{"id":514,"date":"2017-08-06T15:10:21","date_gmt":"2017-08-06T13:10:21","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=514"},"modified":"2017-08-06T15:10:21","modified_gmt":"2017-08-06T13:10:21","slug":"ideologie-zbrodnicze-walka-klas-walka-ras","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/ideologie-zbrodnicze-walka-klas-walka-ras\/","title":{"rendered":"Ideologie zbrodnicze: WALKA KLAS (komunizm) I WALKA RAS (nazizm)"},"content":{"rendered":"<header class=\"entry-header\">\n<h2 class=\"entry-title\"><\/h2>\n<\/header>\n<div class=\"entry-content\">\n\u201eIdeologie z\u0142a\u201d<sup>[2]<\/sup> \u2013 tak nazwa\u0142 Jan Pawe\u0142 II \u0142\u0105cznie komunizm i nazizm. Mo\u017cna je te\u017c nazwa\u0107 ideologiami walki: odpowiednio walki klas i walki ras. Obie te ideologie odwo\u0142ywa\u0142y si\u0119 do nauk historycznych, tworz\u0105c syntezy maj\u0105ce nada\u0107 ca\u0142o\u015bciowy sens dziejom cz\u0142owieka. Obie te\u017c inspirowa\u0142y si\u0119 ch\u0119tnie tezami nauk przyrodniczych w formu\u0142owaniu praktycznych rozwi\u0105za\u0144 problem\u00f3w spo\u0142ecznych. Rozwi\u0105zania te by\u0142y nader cz\u0119sto zbrodnicze, ale zbrodnie te nierzadko uzasadniano takim pojmowaniem nauki, kt\u00f3re odcina si\u0119 od prawa nadanego przez Boga, Stw\u00f3rc\u0119 \u015bwiata, i od uznawania nienaruszalnych, absolutnych praw moralnych.<\/p>\n<p align=\"RIGHT\"><i>fragment artyku\u0142u<\/i><\/p>\n<p align=\"center\">***<\/p>\n<p align=\"right\">\u201eJakie s\u0105 korzenie nazizmu i komunizmu? [\u2026]\nOdpowied\u017a jest jednoznaczna i prosta: dzieje si\u0119 tak dlatego,<br \/>\n\u017ce odrzucono Boga jako Stw\u00f3rc\u0119 [\u2026].<br \/>\nOdrzucono poj\u0119cie \u00abnatury ludzkiej\u00bb jako \u00abrzeczywisto\u015bci\u00bb,<br \/>\nzast\u0119puj\u0105c j\u0105 \u00abwytworem my\u015blenia dowolnie kszta\u0142towanym<br \/>\ni dowolnie zmienianym wed\u0142ug okoliczno\u015bci\u00bb\u201d<sup>[1]<\/sup>.<\/p>\n<p class=\"podtyt\"><b>a. Ideologie totalitarne: dwie siostry<\/b><\/p>\n<p>\u201eIdeologie z\u0142a\u201d<sup>[2]<\/sup> \u2013 tak nazwa\u0142 Jan Pawe\u0142 II \u0142\u0105cznie komunizm i nazizm. Mo\u017cna je te\u017c nazwa\u0107 ideologiami walki: odpowiednio walki klas i walki ras. Obie te ideologie odwo\u0142ywa\u0142y si\u0119 do nauk historycznych, tworz\u0105c syntezy maj\u0105ce nada\u0107 ca\u0142o\u015bciowy sens dziejom cz\u0142owieka. Obie te\u017c inspirowa\u0142y si\u0119 ch\u0119tnie tezami nauk przyrodniczych w formu\u0142owaniu praktycznych rozwi\u0105za\u0144 problem\u00f3w spo\u0142ecznych. Rozwi\u0105zania te by\u0142y nader cz\u0119sto zbrodnicze, ale zbrodnie te nierzadko uzasadniano takim pojmowaniem nauki, kt\u00f3re odcina si\u0119 od prawa nadanego przez Boga, Stw\u00f3rc\u0119 \u015bwiata, i od uznawania nienaruszalnych, absolutnych praw moralnych.<br \/>\n\u015awiatopogl\u0105d wynikaj\u0105cy z walki klas uj\u0119tej w schemacie marksizmu-leninizmu jego zwolennicy cz\u0119sto nazywali \u201ekomunizmem naukowym\u201d. Z r\u00f3wn\u0105 s\u0142uszno\u015bci\u0105 mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 w tym samym znaczeniu o \u201erasizmie naukowym\u201d: w\u015br\u00f3d prekursor\u00f3w i uczni\u00f3w Adolfa Hitlera znajdziemy ten sam styl podchodzenia do danych nauk przyrodniczych i do materia\u0142\u00f3w historycznych, zw\u0142aszcza do wielkich syntez ujmuj\u0105cych og\u00f3lne kierunki przebiegu dziej\u00f3w na przestrzeni tysi\u0119cy lat.<\/p>\n<p class=\"podtyt\"><b>b. Niepokoj\u0105ce akcenty w ewolucjonizmie Darwina: hodowla cz\u0142owieka<\/b><\/p>\n<p>Ideolodzy i praktycy totalitaryzmu nazistowskiego posi\u0142kowali si\u0119 pewnymi elementami ewolucjonizmu darwinowskiego. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie stosowali darwinizmu wprost, jako teorii naukowej przej\u0119tej przez nich w ca\u0142o\u015bci, ale jednak zaczerpn\u0119li z niego pewne idee.<br \/>\nW opublikowanej w 1871 roku ksi\u0105\u017cce <i>O pochodzeniu cz\u0142owieka<\/i> Darwin jasno wy\u0142o\u017cy\u0142 sw\u00f3j pogl\u0105d: mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a zwierz\u0119tami nie ma \u017cadnej r\u00f3\u017cnicy co do istoty, s\u0105 tylko r\u00f3\u017cnice co do stopnia rozwoju. W zwierz\u0119tach istniej\u0105 wszystkie cechy obecne w ludziach, tak\u017ce te dotycz\u0105ce uczu\u0107, moralno\u015bci, a nawet religii, tyle tylko \u017ce w s\u0142abszym stopniu. Cz\u0142owiek to zwierz\u0119 najlepiej przystosowane w walce o byt. Nawet sumienie to jedynie bardziej wyspecjalizowane uczucie, obecne w ni\u017cszej formie w\u015br\u00f3d zwierz\u0105t.<br \/>\nCo do relacji mi\u0119dzy ludzkimi rasami sam Darwin zaleca\u0142 raczej post\u0119p moralny, polegaj\u0105cy na pokojowej koegzystencji r\u00f3\u017cnych ras ludzkich i r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w stworze\u0144 na ziemi:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eW miar\u0119 jak cz\u0142owiek cywilizuje si\u0119 [\u2026], prosty rozum wskazuje, \u017ce powinien rozszerza\u0107 swe uczucia sympatii do wszystkich cz\u0142onk\u00f3w narodu\u201d, by potem \u201erozszerzy\u0107 sympati\u0119 na wszystkie narody, a nast\u0119pnie i rasy ludzkie\u201d, a \u201ewreszcie dochodzimy do tego, \u017ce odczuwamy j\u0105 r\u00f3wnie\u017c wobec wszystkich twor\u00f3w zwierz\u0119cych\u201d<sup>[3]<\/sup>.<\/p>\n<p>Ale stronniczy czytelnik jego dzie\u0142 niekoniecznie z przedstawionych przez Darwina danych i metod ich interpretowania musia\u0142 wyci\u0105gn\u0105\u0107 te same wnioski. Spos\u00f3b podej\u015bcia Darwina do problemu rasowego ludzko\u015bci ilustruje nast\u0119puj\u0105ce zdanie wst\u0119pne: \u201ezastosujmy prawid\u0142a klasyfikuj\u0105ce do ras ludzkich, trzymaj\u0105c si\u0119 tej metody, jakiej by si\u0119 trzyma\u0142 przyrodnik, gdyby mia\u0142 do czynienia z pierwszym lepszym zwierz\u0119ciem\u201d<sup>[4]<\/sup>.<br \/>\nNiekt\u00f3re wnioski z zastosowania tej metody by\u0142y nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n<ul>\n<li>przedstawiciele r\u00f3\u017cnych ras \u201er\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 budow\u0105 cia\u0142a i w\u0142adzami umys\u0142owymi\u201d<sup>[5]<\/sup>;<\/li>\n<li>znany powszechnie jest fakt, \u017ce \u201eniekt\u00f3re rasy [obecnie \u017cyj\u0105ce] zaledwie s\u0105 w stanie policzy\u0107 do czterech, [\u2026] a pod wzgl\u0119dem w\u0142adz umys\u0142owych i towarzyskich instynkt\u00f3w musia\u0142 pierwotny cz\u0142owiek niewiele si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 od dzisiejszych najdzikszych plemion\u201d<sup>[6]<\/sup>;<\/li>\n<li>u lud\u00f3w cywilizowanych obserwuje si\u0119 \u201ezwi\u0119kszon\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 m\u00f3zgu z powodu wi\u0119kszej dzia\u0142alno\u015bci intelektualnej\u201d, co wyra\u017anie zmieni\u0142o ich wygl\u0105d zewn\u0119trzny w por\u00f3wnaniu z ludami dzikimi<sup>[7]<\/sup>;<\/li>\n<li>\u201e\u017cadna z zewn\u0119trznych r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzyrasowych nie