Czy w opowiadaniach ze Starego Testamentu tkwi j\u0105dro prawdy historycznej, czy te\u017c s\u0105 one tylko symbolicznymi opowie\u015bciami? Zastanawiam si\u0119, czy wiara w pierwsz\u0105 hipotez\u0119 nie jest zbyt naiwna, je\u015bli nie \u015bmieszna. A mo\u017ce wiara w drug\u0105 jest zbyt intelektualna?
\nKarol<\/p><\/blockquote>\n
Historia czy wyobra\u017ania? Naiwno\u015b\u0107 czy racjonalizm? Czytelnik dobrze przedstawi\u0142 sw\u00f3j
\ndylemat przekonany, \u017ce nie zostawi\u0142 nam drogi ucieczki. I wielu ludzi istotnie bez wahania
\nopowiada si\u0119 za jednym z dw\u00f3ch \u201ekra\u0144c\u00f3w” dylematu. Istniej\u0105 nieugi\u0119ci apologeci, dla
\nkt\u00f3rych biblijne opowiadania ze Starego i Nowego Testamentu s\u0105 ca\u0142kowicie autentyczne
\nnawet w szczeg\u00f3\u0142ach, a nie tylko w swym \u201ej\u0105drze”, jak pisze nasz czytelnik.<\/p>\n
S\u0105 jednak tak\u017ce naukowcy, kt\u00f3rzy opowiadaj\u0105 si\u0119 za radykalnym usuni\u0119ciem historiografii z
\ntekst\u00f3w biblijnych, sprowadzaj\u0105c je do zwyk\u0142ych przeno\u015bni teologicznych. Nale\u017ca\u0142oby
\ntraktowa\u0107 te dwa \u201ekra\u0144ce” jak dwa bieguny pozostaj\u0105ce pod nieodzownym napi\u0119ciem, mniej
\nwi\u0119cej tak, jak to si\u0119 dzieje z elektrycznie ujemnym i dodatnim biegunem w fizyce. Takie
\nw\u0142a\u015bnie powinno by\u0107 podej\u015bcie do Pisma \u015bwi\u0119tego, nie ze wzgl\u0119du na upodobanie do
\nwybierania niepewnego \u201ecentryzmu” egzegetycznego czy do \u0142\u0105czenia tego, czego po\u0142\u0105czy\u0107
\nsi\u0119 nie da, ale z uwagi na szacunek dla znajduj\u0105cych si\u0119 w Biblii fakt\u00f3w.<\/p>\n
Odmienne wizje \u015bwiata Stary Testament bez wahania na ka\u017cdej swej stronicy deklaruje, jaki jest jego punkt Istotnie, z jednej strony autor biblijny musi trzyma\u0107 si\u0119 danych historycznych, poniewa\u017c jego Dzie\u0142em Boga jest tak\u017ce historia Nale\u017cy unika\u0107 skrajnego racjonalizmu i naiwnej apologetyki <\/p>\n kard. <\/span>Gianfranco Ravasi<\/b> \u00a0\u2013 w\u0142oski duchowny katolicki,\u00a0biblista, specjalista od j\u0119zyka hebrajskiego, wysoki urz\u0119dnik Kurii Rzymskiej.<\/p>\n Biblia – wielo\u015b\u0107 w\u0105tk\u00f3w, gatunk\u00f3w literackich, r\u00f3\u017cny kontekst historyczny. W\u0142a\u015bciwe odczytanie bogactwa tekst\u00f3w biblijnych od wiek\u00f3w nastr\u0119cza wielu problem\u00f3w. O. Gianfranco Ravasi, wybitny biblista, odpowiada na najbardziej prowokacyjne pytania zwi\u0105zane z Pismem \u015awi\u0119tym. W\u015br\u00f3d poruszanych temat\u00f3w mo\u017cna znale\u017a\u0107 odpowiedzi m. in. na pytania: Czy Nowy Testament jest lepszy od Starego Jak interpretowa\u0107 przemoc w Biblii Czy biblijny B\u00f3g jest Ojcem czy Matk\u0105 Jaki jest stosunek Biblii do problemu homoseksualizmu Czy szatan jest osob\u0105 czy figur\u0105 literack\u0105<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Czy w opowiadaniach ze Starego Testamentu tkwi j\u0105dro prawdy historycznej, czy te\u017c s\u0105 one tylko symbolicznymi opowie\u015bciami? Zastanawiam si\u0119, czy wiara w pierwsz\u0105 hipotez\u0119 nie jest zbyt naiwna, je\u015bli nie \u015bmieszna. A mo\u017ce wiara w drug\u0105 jest zbyt intelektualna?… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[975],"tags":[184,1128,1129],"class_list":["post-3922","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-biblia","tag-biblia","tag-kard-gianfranco-ravasi","tag-stary-testament"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3922","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3922"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3922\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3925,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3922\/revisions\/3925"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/strong>
\nNa wst\u0119pie nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na dwie sprawy. Po pierwsze: koncepcja historii
\nobowi\u0105zuj\u0105ca w staro\u017cytnym Izraelu niew\u0105tpliwie bardzo r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 od tej, jak\u0105 ma
\nnowoczesna historiografia odwo\u0142uj\u0105ca si\u0119 do dost\u0119pnych materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych.
