{"id":486,"date":"2017-08-06T08:59:41","date_gmt":"2017-08-06T06:59:41","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=486"},"modified":"2017-08-06T08:59:41","modified_gmt":"2017-08-06T06:59:41","slug":"monoteizm-a-oddawanie-czci-swietym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/monoteizm-a-oddawanie-czci-swietym\/","title":{"rendered":"Monoteizm a oddawanie czci \u015bwi\u0119tym"},"content":{"rendered":"

Kiedy przypatruj\u0119 si\u0119 r\u00f3\u017cnym wyznaniom chrze\u015bcija\u0144skim, odczuwam radosn\u0105 pewno\u015b\u0107, \u017ce najbardziej wierny nauce i duchowi Ewangelii jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. Mnie osobi\u015bcie szczeg\u00f3lnie przekonuje o tym stosunek Ko\u015bcio\u0142a do rozwod\u00f3w – dok\u0142adnie taki, jak w Ewangelii – oraz jasna nauka na temat moralno\u015bci seksualnej. Zarzuty i niech\u0119ci, kt\u00f3re z r\u00f3\u017cnych stron kierowane s\u0105 przeciwko Ko\u015bcio\u0142owi, mnie nie dziwi\u0105, bo Chrystus je przepowiedzia\u0142. Ale nie mog\u0119 pogodzi\u0107 si\u0119 z tym, kiedy kto\u015b si\u0119 nawet nie wysila, \u017ceby postawi\u0107 zarzut Ko\u015bcio\u0142owi, tylko przedstawia jako rzecz oczywist\u0105 i bezdyskusyjn\u0105 to, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 w czym\u015b zb\u0142\u0105dzi\u0142 w swojej nauce i odszed\u0142 od ducha Ewangelii. Czuj\u0119 si\u0119 wtedy dos\u0142ownie tak, jakby ten cz\u0142owiek mi m\u00f3wi\u0142, \u017ce nie urodzi\u0142a mnie moja matka, tylko jaka\u015b inna kobieta. W\u0142a\u015bnie co\u015b takiego prze\u017cy\u0142em niedawno. Kto\u015b m\u00f3wi\u0142, i\u017c jest to powszechnie wiadome, \u017ce kult \u015bwi\u0119tych wszed\u0142 na miejsce dawnego kultu bo\u017ck\u00f3w i \u017ce praktycznie jest tym samym. Bardzo mnie zrani\u0142o to twierdzenie i bardzo prosi\u0142bym Ojca o om\u00f3wienie tego problemu.<\/i>
\nSpr\u00f3bujmy przypatrzy\u0107 si\u0119 temu, jak nieprzejednanymi przeciwnikami wielob\u00f3stwa byli chrze\u015bcijanie staro\u017cytni, a zarazem jak jednoznacznie w\u0142a\u015bnie oni m\u00f3wili o tym, \u017ce cze\u015b\u0107 oddawana \u015bwi\u0119tym nie ma z kultem bo\u017ck\u00f3w nic wsp\u00f3lnego. Bo trzeba wiedzie\u0107, \u017ce pobo\u017cno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska bardzo wcze\u015bnie przyzna\u0142a \u015bwi\u0119tym nale\u017cne im miejsce w \u017cyciu Ko\u015bcio\u0142a.
