystkich tradycji religijnych i\u00a0ezoterycznych oraz\u00a0do\u00a0teorii i\u00a0spekulacji w\u00a0sferze psychologii, nauk przyrodniczych, medycyny alternatywnej, rzeczywisto\u015bci paranormalnej; zatarcie granic mi\u0119dzy sfer\u0105 religijn\u0105 a\u00a0niereligijn\u0105; tendencja \u201edemokratyczna\u201d, kt\u00f3rej towarzyszy odrzucenie \u201emistrz\u00f3w\u201d i\u00a0tworzenie bardziej elastycznych form \u0142\u0105czno\u015bci, takich jak wspomniane wy\u017cej \u201esieci\u201d (\u201enetworks<\/i>\u201e) (Le Nouvel-Age: recomposition ou decomposition de la tradition \u201etheo-spiritualiste\u201d?<\/i>, \u201ePolitica Hermetica\u201d, n. 7\/1993, s. 118).
      \nCzy mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce\u00a0ruch Nowej Ery jest wci\u0105\u017c \u017cywy i\u00a0rozwija si\u0119 tak\u017ce w\u00a0ostatnich latach XX w.? Wydaje si\u0119, \u017ce\u00a0na kontynencie ameryka\u0144skim \u2013 wed\u0142ug niekt\u00f3rych tamtejszych ekspert\u00f3w \u2013 straci\u0142 ju\u017c cz\u0119\u015b\u0107 swego uroku, natomiast w\u00a0innych regionach nadal si\u0119 rozwija. S\u0142uszniejsze jednak wydaje si\u0119 stwierdzenie, \u017ce\u00a0Nowa Era zblad\u0142a nieco jako mit i\u00a0jako utopia \u0142\u0105cz\u0105ca ludzi, natomiast rozwija si\u0119 nurt ezoteryczny przez ni\u0105 spopularyzowany i\u00a0o\u017cywiony, i\u00a0to\u00a0zar\u00f3wno na p\u0142aszczy\u017anie kulturowej, jak i\u00a0komercyjnej. Niekt\u00f3rzy ju\u017c dzi\u015b pr\u00f3buj\u0105 przeciwdzia\u0142a\u0107 kryzysowi \u201eNew Age\u201d tworz\u0105c nowy termin: \u201eThe Next Age\u201d (\u201eNast\u0119pna Era\u201d)\u2026<\/p>\n

      Centralne idee \u201eNew Age\u201d<\/strong><\/p>\n

      Pod sztandarem \u201eNew Age\u201d wyst\u0119puje wiele bardzo r\u00f3\u017cnych ruch\u00f3w, nie\u0142atwo jest zatem okre\u015bli\u0107 \u015bci\u015ble jego doktryn\u0119. Poniewa\u017c jednak maj\u0105 one wsp\u00f3lne pod\u0142o\u017ce kulturowe, znajdujemy w\u00a0nich pewne idee centralne, kt\u00f3re uznali\u015bmy za\u00a0typowe dla my\u015bli ezoterycznej:<\/p>\n

        \n
      • kosmos jest postrzegany jako organiczna ca\u0142o\u015b\u0107;<\/li>\n
      • o\u017cywia go Energia, kt\u00f3ra jest uto\u017csamiana z\u00a0boskim Duchem;<\/li>\n
      • wyznawcy \u201eNew Age\u201d wierz\u0105 w\u00a0po\u015brednictwo r\u00f3\u017cnych istot duchowych;<\/li>\n
      • wierz\u0105 w\u00a0przechodzenie ludzi do\u00a0wy\u017cszych, niewidzialnych sfer oraz\u00a0w\u00a0mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontrolowania swojego \u017cycia po \u015bmierci;<\/li>\n
      • wierz\u0105 w\u00a0istnienie \u201eOdwiecznej m\u0105dro\u015bci\u201d, starszej i\u00a0doskonalszej ni\u017c wszystkie religie i\u00a0kultury;<\/li>\n
      • kieruj\u0105 si\u0119 nauczaniem o\u015bwieconych mistrz\u00f3w\u2026<\/li>\n<\/ul>\n