przynosi specjalnej korzy\u015bci cz\u0142owiekowi; wyj\u0105tek stanowi\u0105 oczywi\u015bcie intelektualne i moralne, czyli spo\u0142eczne w\u0142adze\u201d<sup>[8]<\/sup>, wskutek czego \u201estopie\u0144 rozwoju umys\u0142owego wa\u017cn\u0105 odgrywa rol\u0119 w tych mi\u0119dzyrasowych zapasach\u201d<sup>[9]<\/sup>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Darwin stawia pytania odnosz\u0105ce si\u0119 do historii wzlot\u00f3w narod\u00f3w i ras wy\u017cszych oraz mo\u017cliwych przyczyn ich upadk\u00f3w: \u201eGrecy staro\u017cytni pod wzgl\u0119dem inteligencji przewy\u017cszali wszystkie wsp\u00f3\u0142czesne im ludy\u201d; a jednak \u201edob\u00f3r naturalny, dzia\u0142aj\u0105c omackiem\u201d, sprawi\u0142, \u017ce mogli ulec \u201ew mi\u0119dzynarodowej walce o byt\u201d. Bardziej precyzyjny by\u0142 w swoich odpowiedziach, gdy chodzi\u0142o o rasow\u0105 degeneracj\u0119 Hiszpan\u00f3w: tu winowajc\u0119 \u0142atwo by\u0142o znale\u017a\u0107 i nazwa\u0107: \u201eKt\u00f3\u017c wyt\u0142umaczy, dlaczego Hiszpania, kt\u00f3ra niegdy\u015b przodowa\u0142a cywilizacji, dzisiaj pozostaje tak daleko w tyle za innymi ludami europejskimi?\u201d. Darwin znalaz\u0142 takie wyja\u015bnienie: po prostu celibat i inkwizycja przetrzebi\u0142y \u201enajbardziej post\u0119pow\u0105 i najszlachetniejsz\u0105 ras\u0119\u201d \u2013 dlatego trudno by\u0142o mu zrozumie\u0107, \u201ew jaki spos\u00f3b Europa post\u0119powa\u0107 mog\u0142a wobec tych nieobliczalnych szk\u00f3d zadawanych jej przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki\u201d<sup>[10]<\/sup>.<br \/>\nNiekiedy rozwa\u017cania te przybieraj\u0105 form\u0119 bardzo praktyczn\u0105, dotycz\u0105c\u0105 wprost znanych mu z s\u0105siedzkiego do\u015bwiadczenia grup ludzkich. Darwin przytacza opini\u0119 jednego z badaczy na temat wy\u017cszo\u015bci germa\u0144skich Sakso\u0144czyk\u00f3w nad irlandzkimi Celtami:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eLekkomy\u015blny Irlandczyk, nieokrzesany i brudny, mno\u017cy si\u0119 jak kr\u00f3lik, gdy tymczasem skromny, przezorny [\u2026], ambitny i przesadnie moralny Szkot [\u2026] pozostawia niewiele potomstwa\u201d.<\/p>\n<p>Jednak mimo tej przewagi rasowej Sakso\u0144czycy z biegiem czasu zostan\u0105 zdominowani liczebnie:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eJe\u015bli niezamieszka\u0142\u0105 wysp\u0119 zaludni tysi\u0105c Celt\u00f3w i tysi\u0105c Sakso\u0144czyk\u00f3w, to po dwunastu pokoleniach 5\/6 ludno\u015bci nale\u017ce\u0107 b\u0119dzie do rasy celtyckiej, ale 5\/6 w\u0142asno\u015bci, w\u0142adzy i inteligencji b\u0119dzie po stronie owej pozosta\u0142ej 1\/6 ludno\u015bci, nale\u017c\u0105cej do rasy sakso\u0144skiej; w wieczystej i nieustannej walce o byt rasa ni\u017csza i mniej uprzywilejowana zwyci\u0119\u017cy liczebnie\u201d<sup>[11]<\/sup>.<\/p>\n<p>Darwin zastanawia si\u0119 te\u017c nad negatywnymi skutkami opieki nad chorymi i s\u0142abymi jednostkami:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eU narod\u00f3w dzikich jednostki s\u0142abe, czy to umys\u0142owo, czy te\u017c fizycznie, gin\u0105 zwykle do\u015b\u0107 szybko, te za\u015b, kt\u00f3re zostaj\u0105, s\u0105 zazwyczaj zdrowe i silne. Narody cywilizowane natomiast staraj\u0105 si\u0119 wszelkimi si\u0142ami stawi\u0107 przeszkod\u0119 temu procesowi naturalnej selekcji. Budujemy domy przytu\u0142ku dla chorych, kalek i wariat\u00f3w, ustanawiamy podatki na rzecz ubogich [\u2026], a lekarze nasi po\u015bwi\u0119caj\u0105 ca\u0142\u0105 swoj\u0105 zr\u0119czno\u015b\u0107 i wiedz\u0119, aby najs\u0142absze istoty zachowa\u0107 jak najd\u0142u\u017cej przy \u017cyciu [\u2026]. W taki spos\u00f3b dajemy mo\u017cno\u015b\u0107 s\u0142abym cz\u0142onkom spo\u0142ecze\u0144stwa do utrzymywania nadw\u0105tlonej swej rasy. Ka\u017cdy, kto si\u0119 przypatrywa\u0142 sztucznej hodowli domowych zwierz\u0105t, przyzna, \u017ce metoda tego rodzaju, jak\u0105 kierujemy si\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie, wywo\u0142a\u0142aby jak najszkodliwsze nast\u0119pstwa, gdyby j\u0105 zastosowa\u0107 do zwierz\u0105t\u201d<sup>[12]<\/sup>.<\/p>\n<p>Wniosek, jaki sam Darwin wyci\u0105ga z tak przedstawionych przez niego fakt\u00f3w, jest raczej konserwatywny:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eGdyby\u015bmy umy\u015blnie zaniedbywali s\u0142abych i u\u0142omnych, to chocia\u017c zyskaliby\u015bmy niezawodnie na ulepszeniu rasy, straciliby\u015bmy jednak stokro\u0107 wi\u0119cej na przyt\u0119pieniu uczu\u0107 moralnych. Wypada wi\u0119c bez szemrania znosi\u0107 szkodliwe nast\u0119pstwa wynikaj\u0105ce z protegowania istot s\u0142abych i wadliwie zbudowanych\u2026\u201d<sup>[13]<\/sup>.<\/p>\n<p>Podchodzenie do rodzaju ludzkiego tak jak do gatunk\u00f3w zwierz\u0105t w kwestii poprawiania rasy by\u0142o w rodzinie Darwin\u00f3w kontynuowane. W 1883 kuzyn Karola Darwina, Francis Galton, uku\u0142 s\u0142owo \u201eeugenika\u201d, oznaczaj\u0105ce poprawiane ludzkiej rasy przez selekcj\u0119 w rozmna\u017caniu. Za\u0142o\u017cy\u0142 Laboratorium Eugeniki Narodowej (Laboratory for National Eugenics) na University College w Londynie. Naukowa eugenika wed\u0142ug Galtona to studium czynnik\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 poprawi\u0107 albo pogorszy\u0107 rasow\u0105 jako\u015b\u0107 fizyczn\u0105 lub umys\u0142ow\u0105 przysz\u0142ych pokole\u0144. Galton by\u0142 sk\u0105din\u0105d znakomitym specjalist\u0105 w dziedzinie swoich bada\u0144: ten wybitny umys\u0142 przyczyni\u0142 si\u0119 do systemu identyfikacji ludzi na podstawie odcisk\u00f3w palc\u00f3w oraz do u\u015bci\u015blenia matematycznych metod w badaniach statystycznych. Jednocze\u015bnie u\u017cywa\u0142 sformu\u0142owa\u0144, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej znale\u017ali\u015bmy powt\u00f3rzone niemal dos\u0142ownie w pismach Hitlera:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eGdyby cho\u0107 jedn\u0105 dwudziest\u0105 tych koszt\u00f3w, kt\u00f3re zu\u017cywa si\u0119 na poprawianie rasy koni i byd\u0142a, zu\u017cyto na poprawianie rasy ludzkiej, jakie to mn\u00f3stwo geniuszy mogliby\u015bmy stworzy\u0107! Mogliby\u015bmy wprowadzi\u0107 prorok\u00f3w i arcykap\u0142an\u00f3w cywilizacji na \u015bwiat, tak samo jak kojarzenie si\u0119 w pary kretyn\u00f3w przymna\u017ca idiot\u00f3w. M\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety obecnych czas\u00f3w w por\u00f3wnaniu z tymi, kt\u00f3rych mamy nadziej\u0119 wytworzy\u0107, to jak uliczne kundle jakiego\u015b wschodniego miasta wobec przedstawicieli czystych ras\u201d.