{"id":372,"date":"2017-08-04T07:36:15","date_gmt":"2017-08-04T05:36:15","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=372"},"modified":"2017-08-04T07:36:15","modified_gmt":"2017-08-04T05:36:15","slug":"czy-zydzi-ukrzyzowali-pana-jezusa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/czy-zydzi-ukrzyzowali-pana-jezusa\/","title":{"rendered":"Czy \u017bydzi ukrzy\u017cowali Pana Jezusa?"},"content":{"rendered":"

Niniejsze uwagi b\u0119d\u0105 dotyczy\u0142y wersetu z Ewangelii Mateusza, w kt\u00f3rym rozmaici antysemici usi\u0142owali znale\u017a\u0107 sankcj\u0119 religijn\u0105 dla swojej postawy niew\u0105tpliwie niezgodnej z wiar\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Chodzi o werset: „A ca\u0142y lud zawo\u0142a\u0142: Krew Jego na nas i na dzieci nasze” (Mt\u00a027,25<\/a>). Jak wiadomo, ostatni Sob\u00f3r powszechny Ko\u015bcio\u0142a katolickiego napi\u0119tnowa\u0142 nadu\u017cywanie s\u0142owa Bo\u017cego dla uzasadnienia antysemityzmu, odrzuci\u0142 te\u017c dwa szczeg\u00f3\u0142owe zarzuty, maj\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142o w przytoczonym wersecie: jakoby \u017bydzi jako nar\u00f3d obarczeni byli odpowiedzialno\u015bci\u0105 za \u015bmier\u0107 Chrystusa oraz jakoby wskutek tego przestali by\u0107 ludem wybranym, stali si\u0119 za\u015b odrzuceni i przekl\u0119ci przez Boga.
\nOto istotny dla naszego tematu fragment soborowej Deklaracji o stosunku Ko\u015bcio\u0142a do religii niechrze\u015bcija\u0144skich<\/i>: „A cho\u0107 w\u0142adze \u017cydowskie wraz ze swoimi zwolennikami domaga\u0142y si\u0119 \u015bmierci Chrystusa, jednak\u017ce to, co pope\u0142niono podczas Jego m\u0119ki, nie mo\u017ce by\u0107 przypisane ani wszystkim bez r\u00f3\u017cnicy \u017bydom w\u00f3wczas \u017cyj\u0105cym, ani \u017bydom dzisiejszym. Chocia\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest nowym Ludem Bo\u017cym, nie nale\u017cy przedstawia\u0107 \u017byd\u00f3w jako odrzuconych ani jako przekl\u0119tych przez Boga, rzekomo na podstawie Pisma \u015awi\u0119tego. Niech\u017ce wi\u0119c troszcz\u0105 si\u0119 wszyscy o to, aby w katechezie i w g\u0142oszeniu s\u0142owa Bo\u017cego nie nauczali niczego, co nie zgadza\u0142oby si\u0119 z prawd\u0105 ewangeliczn\u0105 i z duchem Chrystusowym”. A nieco wy\u017cej Sob\u00f3r powiada, \u017ce mimo nieprzyj\u0119cia Ewangelii przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 tego narodu, mimo nawet aktywnej opozycji wobec jej or\u0119dzia, „\u017bydzi nadal ze wzgl\u0119du na swoich przodk\u00f3w s\u0105 bardzo drodzy Bogu, kt\u00f3ry nigdy nie \u017ca\u0142uje dar\u00f3w i powo\u0142ania” (nr 4).
\nZamiarem moim jest wykaza\u0107 pe\u0142n\u0105 zgodno\u015b\u0107 tej nauki Soboru z Pismem \u015awi\u0119tym. Spr\u00f3buj\u0119 ponadto wydoby\u0107 nieco religijnej g\u0142\u0119bi, jaka si\u0119 zawiera w wersecie Mt\u00a027,25<\/a>.
\nZauwa\u017cmy najpierw, \u017ce pytanie, czy \u017bydzi ukrzy\u017cowali Pana Jezusa, stanowi problem \u015bci\u015ble religijny. Gdyby nie by\u0142 On Synem Bo\u017cym, gdyby chodzi\u0142o tu jedynie o cz\u0142owieka, kt\u00f3rego zamordowano niewinnie, zab\u00f3jstwo to by\u0142oby oczywi\u015bcie, tak jak ka\u017cda zbrodnia, czym\u015b godnym po\u017ca\u0142owania i napi\u0119tnowania. Ale doprawdy przesad\u0105 by\u0142oby poszukiwanie winnych w dwa tysi\u0105ce lat po dokonaniu zbrodni.
