{"id":444,"date":"2017-08-04T20:50:58","date_gmt":"2017-08-04T18:50:58","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=444"},"modified":"2017-08-04T20:50:58","modified_gmt":"2017-08-04T18:50:58","slug":"dzieci-nieslubne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/dzieci-nieslubne\/","title":{"rendered":"Dzieci nie\u015blubne"},"content":{"rendered":"

Niepokoj\u0105 mnie wypowiedzi Pisma \u015awi\u0119tego przeciwko dzieciom nie\u015blubnym: „Nie wejdzie syn nieprawego \u0142o\u017ca do zgromadzenia Pana, nawet w dziesi\u0105tym pokoleniu nie wejdzie do zgromadzenia Pana” (Pwt\u00a023,3<\/a>). „A rozplenione mn\u00f3stwo bezbo\u017cnych nie odniesie korzy\u015bci, z cudzo\u0142o\u017cnych odro\u015bli wyros\u0142e – nie zapu\u015bci korzeni g\u0142\u0119boko ani nie za\u0142o\u017cy podwaliny niezawodnej. Je\u015bli nawet do czasu rozwinie ga\u0142\u0119zie – wstrz\u0105\u015bnie nimi wiatr, bo s\u0142abo utwierdzone, i wyrwie z korzeniami wichura. Po\u0142ami\u0105 si\u0119 nierozwini\u0119te ga\u0142\u0119zie, a owoc ich bezu\u017cyteczny, niedojrza\u0142y do jedzenia i do niczego niezdatny. Bo dzieci zrodzone z nieprawego po\u017cycia, przy os\u0105dzeniu rodzic\u00f3w, \u015bwiadcz\u0105 o ich przewrotno\u015bci” (Mdr\u00a04,3-6<\/a>). Temat ten boli mnie osobi\u015bcie, dlatego przytaczam tyle tekst\u00f3w. Oto jeszcze cytaty z Ksi\u0119gi Syracha: „Dzieci cudzo\u0142o\u017cnicy nie zapuszcz\u0105 korzeni, ga\u0142\u0105zki te pozbawione b\u0119d\u0105 owocu… Potomkowie bezbo\u017cnych nie wypuszcz\u0105 latoro\u015bli, bo ich nieczyste korzenie s\u0105 na urwistej skale” (23,25<\/a>; 40,15<\/a>). Na pewno r\u00f3\u017cni ludzie znajdowali w tych tekstach religijne upowa\u017cnienie do dyskryminowania dzieci nie\u015blubnych. A to jest straszne, bo c\u00f3\u017c biedne dziecko jest winne temu, \u017ce nie urodzi\u0142o si\u0119 w normalnej rodzinie?<\/i>
\nZw\u0142aszcza \u017ce – pozwol\u0119 sobie poci\u0105gn\u0105\u0107 Pa\u0144sk\u0105 my\u015bl – ju\u017c sam brak ojca dyskryminuje takie dziecko dotkliwie, nawet je\u015bli otoczone jest ono w swoim domu i \u015brodowisku pe\u0142n\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 i akceptacj\u0105.
\nZacznijmy nasz\u0105 refleksj\u0119 od pr\u00f3by u\u015bwiadomienia sobie, jak ci\u0119\u017cko prze\u017cywa dziecko wszelkie odrzucenie lub napi\u0119tnowanie. Przypomnijmy sobie nasze w\u0142asne dzieci\u0144stwo. Przecie\u017c nawet je\u015bli kto\u015b by\u0142 w dzieci\u0144stwie ca\u0142y zanurzony w mi\u0142o\u015bci, jak\u0105 mu okazywali rodzice i r\u00f3\u017cni ludzie bliscy i dalecy, zazwyczaj bardzo intensywnie pami\u0119ta r\u00f3\u017cne prze\u017cyte w\u00f3wczas gorycze. Dla jednego prawdziwym dramatem by\u0142o to, \u017ce nie dor\u00f3wnywa\u0142 wzrostem swoim r\u00f3wie\u015bnikom, drugi ci\u0119\u017cko prze\u017cywa\u0142 drwiny innych dzieci ze swojego imienia, z jakiego\u015b szczeg\u00f3\u0142u swojej urody, z takiej czy innej swojej odmienno\u015bci. Mam teraz na my\u015bli tylko takie dramaty, kt\u00f3re w dzieci\u0144stwie s\u0105 zapewne nieuchronne, dramaty prze\u017cywane r\u00f3wnie\u017c przez dziecko, kt\u00f3remu dom i ca\u0142e doros\u0142e otoczenie zapewnia pe\u0142ne poczucie bezpiecze\u0144stwa i bycia kochanym.