<\/p>\n<p>Galton odnosi\u0142 swoje rozumowanie nie tylko do jednostek, ale i do ca\u0142ych narod\u00f3w: \u201eS\u0142abe narody tego \u015bwiata musz\u0105 z konieczno\u015bci ust\u0105pi\u0107 szlachetniejszym odmianom ludzko\u015bci\u201d. Nie by\u0142y to rozwa\u017cania tylko og\u00f3lnikowe i teoretyczne, ale przybiera\u0142y bardziej praktyczne kszta\u0142ty:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eCo do si\u0142y, zr\u0119czno\u015bci i innych cech fizycznych, Darwinowskie prawo naturalnej selekcji dzia\u0142a z niewzruszon\u0105 i bezlitosn\u0105 surowo\u015bci\u0105. S\u0142abi gin\u0105 w walce o \u017cycie; tylko jednostkom silniejszym i zdolniejszym dane jest przetrwa\u0107 i przekaza\u0107 swoje wrodzone zalety nast\u0119pnym pokoleniom. Czy podobne zasady dzia\u0142aj\u0105 co do charakteru moralnego? My\u015bl\u0119, \u017ce tak, i wskazywa\u0142em na to, m\u00f3wi\u0105c o Indianach ameryka\u0144skich\u201d<sup>[14]<\/sup>.<\/p>\n<p>Kontynuowa\u0142 ten styl my\u015blenia kierownik Katedry Eugeniki stworzonej przez Galtona na Uniwersytecie w Londynie, Karl Pearson: \u201eZale\u017cno\u015b\u0107 post\u0119pu od przetrwania rasy lepiej przystosowanej, cho\u0107 wydaje si\u0119 straszna, nadaje walce o egzystencj\u0119 rys\u00f3w zbawczych: to jest \u00f3w ognisty tygiel, w kt\u00f3rym wytapia si\u0119 szlachetniejszy materia\u0142\u201d. Bez wojny, dowodzi\u0142, \u201eludzko\u015b\u0107 nie zazna post\u0119pu, gdy\u017c nie b\u0119dzie hamulca dla p\u0142odno\u015bci ni\u017cszej odmiany ludzi, a niestrudzone prawo dziedziczenia nie b\u0119dzie kontrolowane i prowadzone przez naturaln\u0105 selekcj\u0119\u201d. Swobodnie u\u017cywa\u0142 j\u0119zyka darwinowskiej ewolucji w odniesieniu do ludzkich ras:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eHistoria wykazuje jedn\u0105, i tylko jedn\u0105 drog\u0119 do wy\u017cszego stanu tworzenia cywilizacji, mianowicie walk\u0119 rasy z ras\u0105 i przetrwanie rasy fizycznie i umys\u0142owo lepiej przystosowanej\u201d<sup>[15]<\/sup>.<\/p>\n<p>Syn Charlesa Darwina, Leonard Darwin (1850-1943), prowadzi\u0142 do 1928 roku Towarzystwo Eugeniczne (Eugenics Society). Upowszechniano tam mi\u0119dzy innymi ide\u0119 o szkodliwo\u015bci mi\u0142osierdzia, gdy\u017c w ten spos\u00f3b s\u0142abi i ubodzy mog\u0105 przetrwa\u0107 i mno\u017cy\u0107 si\u0119 (warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce do tego samego wniosku dochodzili komuni\u015bci, cho\u0107 inaczej motywuj\u0105c: mi\u0142osierdzie klasy wyzyskuj\u0105cej os\u0142abia\u0142o \u015bwiadomo\u015b\u0107 klasow\u0105 wykorzystywanego proletariatu). Towarzystwo proponowa\u0142o zar\u00f3wno eugenik\u0119 pozytywn\u0105 (aby silni i przystosowani mieli wi\u0119cej dzieci), jak i eugenik\u0119 negatywn\u0105 (aby s\u0142abi i nieprzystosowani mieli mniej dzieci). Zauwa\u017cono te\u017c, \u017ce cz\u0119sto potrzebna b\u0119dzie si\u0142a i przymus, by uratowa\u0107 ludzko\u015b\u0107 przed mno\u017ceniem niepo\u017c\u0105danych osobnik\u00f3w, w zwi\u0105zku z czym nale\u017cy zastosowa\u0107 przymus wobec wszystkich, kt\u00f3rzy maj\u0105c potomstwo, zaszkodziliby przysz\u0142ym pokoleniom.<br \/>\nNa stra\u017cy s\u0142abych i u\u0142omnych jednostek sta\u0142a moralno\u015b\u0107, jak\u0105 Karol Darwin przyswoi\u0142 sobie dzi\u0119ki chrze\u015bcija\u0144skiemu wychowaniu, w ten spos\u00f3b nie pozwalaj\u0105c na wyci\u0105gni\u0119cie bardziej radykalnych wniosk\u00f3w z jego wizji mo\u017cliwo\u015bci doskonalenia ludzko\u015bci pod wzgl\u0119dem rasowym drog\u0105 doboru jednostek i narod\u00f3w bardziej godnych pozostawienia potomstwa ni\u017c inni. Co jednak by si\u0119 sta\u0142o, gdyby kto\u015b mia\u0142 inne pogl\u0105dy na to, co w\u0142a\u015bciwie oznacza wyra\u017cenie \u201euczucia moralne\u201d i dlaczego w\u0142a\u015bciwie dla wy\u017cszych cel\u00f3w niekt\u00f3rych z tych uczu\u0107 by nieco nie przyt\u0119pi\u0107?<\/p>\n<p class=\"podtyt\"><b>c. Fryderyk Nietzsche: problem paso\u017cyt\u00f3w i krwiopijc\u00f3w<\/b><\/p>\n<p>Nieca\u0142e siedemna\u015bcie lat po wydaniu dzie\u0142a Darwina <i>O pochodzeniu cz\u0142owieka<\/i>niemiecki filozof Fryderyk Nietzsche og\u0142osi\u0142 sw\u00f3j program radykalnego przewarto\u015bciowania wszystkich warto\u015bci.<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eNiech zgin\u0105 s\u0142abi i nieudatni: pierwsza teza <i>naszej<\/i> mi\u0142o\u015bci cz\u0142owieka. I nale\u017cy im w tym jeszcze dopom\u00f3c. Co jest szkodliwsze ni\u017c jakikolwiek wyst\u0119pek? Aktywne wsp\u00f3\u0142cierpienie z wszystkimi nieudatnymi i s\u0142abymi \u2013 chrze\u015bcija\u0144stwo\u2026\u201d<sup>[16]<\/sup><\/p>\n<p>Chocia\u017c sam Nietzsche od\u017cegnywa\u0142 si\u0119 od ewolucjonizmu, to jednak stawianie przez niego problemu przypomina\u0142o pytanie o to, jak doskonali\u0107 ras\u0119 ludzk\u0105: \u201ejaki typ cz\u0142owieka nale\u017cy <i>wyhodowa\u0107<\/i>, jako istoty wy\u017cszej pod wzgl\u0119dem warto\u015bci, jako istoty godniejszej \u017cycia jako istoty pewniejszej przysz\u0142o\u015bci\u201d<sup>[17]<\/sup>. To prawda, \u017ce specjali\u015bci w zakresie filozofii prowadz\u0105 do dzi\u015b dyskusje nad potrzeb\u0105 wysublimowanej interpretacji tych tekst\u00f3w tak, by odnosi\u0142y si\u0119 do spraw duchowych. Oraz wskazuj\u0105, \u017ce my\u015bl Nietzschego jest wielow\u0105tkowa i na ka\u017cdy cytat g\u0142osz\u0105cy jedn\u0105 tez\u0119, mo\u017cna znale\u017a\u0107 inny cytat g\u0142osz\u0105cy co\u015b wr\u0119cz przeciwnego. Dzi\u015b te\u017c wielu filozof\u00f3w i teolog\u00f3w zaprasza do odczytania g\u0142\u0119bi my\u015bli tego niemieckiego filozofa, kt\u00f3ry \u201etak wiele ma do powiedzenia tak\u017ce chrze\u015bcija\u0144stwu\u201d. Zapewne. Ale drukowane teksty czytaj\u0105 nie tylko profesorowie filozofii. Czytaj\u0105 je te\u017c nieco dos\u0142owniej rozumiej\u0105cy czytelnicy. A ci mogli si\u0119 dowiedzie\u0107 dalej, co nast\u0119puje:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eNie wywodzimy cz\u0142owieka z \u00abducha\u00bb, z \u00abb\u00f3stwa\u00bb, na powr\u00f3t postawili\u015bmy go mi\u0119dzy zwierz\u0119tami\u201d<sup>[18]<\/sup>.<\/li>\n<li>\u201eNiegdy\u015b w \u015bwiadomo\u015bci cz\u0142owieka widziano dow\u00f3d jego wy\u017cszego pochodzenia. A my przeczymy, \u017ce mo\u017cna co\u015b robi\u0107 doskonale, dop\u00f3ki mo\u017cna to robi\u0107 w \u015bwiadomy spos\u00f3b [\u2026]; wyrzuty sumienia to czysto fikcyjny \u015bwiat\u201d<sup>[19]<\/sup>.<\/li>\n<li>\u201eZ najrozmaitszych kultur wyrastaj\u0105 pojedyncze egzemplarze, kt\u00f3re rzeczywi\u015bcie reprezentuj\u0105 <i>typ wy\u017cszy<\/i>: co\u015b, co w por\u00f3wnaniu z og\u00f3\u0142em ludzko\u015bci jest swego rodzaju nadcz\u0142owiekiem [\u2026]. Ca\u0142e generacje nawet, plemiona, ludy mog\u0105 niekiedy przedstawia\u0107 tego rodzaju <i>traf<\/i>\u201d<sup>[20]<\/sup>.<\/li>\n<li>\u201eWsp\u00f3\u0142cierpienie staje w poprzek prawa rozwoju, kt\u00f3re jest prawem <i>selekcji<\/i>. Wsp\u00f3\u0142cierpienie zachowuje przy \u017cyciu to, co dojrza\u0142o do zag\u0142ady, broni [\u2026] wszelkiego rodzaju nieudatnych twor\u00f3w, kt\u00f3re <i>utrzymuje<\/i> przy \u017cyciu\u201d<sup>[21]<\/sup>.