\nOdwo\u0142am si\u0119 na pocz\u0105tku do niezwykle interesuj\u0105cego \u015bwiadectwa, jakie znajduje si\u0119 w opisie m\u0119cze\u0144stwa biskupa Smyrny, Polikarpa, kt\u00f3ry w swojej m\u0142odo\u015bci by\u0142 uczniem Aposto\u0142a Jana. Ot\u00f3\u017c kiedy w oko\u0142o 156 roku umar\u0142 on \u015bmierci\u0105 m\u0119cze\u0144sk\u0105, prokonsul nie chcia\u0142 odda\u0107 jego szcz\u0105tk\u00f3w, motywuj\u0105c to tym, i\u017c „rzekomo mogliby\u015bmy porzuci\u0107 Ukrzy\u017cowanego, a oddawa\u0107 cze\u015b\u0107 bosk\u0105 Polikarpowi” (Passio s. Polycarpi<\/i>, 17). Kr\u00f3tki ten zapis rejestruje dwa wa\u017cne zjawiska. Po pierwsze, ju\u017c nawet niechrze\u015bcijanie zauwa\u017cali w owym czasie, i\u017c w Ko\u015bciele oddaje si\u0119 cze\u015b\u0107 m\u0119czennikom. Po wt\u00f3re zarzut, jakoby mog\u0142a to by\u0107 cze\u015b\u0107 nale\u017cna Bogu, wydawa\u0142 si\u0119 \u00f3wczesnym chrze\u015bcijanom tak absurdalny, \u017ce samo wypowiedzenie go ujawnia\u0142o – jak s\u0105dzi\u0142 anonimowy autor M\u0119cze\u0144stwa \u015bwi\u0119tego Polikarpa – jego ca\u0142kowit\u0105 bezzasadno\u015b\u0107.
\nOpowiada \u00f3w anonimowy autor, \u017ce w ko\u0144cu chrze\u015bcijanom uda\u0142o si\u0119 ocali\u0107 szcz\u0105tki, kt\u00f3rych nie strawi\u0142 ogie\u0144 (Polikarp umar\u0142 bowiem jako \u017cywa pochodnia), i dzi\u0119ki temu jeste\u015bmy w posiadaniu niezwykle cennego \u015bwiadectwa, w jaki spos\u00f3b \u00f3wczesny Ko\u015bci\u00f3\u0142 czci\u0142 swoich m\u0119czennik\u00f3w: „Tak wi\u0119c dopiero p\u00f3\u017aniej mogli\u015bmy zebra\u0107 jego ko\u015bci, cenniejsze od z\u0142ota i drogich kamieni, oraz z\u0142o\u017cy\u0107 je w odpowiednim miejscu. Za \u0142ask\u0105 Bo\u017c\u0105 b\u0119dziemy si\u0119 tam w miar\u0119 mo\u017cno\u015bci stale gromadzi\u0107 w dzie\u0144 jego m\u0119cze\u0144skich narodzin i z rado\u015bci\u0105 obchodzi\u0107 je uroczy\u015bcie, wspominaj\u0105c tych, co ju\u017c zwyci\u0119\u017cyli w walce, a przygotowuj\u0105c do niej tych, co jej jeszcze nie zaznali” (nr 17).
\nJednak spr\u00f3buj\u0119 wywi\u0105za\u0107 si\u0119 z obietnicy, kt\u00f3r\u0105 z\u0142o\u017cy\u0142em Panu w pierwszym zdaniu tego listu. Spr\u00f3buj\u0119 pokaza\u0107, jak ten sam \u015bw. Augustyn (\u2020 430) z ca\u0142ym radykalizmem pot\u0119pia\u0142 kult wielu bog\u00f3w, a jednocze\u015bnie wk\u0142ada\u0142 wiele serca w wys\u0142awianie \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3rzy wyprzedzili nas w drodze do \u017cycia wiecznego. My\u015bl \u015bw. Augustyna jest cenna zw\u0142aszcza przez to, \u017ce wielob\u00f3stwo by\u0142o jeszcze w\u00f3wczas realnie praktykowane przez tysi\u0105ce ludzi, tote\u017c argumenty Augustyna, dlaczego mi\u0119dzy kultem bo\u017ck\u00f3w a kultem \u015bwi\u0119tych istnieje mniej wi\u0119cej taka r\u00f3\u017cnica jak mi\u0119dzy piek\u0142em i niebem, nabieraj\u0105 dla Pa\u0144skiego problemu znaczenia szczeg\u00f3lnego.
