{"id":573,"date":"2017-08-06T16:05:14","date_gmt":"2017-08-06T14:05:14","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=573"},"modified":"2017-08-06T16:05:14","modified_gmt":"2017-08-06T14:05:14","slug":"zrodla-ateizmu-machiavelli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/zrodla-ateizmu-machiavelli\/","title":{"rendered":"\u017br\u00f3dla ateizmu – MACHIAVELLI"},"content":{"rendered":"
<\/header>\n
\n

\n

Powinni\u015bmy m\u00f3wi\u0107 o wrogach wiary, poniewa\u017c \u017cycie wiary jest prawdziw\u0105 wojn\u0105. Tak m\u00f3wi\u0105 wszyscy prorocy, Aposto\u0142owie, m\u0119czennicy i sam nasz Pan.
\nA jednak pr\u00f3bujemy unika\u0107 m\u00f3wienia o naszych wrogach. Dlaczego?
\nPo cz\u0119\u015bci dlatego \u017ce obawiamy si\u0119 pomyli\u0107 wrog\u00f3w duchowych z materialnymi; \u017ce boimy si\u0119 nienawi\u015bci nie tylko do grzechu, ale i do grzesznika; przeoczenia, \u017ce \u201enie toczymy bowiem walki przeciw krwi i cia\u0142u, lecz przeciw Zwierzchno\u015bciom, przeciw W\u0142adzom, przeciw rz\u0105dcom \u015bwiata tych ciemno\u015bci, przeciw pierwiastkom duchowym z\u0142a na wy\u017cynach niebieskich\u201d (Ef 6,12).
\nAle ta obawa jest bardziej bezpodstawna dzisiaj ni\u017c kiedykolwiek wcze\u015bniej. \u017baden wiek nie by\u0142 bardziej podejrzliwy w stosunku do militaryzmu, bardziej przera\u017cony horrorem wojny ni\u017c nasz. I \u017caden wiek nie by\u0142 bardziej sk\u0142onny do mylenia grzechu z grzesznikiem. I to nie dlatego \u017ce nienawidzi grzesznika wraz z jego grzechem, ale dlatego \u017ce kocha grzech wraz z grzesznikiem. Cz\u0119sto zas\u0142aniamy si\u0119 \u201ewsp\u00f3\u0142czuciem\u201d jako przejawem moralnego relatywizmu.
\nJeste\u015bmy opr\u00f3cz tego mi\u0119czakami. Nie lubimy walczy\u0107, poniewa\u017c walka oznacza cierpienie i po\u015bwi\u0119cenie. Wojna mo\u017ce niekoniecznie by\u0107 piek\u0142em, ale jest cholernie k\u0142opotliwa. A\u00a0poza tym nie jeste\u015bmy pewni, \u017ce jest co\u015b, o co warto walczy\u0107. By\u0107 mo\u017ce brakuje nam odwagi, bo nie mamy do niej motywacji.
\nOto jak my\u015blimy jako ludzie wsp\u00f3\u0142cze\u015bni, ale nie jako katolicy. Jako katolicy wiemy, \u017ce \u017cycie jest walk\u0105 duchow\u0105 i \u017ce mamy duchowych wrog\u00f3w. Je\u015bli tylko to przyznamy, nast\u0119pny krok jest oczywisty. Podstawow\u0105 rzecz\u0105 w walce jest pozna\u0107 swojego wroga. Inaczej jego szpiedzy przechodz\u0105 tu\u017c obok niewykryci. Tak wi\u0119c ten cykl artyku\u0142\u00f3w jest po\u015bwi\u0119cony poznaniu naszych duchowych wrog\u00f3w w walce o wsp\u00f3\u0142czesne serca. Om\u00f3wimy kolejno sze\u015bciu nowo\u017cytnych my\u015blicieli, kt\u00f3rzy wywarli ogromny wp\u0142yw na nasze codzienne \u017cycie. Wyrz\u0105dzili tak\u017ce ogromne szkody chrze\u015bcija\u0144skim umys\u0142om.