\nPami\u0119taj\u0105c o tych dramatach, nawet nie umiem sobie wyobrazi\u0107, co musi prze\u017cywa\u0107 dziecko, kt\u00f3re czuje si\u0119 odrzucone przez swoich najbli\u017cszych albo przez ludzi ciesz\u0105cych si\u0119 szczeg\u00f3lnym autorytetem w jego otoczeniu. Jeden tylko B\u00f3g wie, jakie bezmiary dzieci\u0119cej krzywdy spowodowa\u0142y takie s\u0142owa, jak „znajda”, „b\u0119kart”, „podrzutek”. Musia\u0142y one rani\u0107 bole\u015bniej ni\u017c kamie\u0144, a przecie\u017c dziecko by\u0142o nimi pi\u0119tnowane nie tylko przez swoich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c przez doros\u0142ych, najbli\u017cszych zazwyczaj nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c. Podobno w niekt\u00f3rych parafiach zdarza\u0142o si\u0119 nawet, \u017ce na chrzcie z regu\u0142y nadawano dzieciom nie\u015blubnym jakie\u015b imiona o\u015bmieszaj\u0105ce. Proboszczowie, kt\u00f3rzy to czynili, i wszyscy, kt\u00f3rzy to aprobowali, s\u0105dzili zapewne, \u017ce takie pot\u0119pienie grzechu cudzo\u0142\u00f3stwa podoba si\u0119 Bogu. Nie zauwa\u017cali tylko ci\u0119\u017ckiej krzywdy, jaka w ten spos\u00f3b by\u0142a zadawana niewinnemu i bezbronnemu dziecku.
\nO ile\u017c bli\u017cej Ewangelii by\u0142 \u015bw. Augustyn, kt\u00f3ry tak m\u00f3wi\u0142: „Skoro rodzicom tych dzieci nie zaszkodzi ich niegodziwo\u015b\u0107, je\u015bli tylko poprawi\u0105 si\u0119 i nawr\u00f3c\u0105 do Boga, tym bardziej nie zaszkodzi ona dzieciom, je\u015bli b\u0119d\u0105 \u017cy\u0142y sprawiedliwie” (Obja\u015bnienie dos\u0142owne Ksi\u0119gi Rodzaju<\/i>, 10,13,23 – PL 34,418). A z pewno\u015bci\u0105 nie da si\u0119 pos\u0105dzi\u0107 \u015bw. Augustyna o bagatelizowanie grzechu cudzo\u0142\u00f3stwa. Stara\u0142 si\u0119 on tylko nie zapomina\u0107 o zasadzie odpowiedzialno\u015bci indywidualnej za grzechy, kt\u00f3ra zosta\u0142a wyra\u017anie sformu\u0142owana ju\u017c w Ksi\u0119dze Ezechiela: „Syn nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za win\u0119 swego ojca, ani ojciec za win\u0119 swego syna. Sprawiedliwo\u015b\u0107 sprawiedliwego jemu zostanie przypisana, wyst\u0119pek za\u015b wyst\u0119pnego na niego spadnie” (18 20).