\nOt\u00f3\u017c w \u015blad za wcze\u015bniejszymi Ojcami Ko\u015bcio\u0142a w poga\u0144skich bogach dopatrywa\u0142 si\u0119 Augustyn z\u0142ych duch\u00f3w. Przecie\u017c jeden tylko B\u00f3g mo\u017ce swoje stworzenie uczyni\u0107 ostatecznie szcz\u0119\u015bliwym. W\u0142a\u015bnie On jest \u017ar\u00f3d\u0142em szcz\u0119\u015bcia wiecznego swoich anio\u0142\u00f3w i \u015bwi\u0119tych. Tote\u017c wielkim ich pragnieniem – poniewa\u017c s\u0105 dobrzy i \u017cycz\u0105 nam dobrze – jest zwr\u00f3ci\u0107 nas ku czci jedynego i prawdziwego Boga. „Je\u017celi nas mi\u0142uj\u0105 i chc\u0105, by\u015bmy byli szcz\u0119\u015bliwi, to z pewno\u015bci\u0105 pragn\u0105, aby\u015bmy uzyskali to szcz\u0119\u015bcie st\u0105d, sk\u0105d i oni sami je otrzymuj\u0105… Nie chc\u0105 oni, by\u015bmy czcili ich jako bog\u00f3w, chc\u0105 za\u015b, aby\u015bmy wraz z nimi wielbili ich Boga, b\u0119d\u0105cego te\u017c Bogiem naszym. Pragn\u0105 nie tego, by\u015bmy im sk\u0142adali ofiary, lecz tego, by\u015bmy wraz z nimi byli ofiar\u0105 dla Boga… Wi\u0119cej nam sprzyjaj\u0105 i wi\u0119cej dopomagaj\u0105 wtedy, gdy wraz z nimi oddajemy cze\u015b\u0107 jedynemu Bogu ni\u017c sprzyjaliby i dopomagaliby wtedy, gdyby\u015bmy ich samych czcili przez sk\u0142adanie ofiar” (Pa\u0144stwo Bo\u017ce<\/i> X 1,3; 25).
\n„Zatem – pyta Augustyn – kt\u00f3rym anio\u0142om mamy wierzy\u0107 w sprawie szcz\u0119\u015bliwego i wiecznego \u017cywota? Czy tym, kt\u00f3rzy sami chc\u0105 przez obrz\u0119dy religijne odbiera\u0107 cze\u015b\u0107, wymagaj\u0105c od \u015bmiertelnik\u00f3w, by odprawiali dla nich nabo\u017ce\u0144stwa tudzie\u017c sk\u0142adali im ofiary? Czy raczej tym, kt\u00f3rzy g\u0142osz\u0105, \u017ce ca\u0142a ta cze\u015b\u0107 nale\u017cy si\u0119 jedynemu Bogu, Stw\u00f3rcy wszystkich rzeczy, i polecaj\u0105 oddawa\u0107 j\u0105 z prawdziw\u0105 pobo\u017cno\u015bci\u0105 Temu, kt\u00f3rego ogl\u0105danie nape\u0142nia ich szcz\u0119\u015bciem i nas uczyni szcz\u0119\u015bliwymi?” (X 16,1) Tote\u017c \u015bwi\u0119ty Biskup Hippony nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce skoro poga\u0144scy bogowie domagaj\u0105 si\u0119 dla siebie czci, kt\u00f3ra jest nale\u017cna jednemu tylko Bogu, to s\u0105 to po prostu duchy nieczyste.