\nIch nazwiska to: Machiavelli \u2013 wynalazca \u201enowej moralno\u015bci\u201d; Kant \u2013 tw\u00f3rca prawdy subiektywnej; Nietzsche \u2013 sam og\u0142aszaj\u0105cy si\u0119 jako \u201eAntychryst\u201d; Freud \u2013 tw\u00f3rca \u201erewolucji seksualnej\u201d; Marks \u2013 fa\u0142szywy Moj\u017cesz dla mas; i Sartre \u2013 aposto\u0142 absurdu.
\nNiccol\u00f2 Machiavelli (1496-1527) by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 filozofii politycznej i spo\u0142ecznej. Rzadko w historii my\u015bli mieli\u015bmy do czynienia z bardziej totaln\u0105 rewolucj\u0105. Machiavelli wiedzia\u0142, jak bardzo by\u0142 wywrotowy. Por\u00f3wna\u0142 swoj\u0105 prac\u0119 do Kolumba odkrywaj\u0105cego Nowy \u015awiat i do Moj\u017cesza \u2013 jako przyw\u00f3dca nowego wybranego ludu, kt\u00f3ry wyjdzie z niewoli idei moralnych do nowej Ziemi Obiecanej w\u0142adzy i praktyczno\u015bci.
\nRewolucja Machiavellego mo\u017ce by\u0107 streszczona w sze\u015bciu punktach.
\nDla wszystkich poprzednich my\u015blicieli spo\u0142ecznych celem \u017cycia politycznego by\u0142a cnota. Wyobra\u017cali sobie, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwem jest dobre, je\u015bli \u017cyj\u0105cy w nim ludzie s\u0105 dobrzy. Nie by\u0142o podw\u00f3jnych norm rozr\u00f3\u017cniaj\u0105cych dobro indywidualne i wsp\u00f3lne \u2013 do czas\u00f3w Machiavellego. Wraz z nim polityka przesta\u0142a by\u0107 sztuk\u0105 dobra, a sta\u0142a si\u0119 sztuk\u0105 tego, co mo\u017cliwe. Jego wp\u0142yw by\u0142 tutaj ogromny. Wszyscy wi\u0119ksi filozofowie spo\u0142eczni i polityczni (Hobbes, Locke, Russeau, Mill, Kant, Hegel, Marks, Nietzsche, Dewey) w nast\u0119pstwie odrzucili cnot\u0119 jako cel, gdy tylko Machiavelli obni\u017cy\u0142 poprzeczk\u0119, i niemal ka\u017cdy zacz\u0105\u0142 salutowa\u0107 nowej fladze na maszcie.
\nArgumentem Machiavellego by\u0142o to, \u017ce tradycyjne zasady moralne przypomina\u0142y gwiazdy \u2013 pi\u0119kne, ale zbyt od\u0142eg\u0142e, by rzuca\u0107 jakiekolwiek u\u017cyteczne \u015bwiat\u0142o na nasze ziemskie \u015bcie\u017cki. Zamiast nich potrzebujemy latarni zrobionych r\u0119k\u0105 cz\u0142owieka; innymi s\u0142owy \u2013 osi\u0105galnych cel\u00f3w. Musimy wyznacza\u0107 nasz\u0105 pozycj\u0119 wed\u0142ug ziemi, a nie wed\u0142ug nieba, wed\u0142ug tego, co ludzie i spo\u0142ecze\u0144stwa faktycznie robi\u0105, a nie wed\u0142ug tego, co robi\u0107 powinni.