<\/li>\n<li>\u201ePrawa samozachowania i wzrostu nakazuj\u0105, by ka\u017cdy wynalaz\u0142 <i>swoj\u0105<\/i> cnot\u0119. Ka\u017cdy nar\u00f3d zginie, je\u015bli <i>sw\u00f3j<\/i> obowi\u0105zek pomyli z poj\u0119ciem obowi\u0105zku w og\u00f3le\u201d. Dlatego fakt, \u017ce \u201esilne rasy Europy p\u00f3\u0142nocnej nie odrzuci\u0142y od siebie chrze\u015bcija\u0144skiego Boga, nie przynosi [im] zaszczytu\u201d<sup>[22]<\/sup>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>S\u0105 winni tej sytuacji. Podobnie jak u innych my\u015blicieli tego okresu \u2013 s\u0105 to chrze\u015bcijanie. Ale nie sami.<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201e\u017bydzi w nieuleczalny spos\u00f3b odwr\u00f3cili kolejno religi\u0119, kult, moralno\u015b\u0107, histori\u0119, psychologi\u0119 w <i>przeciwie\u0144stwo ich naturalnej warto\u015bci<\/i>. \u017bydzi zafa\u0142szowali ludzko\u015b\u0107, a chrze\u015bcija\u0144stwo jest ostateczn\u0105 \u017cydowsk\u0105 konsekwencj\u0105\u201d<sup>[23]<\/sup>.<\/p>\n<p>U Nietzschego pojawia si\u0119 interesuj\u0105cy w\u0105tek: paso\u017cyta i krwiopijcy. Zapami\u0119tajmy to, gdy\u017c te dwa okre\u015blenia zrobi\u0105 nied\u0142ugo zawrotn\u0105 karier\u0119 w pewnej kryminalnej organizacji, kt\u00f3ra niestety zdoby\u0142a w\u0142adz\u0119 o \u015bwiatowym zakresie. \u201e\u017bydowscy kap\u0142ani dokonali cudownego dzie\u0142a fa\u0142szerstwa [\u2026]: kap\u0142an, paso\u017cytniczy typ cz\u0142owieka, rozkwitaj\u0105cy tylko kosztem wszelkich zdrowych twor\u00f3w \u017cycia [\u2026], \u015bwi\u0105tobliwy paso\u017cyt\u201d<sup>[24]<\/sup>.<br \/>\nPaso\u017cyt \u2013 jak to paso\u017cyt \u2013 jest oczywi\u015bcie tak\u017ce krwiopijc\u0105: \u201echrze\u015bcijanin i anarchista, obaj niezdolni do dzia\u0142ania innego ni\u017c zatruwanie, dewastowanie,<i>wysysanie krwi<\/i>. Chrze\u015bcija\u0144stwo by\u0142o wampirem Imperium Romanum\u201d. Tak dzia\u0142a\u0142o to \u201eskryte robactwo\u201d, kt\u00f3re \u201ezakrada\u0142o si\u0119\u201d i \u201ewysysa\u0142o\u201d. Taki na przyk\u0142ad Aposto\u0142 Pawe\u0142: \u201eten \u017byd, wieczny \u017byd <i>par excellence<\/i>\u2026\u201d<sup>[25]<\/sup>. Imperium Romanum pod wp\u0142ywem takich ludzi jak on zosta\u0142o \u201ezha\u0144bione przez podst\u0119pnego, potajemnego, niewidzialnego, anemicznego wampira! Nie pokonane \u2013 jeno wyssane!\u201d<sup>[26]<\/sup>.<br \/>\nW obliczu chrze\u015bcija\u0144stwa nie warto nawet podnosi\u0107 argument\u00f3w: gdy Nietzsche widzi wyznawc\u00f3w tej wiary, czuje po prostu obrzydzenie: \u201enieprzyzwoito\u015bci\u0105 jest dzisiaj by\u0107 chrze\u015bcijaninem; i tu zaczyna si\u0119 moja odraza\u201d.<br \/>\nNie tai oburzenia wobec wp\u0142ywu, jaki wywar\u0142o chrze\u015bcija\u0144stwo na \u015bwiat staro\u017cytny: \u201ebrak mi s\u0142\u00f3w, by wyrazi\u0107 swe uczucia wobec czego\u015b tak potwornego\u201d. Nic dziwnego, przecie\u017c \u201eteolog, kap\u0142an, papie\u017c <i>k\u0142ami\u0105<\/i> [\u2026], kap\u0142an, najniebezpieczniejszy paso\u017cyt, jadowity paj\u0105k\u201d<sup>[27]<\/sup>. A \u201eczytaj\u0105c Bibli\u0119, jeste\u015bmy w\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w\u201d. Co to znaczy? To mianowicie, \u017ce \u201efa\u0142szowanie s\u0142\u00f3w i gest\u00f3w jako sztuka nie s\u0105 przypadkowo\u015bci\u0105\u201d. S\u0105 czym\u015b wi\u0119cej. \u201eTu wchodzi w gr\u0119 <i>rasa<\/i>\u201d. I nic dobrego z tego nie wynika. \u201eChrze\u015bcijaninem, tym <i>ultima ratio<\/i>k\u0142amstwa [\u2026] jest \u017byd. To nie tylko tradycja. To dziedzictwo\u201d. Chrze\u015bcija\u0144stwo sta\u0142o si\u0119 mo\u017cliwe, gdy\u017c \u201e\u015bwiat zna\u0142 ju\u017c, pokrewny rasowo, rodzaj manii wielko\u015bci, mianowicie \u017cydowsk\u0105 mani\u0119 wielko\u015bci [\u2026]. Chrze\u015bcijanin to nic innego jak \u017byd \u00abswobodniejszego\u00bb wyznania\u201d<sup>[28]<\/sup>.<br \/>\nObu do\u015b\u0107 \u0142atwo rozpozna\u0107: co maj\u0105 wsp\u00f3lnego \u201epierwsi chrze\u015bcijanie\u201d i \u201epolscy \u017bydzi\u201d? \u2013 \u201eJedni i drudzy nie pachn\u0105 przyjemnie\u201d<sup>[29]<\/sup>. Z kim\u015b, kto \u015bmierdzi, nie ma potrzeby dyskutowa\u0107, z \u201ecuchn\u0105c\u0105 judaik\u0105 rabinizmu i zabobonu\u201d<sup>[30]<\/sup>. Chyba \u017ce tak, jak dyskutowa\u0142 z nimi Pi\u0142at, \u201ejedyna posta\u0107 w ca\u0142ym Nowym Testamencie, kt\u00f3rej nie spos\u00f3b nie darzy\u0107 czci\u0105\u201d. Szczeg\u00f3lnie godne pochwa\u0142y wydaje si\u0119 Nietzschemu podej\u015bcie do problemu \u017cydowskiego: \u201eJeden \u017byd mniej czy wi\u0119cej \u2013 czy to wa\u017cne?\u201d<sup>[31]<\/sup>.<br \/>\nW traktacie przeciw chrze\u015bcija\u0144stwu pojawia si\u0119 te\u017c w\u0105tek narodowy: \u201eNie pojmuj\u0119, w jaki spos\u00f3b Niemiec m\u00f3g\u0142 kiedykolwiek odczuwa\u0107 po chrze\u015bcija\u0144sku\u201d; \u201eje\u015bli nie uporamy si\u0119 z chrze\u015bcija\u0144stwem, winni temu b\u0119d\u0105 Niemcy\u201d<sup>[32]<\/sup>. S\u0105 to na pewno inspiruj\u0105ce s\u0142owa, kiedy si\u0119 je rozwa\u017ca w intelektualnej atmosferze seminarium filolog\u00f3w albo b\u0142yskotliwych filozof\u00f3w. Zmieniaj\u0105 jednak radykalnie sw\u00f3j charakter, kiedy stan\u0105 si\u0119 inspiracj\u0105 masowego ruchu spo\u0142eczno-politycznego. Trudno o tym nie my\u015ble\u0107, kiedy trzyma si\u0119 w r\u0119ku wydane w Lipsku w 1930 roku dzie\u0142a Nietzschego. Kiedy wzrok pada na zgrabnie rymuj\u0105ce si\u0119 s\u0142owa:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eRom sank zur Hure und zur Huren-Bude;<br \/>\nRoms Caesar sank zum Vieh, Gott selbst \u2013 ward Jude!\u201d<sup>[33]<\/sup>.<\/p>\n<p>W tamtych latach znale\u017ali si\u0119 tacy, kt\u00f3rzy od zacisza akademii woleli prac\u0119 w terenie. Tam inspirowali si\u0119 poetyckimi wezwaniami Nietzschego w dzia\u0142aniu. I przygotowali ca\u0142kiem praktyczne wskazania dla ludu.<\/p>\n<p class=\"podtyt\"><b>d. Polityka jako biologia stosowana<\/b><\/p>\n<p>Ocenianie warto\u015bci ras ludzkich na podstawie stanu gospodarczego zamieszkiwanych przez nie pa\u0144stw u ko\u0144ca XIX wieku nie by\u0142o czym\u015b ca\u0142kiem odosobnionym: w 1899 Anglik o niemieckim obywatelstwie, Houston Stewart Chamberlain (1855-1927), opublikowa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 <i>The Foundations of the Nineteenth Century<\/i>. Szeroko opisywa\u0142 rasowe uwarunkowania kultury: rasa teuto\u0144ska mia\u0142aby by\u0107 jej nosicielk\u0105:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eWyra\u017anie to dzi\u015b wida\u0107: im mniej teuto\u0144ski jest jaki\u015b kraj, tym bardziej jest niecywilizowany. Kto w naszych czasach podr\u00f3\u017cuje z Londynu do Rzymu, przechodzi z mg\u0142y w s\u0142o\u0144ce, ale jednocze\u015bnie od najbardziej wyrafinowanej cywilizacji i wysokiej kultury do p\u00f3\u0142barbarzy\u0144stwa: brudu, chamstwa, ob\u0142udy, biedy\u201d<sup>[34]<\/sup>.<\/p>\n<p>Na prze\u0142omie XIX i XX wieku wielk\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy\u0142y si\u0119 \u201eludzkie ogrody zoologiczne\u201d (Human Zoo). Np. Madison Grant, przewodnicz\u0105cy Nowojorskiego Stowarzyszenia Zoologicznego, do zoo w Nowym Jorku sprowadzi\u0142 Pigmeja z Kongo, imieniem Ota Bengs. Dla zilustrowania nauki Darwina umieszczono go w klatce z orangutanem i podpisano: \u201eBrakuj\u0105ce ogniwo\u201d.