\nW tym samym duchu wypowiada si\u0119 ostatni sob\u00f3r, kt\u00f3ry upomina si\u0119 mi\u0119dzy innymi o „dziecko z nieprawego zwi\u0105zku cierpi\u0105ce niezas\u0142u\u017cenie za grzech przez siebie nie pope\u0142niony” (KDK 27). I niew\u0105tpliwie w ka\u017cdym pokoleniu Ko\u015bcio\u0142a by\u0142o wielu chrze\u015bcijan, kt\u00f3rzy g\u0142\u0119boko to rozumieli. Przypomina mi si\u0119 na przyk\u0142ad pi\u0119kna opowie\u015b\u0107 o jednym z Ojc\u00f3w pustyni, niejakim ojcu Ammonasie: „Gdy zosta\u0142 biskupem, przyprowadzili do\u0144 dziewczyn\u0119 ci\u0119\u017carn\u0105 i rzekli do\u0144: Taki a taki dopu\u015bci\u0142 si\u0119 tego z\u0142ego czynu, ukarz ich oboje! – On natomiast prze\u017cegna\u0142 jej \u0142ono i kaza\u0142 da\u0107 jej sze\u015b\u0107 par prze\u015bcierade\u0142 i rzek\u0142: Oby tak si\u0119 nie zdarzy\u0142o, \u017ce gdy porodzi, a ona lub dziecko umar\u0142oby, i nie by\u0142oby na pogrzeb. – M\u00f3wi\u0105 ci, co j\u0105 oskar\u017cali: Czemu\u017c to uczyni\u0142e\u015b? Ukarz j\u0105! – On za\u015b m\u00f3wi im: Baczcie, bracia, ona [przy po\u0142ogu] mo\u017ce umrze\u0107. Czy wi\u0119c wolno mi to jej uczyni\u0107? – I odes\u0142a\u0142 j\u0105 i nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 starzec os\u0105dzi\u0107 kogokolwiek”.
\nNa og\u00f3\u0142 nie docenia si\u0119 motyw\u00f3w ekonomicznych i spo\u0142ecznych, kt\u00f3re znacznie wi\u0119cej przyczynia\u0142y si\u0119 do dyskryminowania dzieci nie\u015blubnych ani\u017celi wzgl\u0119dy religijne. Ale mo\u017ce najpierw powiedzmy dwa s\u0142owa na temat zasad og\u00f3lnych, kt\u00f3rymi kierowa\u0142 si\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142 w swoim stosunku do tych dzieci. Ot\u00f3\u017c nie zapominaj\u0105c o ci\u0119\u017ckich krzywdach, jakie r\u00f3wnie\u017c w Ko\u015bciele spotyka\u0142y dzieci nie\u015blubne – z dum\u0105 mo\u017cemy stwierdzi\u0107, \u017ce w zakresie tego, co najwa\u017cniejsze, cieszy\u0142y si\u0119 one pe\u0142nym r\u00f3wnouprawnieniem. Mianowicie otrzymywa\u0142y one w Ko\u015bciele pe\u0142ny dost\u0119p do \u015brodk\u00f3w zbawienia. Na takich samych zasadach jak wszystkie inne dzieci dopuszczano je do chrztu oraz do nast\u0119pnych sakrament\u00f3w, nie utrudniano im \u015blubu ko\u015bcielnego. W ci\u0105gu ca\u0142ego istnienia Ko\u015bcio\u0142a nie wida\u0107 tendencji do stworzenia z ludzi nieprawego \u0142o\u017ca kasty parias\u00f3w, zepchni\u0119tych na margines spo\u0142eczno\u015bci wierz\u0105cych.
\nRaczej obserwuje si\u0119 tendencje przeciwne. I tak cho\u0107by dziecko urodzi\u0142o si\u0119 nazajutrz po \u015blubie swoich rodzic\u00f3w, prawo kanoniczne traktowa\u0142o je jako dziecko \u015blubne. Prawo kanoniczne przewidywa\u0142o ponadto kilka mo\u017cliwo\u015bci legitymizacji ex post<\/i> dziecka nie\u015blubnego, przede wszystkim przez \u015blub rodzic\u00f3w, nawet je\u015bli pobrali si\u0119 oni wiele lat po jego urodzeniu.
\nW\u0142a\u015bnie na tym przyk\u0142adzie mo\u017cna wyra\u017anie zobaczy\u0107, jak istotnie do dyskryminowania dzieci nie\u015blubnych przyczynia\u0142y si\u0119 wzgl\u0119dy czysto ekonomiczne i spo\u0142eczne. Wspomniany liberalizm prawa kanonicznego musia\u0142 mocno nie podoba\u0107 si\u0119 szlachcie polskiej, skoro sejm warszawski z roku 1578 wyda\u0142 nast\u0119puj\u0105c\u0105 rygorystyczn\u0105 konstytucj\u0119: „I\u017c si\u0119 po cz\u0119\u015bci tego trafia, \u017ce niekt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 przeciw Panu Bogu nie z \u017conami, lecz z na\u0142o\u017cnicami, kt\u00f3re potym za \u017cony sobie bior\u0105, ustanawiamy, aby od takowych \u017con, kt\u00f3re na\u0142o\u017cnicami by\u0142y, dzieci albo potomstwo ich w \u017cadnych dobrach nie dziedziczy\u0142y, ani \u017cadnej prerogatywy szlacheckiej nie mia\u0142y”.