\nPodstaw\u0105 rewolucji Machiavellego by\u0142o to, by ocenia\u0107 idea\u0142 przez rzeczywisto\u015b\u0107 zamiast rzeczywisto\u015b\u0107 przez idea\u0142. Idea\u0142 jest dla niego dobry tylko wtedy, je\u015bli ma praktyczne zastosowanie. W ten spos\u00f3b Machiavelli sta\u0142 si\u0119 ojcem pragmatyzmu. Nie tylko \u201ecel u\u015bwi\u0119ca \u015brodki\u201d \u2013 ka\u017cde \u015brodki, kt\u00f3re si\u0119 sprawdzaj\u0105, ale nawet \u015brodki u\u015bwi\u0119caj\u0105 cel \u2013 to znaczy warto jest zd\u0105\u017ca\u0107 do celu pod warunkiem, \u017ce istniej\u0105 praktyczne \u015brodki do jego osi\u0105gni\u0119cia. Innymi s\u0142owy, nowym summum bonum<\/i> albo najwi\u0119kszym dobrem jest sukces. (Machiavelli wydaje si\u0119 by\u0107 nie tylko pierwszym pragmatykiem, ale i pierwszym ameryka\u0144skim pragmatykiem!)
\nMachiavelli nie tylko obni\u017cy\u0142 normy moralne, on je zlikwidowa\u0142. Bardziej ni\u017c pragmatykiem \u2013 by\u0142 antymoralist\u0105. Jedyny zwi\u0105zek, jaki widzia\u0142 mi\u0119dzy cnot\u0105 a sukcesem, by\u0142 taki, \u017ce ta pierwsza sta\u0142a na jego drodze. Uczy\u0142, \u017ce rzecz\u0105 konieczn\u0105 dla szcz\u0119\u015bcia w\u0142adcy jest \u201enauczy\u0107 si\u0119, jak nie by\u0107 dobrym\u201d (Ksi\u0105\u017c\u0119<\/i>, rozdz. 15), jak \u0142ama\u0107 obietnice, k\u0142ama\u0107 i oszukiwa\u0107 i kra\u015b\u0107 (rozdz. 18).
\nZ powodu tak bezwstydnych pogl\u0105d\u00f3w niekt\u00f3rzy wsp\u00f3\u0142cze\u015bni Machiavellemu uwa\u017cali Ksi\u0119cia<\/i> za ksi\u0105\u017ck\u0119 dos\u0142ownie napisan\u0105 przez diab\u0142a. Ale wsp\u00f3\u0142cze\u015bni uczeni zazwyczaj uwa\u017caj\u0105 j\u0105 za dzie\u0142o naukowe. Broni\u0105 Machiavellego, utrzymujac, \u017ce nie zaprzecza\u0142 moralno\u015bci, ale \u017ce po prostu napisa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 na inny temat \u2013 o tym, co jest, zamiast o tym, co by\u0107 powinno. Nawet chwal\u0105 go za brak hipokryzji, zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce moralizm r\u00f3wna si\u0119 hipokryzji.
\nJest to typowo wsp\u00f3\u0142czesne nieporozumienie dotycz\u0105ce hipokryzji \u2013 pojmowanie j\u0105 jako nieczynienie tego, czego si\u0119 naucza. Rozumuj\u0105c w ten spos\u00f3b, wszystkich ludzi nale\u017cy uzna\u0107 za hipokryt\u00f3w, chyba \u017ce przestan\u0105 naucza\u0107. Matthew Arnold okre\u015bli\u0142 hipokryzj\u0119, jako \u201eharacz, jaki wyst\u0119pek p\u0142aci cnocie\u201d. Machiavelli by\u0142 pierwszym, kt\u00f3ry odm\u00f3wi\u0142 p\u0142acenia nawet i tej daniny. Przezwyci\u0119\u017cy\u0142 hipokryzj\u0119 nie przez podniesienie praktyki do poziomu nauczania, ale przez obni\u017cenie nauczania do poziomu praktyki, przez dostosowanie idea\u0142u do rzeczywisto\u015bci, zamiast rzeczywisto\u015bci do idea\u0142u.