\nNie da si\u0119 zatem wykorzystywa\u0107 danych biblijnych na r\u00f3wni z niepodwa\u017calnymi dowodami i z
\nbadaniami przeprowadzanymi zgodnie z aktualnymi kryteriami naukowymi.
\nPo drugie: nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ka\u017cda historiografia jest zawsze rekonstrukcj\u0105
\nwydarzenia i nie mo\u017ce pomin\u0105\u0107 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry opracowuje dane, warto\u015bciuje i selekcjonuje
\ndowody oraz odtwarza opis wydarzenia.<\/p>\n
\nodniesienia. Typowym przyk\u0142adem jest tak zwane historyczne Credo Izraela, kt\u00f3re jest
\nwielokrotnie cytowane w r\u00f3\u017cnych formach (np. Pwt 26, 5-9; Joz 24,1-13; Ps 136).7
\nBiblia stwierdza, \u017ce B\u00f3g objawia si\u0119 w ramach historii, za\u015b losy patriarch\u00f3w, wyj\u015bcie z
\nniewoli egipskiej, podb\u00f3j ziem i r\u00f3\u017cne wydarzenia wpisane w poszczeg\u00f3lne etapy narodowej
\nhistorii przedstawione s\u0105 nie tylko w uj\u0119ciu historiograficznym, ale i proroczym.
\nBiblijny prorok bowiem nie tyle – jak si\u0119 cz\u0119sto s\u0105dzi – odgaduje hipotetyczn\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107, lecz
\ninterpretuje minion\u0105 i obecn\u0105 histori\u0119, widz\u0105c w niej znaki innego aktora opr\u00f3cz cz\u0142owieka i
\ndostrzegaj\u0105c jej transcendentny rozw\u00f3j. \u015aci\u015blej m\u00f3wi\u0105c: Biblia oferuje teologiczn\u0105 interpretacj\u0119 historii.<\/p>\n
\nwiara g\u0142osi, \u017ce B\u00f3g objawia si\u0119 nie tyle w przeczystych i najwy\u017cszych niebiosach, ile w
\ngmatwaninie ludzkich los\u00f3w. Z drugiej strony jednak przedmiotem jego zainteresowania jest
\nco\u015b innego ni\u017c opowiadanie, porz\u0105dkowanie, historyczna dokumentacja wydarze\u0144. Jest nim
\nwydobycie ich tajemniczego ci\u0119\u017caru, g\u0142\u0119bszej warto\u015bci i zupe\u0142nie innej jako\u015bci.<\/p>\n
\n<\/strong>
\nGdyby na przyk\u0142ad opowie\u015b\u0107 o wyj\u015bciu z Egiptu mia\u0142a charakter \u015bci\u015ble historyczny, to Biblia
\npowinna zebra\u0107 wszelkie, mniej lub bardziej precyzyjne dane chronologiczne i przestrzenne,
\ndowody zewn\u0119trzne, logiczne zwi\u0105zki wewn\u0119trzne itd., tak jak to czyni historyk. Tymczasem
\nBiblia zadowoli\u0142a si\u0119 odsy\u0142aniem tu i \u00f3wdzie do danych zebranych w przesz\u0142o\u015bci,
\nniejednokrotnie rozbie\u017cnych (naukowcy m\u00f3wi\u0105 w rzeczywisto\u015bci o dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych
\nwyj\u015bciach). Dane te wtopi\u0142a w og\u00f3lny obraz teologiczny, kt\u00f3ry by\u0142 ostatecznym celem tej
\nopowie\u015bci. Jak m\u00f3wi Psalm 78: \u201eco nam opowiedzieli nasi ojcowie […], opowiemy
\nprzysz\u0142emu potomstwu, […] aby to pozna\u0142o przysz\u0142e pokolenie – synowie, co si\u0119 narodz\u0105 – \u017ce
\nmaj\u0105 pok\u0142ada\u0107 nadziej\u0119 w Bogu i nie zapomina\u0107 dzie\u0142 Boga” (wersety 2-7). Historia jest
\nzatem \u017ar\u00f3d\u0142em wiary, jest odkryciem dziel Boga, jest histori\u0105 zbawienia.