<br \/>\nDruga wojna \u015bwiatowa i nies\u0142ychane zbrodnie Hitlera i jego poplecznik\u00f3w przedstawiane s\u0105 cz\u0119sto jako wynik irracjonalnego ob\u0142\u0119du. Tymczasem nie da si\u0119 zrozumie\u0107 popularno\u015bci idei nazist\u00f3w w\u015br\u00f3d Niemc\u00f3w bez zwr\u00f3cenia uwagi na spos\u00f3b argumentowania, kt\u00f3ry pom\u00f3g\u0142 w przekonaniu milion\u00f3w zwyczajnych ludzi do konieczno\u015bci zbrodni. Bynajmniej nie by\u0142 to wynik irracjonalnych tylko fascynacji osob\u0105 F\u00fchrera albo mieszanki propagandy z bezpo\u015brednim terrorem. \u201eW latach 1945-49 [czyli ju\u017c po II wojnie \u015bwiatowej] wi\u0119kszo\u015b\u0107 Niemc\u00f3w wierzy\u0142a, \u017ce \u00abnazizm by\u0142 dobrym pomys\u0142em, tylko \u017ale wprowadzonym w \u017cycie\u00bb. W listopadzie 1946 37% Niemc\u00f3w uwa\u017ca\u0142o, \u017ce \u00abeksterminacja \u017byd\u00f3w, Polak\u00f3w i innych nie-Aryjczyk\u00f3w by\u0142a niezb\u0119dna dla bezpiecze\u0144stwa Niemc\u00f3w\u00bb\u201d<sup>[35]<\/sup>. Pogl\u0105d ten zakorzeni\u0142 si\u0119 w szerokich warstwach niemieckiego spo\u0142ecze\u0144stwa na tyle, \u017ce przetrwa\u0142 kl\u0119sk\u0119 militarn\u0105 i pierwsze lata obcej administracji. Dlaczego? Gdy\u017c cz\u0119\u015bci\u0105 argumentacji nazist\u00f3w by\u0142o odwo\u0142ywanie si\u0119 do pogl\u0105d\u00f3w rekomendowanych jako naukowe, reprezentowanych przez naukowc\u00f3w, cz\u0119sto wybitnych specjalist\u00f3w w swoich dziedzinach, przy absolutnym odseparowaniu wniosk\u00f3w naukowych od wymaga\u0144 moralno\u015bci obowi\u0105zuj\u0105cej przecie\u017c w ka\u017cdej sytuacji.<br \/>\nIdea nier\u00f3wnej warto\u015bci ras ludzkich, zapewne zawsze w historii po cichu kultywowana przez co bardziej prymitywne jednostki, zyska\u0142a od po\u0142owy XIX wieku poparcie autorytet\u00f3w. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od autorytet\u00f3w literackich: francuski pisarz Arthur Count de Gobineau (1816-1882) opublikowa\u0142 w latach 1853-1855 ksi\u0105\u017ck\u0119 <i>Essai sur l\u2019in\u00e9galit\u00e9 des races humaines<\/i> (<i>Esej o nier\u00f3wno\u015bci ras ludzkich<\/i>). Pewne jej fragmenty wp\u0142yn\u0119\u0142y nieoczekiwanie na histori\u0119: znalaz\u0142y si\u0119 po siedemdziesi\u0119ciu latach w ksi\u0105\u017cce <i>Mein Kampf <\/i>Adolfa Hitlera. De Gobineau wywodzi\u0142, \u017ce jasnow\u0142osa arystokracja aryjska by\u0142a zawsze elit\u0105 Europy, ale straci\u0142a swoj\u0105 moc przez mieszane ma\u0142\u017ce\u0144stwa, co doprowadzi\u0142o do upadku tej \u201eszlachetnej rasy\u201d.<br \/>\nCho\u0107 w jego poj\u0119ciu rasa teuto\u0144ska obejmowa\u0142a wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w p\u00f3\u0142nocnej Europy, to jednak uwa\u017ca\u0142, \u017ce Niemcy s\u0105 najczystsz\u0105 odmian\u0105 aryjsk\u0105: \u201eTylko Niemc\u00f3w mo\u017cna uwa\u017ca\u0107 za spadkobierc\u00f3w Teuton\u00f3w w linii prostej\u201d, cho\u0107 r\u00f3wnie\u017c \u201enieniemiecka p\u00f3\u0142noc Europy jest prawie czysto teuto\u0144ska\u201d<sup>[36]<\/sup>.<br \/>\nProblematyka naukowa poprawiania jako\u015bci ludzkiej rasy nurtowa\u0142a Niemc\u00f3w na tyle, \u017ce w Niemczech w 1904 roku dr Alfred Ploetz za\u0142o\u017cy\u0142 czasopismo specjalistyczne \u201eArchiv f\u00fcr Rassen- und Gesellschaftsbiologie\u201d, poruszaj\u0105ce tematy biologii rasowej. W roku 1905 z kolei A. Ploetz wraz z innym specjalist\u0105, dr. <span lang=\"de-DE\">Ernstem R\u00fcdinem, za\u0142o\u017cyli Towarzystwo Higieny Rasowej (Gesellschaft f\u00fcr Rassehygiene). <\/span>Jego celem by\u0142o wprowadzenie w Niemczech akademickich bada\u0144 nad higien\u0105 rasow\u0105. Towarzystwo to odegra\u0142o znaczn\u0105 rol\u0119 w formowaniu ustawodawstwa III Rzeszy.<br \/>\nHonorowym cz\u0142onkiem towarzystwa by\u0142 s\u0142ynny zoolog Ernst Haeckel (1834-1919), kt\u00f3ry upowszechni\u0142 w Niemczech prace Karola Darwina, zwracaj\u0105c szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na wykorzystania teorii pochodzenia gatunk\u00f3w tak\u017ce w odniesieniu do cz\u0142owieka. By\u0142 on profesorem anatomii por\u00f3wnawczej. Polityk\u0119 nazywa\u0142 \u201ebiologi\u0105 stosowan\u0105\u201d.<br \/>\nDr Ploetz, zafascynowany od m\u0142odo\u015bci pracami Karola Darwina i Ernsta Haeckela, przestrzega\u0142 przed zaburzeniem procesu naturalnej selekcji poprzez programy pomocy s\u0142abym i chorym. Proponowa\u0142, by lekarze przy narodzeniu zabijali morfin\u0105 dzieci nierokuj\u0105ce nadziei na zdrowe \u017cycie. W roku 1936 zosta\u0142 mianowany przez Adolfa Hitlera profesorem, a w 1937 \u2013 wst\u0105pi\u0142 do partii nazistowskiej (NSDAP).<br \/>\nErnst R\u00fcdin by\u0142 wybitnym naukowcem: profesorem psychiatrii na Uniwersytecie Monachijskim, dyrektorem Instytutu Genealogiczno-Demograficznego im. Cesarza Wilhelma (Kaiser-Wilhelm-Institut f\u00fcr Genealogie und Demographie) oraz dyrektorem Instytutu Psychiatrycznego im. <span lang=\"de-DE\">Cesarza Wilhelma (Kaiser-Wilhelm-Institut f\u00fcr Psychiatrie).<\/span><br \/>\nW 1920 roku niemiecki psychiatra, prof. dr Alfred Hoche, oraz prawnik, prof. dr Karl Binding, wydali 62-stronicow\u0105 broszur\u0119 <i>Prawo do niszczenia \u017cycia niewartego \u017cycia<\/i><sup>[<span lang=\"de-DE\">[37]<\/span>]<\/sup>.<br \/>\nWyodr\u0119bnili kilkana\u015bcie grup ludzi, kt\u00f3rzy wed\u0142ug nich nie mieli prawa do \u017cycia, np. chorzy ci\u0119\u017cko i nieuleczalnie. Ich w\u0105tpliw\u0105 zas\u0142ug\u0105 jest upowszechnienie terminu \u201e\u017cycie niewarte \u017cycia\u201d. Zdj\u0119cie doktora Hochego mo\u017cna obejrze\u0107 w Internecie: troskliwe i dobrotliwe spojrzenie zza profesorskich okular\u00f3w<sup>[38]<\/sup>.<br \/>\nUrz\u0105d Polityki Rasowej NSDAP III Rzeszy Adolfa Hitlera przy ko\u0144cu lat trzydziestych nawo\u0142uje: \u201eSze\u015b\u0107dziesi\u0105t tysi\u0119cy marek kosztuje spo\u0142ecze\u0144stwo utrzymanie chronicznie chorego w ci\u0105gu jego \u017cycia \u2013 towarzysze, to tak\u017ce wasze pieni\u0105dze!\u201d.<br \/>\nPrzecie\u017c te pieni\u0105dze powinny s\u0142u\u017cy\u0107 zdrowym!<br \/>\nRaz uruchomione prawo wskazywania grup ludzi, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 prawa do \u017cycia, doprowadzi\u0142o do logicznej konsekwencji: je\u015bli pewien nar\u00f3d ma najwy\u017csze na \u015bwiecie osi\u0105gni\u0119cia cywilizacji, to jakie prawo do \u017cycia maj\u0105 inne narody?<br \/>\nAby zaobserwowa\u0107, jak \u015brodowiska akademickie \u2013 nawet je\u015bli ho\u0142dowa\u0142y pseudonauce \u2013 wp\u0142yn\u0119\u0142a na losy \u015bwiata, przejd\u017amy do cytat\u00f3w z <i>Mein Kampf<\/i>Adolfa Hitlera:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eNarodowa filozofia \u017cycia, kt\u00f3ra oprze pa\u0144stwo na idei rasowej, musi w ko\u0144cu doprowadzi\u0107 do skutku szlachetn\u0105 epok\u0119, w kt\u00f3rej cz\u0142owiek nie b\u0119dzie zwraca\u0142 uwagi tylko na hodowl\u0119 i wychowanie rasowych ps\u00f3w, koni i kot\u00f3w, ale stara\u0107 si\u0119 b\u0119dzie o poprawienie gatunkowe samej ludzkiej rasy\u201d<sup>[39]<\/sup>.