\nW istocie naucza, jak w ostatniej piosence rockowej: Poppa don\u2019t preach!<\/i>(\u201eTatku, nie pouczaj!\u201d). Czy mo\u017cecie sobie wyobrazi\u0107 Moj\u017cesza m\u00f3wi\u0105cego do Boga na g\u00f3rze Synaj: \u201eTatku, nie pouczaj!\u201d? Albo Maryj\u0119 do anio\u0142a? Albo Chrystusa w Getsemani, zamiast: \u201eJednak nie moja wola, lecz Twoja niech si\u0119 stanie\u201d? Je\u015bli mo\u017cecie, to wyobra\u017cacie sobie piek\u0142o, poniewa\u017c nasza nadzieja na niebo zale\u017cy od tych ludzi m\u00f3wi\u0105cych do Boga: Poppa, do preach!<\/i> (\u201eTatku, pouczaj!\u201d).
\nW rzeczywisto\u015bci \u017ale zdefiniowali\u015bmy hipokryzj\u0119. Hipokryzja to nie jest nieczynienie tego, czego nauczasz, ale brak wiary w to, co g\u0142osisz. Hipokryzj\u0105 jest propaganda.
\nPrzyjmuj\u0105c tak\u0105 definicj\u0119, Machiavelli sta\u0142 si\u0119 niemal\u017ce wynalazc\u0105 hipokryzji, poniewa\u017c by\u0142 bez ma\u0142a wynalazc\u0105 propagandy. To pierwszy filozof maj\u0105cy nadziej\u0119 nawr\u00f3ci\u0107 \u015bwiat propagand\u0105.
\nPostrzega\u0142 swoje \u017cycie jako walk\u0119 duchow\u0105 przeciwko Ko\u015bcio\u0142owi i jego doktrynie. Wierzy\u0142, \u017ce ka\u017cda religia by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 propagandy, kt\u00f3rej wp\u0142yw trwa\u0142 od 1666 do 3000 lat. I s\u0105dzi\u0142, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo sko\u0144czy si\u0119 na d\u0142ugo przed ko\u0144cem \u015bwiata, najprawdopodobniej oko\u0142o roku 1666, zniszczone przez inwazj\u0119 ze Wschodu (z teren\u00f3w dzisiejszej Rosji) albo przez rozmi\u0119kczanie i os\u0142abianie chrze\u015bcija\u0144skiego Zachodu od wewn\u0105trz, albo przez obie te rzeczy r\u00f3wnocze\u015bnie. Jego sojusznikami byli wszyscy letni chrze\u015bcijanie, kt\u00f3rzy kochali swoj\u0105 ziemsk\u0105 ojczyzn\u0119 bardziej ni\u017c niebo, Cezara bardziej ni\u017c Chrystusa, sukces bardziej ni\u017c cnot\u0119. To do nich kierowa\u0142 swoj\u0105 propagand\u0119. Ca\u0142kowita szczero\u015b\u0107 poprzez ods\u0142oni\u0119cie cel\u00f3w nie przynios\u0142aby mu sukcesu, a wyznany ateizm m\u00f3g\u0142by si\u0119 okaza\u0107 zab\u00f3jczy, a wi\u0119c wystrzega\u0142 si\u0119 jawnego wypowiadania herezji. Ale to do niego nale\u017ca\u0142o niszczenie \u201ekatolickiego oszustwa\u201d i to on pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 agresywn\u0105 propagand\u0105 sekularn\u0105. (Kto\u015b m\u00f3g\u0142by twierdzi\u0107, by\u0107 mo\u017ce nie\u015bmia\u0142o, \u017ce by\u0142 on ojcem wsp\u00f3\u0142czesnego establishmentu w mediach.)
