{"id":392,"date":"2017-08-04T08:18:00","date_gmt":"2017-08-04T06:18:00","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=392"},"modified":"2017-08-04T08:18:00","modified_gmt":"2017-08-04T06:18:00","slug":"czy-ja-naprawde-wierze-w-zycie-wieczne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/czy-ja-naprawde-wierze-w-zycie-wieczne\/","title":{"rendered":"Czy ja naprawd\u0119 wierz\u0119 w \u017cycie wieczne?"},"content":{"rendered":"

 
\nPodczas mi\u0142ej pogaduszki towarzyskiej kto\u015b zacz\u0105\u0142 m\u00f3wi\u0107, \u017ce nikomu si\u0119 jako\u015b do szcz\u0119\u015bcia wiecznego nie \u015bpieszy, mimo \u017ce wszyscy w nie wierzymy. Wr\u0119cz przeciwnie: cz\u0142owiek zagro\u017cony odej\u015bciem z tego „\u0142ez pado\u0142u” got\u00f3w znie\u015b\u0107 wiele niedogodno\u015bci, byleby pozosta\u0107 tu jeszcze troszeczk\u0119 i nie przenosi\u0107 si\u0119 tak od razu do owego bezgranicznego szcz\u0119\u015bcia. Wszystkim si\u0119 to perorowanie podoba\u0142o, a ja pomy\u015bla\u0142am sobie, \u017ce niestety by\u0142o w nim wiele prawdy. Teraz jestem pe\u0142na w\u0105tpliwo\u015bci, czy ja naprawd\u0119 wierz\u0119 w \u017cycie wieczne. A mo\u017ce jest to tylko taka wiara na niby, zwyczajne oszukiwanie Pana Boga i siebie. Czy s\u0105 jakie\u015b sposoby, \u017ceby to sprawdzi\u0107, czy moja wiara w \u017cycie wieczne jest autentyczna?<\/i>
\nW opublikowanych w naszym wydawnictwie Opowie\u015bciach pielgrzyma opisana jest spowied\u017a, podczas kt\u00f3rej penitent otrzyma\u0142 od spowiednika mniej wi\u0119cej tak\u0105 reprymend\u0119: „Co ty tu si\u0119 z drobiazg\u00f3w spowiadasz, gdy tymczasem pomijasz to, co najwa\u017cniejsze! Przecie\u017c ty ani Pana Boga prawdziwie nie kochasz, ani w \u017cycie wieczne tak naprawd\u0119 nie wierzysz!”
\nI z pomoc\u0105 spowiednika penitent \u00f3w u\u015bwiadamia sobie grzechy nast\u0119puj\u0105ce: „Nie kocham Boga, bo przecie\u017c gdybym Go kocha\u0142, to wci\u0105\u017c bym o Nim my\u015bla\u0142 ku rado\u015bci mego serca, a ka\u017cda my\u015bl o Bogu przynosi\u0142aby mi radosn\u0105 s\u0142odycz. Przeciwnie, znacznie cz\u0119\u015bciej i ch\u0119tniej rozmy\u015blam o sprawach zwyczajnych, codziennych, a rozmy\u015blanie o Bogu przynosi mi utrudzenie i osch\u0142o\u015b\u0107. Je\u015blibym Boga kocha\u0142, to rozmowa z Nim poprzez modlitw\u0119 o\u017cywia\u0142aby mnie, nape\u0142nia\u0142a s\u0142odycz\u0105 i poci\u0105ga\u0142a ku sta\u0142emu z Nim obcowaniu, ale jest przeciwnie: nie tylko nie rozkoszuj\u0119 si\u0119 modlitw\u0105, ale zajmuj\u0105c si\u0119 ni\u0105 odczuwam utrudzenie, zmagam si\u0119 z niech\u0119ci\u0105, os\u0142abiam si\u0119 poprzez oddawanie si\u0119 lenistwu i got\u00f3w jestem z ch\u0119ci\u0105 zaj\u0105\u0107 si\u0119 czymkolwiek b\u0142ahym, byle tylko modlitw\u0119 przerwa\u0107 lub ca\u0142kiem jej zaprzesta\u0107. Podczas pustych zaj\u0119\u0107 czas mija mi niezauwa\u017cenie, a gdy zajmuj\u0119 si\u0119 Bogiem, staj\u0105c w Jego obecno\u015bci, czuj\u0119, \u017ce ka\u017cda godzina jest d\u0142uga jak rok”1<\/sup> .
