{"id":478,"date":"2017-08-06T08:39:59","date_gmt":"2017-08-06T06:39:59","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=478"},"modified":"2017-08-06T08:39:59","modified_gmt":"2017-08-06T06:39:59","slug":"zal-za-grzechy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/zal-za-grzechy\/","title":{"rendered":"\u017bal za grzechy"},"content":{"rendered":"

Coraz powa\u017cniej my\u015bl\u0119 o powrocie do sakrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych. Bardzo pragn\u0119 ukl\u0119kn\u0105\u0107 wreszcie u kraty konfesjona\u0142u i wci\u0105\u017c widz\u0119, \u017ce to jeszcze nie pora. G\u0142\u00f3wn\u0105 przeszkod\u0105 jest wym\u00f3g \u017ca\u0142owania za grzechy. Mnie wymaganie \u017calu kojarzy si\u0119 z worem pokutnym, jaki w Kanossie musia\u0142 na siebie na\u0142o\u017cy\u0107 cesarz Henryk IV, oraz z samokrytyk\u0105, za pomoc\u0105 kt\u00f3rej ludzie bronili zagro\u017conej sk\u00f3ry w czasach stalinowskich. W jednym i drugim przypadku upokarzano w ten spos\u00f3b cz\u0142owieka. Zreszt\u0105, czy nie ma w tym sztuczno\u015bci, \u017ce nakazuje si\u0119 cz\u0142owiekowi mie\u0107 jakie\u015b uczucie, mianowicie uczucie \u017calu? Autentyczne uczucie nie znosi rozkazu, ono z natury musi by\u0107 czym\u015b spontanicznym. Bardzo pragn\u0119 spowiedzi, bo chc\u0119 si\u0119 pojedna\u0107 z Bogiem. Wiem, \u017ce po spowiedzi moje \u017cycie b\u0119dzie inne ni\u017c dot\u0105d. Wiem, \u017ce b\u0119dzie w nim wi\u0119cej Boga. Ale jak na razie nie potrafi\u0119 spe\u0142ni\u0107 tego warunku dobrej spowiedzi, jakim jest \u017cal za grzechy. Po prostu nie mam do tego wewn\u0119trznego przekonania.<\/i>
\nSpr\u00f3buj\u0119 najpierw wydoby\u0107 ziarno prawdy, jakie dostrzegam w Pa\u0144skich odczuciach. Ot\u00f3\u017c szczeg\u00f3lnie cenna wydaje mi si\u0119 instynktowna pewno\u015b\u0107, jak\u0105 Pan odczuwa, \u017ce to niemo\u017cliwe, a\u017ceby Pan B\u00f3g w jakikolwiek spos\u00f3b nastawa\u0142 na moj\u0105 godno\u015b\u0107 i d\u0105\u017cy\u0142 do poni\u017cenia mnie. On jest przecie\u017c \u017ar\u00f3d\u0142em i gwarantem mojej cz\u0142owieczej godno\u015bci! Tote\u017c zanim zaczniemy m\u00f3wi\u0107, czym jest \u017cal za grzechy, trzeba sobie z g\u00f3ry u\u015bwiadomi\u0107, \u017ce tylko w\u00f3wczas \u017cal jest prawdziwie religijny, kiedy realnie przyczynia si\u0119 do odzyskania i utrwalenia mojej godno\u015bci, kt\u00f3ra zosta\u0142a powa\u017cnie naruszona przez m\u00f3j grzech.
\nS\u0105dz\u0119, \u017ce najprostsz\u0105 drog\u0105, aby przesta\u0107 si\u0119 l\u0119ka\u0107, czy przypadkiem B\u00f3g nie zagra\u017ca mojej godno\u015bci, jest pr\u00f3bowa\u0107 zobaczy\u0107, jak bardzo moja godno\u015b\u0107 zosta\u0142a poni\u017cona przez m\u00f3j grzech. Prorok Ezechiel pisze o obrzydzeniu, jakie ludzie „b\u0119d\u0105 czuli do samych siebie z powodu swoich grzech\u00f3w i z powodu swoich obrzydliwo\u015bci” (Ez\u00a036,31<\/a>). Ale uwaga! Cho\u0107bym by\u0142 najwi\u0119kszym grzesznikiem, obrazi\u0142bym Stw\u00f3rc\u0119, kt\u00f3ry mi udzieli\u0142 daru \u017cycia, gdybym czu\u0142 wstr\u0119t do siebie w og\u00f3le. Czym\u015b dobrym mo\u017ce by\u0107 tylko wstr\u0119t do siebie z powodu moich grzech\u00f3w. I to pod warunkiem, \u017ce nie jest on ja\u0142owy, ale pomaga mi do nawr\u00f3cenia. W ten spos\u00f3b wstr\u0119t do siebie jako grzesznika przyczynia si\u0119 do odzyskania przeze mnie godno\u015bci cz\u0142owieka jako Bo\u017cego przyjaciela.