        Bardziej szczeg\u00f3\u0142owo mo\u017cemy opisa\u0107 doktryn\u0119 \u201eNew Age\u201d, omawiaj\u0105c jej aspekt naukowy i\u00a0psychologiczny, jej stosunek do\u00a0religii lub\u00a0duchowo\u015bci, wreszcie jej wizj\u0119 cz\u0142owieka i\u00a0spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n

        a) Aspekt naukowy<\/p>\n

        Jak pisze Piersandro Vanzan (Contestualizzazione socioculturale e discernimento teologico-pastorale del \u201eNew Age\u201d, w: E. Fizzotti [red.], La dolce seduzione dell\u2019Acquario, Las, Roma 1996, s. 87-88), \u201eNew Age\u201d zainspirowa\u0142 si\u0119 zmian\u0105 \u201eparadygmatu\u201d, jaka dokona\u0142a si\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnej nauce. Fizyka mianowicie odesz\u0142a od modelu \u201emechanicystycznego\u201d, zwi\u0105zanego z\u00a0klasyczn\u0105 fizyk\u0105 newtonowsk\u0105 \u2013 opisuj\u0105c\u0105 wszech\u015bwiat jako ogromn\u0105 maszyn\u0119, kt\u00f3rej elementy oddzia\u0142uj\u0105 na siebie nawzajem, przez co zachowuj\u0105 stan r\u00f3wnowagi i\u00a0utrzymuj\u0105 \u015bwiat w\u00a0ruchu \u2013 i\u00a0przyj\u0119\u0142a model \u201eholistyczny\u201d (ca\u0142o\u015bciowy), wypracowany przez nowoczesn\u0105 fizyk\u0119 atomow\u0105 i\u00a0subatomow\u0105, wed\u0142ug kt\u00f3rego materia nie sk\u0142ada si\u0119 z\u00a0cz\u0105steczek, ale\u00a0z\u00a0fal i\u00a0energii.
        \nTak wi\u0119c wedle \u201eNew Age\u201d \u015bwiat to\u00a0\u201eocean energii\u201d, kt\u00f3ry nie jest postrzegany w\u00a0spos\u00f3b mechanicystyczny, ale\u00a0jako ca\u0142o\u015b\u0107, jako totalna sie\u0107 powi\u0105za\u0144. Wszech\u015bwiat (B\u00f3g-cz\u0142owiek-kosmos) jest organizmem zespolonym, \u017cyj\u0105cym, z\u0142o\u017conym z\u00a0cia\u0142a i\u00a0duszy (energia uto\u017csamia si\u0119 z\u00a0duchem). Im g\u0142\u0119biej schodzi si\u0119 w\u00a0poszukiwaniu wsp\u00f3lnego korzenia, tym bardziej wszystko si\u0119 jednoczy i\u00a0upraszcza. B\u00f3g i\u00a0\u015bwiat, duch i\u00a0materia, dusza i\u00a0cia\u0142o, inteligencja i\u00a0uczucia, niebo i\u00a0ziemia to\u00a0ogromna wibracja energii, w\u00a0kt\u00f3rej wszystko jest po\u0142\u0105czone.<\/p>\n

        b) Aspekt psychologiczny<\/p>\n

        W d\u0105\u017ceniu do\u00a0rozszerzenia \u015bwiadomo\u015bci stosuje si\u0119 techniki psychologii transpersonalnej i\u00a0pr\u00f3buje si\u0119 wywo\u0142a\u0107 do\u015bwiadczenia \u201emistyczne\u201d. Na przyk\u0142ad przez praktyk\u0119 jogi i\u00a0zenu, medytacji transcendentalnej i\u00a0buddyzmu tantrycznego d\u0105\u017cy si\u0119 do\u00a0do\u015bwiadczenia samorealizacji czy\u00a0o\u015bwiecenia. Szuka si\u0119 tak\u017ce do\u015bwiadcze\u0144 ekstremalnych (peak experiences<\/i>) przez powt\u00f3rne prze\u017cycie procesu narodzin (rebirth<\/i>), docieranie do\u00a0granicy \u015bmierci, stymulacje elektryczne (biofeedback<\/i>), a\u00a0tak\u017ce przez taniec czy\u00a0narkotyki. Wszystko to, co mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 \u201ezmienione stany \u015bwiadomo\u015bci\u201d, jest uwa\u017cane za\u00a0przydatne jako droga do\u00a0duchowego do\u015bwiadczenia jedno\u015bci, czyli\u00a0o\u015bwiecenia.
        \nSzczeg\u00f3ln\u0105 praktyk\u0105 jest channeling<\/i>: skoro wszyscy ludzie s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jednego Umys\u0142u, mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 jako \u201ekana\u0142y\u201d prowadz\u0105ce do\u00a0innych istot wy\u017cszych: ka\u017cda cz\u0119\u015b\u0107 jedynej Istoty mo\u017ce uzyska\u0107 dost\u0119p do\u00a0reszty swojego Ja.<\/p>\n