\nPrzez konstytucj\u0119 t\u0119 prawo polskie a\u017c do roku 1768 by\u0142o w bezpo\u015bredniej niezgodzie z obowi\u0105zuj\u0105cym w\u00f3wczas w Ko\u015bciele dekretem papie\u017ca Aleksandra III z roku 1172, kt\u00f3ry postanawia\u0142, i\u017c „tak wielka jest godno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa, \u017ce ci, kt\u00f3rzy si\u0119 urodzili przedtem, po jego zawarciu maj\u0105 by\u0107 traktowani jako urodzeni z prawego \u0142o\u017ca”.
\nW przypadku konstytucji z roku 1578 mamy do czynienia z kastowymi przes\u0142ankami dyskryminacji dzieci nie\u015blubnych, podobnymi do tych, jakie formu\u0142uje Bhagawadgita (I 40-43). Natomiast w klasach ni\u017cszych dziecko nie\u015blubne stawa\u0142o si\u0119 wielk\u0105 zawad\u0105 ze wzgl\u0119d\u00f3w przede wszystkim ekonomicznych. Nie\u015blubny wnuk istotnie obni\u017ca\u0142 albo nawet unicestwia\u0142 matrymonialn\u0105 atrakcyjno\u015b\u0107 c\u00f3rki, kt\u00f3ra go urodzi\u0142a jako panna. Nie\u015blubny pasierb stawa\u0142 si\u0119 konkurentem do spadku dla swojego przyrodniego rodze\u0144stwa. Jak nieprzejednana bywa\u0142a niech\u0119\u0107 wobec dzieci nie\u015blubnych, niech \u015bwiadczy fakt, \u017ce nauczyciele Ko\u015bcio\u0142a czuli si\u0119 w obowi\u0105zku przypomina\u0107, i\u017c samo prawo natury nak\u0142ada na rodzic\u00f3w powinno\u015b\u0107 troski o swoje nie\u015blubne dzieci (por. \u015bw. Tomasz, 4 Sent. d.41 a.3 q.2).
\nW jednym punkcie prawo ko\u015bcielne dyskryminowa\u0142o ludzi urodzonych z nieprawego \u0142o\u017ca i by\u0142o tak niemal do naszych dni. Mianowicie nie wolno im by\u0142o udzieli\u0107 \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich ani przyj\u0105\u0107 ich do zakonu. Prawo wychodzi\u0142o tu ze starotestamentalnej przes\u0142anki, \u017ce ofiary sk\u0142adane Bogu powinny by\u0107 „bez skazy”. W oparciu o t\u0119 przes\u0142ank\u0119 nie udzielano \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich r\u00f3wnie\u017c ludziom „o rzucaj\u0105cej si\u0119 w oczy szpetocie cia\u0142a” oraz kastratom. Duch ewangeliczny potrafi\u0142 jednak cz\u0119\u015bciowo usuwa\u0107 t\u0119 dyskryminacj\u0119, mianowicie poprzez instytucj\u0119 dyspensy. W rezultacie nie\u015blubne pochodzenie nie przekre\u015bla\u0142o nawet mo\u017cliwo\u015bci kanonizacji. W\u015br\u00f3d \u015bwi\u0119tych dominika\u0144skich na przyk\u0142ad by\u0142 dzieckiem nie\u015blubnym \u015bw. Marcin de Porres, a na o\u0142tarze wyni\u00f3s\u0142 go papie\u017c Grzegorz XVI, znany przecie\u017c z postawy rygorystycznie konserwatywnej.