\nPodobn\u0105 ma\u0142oduszno\u015bci\u0105 mo\u017ce by\u0107 naznaczona nasza wiara w \u017cycie wieczne: „Gdybym ja – u\u015bwiadamia sobie pielgrzym dzi\u0119ki spowiednikowi – wierzy\u0142 mocno i by\u0142 przekonany, \u017ce po \u015bmierci czeka mnie \u017cycie wieczne i odp\u0142ata za ziemskie czyny, to wci\u0105\u017c bym o tym my\u015bla\u0142 i prowadzi\u0142bym \u017cycie przybysza, gotuj\u0105cego si\u0119 wkroczy\u0107 do swej ojczyzny. Przeciwnie, nawet nie pomy\u015bl\u0119 o wieczno\u015bci, a kres ziemskiego \u017cycia traktuj\u0119 jako granic\u0119 mego istnienia. Skrycie tkwi we mnie my\u015bl: kto wie, co b\u0119dzie po \u015bmierci? Je\u015bli nawet m\u00f3wi\u0119, \u017ce wierz\u0119 w nie\u015bmiertelno\u015b\u0107, to m\u00f3wi\u0119 to tylko rozumem, bo serce moje dalekie jest od pewno\u015bci, o czym wyra\u017anie \u015bwiadcz\u0105 moje czyny i sta\u0142a troska o dobre urz\u0105dzenie si\u0119 w \u017cyciu zmys\u0142owym”.
\nZ drugiej strony jednak, wielkim uproszczeniem jest twierdzi\u0107, \u017ce „nikomu si\u0119 jako\u015b do szcz\u0119\u015bcia wiecznego nie \u015bpieszy”. Tote\u017c zanim podejm\u0119 Pani pytanie, spr\u00f3buj\u0119 przedstawi\u0107 przyk\u0142ady chrze\u015bcijan, kt\u00f3rym w\u0142a\u015bnie bardzo si\u0119 do nieba \u015bpieszy\u0142o.
\nNaj\u0142atwiej postawy takie znale\u017a\u0107 w\u015br\u00f3d m\u0119czennik\u00f3w. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce pow\u00f3d tego jest przede wszystkim zewn\u0119trzny: \u015bmier\u0107 m\u0119czennik\u00f3w jest umieraniem na widoku publicznym i ma znacznie wi\u0119ksze szanse na to, \u017ce otaczaj\u0105ca j\u0105 \u015bwiat\u0142o\u015b\u0107 zostanie zauwa\u017cona przez wielu i wejdzie do spo\u0142ecznej pami\u0119ci Ko\u015bcio\u0142a, ani\u017celi zwyczajna \u015bmier\u0107 cz\u0142owieka \u015bwi\u0105tobliwego, kt\u00f3rego t\u0119sknot\u0119 za ostatecznym spotkaniem z Bogiem widz\u0105 jedynie bliscy i przyjaciele.
\nZaczn\u0119 mo\u017ce od historii, kt\u00f3ra zawsze wywiera na mnie wielkie wra\u017cenie, ilekro\u0107 o niej czytam. Mam na my\u015bli opis m\u0119cze\u0144stwa chrze\u015bcijan z Lyonu w roku 177, sporz\u0105dzony przez bezpo\u015bredniego \u015bwiadka tych wydarze\u0144 i umieszczony na pocz\u0105tku pi\u0105tej ksi\u0119gi Historii ko\u015bcielnej<\/i>Euzebiusza z Cezarei. Jak si\u0119 wydaje, tamtejsze w\u0142adze prze\u015bladowcze szczerze uwierzy\u0142y, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo jest to ruch degenerat\u00f3w, uprawiaj\u0105cych kanibalizm i kazirodztwo – tak bowiem (na potwierdzenie prawdy, \u017ce krzywe oko krzywo widzi) odczyta\u0142y docieraj\u0105ce do nich informacje na temat tajemnicy Eucharystii oraz wzajemnego braterstwa. Poniewa\u017c chrze\u015bcijanie do zbrodni tych – naturalnie – si\u0119 nie przyznawali, poddano ich wyszukanym i d\u0142ugotrwa\u0142ym torturom.