\nDzisiaj – kiedy ju\u017c od dw\u00f3ch tysi\u0119cy lat rozlega si\u0119 po ziemi radosna nowina, \u017ce B\u00f3g jest mi\u0142o\u015bci\u0105 – na og\u00f3\u0142 nawet nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak bardzo religijno\u015b\u0107 poga\u0144ska oparta by\u0142a na strachu. Ludzie czcili bog\u00f3w, bo si\u0119 ich zwyczajnie bali. Bali si\u0119, \u017ce za brak nale\u017cytej czci bogowie mog\u0105 si\u0119 zem\u015bci\u0107 i zes\u0142a\u0107 na nich jakie\u015b nieszcz\u0119\u015bcie. Te atawistyczne odczucia odzywa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w niedawno nawr\u00f3conych chrze\u015bcijanach, kt\u00f3rzy nie rozumiej\u0105c jeszcze dostatecznie, \u017ce kochaj\u0105cy B\u00f3g jest naprawd\u0119 wszechmocny, odczuwali niekiedy pokus\u0119, aby na wszelki wypadek r\u00f3wnie\u017c diab\u0142u od czasu do czasu zapali\u0107 jaki\u015b ogarek. Co wi\u0119cej, chrze\u015bcija\u0144ska nauka o dobrych anio\u0142ach wywo\u0142ywa\u0142a w nich niekiedy trwo\u017cliwe pytania, czy nie warto by ubiega\u0107 si\u0119 o \u0142askawo\u015b\u0107 poprzez oddawanie im czci boskiej.
\n\u015aw. Augustyn stara\u0142 si\u0119 rozprasza\u0107 te w\u0105tpliwo\u015bci, przede wszystkim wskazywa\u0142 na ich bezbo\u017cno\u015b\u0107. Przypomina\u0142, jak zdecydowanie bronili si\u0119 przed pr\u00f3bami oddawania im czci boskiej aposto\u0142owie (Dz\u00a014,13-18<\/a>) albo anio\u0142 z Apokalipsy (Ap\u00a019,10<\/a>). „Niech nikt nie m\u00f3wi: Boj\u0119 si\u0119, \u017ceby na mnie nie obrazi\u0142 si\u0119 m\u00f3j anio\u0142, je\u015bli nie oddam mu czci zamiast Bogu. W\u0142a\u015bnie wtedy si\u0119 na ciebie rozgniewa, kiedy zechcesz oddawa\u0107 mu cze\u015b\u0107 bosk\u0105. Przecie\u017c jest on dobry i mi\u0142uje Boga. Podobnie jak demony gniewaj\u0105 si\u0119, je\u015bli ich si\u0119 nie czci, tak anio\u0142owie oburzaj\u0105 si\u0119, je\u015bli im si\u0119 cze\u015b\u0107 oddaje zamiast Bogu. Oby jednak nie rzek\u0142o ci twoje s\u0142abe serce: A wi\u0119c, skoro demony si\u0119 gniewaj\u0105, \u017ce si\u0119 ich nie czci, boj\u0119 si\u0119 obrazi\u0107 demony” (Obja\u015bnienie Psalmu<\/i> 96,12).
\nPodobnie pisa\u0142 w Pa\u0144stwie Bo\u017cym<\/i>: „Nie powinni\u015bmy zatem ba\u0107 si\u0119 \u017ce obrazimy te nie\u015bmiertelne i szcz\u0119\u015bliwe istoty, kt\u00f3re s\u0105 poddane jedynemu Bogu, je\u015bli nie b\u0119dziemy im sk\u0142adali ofiar. Tego bowiem, o czym wiedz\u0105, \u017ce si\u0119 nale\u017cy tylko jedynemu prawdziwemu Bogu, przy kt\u00f3rym trwaj\u0105c s\u0105 szcz\u0119\u015bliwi, z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 dla siebie nie pragn\u0105. Takie zuchwalstwo w\u0142a\u015bciwe jest tylko pe\u0142nym pychy demonom, od kt\u00f3rych bardzo dalecy s\u0105 pobo\u017cni s\u0142udzy Bo\u017cy, czerpi\u0105cy swe szcz\u0119\u015bcie jedynie z trwania przy Nim” (X 26).