\nDobrze, dobrze – mo\u017cna na te moje wywody odpowiedzie\u0107 – ale co zrobi\u0107 z wypowiedziami Pisma \u015awi\u0119tego na temat dzieci nie\u015blubnych? Odpowied\u017a jest bardzo prosta: Nale\u017cy przyj\u0105\u0107 je z najwi\u0119kszym szacunkiem jako s\u0142owo Bo\u017ce. Tote\u017c na samym pocz\u0105tku trzeba – po pierwsze – dobrze przypatrze\u0107 si\u0119 bezpo\u015bredniemu sensowi tych wypowiedzi; po drugie, nie traktowa\u0107 ich jako wypowiedzi izolowane, ale zobaczy\u0107 je w \u015bwietle ca\u0142ego Pisma \u015awi\u0119tego, a zw\u0142aszcza w \u015bwietle Ewangelii.
\nCytuje Pan w swoim li\u015bcie wypowied\u017a z Ksi\u0119gi Powt\u00f3rzonego Prawa. W staropolskim t\u0142umaczeniu ksi\u0119dza Wujka zdanie to brzmi inaczej: „Nie wnijdzie mamzer, to jest z nierz\u0105dnicy urodzony, do zgromadzenia Pa\u0144skiego, a\u017c do dziesi\u0105tego pokolenia” (Pwt\u00a023,2<\/a>). Tak w\u0142a\u015bnie odda\u0142 to zdanie \u015bw. Hieronim w swojej Wulgacie, czyli \u0142aci\u0144skim przek\u0142adzie Biblii, sporz\u0105dzonym na prze\u0142omie IV i V wieku. W swojej skrupulatno\u015bci, ilekro\u0107 natrafia\u0142 on w Biblii hebrajskiej na s\u0142owo, kt\u00f3rego znaczenia nie by\u0142 pewien, pozostawia\u0142 je bez t\u0142umaczenia. W tym przypadku \u015bw. Hieronim przejmuje znaczenie wyrazu „mamzer” z Septuaginty, czcigodnego t\u0142umaczenia Biblii na j\u0119zyk grecki z II wieku przed Chrystusem, ale zarazem decyduje si\u0119 pozostawi\u0107 w tek\u015bcie oryginalny wyraz hebrajski.
\nJak widzimy, przek\u0142ad Biblii Tynieckiej fatalnie poszerza w tym zdaniu znaczenie wyrazu „mamzer”. Wyraz ten wskazuje nie tyle na cz\u0142owieka nieprawego \u0142o\u017ca, co raczej na kogo\u015b urodzonego z prostytutki. Kto\u015b na to powie: Niewielka to r\u00f3\u017cnica, tyle tylko, \u017ce dyskryminacja dotyczy\u0142a znacznie mniejszej liczby os\u00f3b. Ot\u00f3\u017c nie wyklucza\u0142bym, \u017ce chodzi tu o ten typ prawa, kt\u00f3rego nie zna nasza epoka, a kt\u00f3rego jest pe\u0142no w staro\u017cytnych kodeksach prawnych: prawa, co nie tyle rozstrzyga\u0142o na temat konkretnych ludzkich sytuacji, ale skutecznie ustanawia\u0142o zakaz, kt\u00f3rego nikt nie przekracza\u0142. Przyk\u0142adem takiego prawa s\u0105 postanowienia staro\u017cytnego Ko\u015bcio\u0142a, i\u017c kobiecie, kt\u00f3ra odwa\u017cy si\u0119 zabi\u0107 w\u0142asny p\u0142\u00f3d, nale\u017cy odm\u00f3wi\u0107 Komunii nawet na \u0142o\u017cu \u015bmierci. Przyszed\u0142 jednak moment, kiedy prawo to okaza\u0142o si\u0119 nieskuteczne i niekt\u00f3re chrze\u015bcijanki zacz\u0119\u0142y dopuszcza\u0107 si\u0119 tego strasznego czynu. W\u00f3wczas prawo ko\u015bcielne z\u0142agodzi\u0142o pierwotny rygor i ustanowi\u0142o jako pokut\u0119 za ten grzech dziesi\u0119cioletnie odsuni\u0119cie od Komunii. Ot\u00f3\u017c wydaje si\u0119, \u017ce prawo zawarte w Pwt 23,3 skutecznie odstrasza\u0142o spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105 od jakiejkolwiek zgody na prostytucj\u0119. Chocia\u017c staro\u017cytni \u017bydzi spotykali si\u0119 z tym zjawiskiem u narod\u00f3w s\u0105siednich, to jednak uwa\u017cali je za co\u015b tak bardzo przekl\u0119tego, i\u017c prostytutek w\u015br\u00f3d nich w og\u00f3le nie by\u0142o.