\nW\u015br\u00f3d torturowanych wyr\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3lnie m\u0142oda Blandyna, kt\u00f3r\u0105 ogarn\u0105\u0142 duch w\u0142a\u015bciwy raczej uczcie weselnej ni\u017c miejscu m\u0119czarni, i swoj\u0105 postaw\u0105 potrafi\u0142a zarazi\u0107 wsp\u00f3\u0142wyznawc\u00f3w, tak \u017ce odt\u0105d nikt ju\u017c wi\u0119cej nie zapar\u0142 si\u0119 swojej wiary ze strachu przed torturami. Oprawcy szybko zrozumieli, ile osi\u0105gn\u0105, je\u015bli uda si\u0119 im j\u0105 z\u0142ama\u0107, tote\u017c zn\u0119cali si\u0119 nad ni\u0105 szczeg\u00f3lnie. Opr\u00f3cz tortur zadawanych jej bezpo\u015brednio, Blandyna musia\u0142a znie\u015b\u0107 aresztowanie i tortury swego pi\u0119tnastoletniego brata Pontikosa, ponadto wraz z bratem przyprowadzano j\u0105 codziennie do amfiteatru, aby patrzy\u0142a na zabijanie kolejnych chrze\u015bcijan.
\nPo zabiciu w\u015br\u00f3d tortur na jej oczach Pontikosa, „wreszcie sama Blandyna, ostatnia ze wszystkich – niby czcigodna matka, kt\u00f3ra wla\u0142a otuch\u0119 swoim dzieciom i przecierpiawszy wszystkie walki swych dzieci, wys\u0142a\u0142a je jako zwyci\u0119zc\u00f3w przed sob\u0105 do Kr\u00f3la – pobieg\u0142a pe\u0142na rado\u015bci i wesela na t\u0119 swoj\u0105 podr\u00f3\u017c, jak gdyby wo\u0142ano j\u0105 na uczt\u0119 weseln\u0105, a nie rzucano na pastw\u0119 dzikich zwierz\u0105t”2<\/sup> . Jak stwierdza autor opisu – a jest nim prawdopodobnie \u015bw. Ireneusz, p\u00f3\u017aniejszy wielki biskup Lyonu, kt\u00f3ry sam \u0107wier\u0107 wieku p\u00f3\u017aniej poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 m\u0119cze\u0144sk\u0105 – Blandyna „\u017cy\u0142a bowiem nadziej\u0105 i pewno\u015bci\u0105 d\u00f3br obiecanych przez Boga, i rozmawia\u0142a z Chrystusem”.
\nWiara w \u017cycie wieczne uzdolni\u0142a t\u0119 dziewczyn\u0119 do zachowania, kt\u00f3re przekracza si\u0142y cz\u0142owieka. Jednak Blandyna nie by\u0142a wyj\u0105tkiem. Narsalus, jeden z m\u0119czennik\u00f3w scyllita\u0144skich, us\u0142yszawszy wyrok \u015bmierci, skwitowa\u0142 go zdaniem: „Jeszcze dzi\u015b b\u0119dziemy w niebie, Bogu niech b\u0119d\u0105 dzi\u0119ki”3<\/sup> . M\u0142oda Potamiena z Aleksandrii (rok 202), kiedy prowadz\u0105cy j\u0105 na \u015bmier\u0107 \u017co\u0142nierz Bazylides broni\u0142 jej przed napa\u015bciami t\u0142umu, „przyj\u0119\u0142a przychylnie dowody jego \u017cyczliwo\u015bci i zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 do niego z wezwaniem, by umocni\u0142 swego ducha. B\u0119dzie si\u0119 bowiem po \u015bmierci za niego modli\u0142a do swego Pana i wkr\u00f3tce mu si\u0119 odwdzi\u0119czy za to, co dla niej uczyni\u0142”4<\/sup> . Zapewne nikt by si\u0119 o tych s\u0142owach m\u0142odej m\u0119czennicy nie dowiedzia\u0142, gdyby nie zadecydowa\u0142y one o tym, \u017ce wkr\u00f3tce sam Bazylides zosta\u0142 chrze\u015bcijaninem i m\u0119czennikiem.