\nMo\u017cna wi\u0119c powiedzie\u0107, \u017ce historyczne opowiadania ze Starego Testamentu s\u0105 r\u00f3wnocze\u015bnie
\nhistoryczne w dos\u0142ownym znaczeniu tego s\u0142owa, czyli osadzone w tamtej epoce i w tamtym
\n\u015brodowisku, oraz symboliczne, poniewa\u017c w przywo\u0142anym w skr\u00f3towy spos\u00f3b wydarzeniu
\nszuka si\u0119 nie historiograficznej rekonstrukcji, lecz sensu teologicznego, g\u0142\u0119bszej warto\u015bci i
\nzbawczego znaczenia.
\nOczywi\u015bcie, mo\u017cna wykorzystywa\u0107 biblijne stronice do rekonstrukcji historii Izraela w
\nspos\u00f3b naukowy (i wielu autor\u00f3w to czyni). Nie nale\u017cy jednak si\u0119 dziwi\u0107, je\u015bli czasami
\nbadacze drastycznie pomniejszaj\u0105 warto\u015b\u0107 niekt\u00f3rych dokument\u00f3w biblijnych nie mog\u0105cych
\noprze\u0107 si\u0119 surowej analizie naukowej lub te\u017c je\u015bli do jednych stron Biblii przywi\u0105zuj\u0105 wielkie
\nznaczenie, a inne pomijaj\u0105.<\/p>\n
\n<\/strong>
\nNa przyk\u0142ad jeden z autor\u00f3w swoj\u0105 Histori\u0119 Izraela rozpoczyna od Dawida i od kr\u00f3lestwa,
\nuwa\u017caj\u0105c go za fakt historyczny, kt\u00f3ry w spos\u00f3b uzasadniony mo\u017cna zaakceptowa\u0107. Pozostaje
\nbezdyskusyjna prawda, \u017ce Biblia przedstawia histori\u0119 prorocz\u0105, histori\u0119 opowiadan\u0105 z uwagi
\nna sw\u0105 warto\u015b\u0107 jako znak, histori\u0119 silnie naznaczon\u0105 interpretacj\u0105. Tylko ta \u015bwiadomo\u015b\u0107
\npozwala unikn\u0105\u0107 apologetycznej naiwno\u015bci i racjonalistycznej pogardy.
\nRzeczywi\u015bcie, tak\u017ce dokument Papieskiej Komisji Biblijnej pt. Interpretacja Biblii w
\nKo\u015bciele, po przeanalizowaniu r\u00f3\u017cnych metod studiowania \u015bwi\u0119tych pism, stwierdza na
\nzako\u0144czenie: \u201eAby przemawia\u0107 do m\u0119\u017cczyzn i kobiet, ju\u017c od czas\u00f3w Starego Testamentu B\u00f3g
\nwykorzysta\u0142 wszystkie mo\u017cliwo\u015bci ludzkiego j\u0119zyka, lecz r\u00f3wnocze\u015bnie musia\u0142
\npodporz\u0105dkowa\u0107 swoje S\u0142owo wszystkim uwarunkowaniom tego\u017c j\u0119zyka. Prawdziwy
\nszacunek dla natchnionego Pisma wymaga podj\u0119cia wszystkich niezb\u0119dnych wysi\u0142k\u00f3w, aby
\nmo\u017cna by\u0142o dobrze zrozumie\u0107 jego znaczenie”.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/675622-352x500-1-211x300.jpg\")
<\/p>\n