{"id":389,"date":"2017-08-04T08:09:00","date_gmt":"2017-08-04T06:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=389"},"modified":"2017-08-04T08:09:00","modified_gmt":"2017-08-04T06:09:00","slug":"rezygnacji-z-niezaleznosci-i-roztopienia-sie-w-grupie-religijnej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/rezygnacji-z-niezaleznosci-i-roztopienia-sie-w-grupie-religijnej\/","title":{"rendered":"Czy w Ko\u015bciele jest miejsce na religijn\u0105 indywidualno\u015b\u0107?"},"content":{"rendered":"

Zaniepokoi\u0142y mnie s\u0142owa Chrystusa: „Kto was s\u0142ucha, Mnie s\u0142ucha” (\u0141k\u00a010,16<\/a>). \u017beby spraw\u0119 postawi\u0107 jasno: Ja wierz\u0119 ca\u0142ym sercem w Chrystusa, kt\u00f3ry jest naszym Bogiem i Zbawc\u0105, ka\u017cde Jego s\u0142owo uwa\u017cam za \u015bwi\u0119te i nieomylne i \u017cyciodajne. Ale przysz\u0142o mi \u017cy\u0107 w epoce, kt\u00f3rej \u015bwiadomo\u015b\u0107 zosta\u0142a g\u0142\u0119boko przeorana przez krytyk\u0119 my\u015blenia nieautentycznego. Cz\u0142owiek wsp\u00f3\u0142czesny mo\u017ce naprawd\u0119 bez z\u0142ej woli dopatrze\u0107 si\u0119 w tych s\u0142owach „Kto was s\u0142ucha, Mnie s\u0142ucha” wezwania do duchowego infantylizmu, do powierzenia swoich religijnych pogl\u0105d\u00f3w w r\u0119ce biskup\u00f3w i ksi\u0119\u017cy, do rezygnacji z osobowej niezale\u017cno\u015bci i do roztopienia swojej indywidualno\u015bci w grupie religijnej. Poniewa\u017c wierz\u0119 w Chrystusa, wiem, \u017ce Jemu o to chodzi\u0107 nie mog\u0142o. To zapewne wskutek mojej grzeszno\u015bci nie mog\u0119 w s\u0142owie Bo\u017cym dostrzec zawartej w nim \u017cyciodajnej prawdy, za\u015b my\u015bl moja spontanicznie kieruje si\u0119 ku interpretacjom, kt\u00f3re w moim odczuciu obra\u017caj\u0105 Boga. Moje pytanie brzmi zatem nast\u0119puj\u0105co: Jaka my\u015bl Bo\u017ca, zdaniem Ksi\u0119dza, zawiera si\u0119 w przytoczonych s\u0142owach Chrystusa?<\/i>
\nChyba na dziesi\u0119\u0107 r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w rozpoczyna\u0142em ten list i w ko\u0144cu doszed\u0142em do wniosku, \u017ce powinienem najpierw Panu powiedzie\u0107, jak te s\u0142owa rozumiem w odniesieniu do samego siebie. Jestem ksi\u0119dzem katolickim, Pan B\u00f3g postawi\u0142 mnie w takim miejscu i czasie, \u017ce mog\u0119 cz\u0119sto i do wielu ludzi m\u00f3wi\u0107 o Jego sprawach. W tej sytuacji musz\u0119 ws\u0142uchiwa\u0107 si\u0119 w s\u0142owa „Kto was s\u0142ucha, Mnie s\u0142ucha” jako w wielkie wezwanie i ostrze\u017cenie: Czy ja dostatecznie staram si\u0119 o to, \u017ceby moje nauczanie by\u0142o naprawd\u0119 s\u0142owem Chrystusa? Chodzi nie tylko o to, \u017cebym nie g\u0142osi\u0142 swojego widzimisi\u0119, obcego wierze przekazywanej w Ko\u015bciele poprzez pokolenia. Ja powinienem w taki spos\u00f3b przekazywa\u0107 Ewangeli\u0119, \u017ceby s\u0142uchaj\u0105cy mnie mogli us\u0142ysze\u0107 w moich s\u0142owach nauczaj\u0105cego Chrystusa. Czy si\u0119 o to modl\u0119? A mo\u017ce swoim grzechem – r\u00f3wnie\u017c tymi grzechami, kt\u00f3re widzi jeden tylko B\u00f3g – staj\u0119 si\u0119 przeszkod\u0105, utrudniaj\u0105c\u0105 bli\u017anim w\u0142a\u015bciwy odbi\u00f3r g\u0142oszonej przeze mnie nauki Bo\u017cej?