\nWydaje mi si\u0119, \u017ce g\u0142\u00f3wna przyczyna Pa\u0144skich problem\u00f3w z \u017calem za grzechy tkwi w nies\u0142usznym za\u0142o\u017ceniu, jakoby rzeczywisto\u015b\u0107 naszego grzechu wyczerpywa\u0142a si\u0119 w naszych grzesznych czynach. Ot\u00f3\u017c gdyby tak by\u0142o, \u017cal za grzechy nie by\u0142by konieczny. Wystarczy\u0142oby przed przyst\u0105pieniem do spowiedzi nape\u0142ni\u0107 si\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 pewno\u015bci\u0105, \u017ce takich grzech\u00f3w ju\u017c nie b\u0119d\u0119 pope\u0142nia\u0142 – i przeprosi\u0107 Boga mniej wi\u0119cej w taki spos\u00f3b, jak cudzo\u0142o\u017cny ma\u0142\u017conek przeprasza wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka za sprawiony mu b\u00f3l.
\nAle grzech m\u00f3j to nie tylko moje z\u0142e czyny, to r\u00f3wnie\u017c co\u015b niedobrego, co pojawi\u0142o si\u0119 w moim wn\u0119trzu i co jest \u017ar\u00f3d\u0142em tych z\u0142ych czyn\u00f3w. Niech Pan si\u0119 wczyta uwa\u017cnie w nast\u0119puj\u0105cy werset z Ksi\u0119gi Ezechiela: „Odst\u0105pcie od wszystkich waszych grzech\u00f3w, aby wam ju\u017c wi\u0119cej nie by\u0142y sposobno\u015bci\u0105 do przewiny” (18,30<\/a>). Mowa tu o jakich\u015b grzechach, kt\u00f3re s\u0105 sposobno\u015bci\u0105 do przewiny, a zatem o grzechach, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w sercu cz\u0142owieka, bo tam jest przecie\u017c \u017ar\u00f3d\u0142o naszych z\u0142ych czyn\u00f3w. Tote\u017c nic dziwnego, \u017ce zaraz w nast\u0119pnym zdaniu prorok Ezechiel zwraca si\u0119 z nast\u0119puj\u0105cym Bo\u017cym wezwaniem: „utw\u00f3rzcie sobie nowe serce i nowego ducha!”
\nPowy\u017csze spostrze\u017cenie pomo\u017ce nam prawid\u0142owo zrozumie\u0107 opis \u017calu za grzechy, jaki znajduje si\u0119 u proroka Joela: „Nawr\u00f3\u0107cie si\u0119 do Mnie ca\u0142ym sercem, przez post i p\u0142acz, i lament; rozdzierajcie jednak serca wasze, a nie szaty” (Jl\u00a02,12n<\/a>). Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, \u017cal za grzechy – wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 takimi lub innymi zewn\u0119trznymi zachowaniami – wtedy dopiero ma sw\u00f3j sens religijny, kiedy dokonuje rozdarcia w moim sercu. Bo w sercu moim pojawi\u0142a si\u0119, niestety, jaka\u015b skamielina, z kt\u00f3rej wyrastaj\u0105 moje czyny bezduszne, czyny obce mi\u0142o\u015bci. T\u0119 skamielin\u0119 trzeba oddzieli\u0107 od tej cz\u0119\u015bci mojego serca, kt\u00f3ra pragnie \u017cy\u0107 mi\u0142o\u015bci\u0105 – i z siebie wyrzuci\u0107, aby w ca\u0142ym moim sercu mi\u0142o\u015b\u0107 odzyska\u0142a nale\u017cne jej prawa.
\nRzecz jasna, w ostatecznym wymiarze to sam B\u00f3g sprawia przemian\u0119 naszych serc: „Wyjm\u0119 z nich serce kamienne, a dam im serce z cia\u0142a” (Ez\u00a011,19<\/a>; 36,26<\/a>). Ale Jego przemieniaj\u0105ca \u0142aska mi\u0119dzy innymi w ten spos\u00f3b si\u0119 wyra\u017ca, \u017ce uzdalnia nas do \u017calu, kt\u00f3ry ma moc „rozdziera\u0107 nasze serca” (Jl\u00a02,12<\/a>) i dzi\u0119ki kt\u00f3remu mo\u017cemy „utworzy\u0107 sobie nowe serce i nowego ducha” (Ez\u00a018,31<\/a>). W\u0142a\u015bnie dlatego autentyczny \u017cal za grzechy mo\u017cna nazwa\u0107 skruch\u0105: bo rzeczywi\u015bcie kruszy on skamielin\u0119 mojego serca, dzi\u0119ki czemu mo\u017ce ono pe\u0142niej otworzy\u0107 si\u0119 na mi\u0142o\u015b\u0107.