        c) Jaki jest stosunek \u201eNew Age\u201d do\u00a0religii?<\/p>\n

        Cho\u0107 niekt\u00f3rzy przedstawiciele \u201eNew Age\u201d, jak na przyk\u0142ad Alice Bailey, widz\u0105 w\u00a0nim pocz\u0105tek nowej religii \u015bwiatowej, inni raczej niech\u0119tnie przedstawiaj\u0105 go jako \u201ereligi\u0119\u201d, gdy\u017c ten termin zbyt mocno kojarzy im si\u0119 z\u00a0instytucj\u0105 i\u00a0dogmatami. Dla tych ostatnich \u201eNew Age\u201d to\u00a0zasadniczo pewna \u201enowa duchowo\u015b\u0107\u201d. \u201eNowa\u201d, chocia\u017c wiele jej idei zosta\u0142o zaczerpni\u0119tych ze staro\u017cytnych religii i\u00a0kultur: jej nowo\u015b\u0107 polega raczej na \u015bwiadomym poszukiwaniu wizji alternatywnej w\u00a0stosunku do\u00a0religii \u017cydowsko-chrze\u015bcija\u0144skiej oraz\u00a0do\u00a0inspirowanej przez ni\u0105 kultury zachodniej. Ta duchowo\u015b\u0107 pojmowana jest jako wewn\u0119trzne do\u015bwiadczenie harmonii i\u00a0jedno\u015b\u0107 z\u00a0ca\u0142\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, kt\u00f3re uzdrawia cz\u0142owieka z\u00a0wszelkiego poczucia niedoskona\u0142o\u015bci czy\u00a0ograniczono\u015bci. Cz\u0142owiek odkrywa, \u017ce\u00a0jest g\u0142\u0119boko zwi\u0105zany z\u00a0uniwersaln\u0105 Moc\u0105 czy\u00a0Energi\u0105, kt\u00f3ra jest \u015bwi\u0119ta i\u00a0stanowi \u017ar\u00f3d\u0142o wszelkiego \u017cycia. To\u00a0odkrycie otwiera mu drog\u0119 do\u00a0doskona\u0142o\u015bci, dzi\u0119ki czemu cz\u0142owiek mo\u017ce uporz\u0105dkowa\u0107 swoje \u017cycie osobiste i\u00a0relacje ze \u015bwiatem, znale\u017a\u0107 swoje miejsce w\u00a0powszechnym \u201estawaniu si\u0119\u201d i\u00a0przyczynia\u0107 si\u0119 jako wsp\u00f3\u0142stw\u00f3rca do\u00a0nowego stworzenia.
        \nProwadzi to\u00a0\u2013 jak pisze abp\u00a0Carlo Maccari (La \u201emistica cosmica\u201d del New Age<\/i>, w: \u201eReligioni e s\u00e8tte nel mondo\u201d, n. 2\/1996, s. 16-36) \u2013 do\u00a0mistyki kosmicznej, opartej na \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce\u00a0wszech\u015bwiat jest przenikni\u0119ty dynamicznymi energiami. Energia kosmiczna-wibracja-\u015bwiat\u0142o\u015b\u0107-B\u00f3g-mi\u0142o\u015b\u0107 \u2013 a\u00a0tak\u017ce wy\u017csze Ja \u2013 to\u00a0przejawy tej samej rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra jest zarazem pierwotnym \u017ar\u00f3d\u0142em i\u00a0obecno\u015bci\u0105 immanentn\u0105 w\u00a0ka\u017cdej istocie.
        \nW opisie tej duchowo\u015bci mo\u017cna by wyr\u00f3\u017cni\u0107 aspekt metafizyczny i\u00a0psychologiczny. Pierwszy wywodzi si\u0119 z\u00a0korzeni ezoteryczno-teozoficznych i\u00a0jawi si\u0119 jako nowa forma gnozy. Dost\u0119p do\u00a0rzeczywisto\u015bci boskiej uzyskuje si\u0119 przez poznanie ukrytych tajemnic; jak pisze Jean Vernette (L\u2019avventura spirituale dei figli dell\u2019Acquario<\/i>, w: \u201eReligioni e s\u00e8tte nel mondo\u201d, n. 2\/1996, s. 42-43), jest to\u00a0poszukiwanie \u201eRzeczywisto\u015bci przes\u0142oni\u0119tej przez pozory, Pocz\u0105tku ukrytego w\u00a0czasie, Transcendencji poza przemijaniem, Tradycji pierwotnej pod warstw\u0105 tradycji dora\u017anych, Innego przes\u0142oni\u0119tego przez \u201aja\u2019, iskry kosmicznego B\u00f3stwa poza wcielon\u0105 jednostk\u0105\u201d. Duchowo\u015b\u0107 ezoteryczna \u2013 dodaje ten sam autor \u2013 jest \u201eposzukiwaniem Bytu, kt\u00f3re przekracza podzia\u0142y mi\u0119dzy bytami, jest jakby t\u0119sknot\u0105 za\u00a0utracon\u0105 Jedno\u015bci\u0105\u201d.
        \nAspekt psychologiczny powsta\u0142 ze skrzy\u017cowania kultury ezoterycznej z\u00a0poszukiwaniami psychologicznymi. Na tej p\u0142aszczy\u017anie \u201eNew Age\u201d staje si\u0119 do\u015bwiadczeniem psychiczno-duchowej przemiany osobistej (por\u00f3wnywanej do\u00a0do\u015bwiadczenia religijnego). Wed\u0142ug niekt\u00f3rych ta przemiana ma posta\u0107 g\u0142\u0119bokiego do\u015bwiadczenia mistycznego, osi\u0105gni\u0119tego w\u00a0nast\u0119pstwie osobistego kryzysu i\u00a0d\u0142ugiego poszukiwania duchowego. Wed\u0142ug innych przemiana dokonuje si\u0119 dzi\u0119ki zastosowaniu technik medytacyjnych lub\u00a0terapeutycznych, albo\u00a0te\u017c dzi\u0119ki do\u015bwiadczeniom paranormalnym, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 intuicyjnie dostrzec jedno\u015b\u0107 rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n