\nOdkry\u0142, \u017ce potrzebne by\u0142y dwa narz\u0119dzia, by panowa\u0107 nad ludzkim zachowaniem, a w ten spos\u00f3b kontrolowa\u0107 histori\u0119 ludzko\u015bci: pi\u00f3ro i miecz, propaganda i bro\u0144. W ten spos\u00f3b mo\u017cna dominowa\u0107 nad umys\u0142ami i cia\u0142ami, a dominacja by\u0142a jego celem. Postrzega\u0142 ca\u0142e ludzkie \u017cycie i histori\u0119 jako zdeterminowane przez tylko dwie si\u0142y: virt\u00f9<\/i> \u2013 (w\u0142.) si\u0142\u0119 oraz fortun\u0119<\/i> \u2013 los. Prostym przepisem na sukces by\u0142o zwi\u0119kszenie virt\u00f9<\/i>, a pomniejszenie wp\u0142ywufortuny<\/i>. Ko\u0144czy Ksi\u0119cia<\/i> takim oto szokuj\u0105cym obrazem: \u201eFortuna jest jak kobieta, i je\u015bli ma by\u0107 uleg\u0142a, konieczn\u0105 rzecz\u0105 jest zbi\u0107 j\u0105 i przymusi\u0107\u201d (rozdz. 25). Innymi s\u0142owy, tajemnic\u0105 sukcesu jest co\u015b w rodzaju gwa\u0142tu.
\nBy osi\u0105gn\u0105\u0107 cel, jakim jest w\u0142adza, bro\u0144 jest r\u00f3wnie niezb\u0119dna jak propaganda, a Machiavelli opowiada\u0142 si\u0119 za u\u017cyciem si\u0142y. Wierzy\u0142 oto, \u017ce \u201enie mo\u017cna mie\u0107 dobrych praw bez porz\u0105dnego uzbrojenia, a tam gdzie dysponuje si\u0119 dobrym uzbrojeniem, dobre prawa s\u0105 konsekwencj\u0105\u201d (rozdz. 12). Innymi s\u0142owy, sprawiedliwo\u015b\u0107 \u201ewychodzi z lufy pistoletu\u201d, by przyj\u0105\u0107 powiedzenie Mao Tse-tunga. Machiavelli wierzy\u0142, \u017ce wszyscy uzbrojeni prorocy byli zdobywcami, a nieuzbrojeni gin\u0119li marnie. Moj\u017cesz wobec tego musia\u0142by u\u017cy\u0107 broni, o czym akurat Biblia nie wspomina; Jezus \u2013 najwi\u0119kszy nieuzbrojony prorok, zgin\u0105\u0142 marnie \u2013 zosta\u0142 ukrzy\u017cowany i nie powsta\u0142 z martwych. Jednak Jego przes\u0142anie podbi\u0142o \u015bwiat dzi\u0119ki propagandzie, dzi\u0119ki broni intelektualnej. Na t\u0119 w\u0142a\u015bnie wojn\u0119 Machiavelli wyruszy\u0142, by walczy\u0107.
\nTak\u017ce relatywizm spo\u0142eczny wy\u0142oni\u0142 si\u0119 z filozofii Machiavellego, kt\u00f3ry nie uznawa\u0142 praw opr\u00f3cz tych wyst\u0119puj\u0105cych w r\u00f3\u017cnych spo\u0142ecze\u0144stwach. A poniewa\u017c te prawa maj\u0105 sw\u00f3j pocz\u0105tek w przemocy zamiast w moralno\u015bci, konsekwencje s\u0105 takie, \u017ce moralno\u015b\u0107 ma za podstaw\u0119 niemoralno\u015b\u0107. Rozumowanie to mia\u0142o taki oto przebieg: Moralno\u015b\u0107 bierze sw\u00f3j pocz\u0105tek w spo\u0142ecze\u0144stwie, poniewa\u017c nie ma Boga ani \u017cadnego uniwersalnego prawa naturalnego nadanego przez Boga. Ale ka\u017cde spo\u0142ecze\u0144stwo ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w rewolucji lub przemocy. Spo\u0142ecze\u0144stwo rzymskie, na przyk\u0142ad, kt\u00f3re jest \u017ar\u00f3d\u0142em prawa rzymskiego, samo ma u swych pocz\u0105tk\u00f3w morderstwo, jakiego Romulus dokona\u0142 na swoim bracie Remusie. Ca\u0142a historia ludzko\u015bci zaczyna si\u0119 od morderstwa dokonanego przez Kaina na Ablu. A wi\u0119c podstaw\u0105 prawa jest bezprawie. Podstaw\u0105 moralno\u015bci jest niemoralno\u015b\u0107.