\nTylko bardzo realn\u0105 i dos\u0142own\u0105 wiar\u0105 w \u017cycie wieczne mo\u017cna wyja\u015bni\u0107 rado\u015b\u0107, z jak\u0105 chrze\u015bcijanie przyjmowali wiadomo\u015bci o m\u0119cze\u0144stwie swoich przyjaci\u00f3\u0142 i znajomych. „Bardzo si\u0119 ucieszy\u0142em, \u017ce jego nieposzlakowana dzia\u0142alno\u015b\u0107 zako\u0144czy\u0142a si\u0119 tak zaszczytnie” – pisze \u015bw. Cyprian do kleru rzymskiego na wiadomo\u015b\u0107 o m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci papie\u017ca Fabiana (List 9 1<\/i>). „Oczekujecie codziennie z rado\u015bci\u0105 zbawczego dnia Waszego zgonu – pisze ten\u017ce Cyprian do uwi\u0119zionej grupy duchownych i \u015bwieckich chrze\u015bcijan – i ju\u017c, ju\u017c maj\u0105c ten \u015bwiat opu\u015bci\u0107, \u015bpieszycie si\u0119, aby otrzyma\u0107 obiecane m\u0119czennikom dary i mieszkanie Bo\u017ce. Po ciemno\u015bciach tego \u015bwiata ujrzycie najczystsze \u015bwiat\u0142o i otrzymacie chwa\u0142\u0119, kt\u00f3ra swym blaskiem przewy\u017csza wszystkie cierpienia i walki” (List 76 7<\/i>).
\nNa ten list czterej uwi\u0119zieni biskupi tak odpisuj\u0105 Cyprianowi: „Jeste\u015b naszym nauczycielem i przyjacielem, tote\u017c gor\u0105co pragniemy, aby\u015b otrzyma\u0142 koron\u0119 za swe wielkie wyznanie” (List 77 1<\/i>). Dlatego bardzo wiarygodnie brzmi protokolarny zapis s\u0105du poga\u0144skiego z procesu \u015bw. Cypriana, \u017ce kiedy us\u0142ysza\u0142 wyrok \u015bmierci, powiedzia\u0142 tylko kr\u00f3tko: „Bogu niech b\u0119d\u0105 dzi\u0119ki!” Bo w \u017cycie wieczne Cyprian wierzy\u0142 przecie\u017c realnie, ono nie by\u0142o dla niego \u017cadnym symbolem, ale rzeczywist\u0105 obietnic\u0105 samego Boga.
\nAtmosfer\u0119 \u015bwi\u0119ta i rado\u015bci podczas \u015bmierci m\u0119cze\u0144skiej odnotowuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c dzieje m\u0119czennik\u00f3w nowo\u017cytnych i wsp\u00f3\u0142czesnych. Kiedy do jezuity Ludwika, ukrzy\u017cowanego w roku 1597 w Japonii, „pewien chrze\u015bcijanin zawo\u0142a\u0142, i\u017c wkr\u00f3tce b\u0119dzie w raju, on radosn\u0105 postaw\u0105 ca\u0142ego cia\u0142a zwr\u00f3ci\u0142 na siebie oczy wszystkich patrz\u0105cych”5<\/sup> . Za\u015b Herman Lange, niemiecki ksi\u0105dz stracony 10 listopada 1943 roku za g\u0142oszenie pogl\u0105du, i\u017c za zbrodnie hitlerowskie czeka Niemc\u00f3w kara Bo\u017ca, tak pisa\u0142 z celi \u015bmierci: „Jaka\u017c pociecha, jaka cudowna si\u0142a p\u0142ynie z wiary w Chrystusa, kt\u00f3ry poszed\u0142 przed nami drog\u0105 \u015bmierci. Czy\u017c mo\u017ce co\u015b si\u0119 sta\u0107 dziecku Boga? Czy\u017c