\nTeraz wyobra\u017amy sobie cz\u0142owieka, kt\u00f3ry postanawia porzuci\u0107 swoje dotychczasowe z\u0142e post\u0119powanie, ale kt\u00f3ry dokonuje tego bez \u017calu za grzechy. Nawet je\u015bli poprawa mu si\u0119 uda\u0142a, skamielina w jego sercu nadal pozostaje, tote\u017c jego czynom brakuje dostatecznej mi\u0142o\u015bci. Nawr\u00f3cenie takiego grzesznika, kt\u00f3ry wprawdzie zaprzesta\u0142 grzeszenia, ale nie wyrzuci\u0142 z siebie grzechu, mo\u017ce by\u0107 trudniejsze jeszcze ni\u017c nawr\u00f3cenie kogo\u015b, kto wci\u0105\u017c czyni wiele z\u0142a. „W g\u0142\u0119bi serca bezbo\u017cnika nieprawo\u015b\u0107 do\u0144 przemawia, nie ma on przed oczyma Bo\u017cej boja\u017ani. Bo za\u015blepiony sam sobie schlebia i nie widzi swej winy, by j\u0105 m\u00f3g\u0142 znienawidzi\u0107” – czytamy w Psalmie 36.
\nPrzypatrzmy si\u0119 jeszcze s\u0142owom proroka Jeremiasza: „Nikt nie \u017ca\u0142uje swej przewrotno\u015bci, m\u00f3wi\u0105c: Co uczyni\u0142em? Ka\u017cdy biegnie dalej swoj\u0105 drog\u0105, niby ko\u0144 cwa\u0142uj\u0105cy do bitwy” (Jr\u00a08,6<\/a>). Przecie\u017c to chyba oczywiste, \u017ce s\u0142owa te odnosz\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno do grzesznika czyni\u0105cego z\u0142o, jak do grzesznika, kt\u00f3ry porzuci\u0142 swoje grzechy tylko zewn\u0119trznie, bez nawr\u00f3cenia serca.
\nZwr\u00f3\u0107my jeszcze uwag\u0119 na paradoks, jaki zawiera si\u0119 w samym poj\u0119ciu \u017calu za grzechy. Z jednej strony nie chodzi tu o uczucie \u017calu, ale o skuteczne niszczenie w sobie grzechowej skorupy, a z drugiej strony o \u017calu za grzechy m\u00f3wimy w taki spos\u00f3b, jakby\u015bmy opisywali jak\u0105\u015b postaw\u0119 emocjonaln\u0105. Nawet Pan Jezus m\u00f3wi\u0142 w ten spos\u00f3b: „B\u0142ogos\u0142awieni, kt\u00f3rzy p\u0142acz\u0105” (Mt\u00a05,4<\/a>). Taka jest r\u00f3wnie\u017c atmosfera modlitw pokutnych, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w Psalmach. „Moj\u0105 ofiar\u0105, Bo\u017ce – modli\u0142 si\u0119 Psalmista – duch skruszony; nie gardzisz, Bo\u017ce, sercem skruszonym i pokornym” (Ps\u00a051,19<\/a>).
\nW tym miejscu musimy sobie powiedzie\u0107 bardzo wyra\u017anie: \u017bal za grzechy, kt\u00f3ry si\u0119 ogranicza do samego tylko uczucia, jest czym\u015b pustym i ja\u0142owym. Nie jest to \u017cal autentyczny, nawet je\u015bli grzesznik prze\u017cywa go z wielk\u0105 intensywno\u015bci\u0105. Ka\u017cdy spowiednik zna tak\u0105 oto sytuacj\u0119: Kto\u015b z \u0142kaniem i p\u0142aczem wyznaje jaki\u015b sw\u00f3j wielki grzech, a kiedy go zapyta\u0107: „Gdyby si\u0119 to mog\u0142o odwr\u00f3ci\u0107, czy ju\u017c by\u015b tego nie uczyni\u0142?” – potrafi odpowiedzie\u0107: „Musia\u0142em tak, prosz\u0119 ksi\u0119dza, nie by\u0142o innego wyj\u015bcia”. Wida\u0107 jak na d\u0142oni, \u017ce jest to \u017cal czysto egocentryczny, kt\u00f3ry niczego nie zmienia w duszy cz\u0142owieka.