\nTen argument jest tylko tak mocny, jak mocna jest jego pierwsza przes\u0142anka, kt\u00f3ra \u2013 podobnie jak ca\u0142y relatywizm socjologiczny, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to pogl\u0105d dominuj\u0105cy w umys\u0142ach autor\u00f3w i czytelnik\u00f3w niemal wszystkich podr\u0119cznik\u00f3w socjologii \u2013 jest ukrytym ateizmem.
\nMachiavelli krytykowa\u0142 chrze\u015bcija\u0144stwo i klasyczne idee mi\u0142osierdzia, u\u017cywaj\u0105c podobnego argumentu. Pyta\u0142: W jaki spos\u00f3b zdobywacie dobra, kt\u00f3re potem rozdajecie? Przez egoistyczn\u0105 konkurencj\u0119. Wszystkie dobra s\u0105 zdobywane czyim\u015b kosztem: M\u00f3j kawa\u0142ek tortu jest o tyle wi\u0119kszy, o ile czyj\u015b jest mniejszy. W ten spos\u00f3b brak egoizmu zale\u017cy od egoizmu.
\nTen argument implikuje materializm, poniewa\u017c dobra duchowe nie zmniejszaj\u0105 si\u0119, kiedy s\u0105 dzielone lub rozdawane, i nie zdobywam ich kosztem innych. Im wi\u0119cej mam pieni\u0119dzy, tym mniej ich ty posiadasz; i im wi\u0119cej rozdaj\u0119, tym mniej mam. Ale mi\u0142o\u015b\u0107, prawda, przyja\u017a\u0144 i m\u0105dro\u015b\u0107 zwi\u0119kszaj\u0105 si\u0119 zamiast zmniejsza\u0107, kiedy si\u0119 nimi dzielimy. Materializm po prostu tego nie dostrzega albo si\u0119 tym nie przejmuje.
\nMachiavelli wierzy\u0142, \u017ce egoizm jest cech\u0105 wrodzon\u0105. Nie istnia\u0142o dla niego co\u015b takiego jak wrodzone sumienie albo instynkt moralny. A wi\u0119c jedynym sposobem na to, by sk\u0142oni\u0107 cz\u0142owieka do zachowa\u0144 moralnych, by\u0142o u\u017cycie si\u0142y, w rzeczywisto\u015bci totalitarnej si\u0142y, by zmusi\u0107 go do dzia\u0142ania przeciwnego jego naturze. Wsp\u00f3\u0142czesny totalitaryzm r\u00f3wnie\u017c ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142o u Machiavellego.
\nJe\u015bli cz\u0142owiek jest z natury egoist\u0105, to tylko strach, a nie mi\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce nim kierowa\u0107. Tym samym Machiavelli napisa\u0142: \u201eJest du\u017co lepiej budzi\u0107 strach, ni\u017c by\u0107 kochanym [\u2026], [poniewa\u017c] ludzie mniej si\u0119 obawiaj\u0105 skrzywdzi\u0107 kogo\u015b, kto wzbudza wok\u00f3\u0142 siebie mi\u0142o\u015b\u0107, ni\u017c tego, kto budzi strach. Wi\u0119\u017a mi\u0142o\u015bci jest t\u0105, kt\u00f3r\u0105 ludzie (n\u0119dzne istoty, jakimi s\u0105) zrywaj\u0105, je\u015bli jest to na ich korzy\u015b\u0107, ale strach jest wzmocniony obaw\u0105 przed kar\u0105, kt\u00f3ra jest zawsze skuteczna\u201d (rozdz. 17).