mia\u0142bym si\u0119 ba\u0107? Przeciwnie, radujcie si\u0119, i jeszcze raz wam m\u00f3wi\u0119, radujcie si\u0119”6<\/sup> . Zarazem \u017caden z wymienionych m\u0119czennik\u00f3w nie pcha\u0142 si\u0119 do \u015bmierci. Przeciwnie, raczej starali si\u0119 jej unikn\u0105\u0107. Cechowa\u0142a ich bowiem nie tylko g\u0142\u0119boka wiara w \u017cycie wieczne, ale r\u00f3wnie \u017cywo wierzyli oni w sens swojej s\u0142u\u017cby na tej ziemi. \u015aw. Cyprian, kt\u00f3rego entuzjazm dla \u015bmierci m\u0119cze\u0144skiej przed chwil\u0105 poznali\u015bmy, wr\u0119cz ukrywa\u0142 si\u0119 przed prze\u015bladowcami. Podobnie zachowywa\u0142o si\u0119 wielu innych p\u00f3\u017aniejszych m\u0119czennik\u00f3w. W Ko\u015bciele staro\u017cytnym obowi\u0105zywa\u0142 nawet kanon, zakazuj\u0105cy wiernym prowokowania w\u0142adz do stawiania ich przed s\u0105dami. Przyk\u0142ad pe\u0142nej gotowo\u015bci zar\u00f3wno na \u015bmier\u0107, jak na dalsze \u017cycie, da\u0142 ju\u017c Aposto\u0142 Pawe\u0142: „Z dw\u00f3ch stron doznaj\u0119 nalegania: pragn\u0119 odej\u015b\u0107, a by\u0107 z Chrystusem, bo to o wiele lepsze, pozostawa\u0107 za\u015b w ciele – to bardziej dla was konieczne. A ufny w to, wiem, \u017ce pozostan\u0119, i to pozostan\u0119 nadal dla was wszystkich, dla waszego post\u0119pu i rado\u015bci w wierze” (Flp\u00a01,23-25).
\nZatem nawet bardzo \u017carliwa wiara w \u017cycie wieczne wcale nie domaga si\u0119 niecierpliwych t\u0119sknot za jak najszybszym odfruni\u0119ciem z tej ziemi. Jeden z wielkich wsp\u00f3\u0142czesnych psycholog\u00f3w – a wi\u0119c \u017caden kaznodzieja ani teolog – zauwa\u017cy\u0142 wr\u0119cz prawid\u0142owo\u015b\u0107 nast\u0119puj\u0105c\u0105: „Prawdopodobnie mogliby\u015bmy dowie\u015b\u0107, \u017ce w biegu historii ci chrze\u015bcijanie, kt\u00f3rzy w najbardziej praktyczny spos\u00f3b zas\u0142u\u017cyli si\u0119 \u015bwiatu doczesnemu, byli r\u00f3wnocze\u015bnie tymi, kt\u00f3rzy najgorliwiej wierzyli w \u015bwiat przysz\u0142y”7<\/sup> .
\nTo prawda, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas, kiedy znajdzie si\u0119 w powa\u017cnej chorobie, chcia\u0142aby odsun\u0105\u0107 zbli\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 \u015bmier\u0107. Czy jednak postawa taka, wzi\u0119ta sama w sobie, \u015bwiadczy o niewierze w \u017cycie wieczne? Przecie\u017c nawet pannie m\u0142odej, kt\u00f3ra bardzo pragnie \u015blubu, zdarzy si\u0119 czasem, \u017ce bardzo chcia\u0142aby sam moment \u015blubu odsun\u0105\u0107 bodaj o kilka minut. A przecie\u017c wzi\u0119cie \u015blubu nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z \u017cadnymi cierpieniami.