\nOt\u00f3\u017c prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107, \u017ce ten sam \u015bw. Augustyn, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142 i pisa\u0142 to wszystko, nie mia\u0142 najmniejszych opor\u00f3w przed oddawaniem kultu \u015bwi\u0119tym m\u0119czennikom, cz\u0119sto odprawia\u0142 nabo\u017ce\u0144stwa w rocznice ich \u015bmierci, wyg\u0142osi\u0142 przy tych okazjach setki kaza\u0144, z kt\u00f3rych dziesi\u0105tki zachowa\u0142y si\u0119 do dnia dzisiejszego. Z perspektywy problemu, kt\u00f3ry Pan przedstawi\u0142 w swoim li\u015bcie, mamy to szcz\u0119\u015bcie, \u017ce wielu \u00f3wczesnych obywateli Hippony oddawa\u0142o cze\u015b\u0107 poga\u0144skim bogom, tote\u017c \u015bw. Augustyn wielokrotnie przedstawia\u0142 przepa\u015b\u0107, kt\u00f3ra dzieli kult bo\u017ck\u00f3w od tej czci, kt\u00f3r\u0105 oddajemy naszym \u015bwi\u0119tym.
\n„My\u015bmy nie przeznaczyli dla tych m\u0119czennik\u00f3w – pisze w Pa\u0144stwie Bo\u017cym<\/i> – ani \u015bwi\u0105ty\u0144, ani kap\u0142an\u00f3w, ani obrz\u0119d\u00f3w, ani ofiar, gdy\u017c nie s\u0105 oni naszymi bogami: to ich B\u00f3g jest zarazem naszym Bogiem. Niew\u0105tpliwie, czcimy ich pami\u0119\u0107 jako \u015bwi\u0119tych ludzi Bo\u017cych, kt\u00f3rzy a\u017c do swojej cielesnej \u015bmierci walczyli o prawd\u0119… W uroczysto\u015bci tej chodzi wszak o to, by\u015bmy dzi\u0119kowali Bogu za ich zwyci\u0119stwa i sami, wezwawszy Boga ku pomocy i odnowiwszy pami\u0119\u0107 o nich, zach\u0119cili si\u0119 do zdobywania podobnych wie\u0144c\u00f3w i palm” (VIII 27,1).
\nA oto fragment jednego z kaza\u0144 \u015bw. Augustyna: „Najdro\u017csi, m\u0119czennik\u00f3w naszych nie mamy za bog\u00f3w, nie czcimy ich jako bog\u00f3w i w \u017caden spos\u00f3b nie wolno ich z nimi zestawia\u0107. Nie wystawiamy im \u015bwi\u0105ty\u0144 ani o\u0142tarzy, ani ofiar. Nie im kap\u0142ani sk\u0142adaj\u0105 ofiary – to ca\u0142kiem wykluczone! Bogu s\u0105 one sk\u0142adane. Zatem Bogu, od kt\u00f3rego wszystko otrzymujemy, sk\u0142adamy ofiar\u0119. R\u00f3wnie\u017c kiedy sk\u0142adamy ofiar\u0119 w kaplicach \u015bwi\u0119tych m\u0119czennik\u00f3w, czy\u017c nie sk\u0142adamy jej Bogu? Przyznajemy \u015bwi\u0119tym m\u0119czennikom miejsce czcigodne. Ale zauwa\u017ccie: podczas modlitwy przy o\u0142tarzu Chrystusa wymieniamy ich w miejscu uprzywilejowanym, jednak nie adorujemy ich tak jak Chrystusa. Czy\u017c kiedy\u015b s\u0142yszeli\u015bcie, \u017cebym ja albo jaki\u015b brat i wsp\u00f3\u0142biskup m\u00f3j, albo jaki\u015b prezbiter m\u00f3wi\u0142 w kaplicy \u015bwi\u0119tego Teognisa: Sk\u0142adam ci ofiar\u0119, \u015bwi\u0119ty Teognisie? Albo: Sk\u0142adam ci ofiar\u0119, Piotrze, sk\u0142adam ci ofiar\u0119, Pawle? Nigdy tego nie s\u0142yszeli\u015bcie. To si\u0119 nie zdarza, tak si\u0119 nie godzi. A kiedy ciebie zapytaj\u0105: Czy ty oddajesz cze\u015b\u0107 Piotrowi? – odpowiedz tak, jak Eulogiusz odpowiedzia\u0142 Fruktuozowi: Ja nie oddaj\u0119 czci Piotrowi, ale Bogu, kt\u00f3rego r\u00f3wnie\u017c Piotr czci\u0142. W\u00f3wczas Piotr b\u0119dzie ci\u0119 kocha\u0142” (Kazanie 273<\/i> 7; por. Pa\u0144stwo Bo\u017ce<\/i> XXII 10).