\n\u017beby by\u0107 g\u0142osicielem s\u0142owa Bo\u017cego, musz\u0119 by\u0107 najpierw jego s\u0142uchaczem. Tote\u017c zdanie „Kto was s\u0142ucha, Mnie s\u0142ucha” przypomina mi r\u00f3wnie\u017c o tym, \u017ce s\u0142owo Bo\u017ce dociera do mnie poprzez r\u00f3\u017cnorodne po\u015brednictwo ludzi. Ju\u017c Pismo \u015awi\u0119te, \u0142\u0105cznie z Ewangeliami, zosta\u0142o napisane przez ludzi. Oczywi\u015bcie, za spraw\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego jest ono autentycznym s\u0142owem Bo\u017cym i rzeczywi\u015bcie mo\u017ce nas ono nape\u0142nia\u0107 \u015bwiat\u0142em i moc\u0105, kt\u00f3re od samego Boga pochodz\u0105. Ale zarazem zosta\u0142o ono napisane przez ludzi, zanurzonych w sw\u00f3j czas i w swoj\u0105 kultur\u0119, ukierunkowanych przez swoje indywidualne uzdolnienia, temperament, ale i przez swoje s\u0142abo\u015bci. Do tego stopnia kochaj\u0105cy nas B\u00f3g si\u0119 uni\u017cy\u0142, \u017ce swoje pot\u0119\u017cne i zbawiaj\u0105ce s\u0142owo naprawd\u0119 wcieli\u0142 w s\u0142owa ludzkie!
\nTo, \u017ceby ludzkie s\u0142owa Biblii by\u0142y nieomylnym s\u0142owem Bo\u017cym, stanowi\u0142o jakby cel nadrz\u0119dny. W istocie Bogu chodzi przecie\u017c o to, \u017ceby Jego s\u0142owo dociera\u0142o do naszych serc i w nich \u017cy\u0142o oraz \u017ceby\u015bmy si\u0119 nim wzajemnie dzielili, \u017ceby\u015bmy je sobie wzajemnie przekazywali z serca do serca. Na tym m.in. polega tajemnica Ko\u015bcio\u0142a, \u017ce o\u017cywia nas jedno i to samo s\u0142owo Bo\u017ce. Trudno przecie\u017c pos\u0105dza\u0107 Pana Boga o to, \u017ce da\u0142 nam w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym swoje nieomylne s\u0142owo, a zarazem nie potrafi\u0142 lub nie chcia\u0142 zatroszczy\u0107 si\u0119 o to, \u017ceby trwa\u0142o ono nieomylnie w za\u0142o\u017conym przez Niego Ko\u015bciele. Gdyby tak nie by\u0142o, znaczy\u0142oby to, \u017ce bramy piekielne przemog\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 (Mt\u00a016,18<\/a>), \u017ce nie jest ju\u017c on „filarem i podpor\u0105 prawdy” (1\u00a0Tm\u00a03,15<\/a>). Poniewa\u017c za\u015b takiej ewentualno\u015bci przyj\u0105\u0107 nie mog\u0119 i wierz\u0119 g\u0142\u0119boko, \u017ce s\u0142owo Bo\u017ce nieomylnie trwa w Ko\u015bciele – bardzo zale\u017cy mi na tym, \u017ceby s\u0142ucha\u0107 go w pe\u0142nej jedno\u015bci z Ko\u015bcio\u0142em.