\nSp\u00f3jrzmy jeszcze na ten problem w \u015bwietle pewnej postawy do\u015b\u0107 nieprzeci\u0119tnej i raczej skrajnej. Mianowicie zachowa\u0142y si\u0119 wiarygodne \u015bwiadectwa wielkich chrze\u015bcijan, kt\u00f3rzy w swojej \u017carliwej mi\u0142o\u015bci do Boga chcieli jak najszybciej umrze\u0107, a\u017ceby w ten spos\u00f3b zjednoczy\u0107 si\u0119 z Nim ju\u017c naprawd\u0119 bez reszty. Co\u015b takiego prze\u017cywa\u0142a na przyk\u0142ad \u015bw. Teresa od Jezusa8<\/sup> . Ot\u00f3\u017c s\u0105dz\u0119, \u017ce nawet taki chrze\u015bcijanin nie czu\u0142by si\u0119 uprawniony do tego, \u017ceby przy\u015bpiesza\u0107 swoj\u0105 \u015bmier\u0107 poprzez zaniedbanie leczenia swoich chor\u00f3b. Podobnie jak prawie nie by\u0142o m\u0119czennik\u00f3w, kt\u00f3rzy by nie zrobili wszystkiego, a\u017ceby si\u0119 nie dosta\u0107 w r\u0119ce prze\u015bladowc\u00f3w. Zarazem ci sami ludzie potrafili – jak widzieli\u015bmy – radowa\u0107 si\u0119, kiedy ich m\u0119cze\u0144stwo ju\u017c nadchodzi\u0142o.
\nA jednak pytanie, kt\u00f3re Pani sobie stawia: „Czy ja naprawd\u0119 wierz\u0119 w \u017cycie wieczne?” – bardzo zas\u0142uguje na to, \u017ceby si\u0119 nad nim zastanawia\u0107. Ze szczeg\u00f3ln\u0105 wyrazisto\u015bci\u0105 przychodzi ono w\u00f3wczas, kiedy mnie samemu \u015bmier\u0107 zaczyna ju\u017c zagl\u0105da\u0107 w oczy, ale r\u00f3wnie\u017c w\u00f3wczas, kiedy \u015bmier\u0107 rozdziela mnie kolejno od r\u00f3\u017cnych moich bliskich i znajomych. Ale uwaga: Naszej wiary w \u017cycie wieczne nie mierzy si\u0119 naszym jej odczuwaniem. Nie mierzy si\u0119 jej r\u00f3wnie\u017c nasz\u0105 zdolno\u015bci\u0105 do wyobra\u017cania sobie, na czym \u017cycie wieczne b\u0119dzie polega\u0142o.
\nIstniej\u0105 co najmniej trzy kryteria, po kt\u00f3rych mo\u017cna rozpozna\u0107, \u017ce w \u017cycie wieczne wierz\u0119 naprawd\u0119. Znakiem pierwszym jest piel\u0119gnowanie w sobie zawierzenia, kt\u00f3re mo\u017cna wyrazi\u0107 w formie modlitwy na przyk\u0142ad nast\u0119puj\u0105cej: „Panie Jezu, Ty tak cz\u0119sto m\u00f3wi\u0142e\u015b nam o \u017cyciu wiecznym i tak cz\u0119sto nam je obiecywa\u0142e\u015b! Po to, \u017ceby obdarzy\u0107 nas wiecznym zbawieniem, przeszed\u0142e\u015b przez m\u0119k\u0119 krzy\u017cow\u0105! Ja wierz\u0119 ka\u017cdemu Twemu s\u0142owu! Wierz\u0119 te\u017c ca\u0142ym sercem w udzielon\u0105 nam przez Ciebie obietnic\u0119 \u017cycia wiecznego, ale Ty wzmacniaj wiar\u0119 moj\u0105! Wspomagaj mnie swoim \u015bwiat\u0142em i moc\u0105, abym coraz bardziej zbli\u017ca\u0142 si\u0119 do Twojego zbawienia! Pozw\u00f3l mi te\u017c jak najwi\u0119cej przyczyni\u0107 si\u0119 do tego, aby r\u00f3wnie\u017c moi bli\u017ani \u017cycie wieczne osi\u0105gn\u0119li!”