<\/p>\n<p>A oto obszerniejsze uzasadnienie tych pogl\u0105d\u00f3w, odwo\u0142uj\u0105ce si\u0119 ch\u0119tnie do argument\u00f3w zaczerpni\u0119tych z popularnej interpretacji danych naukowych:<br \/>\nAdolf Hitler zaczyna od prezentacji szerszego t\u0142a swoich pogl\u0105d\u00f3w:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eWszyscy ludzie bez wyj\u0105tku w\u0119druj\u0105 po ogrodzie natury; wyobra\u017caj\u0105 sobie, \u017ce wiedz\u0105 praktycznie wszystko, a jednak z niewielu wyj\u0105tkami mijaj\u0105 jedn\u0105 z najbardziej oczywistych zasad ze wszystkich praw natury: wewn\u0119trznej selekcji gatunk\u00f3w wszystkich istot \u017cyj\u0105cych na ziemi\u201d<sup>[40]<\/sup>.<\/p>\n<p>Zgodnie z duchem epoki podchodzi do zagadnienia praktycznie i bez sentyment\u00f3w:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eKa\u017cda krzy\u017c\u00f3wka dw\u00f3ch byt\u00f3w na nie tym samym poziomie da w wyniku \u015bredni\u0105 poziomu dw\u00f3ch rodzic\u00f3w\u201d. Dlatego \u201esilniejszy musi dominowa\u0107, a nie \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 ze s\u0142abszym, po\u015bwi\u0119caj\u0105c w ten spos\u00f3b swoj\u0105 wielko\u015b\u0107. Tylko urodzony s\u0142abeusz mo\u017ce postrzega\u0107 to jako co\u015b okrutnego, ale w ko\u0144cu to tylko s\u0142aby i ograniczony cz\u0142owiek \u2013 bo przecie\u017c gdyby to prawo nie zatriumfowa\u0142o, to nie mo\u017cna by sobie wyobrazi\u0107 \u017cadnego wy\u017cszego rozwoju istot \u017cywych\u201d<sup>[41]<\/sup>.<\/p>\n<p>\u015awietlana przysz\u0142o\u015b\u0107 ludzko\u015bci wymaga\u0142a tylko konsekwencji i determinacji:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eNasze obecne pokolenie s\u0142abeuszy b\u0119dzie oczywi\u015bcie protestowa\u0107 przeciwko takiej polityce, lamentowa\u0107 i ubolewa\u0107 nad ni\u0105 jako na naruszenie naj\u015bwi\u0119tszych praw ludzkich. Ale jest tylko jedno prawo, kt\u00f3re jest \u015bwi\u0119te, a jest ono r\u00f3wnocze\u015bnie naj\u015bwi\u0119tszym obowi\u0105zkiem. Tym prawem i zobowi\u0105zaniem jest strzec rasowej czysto\u015bci krwi, tak aby zachowa\u0107 najlepsze typy ludzkich istot i w ten spos\u00f3b umo\u017cliwi\u0107 bardziej szlachetny rozw\u00f3j samej ludzko\u015bci\u201d<sup>[42]<\/sup>.<\/p>\n<p>Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce dla Hitlera s\u0142owo \u201ekrew\u201d znaczy\u0142o mniej wi\u0119cej tyle, co dzi\u015b \u201epula genetyczna\u201d, czyli zas\u00f3b cech dziedziczonych z pokolenia na pokolenie.<br \/>\nZa przyk\u0142adem tendencji spotykanych cz\u0119\u015bciej, jak widzieli\u015bmy, w XIX wieku Hitler do\u015b\u0107 swobodnie przechodzi od problematyki zwierz\u0105t do analogicznych zjawisk obserwowanych w \u015bwiecie ludzi: \u201eKonsekwencj\u0105 rasowej czysto\u015bci, obowi\u0105zuj\u0105cej powszechnie w naturze, jest wyra\u017ane oddzielenie r\u00f3\u017cnych ras\u201d. Wynika z tego, \u017ce \u201elis jest zawsze lisem, a g\u0119\u015b \u2013 g\u0119si\u0105\u201d. Co wi\u0119cej, \u201enigdy nie spotka si\u0119 lisa, kt\u00f3ry w swojej wewn\u0119trznej naturze okazywa\u0142by humanitarne tendencje wobec g\u0119si\u201d<sup>[43]<\/sup>.<br \/>\nNawi\u0105zania do ewolucyjnej teorii walki gatunk\u00f3w o byt s\u0105 miejscami w <i>Mein Kampf<\/i> bardzo wyra\u017ane:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eNatura spogl\u0105da spokojnie, a nawet z satysfakcj\u0105. W walce o chleb codzienny wszyscy s\u0142abi i chorowici lub mniej zdecydowani padaj\u0105, podczas gdy walka osobnik\u00f3w m\u0119skich o osobniki \u017ce\u0144skie daje im prawo lub sposobno\u015b\u0107 do przetrwania tylko najzdrowszych. A walka zawsze oznacza popraw\u0119 zdrowia gatunku, jego si\u0142y przetrwania i dlatego przyczynia si\u0119 do jego wy\u017cszego rozwoju\u201d<sup>[44]<\/sup>.<\/p>\n<p>Rozwa\u017canie problemu w perspektywie historii ewolucyjnej po prostu rzuca si\u0119 w oczy:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eNatura nie pragnie \u0142\u0105czenia si\u0119 s\u0142abszych osobnik\u00f3w z silniejszymi, gdy\u017c ca\u0142e dzie\u0142o wyhodowania rasy, co trwa\u0142o mo\u017ce setki tysi\u0119cy lat, zosta\u0142oby zrujnowane za jednym zamachem\u201d<sup>[45]<\/sup>.<\/p>\n<p>Niekt\u00f3re przyk\u0142ady podawane przez Hitlera s\u0105 identyczne z tymi, kt\u00f3re mo\u017cna znale\u017a\u0107 w dzie\u0142ach dziewi\u0119tnastowiecznych ewolucjonist\u00f3w:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eGerma\u0144ski mieszkaniec kontynentu ameryka\u0144skiego, kt\u00f3rzy pozostali rasowo czy\u015bci i niezmieszani, wyr\u00f3s\u0142 na pana tego kontynentu; pozostanie nim tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo nie padnie ofiar\u0105 ska\u017cenia krwi\u201d<sup>[46]<\/sup>.<\/p>\n<p>Argumenty Hitlera wci\u0105\u017c powracaj\u0105 do rozumu i do natury: \u201eKiedy cz\u0142owiek zbuntuje si\u0119 przeciw \u017celaznej logice natury, w\u00f3wczas wejdzie w konflikt z zasadami, kt\u00f3rym on sam zawdzi\u0119cza swoje istnienie jako cz\u0142owiek\u201d<sup>[47]<\/sup>. Ludziom, kt\u00f3rzy mieliby ochot\u0119 argumentowa\u0107, \u017ce natura to nie wszystko, Hitler odpowiada: \u201eCz\u0142owiek nigdy jeszcze nie przezwyci\u0119\u017cy\u0142 natury w niczym, [\u2026] wzr\u00f3s\u0142 na podstawie znajomo\u015bci r\u00f3\u017cnych praw i tajemnic natury, by sta\u0107 si\u0119 panem innych stworze\u0144, kt\u00f3rym takiej wiedzy brak\u201d<sup>[48]<\/sup>.<br \/>\nDalej w obronie swoich tez przed dyskutantami, kt\u00f3rzy \u201eodwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do emocji, nie do \u015bcis\u0142ej prawdy naukowej\u201d, pisze: \u201etakie idee nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z ch\u0142odn\u0105 logik\u0105, ale s\u0105 tylko wynikiem uczu\u0107, koncepcji etycznych itd.\u201d<sup>[49]<\/sup>. Tymczasem jednak \u201eludzie zawdzi\u0119czaj\u0105 swoj\u0105 wy\u017csz\u0105 egzystencj\u0119 nie ideom kilku zwariowanych ideolog\u00f3w, ale wiedzy i \u015bcis\u0142emu zastosowaniu surowych i bezlitosnych praw natury\u201d \u2013 to w\u0142a\u015bnie daje \u201eprawo do zwyci\u0119stwa najlepszych i najsilniejszych w tym \u015bwiecie\u201d<sup>[50]<\/sup>.<br \/>\nKt\u00f3re to rasy s\u0105 owymi najlepszymi i najsilniejszymi? \u201ePr\u00f3\u017cne by\u0142oby dyskutowanie, kt\u00f3re rasy by\u0142y pocz\u0105tkowymi przedstawicielami ludzkiej kultury i dlatego te\u017c prawdziwymi za\u0142o\u017cycielami tego, co wyra\u017camy s\u0142owem \u00abludzko\u015b\u0107\u00bb\u201d<sup>[51]<\/sup>. Wa\u017cne s\u0105 nie tyle dywagacje gin\u0105ce w pomroce dziej\u00f3w, co praktyczny punkt widzenia: \u201ePro\u015bciej podnie\u015b\u0107 to zagadnienie w odniesieniu do czas\u00f3w obecnych, a nasunie si\u0119 wtedy \u0142atwa i jasna odpowied\u017a: wszelka ludzka kultura, osi\u0105gni\u0119cia sztuki, nauki i techniki, kt\u00f3re widzimy dzi\u015b przed sob\u0105, s\u0105 prawie bez wyj\u0105tku produktem Aryjczyka: on jest Prometeuszem ludzko\u015bci, od kt\u00f3rego zawsze wychodzi\u0142a boska iskra geniuszu, zawsze na nowo zapalaj\u0105c ogie\u0144 wiedzy\u201d<sup>[52]<\/sup>.