\nKr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, s\u0142owa „Kto was s\u0142ucha, Mnie s\u0142ucha” zawieraj\u0105 obietnic\u0119 Bo\u017c\u0105, \u017ce Duch \u015awi\u0119ty zachowa Ko\u015bci\u00f3\u0142 w istotnej wierno\u015bci nauce Chrystusa, a zarazem stanowi\u0105 wezwanie do nas, aby\u015bmy – zar\u00f3wno w\u00f3wczas, kiedy s\u0142uchamy s\u0142owa Bo\u017cego, jak w\u00f3wczas, kiedy dzielimy si\u0119 nim z bli\u017animi – troszczyli si\u0119 o jedno\u015b\u0107 w wierze z wszystkimi pokoleniami Ko\u015bcio\u0142a.
\nTyle bezpo\u015brednio w odpowiedzi na Pa\u0144skie pytanie. Ale w tym w\u0142a\u015bnie miejscu – jak s\u0105dz\u0119 – niekt\u00f3rzy Czytelnicy postawi\u0105 pytania, kt\u00f3re w spos\u00f3b po\u015bredni znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w Pa\u0144skim li\u015bcie: Czy ta jedno\u015b\u0107 w wierze nie ma w sobie czego\u015b podejrzanego, czy nie osi\u0105ga si\u0119 jej poprzez rezygnacj\u0119 z w\u0142asnej umys\u0142owej aktywno\u015bci i niezale\u017cno\u015bci? Czy nie grozi nam w\u00f3wczas, \u017ce uznamy wygodnie, i\u017c sama ju\u017c przynale\u017cno\u015b\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a i przy\u0142\u0105czenie si\u0119 do wyznawanych w Ko\u015bciele prze\u015bwiadcze\u0144 gwarantuje nam „dobre uk\u0142ady” z Panem Bogiem? Czy znaczenie, jakie przywi\u0105zujemy w Ko\u015bciele do nauczania tych, kt\u00f3rzy zostali w nim ustanowieni pasterzami, nie upodabnia wiary do r\u00f3\u017cnych ideologii, w kt\u00f3rych przecie\u017c tak bardzo liczy si\u0119 to, \u017ceby g\u0142oszone opinie by\u0142y „w\u0142a\u015bciwe”?
\nNa te pytania mo\u017cna odpowiada\u0107 w wierze oraz niezale\u017cnie od wiary. Gdyby na przyk\u0142ad postawi\u0142 mi je cz\u0142owiek niewierz\u0105cy, odpowiedzia\u0142bym zapewne, \u017ce osobi\u015bcie bardzo staram si\u0119 o to, \u017ceby w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 jak najpe\u0142niej w wiar\u0119 Ko\u015bcio\u0142a, ale \u017ce zarazem wymaga to ode mnie po dzi\u015b dzie\u0144 niema\u0142ej pracy ducha, kt\u00f3r\u0105 jednak podejmuj\u0119 z najwi\u0119ksz\u0105 ochot\u0105 i z oczywistym po\u017cytkiem dla mojego umys\u0142u. Wiara bowiem polega nie na tym tylko, \u017ce ja – razem z ca\u0142ym Ko\u015bcio\u0142em – uznaj\u0119 za prawdziwy, w jego ca\u0142o\u015bci i w ka\u017cdym jego szczeg\u00f3le, symbol nicejski, kt\u00f3ry odmawiamy podczas ka\u017cdej niedzielnej mszy. Ka\u017cde ze zda\u0144 symbolu nicejskiego zaprasza mnie do fascynuj\u0105cej wyprawy w otwart\u0105 nam przez Chrystusa Bo\u017c\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Zapewne nie m\u00f3g\u0142bym uczciwie wypowiada\u0107 tych zda\u0144 podczas mszy, gdybym nie do\u015bwiadczy\u0142 ju\u017c wielokrotnie niepoj\u0119tej rzeczywisto\u015bci, na kt\u00f3r\u0105 one wskazuj\u0105. A do\u015bwiadcza\u0142em jej – i wci\u0105\u017c na nowo b\u0119d\u0119 do\u015bwiadcza\u0142 – poprzez wytrwa\u0142e szukanie Tego, kt\u00f3rego ju\u017c dawno znalaz\u0142em, poprzez trud i rado\u015b\u0107 zachowywania Bo\u017cych przykaza\u0144, poprzez ciemno\u015bci i jasno\u015b\u0107, jakie towarzysz\u0105 mojemu wg\u0142\u0119bianiu si\u0119 w s\u0142owo Bo\u017ce.