        d) Jaka jest jego wizja cz\u0142owieka?<\/p>\n

        Pod\u0142o\u017cem tego nurtu kulturowego jest zatem d\u0105\u017cenie do\u00a0doskona\u0142o\u015bci i\u00a0wywy\u017cszenia cz\u0142owieka. Przychodzi tu na my\u015bl \u201enadcz\u0142owiek\u201d zapowiadany przez Nietzschego pod koniec XIX w.\u00a0Wed\u0142ug tego filozofa, kt\u00f3ry zarzuca\u0142 chrze\u015bcija\u0144stwu, \u017ce\u00a0nie dopu\u015bci\u0142o do\u00a0objawienia si\u0119 prawdziwej wielko\u015bci cz\u0142owieka, doskona\u0142o\u015b\u0107 cz\u0142owieka polega na doprowadzeniu do\u00a0pe\u0142ni w\u0142asnego \u201eja\u201d, zgodnie z\u00a0systemem warto\u015bci, kt\u00f3ry on sam sobie stwarza i\u00a0realizuje dzi\u0119ki w\u0142asnej \u201ewoli mocy\u201d: jest to\u00a0zatem \u201eja\u201d, kt\u00f3re tworzy samo siebie.
        \nW wielu formach \u201eNew Age\u201d znale\u017a\u0107 mo\u017cna analogiczne przekonania. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych wizjoner\u00f3w \u2013 jak pisze Claude Labrecque (Une religion am\u00e9ricaine<\/i>. Pistes de discernement chr\u00e9tien sur les courants populaires du \u201eNouvel-Age\u201d, M\u00e9diaspaul, Montreal 1994, s. 13) \u2013 r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem obecnym a\u00a0tym, kt\u00f3ry zdo\u0142a w\u00a0pe\u0142ni zrealizowa\u0107 sw\u00f3j potencja\u0142 fizyczny i\u00a0psychiczny, b\u0119d\u0105 wi\u0119ksze ni\u017c obecne r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a\u00a0zwierz\u0119tami cz\u0142ekokszta\u0142tnymi. Postuluje si\u0119 zatem eksploracj\u0119 wszelkich dr\u00f3g, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 cz\u0142owiekowi przekracza\u0107 samego siebie.
        \nMo\u017cna by tu wprowadzi\u0107 rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy drog\u0105 ezoteryczn\u0105 \u2013 o\u00a0kt\u00f3rej ju\u017c m\u00f3wili\u015bmy i\u00a0kt\u00f3ra jest zasadniczo d\u0105\u017ceniem do\u00a0wiedzy \u2013 a\u00a0drog\u0105 magiczn\u0105, czyli\u00a0okultystyczn\u0105, kt\u00f3ra jest przede wszystkim d\u0105\u017ceniem do\u00a0w\u0142adzy: cz\u0142owiek czuje si\u0119 tu niczym demiurg zdolny kontrolowa\u0107 \u015bwiat wy\u017cszych mocy i\u00a0uzyskiwa\u0107 dobra, kt\u00f3rych pragnie. Jednak\u017ce te dwa d\u0105\u017cenia \u2013 do\u00a0wiedzy i\u00a0do\u00a0w\u0142adzy \u2013 cz\u0119sto s\u0105 ze sob\u0105 powi\u0105zane jako teoria i\u00a0praktyka, przez co wiele grup ma jednocze\u015bnie charakter ezoteryczny i\u00a0okultystyczny.
        \nIstot\u0119 okultyzmu stanowi wola mocy pobudzana przez marzenie o\u00a0bosko\u015bci. Celem wielu technik rozszerzania \u015bwiadomo\u015bci \u2013 ujawnianym dopiero po d\u0142ugim procesie inicjacji \u2013 jest objawienie cz\u0142owiekowi, \u017ce\u00a0posiada bosk\u0105 moc, kt\u00f3r\u0105 powinien wykorzystywa\u0107, aby przygotowa\u0107 drog\u0119 dla Ery O\u015bwiecenia.