<br \/>\nJe\u015bli historia lud\u00f3w aryjskich mia\u0142a nie tylko wzloty, ale i upadki, to tylko dlatego, \u017ce \u201emieszanie krwi i wynikaj\u0105cy z tego spadek poziomu rasowego by\u0142 jedyn\u0105 przyczyn\u0105 wymierania starych kultur\u201d<sup>[53]<\/sup>.<br \/>\nI tu Hitler dochodzi\u0142 wreszcie do swojej nieskrywanej pasji: \u201eNajwi\u0119kszym przeciwie\u0144stwem Aryjczyka jest \u017byd\u201d<sup>[54]<\/sup>. Pojawia si\u0119 tu obficie znany z wcze\u015bniejszych tyrad Nietzschego w\u0105tek paso\u017cyta, wampira i krwiopijcy: wszystkie te trzy okre\u015blenia niemieckiego filozofa powracaj\u0105 \u2013 ale teraz owym paso\u017cytem i wampirem jest ju\u017c zdecydowanie przedstawiciel rasy \u017cydowskiej: \u201ejest on zawsze paso\u017cytem w ciele innych narod\u00f3w\u201d<sup>[55]<\/sup>.<br \/>\nAle czy nie-\u017bydzi mog\u0105 czu\u0107 si\u0119 bezpieczni? Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie! Oto w poszukiwaniu przestrzeni \u017cyciowej wzrok F\u00fchrera kieruje si\u0119 na Wsch\u00f3d:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eRuch narodowo-socjalistyczny musi d\u0105\u017cy\u0107 do wyeliminowania braku proporcji mi\u0119dzy nasz\u0105 populacj\u0105 a naszym obszarem [\u2026]; musi by\u0107 \u015bwiadomy, \u017ce na nas, jako na stra\u017cnikach najwy\u017cszych idea\u0142\u00f3w humanistycznych na ziemi, spoczywa najwy\u017csze zobowi\u0105zanie, a im bardziej ruch d\u0105\u017cy\u0107 b\u0119dzie do wzbudzenia w narodzie niemieckim \u015bwiadomo\u015bci rasowej \u2013 aby tak jak dba o rasow\u0105 hodowl\u0119 ps\u00f3w, koni i kot\u00f3w, mia\u0142 te\u017c mi\u0142osierdzie dla czysto\u015bci w\u0142asnej krwi \u2013 tym bardziej zdolny b\u0119dzie spe\u0142ni\u0107 swoj\u0105 misj\u0119. [\u2026]\n<p>Musz\u0119 tu mocno zaatakowa\u0107 tych ludowych gryzipi\u00f3rk\u00f3w, kt\u00f3rzy podnios\u0105 rwetes wobec przejmowania [nowych] obszar\u00f3w jako \u00ab\u0142amanie \u015bwi\u0119tych praw ludzkich\u00bb [\u2026].<br \/>\nTo nie w kolonialnym przejmowaniu obszar\u00f3w mamy szuka\u0107 rozwi\u0105zania problemu, ale jedynie w zdobywaniu nowych terytori\u00f3w w celu ich zasiedlenia, co poszerzy obszar macierzy i nie tylko utrzyma osadnik\u00f3w w bezpo\u015bredniej \u0142\u0105czno\u015bci z krajem pochodzenia, ale zabezpieczy dla ca\u0142o\u015bci terytori\u00f3w te zdobycze, kt\u00f3re le\u017c\u0105 w sile jedno\u015bci [\u2026].<br \/>\nJe\u015bli m\u00f3wimy o terytoriach w dzisiejszej Europie, to mo\u017cemy mie\u0107 na my\u015bli tylko Rosj\u0119 i wasalne pa\u0144stwa na jej granicach\u201d<sup>[56]<\/sup>.<br \/>\nInnym wyznawc\u0105 idei <i>Lebensarumu<\/i> (koniecznej dla narodu niemieckiego przestrzeni \u017cyciowej), antysemityzmu i przekonania o wy\u017cszo\u015bci rasy aryjskiej by\u0142 Alfred Rosenberg, wp\u0142ywowy dygnitarz hitlerowskiego re\u017cimu:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eKo\u015bcielny Jahwe jest dzi\u015b tak martwy, jak Wotan 1500 lat temu. Duch nordycki doszed\u0142 do \u015bwiadomo\u015bci filozoficznej w Immanuelu Kancie, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wne dzie\u0142o polega na ostatecznym rozdzieleniu struktur religii i nauki. Religia ma co\u015b wsp\u00f3lnego tylko z \u00abkr\u00f3lestwem Bo\u017cym w nas\u00bb, prawdziwa nauka za\u015b \u2013 tylko z mechanik\u0105, fizyk\u0105, chemi\u0105, biologi\u0105. To krytyczne rozdzielnie oznacza, \u017ce po jego wprowadzeniu zaistnia\u0142 pierwszy warunek w\u0142a\u015bciwej kultury nordyckiej, a oznacza to jednocze\u015bnie przezwyci\u0119\u017cenie pewnych syryjsko-\u017cydowskich dogmat\u00f3w\u201d<sup>[57]<\/sup>.<\/p>\n<p>Owo tajemnicze okre\u015blenie: \u201esyryjsko-\u017cydowskie dogmaty\u201d \u2013 u Rosenberga oznacza oczywi\u015bcie chrze\u015bcija\u0144stwo.<br \/>\nHitler mia\u0142 jasn\u0105 wizj\u0119, czego zamierza dokona\u0107, i w zako\u0144czeniu <i>Mein Kamf<\/i>napisa\u0142:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eNarodowo-Socjalistyczna Niemiecka Partia Robotnicza (NSDAP) [\u2026] staje si\u0119 coraz bardziej \u015bwiadoma istoty swojej walki, czuje, \u017ce jest najczystszym wcieleniem warto\u015bci rasy i osobowo\u015bci [\u2026]; z niemal matematyczn\u0105 pewno\u015bci\u0105 pewnego dnia wy\u0142oni si\u0119 zwyci\u0119ska ze swoich walk. Tak samo Niemcy musz\u0105 nieuchronnie zdoby\u0107 swoj\u0105 prawowit\u0105 pozycj\u0119 na ziemi, je\u015bli b\u0119d\u0105 prowadzone i organizowane wed\u0142ug tych w\u0142a\u015bnie zasad. Pa\u0144stwo, kt\u00f3re w tym czasie rasowego zatrucia wykazuje trosk\u0119 o swoje najlepsze elementy rasowe, musi pewnego dnia zosta\u0107 panem ziemi\u201d.<\/p>\n<p>I mimo niespe\u0142nienia tych marze\u0144, w swoim testamencie wyznaje:<\/p>\n<p class=\"cyt\">\u201eUmieram z sercem szcz\u0119\u015bliwym, \u015bwiadomy niezmierzonych dokona\u0144 i osi\u0105gni\u0119\u0107 naszych \u017co\u0142nierzy oraz m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ra nosi moje imi\u0119\u201d<sup>[58]<\/sup>.<\/p>\n<p>Ciekawe, \u017ce jego dobre samopoczucie podziela Joseph Goebbels, nazistowski minister propagandy: \u201e[Nale\u017cy] sta\u0107 wobec losu z czystym sumieniem i czystymi r\u0119kami, znie\u015b\u0107 wszelkie cierpienie i wszelk\u0105 pr\u00f3b\u0119, nigdy nawet nie my\u015ble\u0107 o niewierno\u015bci wobec historycznej misji\u201d<sup>[59]<\/sup>; oraz inni zbrodniarze hitlerowscy oskar\u017ceni w Norymberdze: \u201ezawsze dzia\u0142a\u0142em zgodnie z moim sumieniem\u201d; \u201eoczekuj\u0119 waszego os\u0105du z czystym sumieniem\u201d; \u201emoje intencje i moje sumienie s\u0105 czyste\u201d<sup>[60]<\/sup>.<\/p>\n<p class=\"podtyt\"><b>e. Nieludzki humanizm<\/b><\/p>\n<p>Jak\u0105 przestrog\u0119 mo\u017cemy wyczyta\u0107 z historii XX wieku? Powsta\u0142y wiek wcze\u015bniej pr\u0105d umys\u0142owy, nazwany przez Henri de Lubaca ateizmem humanistycznym, za sw\u00f3j cel przyj\u0105\u0142 wyzwolenie cz\u0142owieka. W imi\u0119 godno\u015bci cz\u0142owieka zrujnowa\u0142 podstawy judeo-chrze\u015bcija\u0144skiej moralno\u015bci. Oparcie w Bogu tych wielkich religii bojownicy o humanizm brali za p\u0119ta niewoli. Zanegowanie praw Bo\u017cych doprowadzi\u0142o do oddzielenia etyki od nauki. Zgubny ten proces w ca\u0142\u0105 wyrazisto\u015bci\u0105 obna\u017cy\u0142 s\u0142abo\u015b\u0107 etyki \u015bwieckiej. Je\u017celi nie ma prawa Bo\u017cego jako kryterium ludzkiego post\u0119powania, tam nie ma w\u0142a\u015bciwe \u017cadnego kryterium i do g\u0142osu mog\u0105 doj\u015b\u0107 najbardziej dzikie i prymitywne instynkty ludzkie. Nawet autorytet nauki nie uchroni ludzko\u015bci od \u015bmierciono\u015bnych skutk\u00f3w ateizmu humanistycznego, mimo jego szczytnych hase\u0142 ideologia bez Boga staje si\u0119 ideologi\u0105 nieludzk\u0105, antyhumanistyczn\u0105.