\nPrzypomina mi si\u0119 tutaj s\u0142ynne zdanie biskupa Ambro\u017cego, wielkiego czciciela Matki Naj\u015bwi\u0119tszej w Ko\u015bciele staro\u017cytnym. (Tutaj warto sobie przypomnie\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie \u015bw. Ambro\u017cy istotnie przyczyni\u0142 si\u0119 do nawr\u00f3cenia Augustyna). Zdanie to, napisane w roku ok. 381, brzmi nast\u0119puj\u0105co: „Maryja by\u0142a \u015bwi\u0105tyni\u0105 Boga, nie Bogiem \u015bwi\u0105tyni. Tote\u017c jedynie Temu nale\u017cy oddawa\u0107 cze\u015b\u0107 bosk\u0105, kto w tej \u015awi\u0105tyni dzia\u0142a\u0142” (O Duchu \u015awi\u0119tym<\/i> 3,11,80). Min\u0119\u0142o ju\u017c tysi\u0105c sze\u015b\u0107set lat od czasu, kiedy Ambro\u017cy wype\u0142ni\u0142 w Ko\u015bciele pos\u0142ug\u0119 nauczyciela wiary, a o Matce Bo\u017cej Ko\u015bci\u00f3\u0142 wci\u0105\u017c naucza tego samego: \u017ce czcimy J\u0105, a\u017ceby uwielbi\u0107 Boga za to, \u017ce tak niepoj\u0119tych dar\u00f3w udzieli\u0142 cz\u0142owiekowi, za\u015b w Niej samej dostrzegamy S\u0142u\u017cebnic\u0119 Pa\u0144sk\u0105, nawo\u0142uj\u0105c\u0105 nas do tego, aby\u015bmy wype\u0142niali wszystko, co m\u00f3wi Jej Syn (por. \u0141k\u00a01,48n<\/a>; J\u00a02,5<\/a>).
\nBardziej systematyczny wyk\u0142ad na temat miejsca \u015bwi\u0119tych w \u017cyciu Ko\u015bcio\u0142a opublikowa\u0142em w Wi\u0119zi z pa\u017adziernika 1980. Tutaj powiem tylko tyle, \u017ce dzi\u0119ki czci, oddawanej \u015bwi\u0119tym, Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce g\u0142\u0119biej zrozumie\u0107 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107: \u017ce wi\u0119zy wzajemnego braterstwa \u0142\u0105cz\u0105 nie tylko nas, kt\u00f3rzy obecnie pielgrzymujemy do \u017cycia wiecznego, ale obejmuj\u0105 wszystkich cz\u0142onk\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, r\u00f3wnie\u017c tych, kt\u00f3rzy \u017cycie wieczne ju\u017c osi\u0105gn\u0119li. Wyra\u017anie czytamy o tym w Li\u015bcie do Hebrajczyk\u00f3w: „przyst\u0105pili\u015bcie do g\u00f3ry Syjon, do miasta Boga \u017cyj\u0105cego, do Jeruzalem niebieskiego, do niezliczonej liczby anio\u0142\u00f3w, na uroczyste zebranie, do Ko\u015bcio\u0142a pierworodnych, kt\u00f3rzy s\u0105 zapisani w niebiosach, do Boga, kt\u00f3ry s\u0105dzi wszystkich, do duch\u00f3w sprawiedliwych, kt\u00f3re ju\u017c dosz\u0142y do celu, do Po\u015brednika Nowego Testamentu Jezusa, do pokropienia Jego Krwi\u0105” (12,22-24<\/a>).