\nDrugim kryterium, po kt\u00f3rym mog\u0119 pozna\u0107, \u017ce ja naprawd\u0119 wierz\u0119 w \u017cycie wieczne, jest wybieranie drogi Bo\u017cej r\u00f3wnie\u017c w\u00f3wczas, kiedy sprzeciwia si\u0119 to prawom tego \u015bwiata. Wed\u0142ug praw tego \u015bwiata jest rzecz\u0105 nierozs\u0105dn\u0105 trwa\u0107 w wierno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej, je\u015bli si\u0119 zosta\u0142o niesprawiedliwie przez wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka opuszczonym. Prawa tego \u015bwiata dozwalaj\u0105 te\u017c czyni\u0107 z\u0142o, je\u015bli nie ma innego sposobu uratowania si\u0119 przed jakim\u015b powa\u017cnym zagro\u017ceniem. Duch tego \u015bwiata podpowiada nawet zabicie pocz\u0119tego dziecka albo cz\u0142owieka umieraj\u0105cego, je\u015bli przemawiaj\u0105 za tym jakie\u015b powa\u017cne powody. Ot\u00f3\u017c je\u015bli ten duch jest mi gruntownie obcy i mam niez\u0142omn\u0105 wol\u0119 chodzenia Bo\u017cymi drogami r\u00f3wnie\u017c w\u00f3wczas, kiedy jest to bardzo trudne i „nierozs\u0105dne”, wolno mi ufa\u0107, \u017ce moja wiara w \u017cycie wieczne jest rzetelna i autentyczna. Niezale\u017cnie od tego, jak j\u0105 psychicznie odczuwam.
\nKryterium trzeciego dostarcza odpowied\u017a na pytanie, czy ja staram si\u0119 korzysta\u0107 ze \u017ar\u00f3de\u0142 \u017cycia wiecznego, do jakich zaprasza nas Chrystus Zbawiciel. Oto najwa\u017cniejsze Jego s\u0142owa na ten temat: „Zaprawd\u0119, zaprawd\u0119, powiadam wam: Je\u017celi nie b\u0119dziecie spo\u017cywali Cia\u0142a Syna Cz\u0142owieczego i nie b\u0119dziecie pili Krwi Jego, nie b\u0119dziecie mieli \u017cycia w sobie. Kto spo\u017cywa moje Cia\u0142o i pije moj\u0105 Krew, ma \u017cycie wieczne, a Ja go wskrzesz\u0119 w dniu ostatecznym” (J\u00a06,53n).
\n <\/p>\n

    \n
  1. [\u00ab]\u00a0 Szczere opowie\u015bci pielgrzyma przedstawione jego ojcu duchownemu<\/i>, Pozna\u0144 1993, s. 115n; cytat nast\u0119pny – s. 117.<\/li>\n
  2. [\u00ab]\u00a0 Euzebiusz z Cezarei, Historia ko\u015bcielna<\/i> 5,1,55, Pozna\u0144 1924, s. 206; cytat nast\u0119pny – tam\u017ce.<\/li>\n
  3. [\u00ab]\u00a0 M. Michalski, Antologia literatury patrystycznej<\/i>, t. 1, Warszawa 1975, s. 138.<\/li>\n
  4. [\u00ab]\u00a0 Euzebiusz z Cezarei, dz. cyt., 6,5,3, s. 258.<\/li>\n
  5. [\u00ab]\u00a0 Z historii m\u0119cze\u0144stwa \u015bwi\u0119tych Paw\u0142a Miki i towarzyszy napisanej przez wsp\u00f3\u0142czesnego autora, Liturgia Godzin<\/i>, 6 lutego.<\/li>\n
  6. [\u00ab]\u00a0 Po wyroku<\/i>, opr. Anna Morawska, Tygodnik Powszechny<\/i> z 30 pa\u017adziernika 1966.<\/li>\n
  7. [\u00ab]\u00a0 G. W. Allport, Osobowo\u015b\u0107 i religia<\/i>, Warszawa 1988, s. 108.<\/li>\n
  8. [\u00ab]\u00a0 Pisa\u0142em o tym w artykule „Zygmunta Krasi\u0144skiego \u00abU\u0142amek na\u015bladowany z Glozy \u015bw. Teresy\u00bb”, Communio<\/i> nr 1\/1984, s. 113-126.<\/li>\n<\/ol>\n

     
    \nO. Jacek Salij \u2013 \u201ePoszukiwania w wierze\u201d<\/i>
    \n