\nCytuje Pan ponadto niech\u0119tne dzieciom nie\u015blubnym teksty ksi\u0105g m\u0105dro\u015bciowych, czyli chronologicznie ostatnich ksi\u0105g Starego Testamentu. Ot\u00f3\u017c je\u015bli uwa\u017cnie si\u0119 w nie wczytamy, znajdziemy w nich prawdziwe, nieprzemijalne skarby. Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119 na trzy prawdy najwa\u017cniejsze, jakie w tych wypowiedziach s\u0105 nam przekazywane.
\nPo pierwsze, m\u0105dro\u015b\u0107 ostatniej epoki Starego Testamentu wyra\u017anie sformu\u0142owa\u0142a postulat, \u017ce nawet w ma\u0142\u017ce\u0144stwie nie godzi si\u0119, aby nasze dzieci by\u0142y poczynane z naszej nie uporz\u0105dkowanej nami\u0119tno\u015bci. „A teraz, Panie – modli\u0142 si\u0119 Tobiasz w noc po\u015blubn\u0105 – Ty wiesz, \u017ce nie dla nami\u0119tno\u015bci bior\u0119 siostr\u0119 moj\u0105 za \u017con\u0119, ale tylko dla mi\u0142o\u015bci potomstwa, w kt\u00f3rym by by\u0142o b\u0142ogos\u0142awione imi\u0119 Twoje na wieki wiek\u00f3w” (Tb\u00a08,7<\/a>). W tej perspektywie rozumia\u0142o si\u0119 samo przez si\u0119, \u017ce dzieci pocz\u0119te poza \u0142o\u017cem ma\u0142\u017ce\u0144skim zosta\u0142y pocz\u0119te z nie uporz\u0105dkowanej nami\u0119tno\u015bci. Na jednostronno\u015b\u0107 tej perspektywy zwr\u00f3c\u0119 uwag\u0119 w ostatnich zdaniach tego listu, teraz spr\u00f3bujmy zauwa\u017cy\u0107 to, co w niej jest s\u0142uszne. W moim odczuciu jest co\u015b wielkiego w intuicji, kt\u00f3r\u0105 zapisa\u0142 pisarz \u017cydowski wsp\u00f3\u0142czesny Aposto\u0142om, J\u00f3zef Flawiusz: „Wasze dzieci b\u0119d\u0105 mia\u0142y dusze wolne i sposobne do cnoty tylko w\u00f3wczas, gdy nie narodz\u0105 si\u0119 z ma\u0142\u017ce\u0144stw haniebnych ani ze zwi\u0105zku skojarzonego przez niewolnicz\u0105 nami\u0119tno\u015b\u0107” (Dawne dzieje Izraela<\/i> 4,8,23). Rzecz jasna, Flawiusz to nie jest Pismo \u015awi\u0119te, trudno jednak nie uzna\u0107, \u017ce ta w\u0142a\u015bnie my\u015bl J\u00f3zefa Flawiusza jest g\u0142\u0119boko przenikni\u0119ta duchem Biblii.
\nPo wt\u00f3re, cytowane przez Pana cierpkie uwagi na temat dzieci nie\u015blubnych stanowi\u0105 integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 idei, cz\u0119sto powtarzanej w ksi\u0119gach m\u0105dro\u015bciowych Pisma \u015awi\u0119tego, \u017ce grzesznicy wydaj\u0105 na \u015bwiat potomstwo duchowo marne:
\nPrzez jednego m\u0105drego miasto si\u0119 zaludnia,
\na pokolenie \u017cyj\u0105cych bez Prawa zmarnieje. (…)
\nPotomstwo grzesznik\u00f3w jest potomstwem obmierz\u0142ym,
\ni to, co \u017cyje razem w domach bezbo\u017cnik\u00f3w.
\nDziedzictwo dzieci grzesznik\u00f3w p\u00f3jdzie na zatracenie,
\na ha\u0144ba stale idzie razem z ich nasieniem.