\nPostawmy wi\u0119c sobie naiwne pytanie: Dlaczego wobec tego u\u017cywamy terminu „\u017cal za grzechy”? Czy nie s\u0142uszniej by\u0142oby m\u00f3wi\u0107: „rozbijanie skamienia\u0142ego serca”, „kruszenie grzechowej skorupy”? I tak doszli\u015bmy do najwa\u017cniejszego momentu w tym moim li\u015bcie do Pana. W\u0142a\u015bnie „\u017cal” jest tu terminem najw\u0142a\u015bciwszym. Bo \u017cal za grzechy jest to po prostu mi\u0142o\u015b\u0107, jak\u0105 – dzi\u0119ki \u0142asce Bo\u017cej – staram si\u0119 wypowiedzie\u0107 Bogu ja, grzesznik, kt\u00f3ry si\u0119 tej mi\u0142o\u015bci sprzeniewierzy\u0142em. To w\u0142a\u015bnie ta mi\u0142o\u015b\u0107 chce si\u0119 wyrazi\u0107 mi\u0119dzy innymi w moich czynach pokutnych i to z tej mi\u0142o\u015bci bierze si\u0119 moc kruszenia skamieliny, jaka zalega moje serce.
\nDla mi\u0142o\u015bci za\u015b jest czym\u015b naturalnym, \u017ce ogarnia r\u00f3wnie\u017c nasz\u0105 sfer\u0119 emocjonaln\u0105. Je\u015bli moje serce zalega lodowiec – powiedzia\u0142a kiedy\u015b \u015bp. Anna Kamie\u0144ska – to trzeba ten l\u00f3d z siebie wyp\u0142aka\u0107. A tylko ciep\u0142o mi\u0142o\u015bci mo\u017ce roztopi\u0107 lody, jakie znajduj\u0105 si\u0119 w cz\u0142owieczym wn\u0119trzu. I w\u0142a\u015bnie mi\u0142o\u015b\u0107 jest sprawczyni\u0105 smutku, o kt\u00f3rym pisze Aposto\u0142 Pawe\u0142: „Raduj\u0119 si\u0119 nie dlatego, \u017ce\u015bcie si\u0119 zasmucili, ale \u017ce\u015bcie si\u0119 zasmucili ku nawr\u00f3ceniu. Zasmucili\u015bcie si\u0119 bowiem po Bo\u017cemu, tak i\u017c nie ponie\u015bli\u015bcie przez to \u017cadnej szkody. Bo smutek, kt\u00f3ry jest z Boga, dokonuje nawr\u00f3cenia ku zbawieniu” (2\u00a0Kor\u00a07,9n<\/a>).
\nBywa jednak tak, \u017ce naszej mi\u0142o\u015bci nie towarzyszy odczucie emocjonalne. R\u00f3wnie\u017c autentycznemu \u017calowi za grzechy nie zawsze towarzyszy odczucie \u017calu. Bo najwa\u017cniejsze, \u017cebym zobaczy\u0142, i\u017c B\u00f3g, kt\u00f3ry mnie kocha, pot\u0119pia m\u00f3j grzech. I \u017cebym umia\u0142 Bogu powiedzie\u0107: „Bo\u017ce, Ty masz racj\u0119! M\u00f3j grzech zas\u0142uguje na pot\u0119pienie! I daj mi moc, abym umia\u0142 przy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do tego pot\u0119pienia, jakie wypowiadasz przeciwko mojemu grzechowi! Abym uczyni\u0142 to nie tylko wewn\u0119trznym prze\u015bwiadczeniem, ale r\u00f3wnie\u017c pokutnymi czynami!”
\nOt\u00f3\u017c serdecznie \u017cycz\u0119 Panu, \u017ceby jak najszybciej przysz\u0142a chwila, kiedy b\u0119dzie Pan umia\u0142 co\u015b takiego Bogu powiedzie\u0107. W\u00f3wczas – niezale\u017cnie od tego, czy Pa\u0144skiej postawie \u017calu b\u0119dzie towarzyszy\u0142o jego odczuwanie – „sk\u0142oni\u0105 si\u0119 ku tobie Bo\u017ce wn\u0119trzno\u015bci” i B\u00f3g poczuje si\u0119 jakby „zmuszony okaza\u0107 jej swoje mi\u0142osierdzie” (Jr\u00a031,20<\/a>).
\nO. Jacek Salij \u2013 \u201ePoszukiwania w wierze\u201d<\/i>
\n 
\n