        \nO jakim o\u015bwieceniu tu mowa? Nie chcemy formu\u0142owa\u0107 uog\u00f3lnie\u0144 dotycz\u0105cych ca\u0142ego \u201eNew Age\u201d, nie mo\u017cemy jednak pomin\u0105\u0107 spekulacji przedstawicieli tego nurtu (takich jak Alice Bailey, David Spangler, Benjamin Creme) na temat Lucyfera jako postaci wprowadzaj\u0105cej w\u00a0\u201enow\u0105 er\u0119\u201d (niekt\u00f3re teksty wymienionych autor\u00f3w s\u0105 cytowane w\u00a0dokumencie Komisji Teologicznej Episkopatu Irlandii A New Age of the Spirit? A\u00a0Catholic Response to\u00a0the New Age Phenomenon<\/i> (Veritas, Dublin 1994, 33-37). Dokument wskazuje te\u017c, \u017ce\u00a0\u017ar\u00f3d\u0142em tych idei jest \u201etajemna doktryna\u201d Madame Blavatsky. Potrzebne s\u0105 pog\u0142\u0119bione badania, aby stwierdzi\u0107, w\u00a0jakiej mierze te spekulacje inspiruj\u0105 zorganizowane ruchy satanistyczne lub\u00a0pewne formy kultury, szerzone zw\u0142aszcza w\u00a0\u015brodowiskach m\u0142odzie\u017cowych.<\/p>\n

        e) Jak\u0105 przemian\u0119 spo\u0142eczn\u0105 proponuje?<\/p>\n

        Zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad spo\u0142ecznymi skutkami kultury ezoterycznej upowszechnianej przez \u201eNew Age\u201d, dostrzegamy, \u017ce\u00a0mit nadcz\u0142owieka tak\u017ce dzisiaj jest inspiracj\u0105 dla prawicowych i\u00a0ultraprawicowych ruch\u00f3w politycznych i\u00a0ugrupowa\u0144 alternatywnych. Ale\u00a0jest te\u017c obecny w\u00a0sferze nauki, na przyk\u0142ad w\u00a0eksperymentach w\u00a0dziedzinie in\u017cynierii genetycznej, kt\u00f3re czasem zdaj\u0105 si\u0119 kierowa\u0107 d\u0105\u017ceniem \u2013 \u017cywym w\u00a0\u015brodowiskach okultystycznych \u2013 do\u00a0ponownego stworzenia cz\u0142owieka przez dekodyfikacj\u0119 i\u00a0modyfikacje naturalnych praw p\u0142odno\u015bci, aby przekroczy\u0107 granice \u015bmierci.
        \nPod tym samym sztandarem \u201eNew Age\u201d znale\u017a\u0107 mo\u017cna tak\u017ce nurty diametralnie przeciwne (na przyk\u0142ad ruch ekologiczno-feministyczny), szerz\u0105ce si\u0119 raczej w\u00a0\u015brodowiskach lewicowych i\u00a0rozpowszechniane przez mi\u0119dzynarodowe \u201esieci\u201d, kt\u00f3re stawiaj\u0105 sobie za\u00a0cel edukacje \u201eglobaln\u0105\u201d i\u00a0zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j ziemi. Mimo ogromnej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci odcieni, ich wsp\u00f3lnym motywem wydaje si\u0119 poszukiwanie dr\u00f3g alternatywnych, nawet za\u00a0cen\u0119 globalnego przewrotu spo\u0142ecznego, co uwa\u017ca si\u0119 za\u00a0nieodzowny warunek nadej\u015bcia nowej ery.<\/p>\n