\nOwemu niewierz\u0105cemu, kt\u00f3ry chcia\u0142by sprawdzi\u0107, czy przez wiar\u0119 w jedno\u015bci z Ko\u015bcio\u0142em nie wyzuwam si\u0119 z swojej wolno\u015bci, powiedzia\u0142bym jeszcze, \u017ce staram si\u0119 rozr\u00f3\u017cnia\u0107 wolno\u015b\u0107 autentyczn\u0105 od fa\u0142szywego poczucia wolno\u015bci. Wiele naszych pogl\u0105d\u00f3w na temat sztuki, polityki, moralno\u015bci, wypowiadamy niestety nie dlatego, \u017ce tak naprawd\u0119 my\u015blimy, ale dlatego, \u017ce dzisiaj tak si\u0119 my\u015bli i m\u00f3wi. I jeszcze cz\u0142owiek got\u00f3w si\u0119 w\u00f3wczas chlubi\u0107 oryginalno\u015bci\u0105 i niezale\u017cno\u015bci\u0105 swojej my\u015bli, zw\u0142aszcza je\u015bli te pogl\u0105dy odbiegaj\u0105 od uznanych za tradycyjne. Postawa taka mo\u017cliwa jest niestety r\u00f3wnie\u017c w dziedzinie wiary i osobi\u015bcie bardzo zale\u017cy mi na tym, \u017ceby jej nie ulec.
\nUfam, \u017ce \u00f3w niewierz\u0105cy uzna autentyczno\u015b\u0107 mojego \u015bwiadectwa. Je\u015bli nie – ja niestety nie mam mo\u017cliwo\u015bci przeprowadzenia logicznie przymuszaj\u0105cego dowodu, \u017ce nie jestem wielb\u0142\u0105dem, \u017ce wiara nie czyni mnie niewolnikiem jakich\u015b dogmat\u00f3w czy tradycji. Ja mog\u0119 jedynie z\u0142o\u017cy\u0107 \u015bwiadectwo, \u017ce wiar\u0119 swoj\u0105 nie tylko prze\u017cywam w wolno\u015bci, ale \u017ce w\u0142a\u015bnie wiara ogromnie poszerza horyzonty mojej wolno\u015bci (ale to ju\u017c jest temat nast\u0119pny i teraz go nie podejmujmy).
\nJak to mo\u017cliwe, \u017ce pe\u0142na wierno\u015b\u0107 wyznawanym przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 dogmatom nie ogranicza mojej wolno\u015bci, a zatem nie ogranicza r\u00f3wnie\u017c mojej religijnej indywidualno\u015bci? Owego niewierz\u0105cego, kt\u00f3ry postawi\u0142by mi takie pytanie, mo\u017ce pr\u00f3bowa\u0142bym nam\u00f3wi\u0107 do przeczytania eseju Gabriela Marcela pt. Ortodoksja przeciwko konformizmowi<\/i> (Od sprzeciwu do wezwania<\/i>, Warszawa 1965, s. 234-243). Zdaniem Marcela, ortodoksji wr\u0119cz nie spos\u00f3b pogodzi\u0107 z doktrynalnym konformizmem, bo przecie\u017c jej istota nie le\u017cy „w podtrzymywaniu poprawnych opinii w sprawach dogmatu”, ale „w absolutnej wierno\u015bci S\u0142owu, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 cia\u0142em”.