\nNajbardziej zdumiewaj\u0105c\u0105 rzecz\u0105 jest to, \u017ce ta brutalna filozofia podbi\u0142a wsp\u00f3\u0142czesne umys\u0142y, nawet je\u015bli odby\u0142o si\u0119 to tylko poprzez rozmywanie lub ukrywanie jej ciemnych aspekt\u00f3w. Nast\u0119pcy Machiavellego stonowali jego atak na moralno\u015b\u0107 i religi\u0119, ale nie powr\u00f3cili do idei osobowego Boga czy obiektywnych i absolutnych zasad moralnych jako podstawy spo\u0142ecze\u0144stwa. To, co Machiavelli zredukowa\u0142, zacz\u0119to postrzega\u0107 jako poszerzenie. Po prostu \u015bci\u0105\u0142 g\u00f3rne pi\u0119tro budowli \u017cycia: nie B\u00f3g \u2013 tylko cz\u0142owiek; nie dusza \u2013 tylko cia\u0142o; nie duch \u2013 tylko materia, nie \u201epowinno\u201d \u2013 tylko \u201ejest\u201d. A jednak ta zmia\u017cd\u017cona budowla przypomina\u0142a (dzi\u0119ki propagandzie) wie\u017c\u0119 Babel, to ograniczenie wygl\u0105da\u0142o jako wyzwolenie z \u201eogranicze\u0144\u201d tradycyjnej moralno\u015bci, jak poluzowanie pasa o jedn\u0105 dziurk\u0119.
\nSzatan to nie ba\u015b\u0144. Jest on genialnym strategiem i psychologiem i jest jak najbardziej rzeczywisty. Tok rozumowania zaproponowany przez Machiavellego jest do dzisiaj jednym z najbardziej udanych k\u0142amstw Szatana. Kiedykolwiek jeste\u015bmy kuszeni, u\u017cywa tego k\u0142amstwa, by ukaza\u0107 z\u0142o jako dobro godne po\u017c\u0105dania, by ukaza\u0107 swoj\u0105 niewol\u0119 jako wolno\u015b\u0107, a \u201echwalebn\u0105 wolno\u015b\u0107 syn\u00f3w Bo\u017cych\u201d jako niewol\u0119. \u201eOjciec k\u0142amstwa\u201d uwielbia zamiast ma\u0142ych k\u0142amstw rozpowszechnia\u0107 Jedno Wielkie K\u0142amstwo, by wywr\u00f3ci\u0107 prawd\u0119 do g\u00f3ry nogami. I uchodzi mu to na sucho, chyba \u017ce zedrzemy zas\u0142on\u0119 skrywaj\u0105c\u0105 szpieg\u00f3w Nieprzyjaciela.
\nT\u0142um. Jan J. Franczak<\/i><\/p>\n

\u00a9 PETER KREEFT
\nhttp:\/\/www.peterkreeft.com<\/a><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Powinni\u015bmy m\u00f3wi\u0107 o wrogach wiary, poniewa\u017c \u017cycie wiary jest prawdziw\u0105 wojn\u0105. Tak m\u00f3wi\u0105 wszyscy prorocy, Aposto\u0142owie, m\u0119czennicy i sam nasz Pan. A jednak pr\u00f3bujemy unika\u0107 m\u00f3wienia o naszych wrogach. Dlaczego? Po cz\u0119\u015bci dlatego \u017ce obawiamy si\u0119 pomyli\u0107 wrog\u00f3w duchowych z… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[974],"tags":[],"class_list":["post-573","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ateizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/573","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=573"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/573\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}