        Jakie s\u0105 zasadnicze r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy wiar\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 a\u00a0\u201eNew Age\u201d?<\/p>\n

        1.<\/b> Przede wszystkim my wierzymy w\u00a0Boga Stw\u00f3rc\u0119. Boga, kt\u00f3ry stwarza w\u00a0spos\u00f3b wolny, z\u00a0mi\u0142o\u015bci, i\u00a0kt\u00f3ry stwarza cz\u0142owieka wolnego. B\u00f3g nie jest to\u017csamy ze \u015bwiatem (panteizm) ani\u00a0te\u017c \u015bwiat nie wy\u0142oni\u0142 si\u0119 z\u00a0Boga przez emanacj\u0119. Dla chrze\u015bcijanina r\u00f3wnie fa\u0142szywe jest stwierdzenie, \u017ce\u00a0B\u00f3g jest to\u017csamy z\u00a0cz\u0142owiekiem. To\u00a0prawda, \u017ce\u00a0mieszka w\u00a0cz\u0142owieku, ale\u00a0zarazem jest jego Stw\u00f3rc\u0105, Panem i\u00a0Zbawicielem. Z\u00a0mi\u0142o\u015bci nawi\u0105za\u0142 z\u00a0nim dialog. Ta odr\u0119bno\u015b\u0107 chroni osobow\u0105 godno\u015b\u0107 i\u00a0wolno\u015b\u0107 cz\u0142owieka.
        \n2.<\/b> Z\u00a0takim Bogiem nawi\u0105zujemy dialog przez modlitw\u0119. Modlitwa nie jest odkryciem g\u0142\u0119bszego \u201eja\u201d, ale\u00a0oznacza spotkanie dw\u00f3ch os\u00f3b: jest dobrowolnym aktem uwielbienia, dzi\u0119kczynienia, pro\u015bby. Jest dostosowaniem si\u0119 do\u00a0woli Ojca.
        \n3.<\/b> Potrzebujemy odkupienia przez Chrystusa, poniewa\u017c jeste\u015bmy grzeszni. W\u00a0wizji chrze\u015bcija\u0144skiej cz\u0142owiek jest zasadniczo dobry, alezraniony przez grzech pierworodny. Ani\u00a0\u017cadna technika wyzwalaj\u0105ca, ani\u00a0wysi\u0142ek koncentracji, ani\u00a0syntonia milion\u00f3w umys\u0142\u00f3w nie mo\u017ce zbawi\u0107 cz\u0142owieka. Naszym jedynym zbawieniem jest Chrystus, Wcielony Syn Bo\u017cy, kt\u00f3ry \u201ewkroczy\u0142\u201d w\u00a0dzieje, aby nas zbawi\u0107.
        \n4.<\/b> Cierpienie i\u00a0\u015bmier\u0107 maj\u0105 sens. Wyznawcy \u201eNew Age\u201d nie akceptuj\u0105 cierpienia i\u00a0\u015bmierci. \u0179r\u00f3d\u0142em odkupienia s\u0105 dla nich techniki rozszerzania \u015bwiadomo\u015bci i\u00a0odrodzenia, podr\u00f3\u017ce do\u00a0bram \u015bmierci, a\u00a0tak\u017ce wszelkie metody, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 si\u0119 odpr\u0119\u017cy\u0107, aby pomno\u017cy\u0107 \u017cywotne energie. Natomiast dla chrze\u015bcijan cierpienie prze\u017cywane w\u00a0jedno\u015bci z\u00a0ukrzy\u017cowanym Jezusem, kt\u00f3ry na krzy\u017cu objawi\u0142 sw\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 do\u00a0ludzi, jest \u017ar\u00f3d\u0142em zbawienia. Tak\u017ce \u015bmier\u0107 jest wydarzeniem jedynym w\u00a0\u017cyciu cz\u0142owieka: nie jest przej\u015bciem do\u00a0nowego wcielenia, po kt\u00f3rym nast\u0105pi\u0105 inne, ale\u00a0nieuniknionym etapem na drodze do\u00a0\u017cycia wiecznego.