\nPowiedzmy to inaczej: Je\u015bli jakie\u015b zdania wyznaczaj\u0105 ostateczny horyzont naszych pogl\u0105d\u00f3w, dali\u015bmy si\u0119 uwi\u0119zi\u0107 w takiej lub innej ideologii. Niezale\u017cnie od tego, czy jest to ideologia religijna czy jaka\u015b inna, sta\u0142o si\u0119 wielkie nieszcz\u0119\u015bcie, \u017ce pozwolili\u015bmy si\u0119 ni\u0105 zaindoktrynowa\u0107. Uw\u0142acza to naszej ludzkiej godno\u015bci. Ot\u00f3\u017c dogmaty wiary – je\u015bli tylko nie wypaczamy ich autentycznego sensu – nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z ideologi\u0105. S\u0105 to zdania, wskazuj\u0105ce, w jakim kierunku warto szuka\u0107 Boga \u017bywego, kt\u00f3ry nam si\u0119 objawi\u0142 w Jezusie Chrystusie. Ostatecznym horyzontem dogmat\u00f3w wiary jest w\u0142a\u015bnie B\u00f3g \u017bywy, niesko\u0144czony i niepoj\u0119ty. Tote\u017c daj\u0105 si\u0119 one rozumie\u0107 dopiero w modlitwie i w wierno\u015bci Bo\u017cym przykazaniom, zw\u0142aszcza przykazaniu mi\u0142o\u015bci.
\nSpr\u00f3bowa\u0142bym mo\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 jeszcze uwag\u0119 mojemu hipotetycznemu rozm\u00f3wcy na to, \u017ce ka\u017cdy z nas kieruje si\u0119 w swoim \u017cyciu jakimi\u015b dogmatami, niezale\u017cnie od tego, czy zdaje sobie z tego spraw\u0119, czy nie. Dogmaty te s\u0105 dobre lub z\u0142e: z\u0142e niszcz\u0105 moj\u0105 wolno\u015b\u0107, dobre w\u0142a\u015bnie j\u0105 ochraniaj\u0105. Je\u015bli na przyk\u0142ad nosz\u0119 w sobie dogmat, \u017ce „tyle mojego, co u\u017cyj\u0119”, albo \u017ce „nie jestem str\u00f3\u017cem swego brata”, „za pieni\u0105dze mo\u017cna kupi\u0107 wszystko”, „po nas cho\u0107by potop”, „dobro jest czym\u015b wzgl\u0119dnym” – jestem cz\u0142owiekiem dog\u0142\u0119bnie nieautentycznym, niewolnikiem w\u0142asnych przes\u0105d\u00f3w i po\u017c\u0105da\u0144. Istniej\u0105 jednak dogmaty b\u0142ogos\u0142awione, w promieniach kt\u00f3rych moja wolno\u015b\u0107 si\u0119 rozwija. Takim b\u0142ogos\u0142awionym dogmatem b\u0119dzie na przyk\u0142ad g\u0142\u0119bokie prze\u015bwiadczenie, \u017ce „niezale\u017cnie od sytuacji, w jakiej si\u0119 znajduj\u0119, moje \u017cycie musi mie\u0107 sens” albo \u017ce „nie samym chlebem \u017cyje cz\u0142owiek”, „nie ma sytuacji, w kt\u00f3rej musia\u0142bym czyni\u0107 z\u0142o”, „jedno\u015b\u0107 i sens mojego ma\u0142\u017ce\u0144stwa stanowi przedmiot mojej troski bezwzgl\u0119dnej”, „prawd\u0119, kt\u00f3r\u0105 staram si\u0119 czyni\u0107, winna przenika\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107, a moja mi\u0142o\u015b\u0107 winna by\u0107 przenikni\u0119ta prawd\u0105”, „\u017cycie ludzkie jest \u015bwi\u0119te”, itp.