<br \/>\nJak pokaza\u0142a historia XX wieku, \u015brodowiska naukowe \u2013 mniemaj\u0105c, \u017ce dzia\u0142aj\u0105 dla dobra cz\u0142owieka \u2013 dostarczy\u0142y hase\u0142 dw\u00f3m najwi\u0119kszym totalitaryzmom: nazizmowi i komunizmowi. Co znamienne, oba szczyci\u0142y si\u0119 w swoim mniemaniu rodowodem naukowym: marksizm chlubi\u0142 si\u0119 materializmem naukowym, nazizm za\u015b \u2013 naukowym rasizmem.<br \/>\n<b>P\u00a0R\u00a0Z\u00a0Y\u00a0P\u00a0I\u00a0S\u00a0Y\u00a0:<\/b><br \/>\n<sup>[1]<\/sup> Jan Pawe\u0142 II, <i>Pami\u0119\u0107 i to\u017csamo\u015b\u0107<\/i>, Krak\u00f3w 2005, s. 20<br \/>\n<sup>[2]<\/sup> Tam\u017ce.<br \/>\n<sup>[3]<\/sup> K. Darwin, <i>O pochodzeniu cz\u0142owieka<\/i>, Warszawa (b.r.), s. 156.<br \/>\n<sup>[4]<\/sup>Tam\u017ce, s. 224.\n<\/div>\n<div id=\"5\"><sup>[5]<\/sup> Tam\u017ce, s. 225.<\/div>\n<div id=\"6\"><sup>[6]<\/sup> Tam\u017ce, s. 242.<\/div>\n<div id=\"7\"><sup>[7]<\/sup> Tam\u017ce, s. 266.<\/div>\n<div id=\"8\"><sup>[8]<\/sup> Tam\u017ce, s. 267.<\/div>\n<div id=\"9\"><sup>[9]<\/sup> Tam\u017ce, s. 246.<\/div>\n<div id=\"10\"><sup>[10]<\/sup> Tam\u017ce, s. 187.<\/div>\n<div id=\"11\"><sup>[11]<\/sup> Tam\u017ce, s. 182<\/div>\n<div id=\"12\"><sup>[12]<\/sup> Tam\u017ce, s. 176.<\/div>\n<div id=\"13\"><sup>[13]<\/sup> Tam\u017ce, s. 176.<\/div>\n<div id=\"14\"><sup>[14]<\/sup> F. Galton, <i>Hereditary Character and Talent<\/i>, cz. 1 i 2, \u201eMacMillan\u2019s Magazine\u201d t. 11, XI 1864 oraz IV 1865, s. 157-166, 318-327, za: http:\/\/www.eugenics-watch.com\/roots\/chap02.html (19 IV 2006).<\/div>\n<div id=\"15\"><sup>[15]<\/sup> http:\/\/www.eugenics-watch.com\/roots\/chap09.html (19 IV 2006).<\/div>\n<div id=\"16\"><sup>[16]<\/sup> F. Nietzsche, <i>Antychrze\u015bcijanin<\/i>, Krak\u00f3w 1999, 2.<\/div>\n<div id=\"17\"><sup>[17]<\/sup> Tam\u017ce, 3.<\/div>\n<div id=\"18\"><sup>[18]<\/sup> Tam\u017ce, 14.<\/div>\n<div id=\"19\"><sup>[19]<\/sup> Por. tam\u017ce, 14-15.<\/div>\n<div id=\"20\"><sup>[20]<\/sup> Tam\u017ce, 4.<\/div>\n<div id=\"21\"><sup>[21]<\/sup> Tam\u017ce, 7.<\/div>\n<div id=\"22\"><sup>[22]<\/sup> Por. tam\u017ce, 11 i 19.<\/div>\n<div id=\"23\"><sup>[23]<\/sup> Por. tam\u017ce, 24.<\/div>\n<div id=\"24\"><sup>[24]<\/sup> Por. tam\u017ce, 26.<\/div>\n<div id=\"25\"><sup>[25]<\/sup> Por. tam\u017ce, 58.<\/div>\n<div id=\"26\"><sup>[26]<\/sup> Por. tam\u017ce, 59.<\/div>\n<div id=\"27\"><sup>[27]<\/sup> Por. tam\u017ce, 38.<\/div>\n<div id=\"28\"><sup>[28]<\/sup> Por. tam\u017ce, 44.<\/div>\n<div id=\"29\"><sup>[29]<\/sup> Por. tam\u017ce, 46.<\/div>\n<div id=\"30\"><sup>[30]<\/sup> Por. tam\u017ce, 26.<\/div>\n<div id=\"31\"><sup>[31]<\/sup> Por. tam\u017ce, 56.<\/div>\n<div id=\"32\"><sup>[32<\/sup><sup>]<\/sup> Por. tam\u017ce, 60-61.<\/div>\n<div id=\"33\"><sup>[33]<\/sup> W t\u0142um. Wac\u0142awa Berenta: \u201eRzym dziewk\u0105, i dziewek zamtuzem si\u0119 zda\u0142, Rzymu Cezar bydl\u0119ciem, B\u00f3g \u2013 \u017bydem si\u0119 sta\u0142!\u201d; F. Nietzsche, <i>Also sprach Zarathustra<\/i>, IV, 1, Leipzig 1930, s. 504.<\/div>\n<div id=\"34\"><sup>[34]<\/sup><span lang=\"en\"> H.S. Chamberlain, <i>The Foundations of the Nineteenth Century<\/i>, wyd. John Lane, seria \u201eThe Bodley Head\u201d, 1912, IX, A, s. 188.<\/span><\/div>\n<div id=\"35\"><sup>[35]<\/sup> A. Leszcze\u0144ski, <i>60 lat nowej Europy<\/i>, \u201eGazeta Wyborcza z 18-19 III 2006, s. 24.<\/div>\n<div id=\"36\"><sup>[36]<\/sup><span lang=\"en\"> H.S. Chamberlain, <i>The Foundations of the Nineteenth Century<\/i>, dz. cyt., s. 231.<\/span><\/div>\n<div id=\"37\"><sup>[37]<\/sup><span lang=\"de-DE\"> <i>Die Freigabe der Vernichtung lebensunwerten Lebens<\/i>, Verlag von Felix Meiner, Leipzig 1920.<\/span><\/div>\n<div id=\"38\"><sup>[38]<\/sup><span lang=\"en\"> http:\/\/www.olokaustos.org\/argomenti\/eutanasia\/eutanasia1.htm (2005).<\/span><\/div>\n<div id=\"39\"><sup>[39]<\/sup> A. Hitler, <i>Mein Kampf<\/i>, II, II, t\u0142umaczenie w\u0142asne z angielskiego, za: http:\/\/www.crusader.net\/texts\/mk (2005).<\/div>\n<div id=\"40\"><sup>[40]<\/sup> Tam\u017ce, I, XI.<\/div>\n<div id=\"41\"><sup>[41]<\/sup> Tam\u017ce.<\/div>\n<div id=\"42\"><sup>[42]<\/sup> Tam\u017ce, II, II.<\/div>\n<div id=\"43\"><sup>[43]<\/sup> Tam\u017ce, I, XI.<\/div>\n<div id=\"44\"><sup>[44]<\/sup> Tam\u017ce.<\/div>\n<div id=\"45\"><sup>[45]<\/sup> Tam\u017ce.<\/div>\n<div id=\"46\"><sup>[46]<\/sup> Tam\u017ce.<\/div>\n<div id=\"47\"><sup>[47]<\/sup> Tam\u017ce.<\/div>\n<div id=\"48\"><sup>[48]<\/sup> Tam\u017ce.<\/div>\n<div id=\"49\"><sup>[49]<\/sup> Tam\u017ce.<\/div>\n<div id=\"50\"><sup>[50]<\/sup> Tam\u017ce.<\/div>\n<div id=\"51\"><sup>[51]<\/sup> Tam\u017ce.<\/div>\n<div id=\"52\"><sup>[52]<\/sup> Tam\u017ce.<\/div>\n<div id=\"53\"><sup>[53]<\/sup> Tam\u017ce.<\/div>\n<div id=\"54\"><sup>[54]<\/sup> Tam\u017ce.<\/div>\n<div id=\"55\"><sup>[55]<\/sup> Tam\u017ce.<\/div>\n<div id=\"56\"><sup>[56]<\/sup> Tam\u017ce, II, II.<\/div>\n<div id=\"57\"><sup>[57]<\/sup><span lang=\"de-DE\"> A. Rosenberg, <i>Der Mythus des 20. Jahrhunderts<\/i>, I, I, 135, za: http:\/\/www.ety.com\/berlin\/mythus00.htm (2005).<\/span><\/div>\n<div id=\"58\"><sup>[58]<\/sup><span lang=\"de-DE\"> <i>Ich sterbe mit freudigem Herzen<\/i> (testament polityczny Adolfa Hitlera), Berlin, 29 IV 1945, za: http:\/\/www.ess.uwe.ac.uk\/documents\/poltest.htm (2005).<\/span><\/div>\n<div id=\"59\"><sup>[59]<\/sup><span lang=\"en\"> Ang. \u201ewith a pure conscience and clean hands\u201d, Mowa Goebbelsa na 56. urodziny Hitlera (20 IV 1945), za: http:\/\/www.calvin.edu\/academic\/cas\/gpa\/unser45.htm (2005).<\/span><\/div>\n<div id=\"60\"><sup>[60]<\/sup><span lang=\"en\"><span style=\"font-size: small;\"> Karl Doenitz: \u201eI [\u2026] have acted according to my conscience\u201d; Julius Streicher : \u201eI look forward [\u2026] with a good conscience\u201d; Fritz Sauckel: \u201eMy intentions and conscience are clean\u201d, za: http:\/\/www.yale.edu\/lawweb\/avalon\/imt\/proc\/08-31-46.htm (2005).<\/span><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eIdeologie z\u0142a\u201d[2] \u2013 tak nazwa\u0142 Jan Pawe\u0142 II \u0142\u0105cznie komunizm i nazizm. Mo\u017cna je te\u017c nazwa\u0107 ideologiami walki: odpowiednio walki klas i walki ras. Obie te ideologie odwo\u0142ywa\u0142y si\u0119 do nauk historycznych, tworz\u0105c syntezy maj\u0105ce nada\u0107 ca\u0142o\u015bciowy sens dziejom cz\u0142owieka.&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[974],"tags":[161,376],"class_list":["post-514","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ateizm","tag-ateizm","tag-ideologia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/514","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=514"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/514\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=514"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=514"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=514"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}