        \n5.<\/b> Nowy \u015bwiat powstaje dzi\u0119ki dzie\u0142om wzajemnej mi\u0142o\u015bci. \u201eNew Age\u201d, g\u0142osi, \u017ce\u00a0odmieni \u015bwiat. W\u00a0ulotce hinduskiego ruchu \u201eBrahma Kumaris\u201d czytamy: \u201eWiemy, \u017ce\u00a0ma si\u0119 co\u015b wydarzy\u0107. (\u2026) Mo\u017cecie wywo\u0142a\u0107 to\u00a0wydarzenie, \u0142\u0105cz\u0105c si\u0119 w\u00a0jednym momencie z\u00a0milionami innych ludzi, zgromadzonych jak gdyby w\u00a0nowej wsp\u00f3lnocie \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3ra ma tak wielk\u0105 moc i\u00a0zdolno\u015b\u0107 tw\u00f3rcz\u0105, \u017ce\u00a0jest zdolna odwr\u00f3ci\u0107 \u015bwiat na w\u0142a\u015bciw\u0105 stron\u0119\u201d. Ale\u00a0czy\u00a0wystarczy sama my\u015bl, aby zmieni\u0107 \u015bwiat? Jezus Chrystus ukaza\u0142 nam drog\u0119 daleko trudniejsz\u0105, ale\u00a0i\u00a0bardziej porywaj\u0105c\u0105: drog\u0119 wzajemnej mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra wyra\u017ca si\u0119 w\u00a0konkretnym dzia\u0142aniu i\u00a0tworzy \u017cywe wsp\u00f3lnoty buduj\u0105ce nowy \u015bwiat.
        \nWielu ludzi potrzebuje dzi\u015b wierzy\u0107 w\u00a0nadej\u015bcie \u201enowej ery\u201d ludzko\u015bci. Poszukuj\u0105 szerszej wizji, kt\u00f3ra uzasadni tak\u017ce r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 religii i\u00a0kultur; poszukuj\u0105 globalnej duchowo\u015bci, zdolnej wskaza\u0107 drog\u0119, kt\u00f3ra zaspokaja pragnienie jedno\u015bci z\u00a0Bogiem, z\u00a0ca\u0142\u0105 ludzko\u015bci\u0105, z\u00a0kosmosem; poci\u0105ga ich program kulturowy i\u00a0polityczny, zapowiadaj\u0105cy ca\u0142kowit\u0105 odnow\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa. Unikaj\u0105c \u015blepych zau\u0142k\u00f3w, w\u00a0kt\u00f3re wprowadza ci\u0105\u017cenie do\u00a0wszechmocy, trzeba przemy\u015ble\u0107 w\u00a0nowych kategoriach chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 wizj\u0119 cz\u0142owieka i\u00a0spo\u0142ecze\u0144stwa.
        \nL\u2019Osservatore Romano 3\/1999<\/p>\n

        Teresa Os\u00f3rio Goncalves<\/b>
        \nPracownik Papieskiej Rady
        \nds.\u00a0Dialogu Mi\u0119dzyreligijnego<\/i><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Kto pr\u00f3buje przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej r\u00f3\u017cnym formom kultury, religijno\u015bci, technik terapeutycznych i\u00a0tw\u00f3rczo\u015bci artystycznej, odwo\u0142uj\u0105cym si\u0119 do\u00a0symbolu \u201eNowej Ery\u201d lub\u00a0\u201eEry Wodnika\u201d, i\u00a0stara si\u0119 dostrzec w\u00a0nich jakie\u015b wsp\u00f3lne elementy, mo\u017ce dozna\u0107 uczucia zagubienia, jak gdyby wchodzi\u0142 do\u00a0labiryntu. Nie maj\u0105 one \u017cadnej struktury… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[565],"class_list":["post-585","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-new-age"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/585","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=585"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/585\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=585"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=585"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}