\nNa przyk\u0142adzie tych pozornie \u015bwieckich dogmat\u00f3w szczeg\u00f3lnie wyra\u017anie wida\u0107, \u017ce dogmat to co\u015b znacznie wi\u0119cej ni\u017c jakie\u015b niewzruszone prze\u015bwiadczenie. Jest to prze\u015bwiadczenie egzystencjalne, kszta\u0142tuj\u0105ce moj\u0105 postaw\u0119 \u017cyciow\u0105. Ot\u00f3\u017c chcemy czy nie chcemy, zawsze kierujemy si\u0119 w swoim \u017cyciu jakimi\u015b dogmatami. St\u0105d najg\u0142\u0119bszy to nasz interes duchowy, \u017ceby wyrzuca\u0107 z siebie dogmaty fa\u0142szywe, prawdziwe za\u015b – umacnia\u0107 i uwyra\u017ania\u0107. Je\u015bli za\u015b jeste\u015bmy chrze\u015bcijanami, powinni\u015bmy ponadto najwi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 przyk\u0142ada\u0107 do tego, \u017ceby dogmatami stawa\u0142y si\u0119 w nas prawdy wyznawanej przez nas wiary. Stanie si\u0119 to dopiero w\u00f3wczas, kiedy rzeczywi\u015bcie b\u0119d\u0105 one kszta\u0142towa\u0142y nasze czyny i postaw\u0119. Ju\u017c pierwsz\u0105 prawd\u0119 wiary, prawd\u0119 „jest B\u00f3g”, mo\u017cna wyznawa\u0107 samym tylko umys\u0142owym prze\u015bwiadczeniem (i w\u00f3wczas praktycznie niczym nie r\u00f3\u017cnimy si\u0119 od ludzi niewierz\u0105cych), ale na Boga \u017bywego otwiera\u0107 mnie ona b\u0119dzie dopiero w\u00f3wczas, kiedy stanie si\u0119 we mnie dogmatem. Dopiero w\u00f3wczas potrafi ona przemienia\u0107 ca\u0142e moje \u017cycie. To samo trzeba powiedzie\u0107 o wszystkich innych prawdach wiary chrze\u015bcija\u0144skiej: musimy dopiero d\u0105\u017cy\u0107 do tego, \u017ceby one naprawd\u0119 sta\u0142y si\u0119 w nas dogmatami, \u017ceby objawi\u0142y w nas sw\u0105 przemieniaj\u0105c\u0105 moc.
\nS\u0105dz\u0119, \u017ce l\u0119k, czy przypadkiem wyznawanie dogmat\u00f3w nie ubli\u017ca naszemu rozumowi i czy nie domaga si\u0119 od nas rezygnacji z umys\u0142owej i duchowej samodzielno\u015bci, ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w przes\u0105dzie, \u017ce dogmat jest to taka prawda religijna, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy przyj\u0105\u0107 na \u015blepo i nie poddawa\u0107 jej krytyce. W rzeczywisto\u015bci jest wr\u0119cz przeciwnie: prawda wiary, kt\u00f3r\u0105 otrzymujemy od Ko\u015bcio\u0142a, nigdy nie stanie si\u0119 w nas dogmatem, je\u015bli nie b\u0119dziemy jej w sobie zg\u0142\u0119biali, je\u015bli nie stanie si\u0119 nasz\u0105 prawd\u0105, przyj\u0119t\u0105 w spos\u00f3b rozumny i wolny, zdoln\u0105 do rozszerzenia naszego umys\u0142u i wolno\u015bci.
\nDzi\u015b rozpowszechniony jest jeszcze inny przes\u0105d: jakoby prawda, kt\u00f3r\u0105 wyznaj\u0119 wsp\u00f3lnie z innymi, nie mog\u0142a by\u0107 moj\u0105 prawd\u0105, jakoby najpewniejszym kryterium mojej wolno\u015bci i samodzielno\u015bci w poszukiwaniu prawdy by\u0142o to, \u017ce potrafi\u0142em odst\u0105pi\u0107 od prze\u015bwiadcze\u0144, wyznawanych przez wi\u0119kszo\u015b\u0107. Tak bywa – jak wiadomo – w poszukiwaniach naukowych, ale ich celem jest poszerzenie i korekta naszej wiedzy o \u015bwiecie. Badania naukowe b\u0119d\u0105 rozwija\u0142y nasz\u0105 wiedz\u0119 o \u015bwiecie, cho\u0107by tylko co dziesi\u0105ta nowa hipoteza okaza\u0142a si\u0119 s\u0142uszna dziewi\u0119\u0107 hipotez nies\u0142usznych i tak pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej upadnie, ich autorom za\u015b nie przynosi ujmy to, \u017ce nie mieli racji. Co wi\u0119cej, oni swoimi nietrafnymi hipotezami realnie przyczynili si\u0119 do rozwoju nauki, spowodowali bowiem wok\u00f3\u0142 badanego problemu ruch, w wyniku kt\u00f3rego og\u00f3lna wiedza na ten temat w ko\u0144cu jednak si\u0119 poszerzy\u0142a.