\nDzieci czyni\u0107 b\u0119d\u0105 zarzuty bezbo\u017cnemu ojcu,
\n\u017ce przez niego s\u0105 w pogardzie. <\/cite>(Syr\u00a016,4<\/a>; 41,5-7<\/a>)
\nNa pierwszy rzut oka mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce my\u015bl zawarta w tych wypowiedziach jest sprzeczna z prawd\u0105, \u017ce „syn nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za win\u0119 swojego ojca” (Ez\u00a018,20<\/a>). Nie zapominajmy jednak, \u017ce s\u0105 to cytaty biblijne i trzeba w nich szuka\u0107 nie tyle suchej informacji, co egzystencjalnego wezwania. W przek\u0142adzie na nasz\u0105 mentalno\u015b\u0107 zawarte w nich wezwanie brzmi nast\u0119puj\u0105co: „Je\u015bli nie rozumiesz innych powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych powiniene\u015b \u017cy\u0107 wed\u0142ug Bo\u017cych przykaza\u0144, to zacznij takie \u017cycie przynajmniej przez wzgl\u0105d na twoje dzieci; przecie\u017c, czyni\u0105c z\u0142o, ty zara\u017casz swoje dzieci duchow\u0105 \u015bmierci\u0105!”
\nOt\u00f3\u017c bardzo by nam si\u0119 przyda\u0142o wi\u0119cej pami\u0119ta\u0107 o tym aspekcie mi\u0142o\u015bci rodzicielskiej. To prawda, \u017ce ka\u017cdy z nas b\u0119dzie odpowiada\u0142 za swoj\u0105 win\u0119. Ale z drugiej strony, ja swoim grzesznym \u017cyciem mog\u0119 nawet w\u0142asne dzieci doprowadzi\u0107 do winy. Ponios\u0105 one w\u00f3wczas odpowiedzialno\u015b\u0107 nie za moje winy, tylko za swoje, ale to ja by\u0142em ich gorszycielem.
\nWreszcie trzeci\u0105 prawd\u0105, kt\u00f3r\u0105 przekazuj\u0105 cierpkie dla dzieci nie\u015blubnych teksty m\u0105dro\u015bciowe, jest wielkie \u00f3wczesne odkrycie, \u017ce bezdzietno\u015b\u0107, je\u015bli przyjmujemy j\u0105 po Bo\u017cemu, nie jest przekle\u0144stwem. Prosz\u0119 si\u0119 dok\u0142adnie wczyta\u0107 we fragment Ksi\u0119gi M\u0105dro\u015bci 3,13-4,6, a przyzna mi Pan racj\u0119, \u017ce zdania nale\u017c\u0105ce do tego fragmentu, kt\u00f3re Pan cytuje w swoim li\u015bcie, wyrwa\u0142 Pan z kontekstu.
\nTe trzy prawdy s\u0105 nieprzemijalne i po dzi\u015b dzie\u0144 nie mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce rozumiemy je i wype\u0142niamy do ko\u0144ca. Owszem, w omawianych tu tekstach ksi\u0105g m\u0105dro\u015bciowych nie zauwa\u017cono jeszcze, \u017ce r\u00f3wnie\u017c dziecko nie\u015blubne jest niepowtarzaln\u0105 osob\u0105, na r\u00f3wni z wszystkimi lud\u017ami wezwan\u0105 do \u017cycia wiecznego i zdoln\u0105 do przyjmowania \u0142aski Bo\u017cej. Nie zdano sobie te\u017c jeszcze sprawy z tego, \u017ce pot\u0119pianiem grzechu rodzic\u00f3w mo\u017cna niesprawiedliwie dotkn\u0105\u0107 niewinne dzieci, \u017ce krzywdy w ten spos\u00f3b pope\u0142nione mog\u0105 by\u0107 niewyobra\u017calnie wielkie. Ale nie zapominajmy o tym, \u017ce ksi\u0119gi te zosta\u0142y napisane w czasach przedchrystusowych, kiedy objawienie Bo\u017ce nie by\u0142o jeszcze dope\u0142nione.
\nO. Jacek Salij \u2013 \u201ePoszukiwania w wierze\u201d<\/i>
\n 
\n