\nSkoro wi\u0119c my, kt\u00f3rzy dopiero d\u0105\u017cymy do \u017cycia wiecznego, modlimy si\u0119 za siebie wzajemnie, nie da si\u0119 nawet pomy\u015ble\u0107, \u017ceby \u015bwi\u0119ci, kt\u00f3rzy s\u0105 ju\u017c bez reszty z Chrystusem, mogli nie wstawia\u0107 si\u0119 za nami u Boga.
\nAle w\u0142a\u015bnie w tym miejscu pojawiaj\u0105 si\u0119 pytania nast\u0119puj\u0105ce: Jak to si\u0119 dzieje \u017ce niekt\u00f3rzy chrze\u015bcijanie l\u0119kaj\u0105 si\u0119 kultu \u015bwi\u0119tych? Sk\u0105d si\u0119 bior\u0105 ich obawy, i\u017c sama my\u015bl o wstawiennictwie \u015bwi\u0119tych za nami mo\u017ce by\u0107 zamachem na jedyno\u015b\u0107 zbawczego po\u015brednictwa Chrystusa Pana?
\nS\u0105dz\u0119, \u017ce chrze\u015bcijanie ci powinni pog\u0142\u0119bi\u0107 swoje spojrzenie na to, sk\u0105d si\u0119 bierze warto\u015b\u0107 naszej modlitwy za siebie wzajemnie. O takiej modlitwie czytamy w Nowym Testamencie wielokrotnie. Ot\u00f3\u017c jeden tylko Chrystus Pan ma moc wstawia\u0107 si\u0119 za nami skutecznie u swojego Ojca. Moja modlitwa za ciebie (podobnie jak twoja modlitwa za mnie) mo\u017ce by\u0107 skuteczna tylko w takim stopniu, w jakim stopniu ja stanowi\u0119 ju\u017c jedno z Chrystusem. Na razie ja jestem jeszcze grzeszny, jeszcze daleko mi do pe\u0142nej jedno\u015bci z Chrystusem Panem. Ale poniewa\u017c moje przechrystusowienie ju\u017c si\u0119 zacz\u0119\u0142o, w mojej modlitwie przejawia si\u0119 ju\u017c jako\u015b jedynie skuteczna modlitwa Chrystusa.
\nOt\u00f3\u017c \u015bwi\u0119ci stanowi\u0105 ju\u017c, w spos\u00f3b doskona\u0142y, jedno z Chrystusem, nale\u017c\u0105 ju\u017c bez reszty do Jego Cia\u0142a, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142. Tote\u017c ich modlitwa za nas jest bez por\u00f3wnania bardziej skuteczna ni\u017c nasza modlitwa za siebie wzajemnie. Bo w ich modlitwie mo\u017ce ju\u017c zupe\u0142nie bez przeszk\u00f3d przejawia\u0107 si\u0119 jedynie skuteczna modlitwa Chrystusa Pana.
\nKr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, wydaje si\u0119, \u017ce ci chrze\u015bcijanie, kt\u00f3rzy odrzucaj\u0105 kult \u015bwi\u0119tych, odrzucaj\u0105 – pod pozorem gorliwo\u015bci o kult, kt\u00f3ry nale\u017cny jest samemu tylko Bogu i Chrystusowi – biblijn\u0105 nauk\u0119 o naszym przyst\u0105pieniu „do duch\u00f3w, kt\u00f3re ju\u017c dosz\u0142y do celu” (Hbr\u00a012,23<\/a>) oraz biblijn\u0105 nauk\u0119, \u017ce Chrystus Pan jest „G\u0142ow\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry jest Jego Cia\u0142em, Pe\u0142ni\u0105 Tego, kt\u00f3ry nape\u0142nia wszystko wszelkimi sposobami” (Ef\u00a01,22n<\/a>).
\n 
\nO. Jacek Salij \u2013 \u201ePoszukiwania w wierze\u201d<\/i>
\n