\nZ dogmatami jest inaczej. Celem dogmat\u00f3w jest poszerzenie i korekta samego cz\u0142owieka. Je\u015bli kto\u015b postawi swoje \u017cycie na dogmat fa\u0142szywy, dogmat ten b\u0119dzie go niszczy\u0142 jako cz\u0142owieka, a zmiany te bywaj\u0105 na og\u00f3\u0142 nieodwracalne. Wyobra\u017amy sobie na przyk\u0142ad, \u017ce jaka\u015b spo\u0142eczno\u015b\u0107 jest g\u0142\u0119boko przenikni\u0119ta dogmatem, i\u017c \u017cycie ludzkie jest \u015bwi\u0119te. I wyobra\u017amy sobie, \u017ce kto\u015b – nale\u017c\u0105cy do tej grupy spo\u0142ecznej – w imi\u0119 swojej wolno\u015bci i samodzielno\u015bci w poszukiwaniu prawdy postanowi\u0142 zerwa\u0107 z tym dogmatem i zaczyna g\u0142osi\u0107 moraln\u0105 godziwo\u015b\u0107 zabijania ludzi psychicznie chorych albo moraln\u0105 godziwo\u015b\u0107 eutanazji czy sztucznych poronie\u0144. Ot\u00f3\u017c ten nowy jego dogmat – fa\u0142szywy dogmat, jakoby \u017cycie ludzkie, podobnie jak tyle innych rzeczy na tym \u015bwiecie, stanowi\u0142o warto\u015b\u0107 tylko wzgl\u0119dn\u0105 – co najmniej jego samego niszczy g\u0142\u0119boko, a mo\u017ce przecie\u017c ogarn\u0105\u0107 i niszczy\u0107 kogo\u015b nast\u0119pnego, mo\u017ce si\u0119 ponadto wyrazi\u0107 w konkretnych dzia\u0142aniach przeciwko czyjemu\u015b \u017cyciu. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, metoda pr\u00f3b i b\u0142\u0119d\u00f3w – znakomita w tylu dziedzinach naszej ludzkiej dzia\u0142alno\u015bci – jest niedopuszczalna w tych dziedzinach, w kt\u00f3rych realizuje si\u0119 sama istota naszego cz\u0142owiecze\u0144stwa. Z prostego powodu: wiele rzeczy mo\u017cna robi\u0107 na pr\u00f3b\u0119, ale nie da si\u0119 na pr\u00f3b\u0119 \u017cy\u0107.
\nCzy w Ko\u015bciele, gdzie przywi\u0105zujemy tak\u0105 wag\u0119 do jedno\u015bci w wierze, jest miejsce na religijn\u0105 indywidualno\u015b\u0107? Pytanie! A c\u00f3\u017c warta jest wiara, kt\u00f3ra wyp\u0142ywa jedynie lub przede wszystkim z czyjej\u015b przynale\u017cno\u015bci spo\u0142ecznej? Duch \u015awi\u0119ty, kt\u00f3ry jest Sprawc\u0105 jedno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a w wierze, dzia\u0142a zarazem w ka\u017cdym z nas poszczeg\u00f3lnie i jest wystarczaj\u0105co niesko\u0144czony na to, \u017ceby uzdolni\u0107 ka\u017cdego z nas do wyznawania tej samej wiary katolickiej w spos\u00f3b niepowtarzalny. Zglajszaltowanie postaw religijnych oraz ich niedojrza\u0142o\u015b\u0107 czy bunt przeciw autentycznej wierze Ko\u015bcio\u0142a mo\u017cliwe s\u0105 chyba tylko w takiej mierze, w jakiej lekcewa\u017cymy Ducha \u015awi\u0119tego – b\u0105d\u017a nie dopuszczamy Go do naszego wn\u0119trza, b\u0105d\u017a nie dostrzegamy Jego jednocz\u0105cej obecno\u015bci w ca\u0142ym Ko\u015bciele.
\n 
\n