\nJe\u015bli za\u015b Chrystus jest Synem Bo\u017cym, powstaje nast\u0119puj\u0105ce pytanie: Jak to mo\u017cliwe, \u017ce wszechmocny Syn Bo\u017cy, przez kt\u00f3rego wszech\u015bwiat zosta\u0142 stworzony, sta\u0142 si\u0119 ofiar\u0105 ludzkiej nienawi\u015bci? Ot\u00f3\u017c Nowy Testament wielokrotnie wskazuje na to, \u017ce umar\u0142 On jako Kto\u015b suwerenny zar\u00f3wno wobec tej nienawi\u015bci, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do Jego ukrzy\u017cowania, jak wobec w\u0142asnej \u015bmierci. Chrystus, w przeciwie\u0144stwie do ka\u017cdego z nas, nie podlega\u0142 konieczno\u015bci \u015bmierci: umar\u0142 nie dlatego, \u017ce musia\u0142, ale dlatego, \u017ce chcia\u0142 odda\u0107 za nas swoje \u017cycie. „Nikt nie ma wi\u0119kszej mi\u0142o\u015bci od tej, gdy kto\u015b \u017cycie swoje oddaje za przyjaci\u00f3\u0142 swoich” (J\u00a015,13<\/a>).
\nTo prawda, \u017ce Chrystus sta\u0142 si\u0119 ofiar\u0105 ludzkiej nienawi\u015bci, ale to w tym sensie, \u017ce suwerennym aktem swej woli zgodzi\u0142 si\u0119 na to, aby wymierzona przeciwko Niemu z\u0142a wola ludzi osi\u0105gn\u0119\u0142a zamierzony skutek. Chrystus w \u017caden spos\u00f3b nie by\u0142 zdeterminowany logik\u0105 wydarze\u0144 (jak to jest z nami, zwyk\u0142ymi lud\u017ami), ale w ka\u017cdym momencie tych wydarze\u0144 w pe\u0142ni dobrowolnie poddawa\u0142 si\u0119 ich logice. W ten spos\u00f3b z w\u0142asnej woli sta\u0142 si\u0119 Ofiar\u0105 za nasze grzechy, a decyzj\u0119 t\u0119 podj\u0105\u0142 w \u015bcis\u0142ej jedno\u015bci z wol\u0105 swojego Ojca: „Ja \u017cycie moje oddaj\u0119 za owce. Mam moc je odda\u0107 i mam moc je zn\u00f3w odzyska\u0107. Taki nakaz otrzyma\u0142em od mojego Ojca” (J\u00a010,17n<\/a>).
\nEwangeli\u015bci wielokrotnie podkre\u015blaj\u0105 ca\u0142kowit\u0105 bezsilno\u015b\u0107 ludzkiej nienawi\u015bci wobec Chrystusa oraz Jego pe\u0142n\u0105 suwerenno\u015b\u0107 wobec wrog\u00f3w. „Porwali Go z miejsca, wyrzucili Go z miasta i wyprowadzili a\u017c na stok g\u00f3ry, na kt\u00f3rej ich miasto by\u0142o zbudowane, aby Go str\u0105ci\u0107. On jednak przeszed\u0142szy po\u015br\u00f3d nich oddali\u0142 si\u0119” (\u0141k\u00a04,29n<\/a>). „Zamierzali Go pojma\u0107, jednak\u017ce nikt nie podni\u00f3s\u0142 na Niego r\u0119ki, poniewa\u017c godzina Jego jeszcze nie nadesz\u0142a” (J\u00a07,30<\/a>). „I znowu starali si\u0119 Go pojma\u0107, ale On uszed\u0142 z ich r\u0105k” (J\u00a010,39<\/a>; por. 7,44<\/a>; 8,59<\/a>; 10,31<\/a>).
\nKr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, \u015bmier\u0107 Chrystusa na krzy\u017cu by\u0142a przede wszystkim dzie\u0142em niepoj\u0119tej, wprost szalonej mi\u0142o\u015bci Boga do ludzi: „Tak B\u00f3g umi\u0142owa\u0142 \u015bwiat, \u017ce Syna swego Jednorodzonego da\u0142, aby ka\u017cdy, kto w Niego wierzy, nie zgin\u0105\u0142, ale mia\u0142 \u017cycie wieczne” (J\u00a03,16<\/a>). Natomiast Chrystus przez swoj\u0105 \u015bmier\u0107 odda\u0142 si\u0119 ca\u0142kowicie nie tylko nam, ale r\u00f3wnie\u017c swemu Ojcu. Szczeg\u00f3lnie wyra\u017anie sformu\u0142owano to w Li\u015bcie do Filipian: Ten, kt\u00f3ry jest „na r\u00f3wni z Bogiem”, „uni\u017cy\u0142 samego siebie, stawszy si\u0119 pos\u0142usznym a\u017c do \u015bmierci, i to \u015bmierci krzy\u017cowej” (2,6.8<\/a>).
\nWarto tu przypomnie\u0107, \u017ce dok\u0142adnie odwrotnie post\u0119puje szatan, kt\u00f3ry, chc\u0105c sk\u0142\u00f3ci\u0107 nas z Bogiem, przed nami oskar\u017ca Boga (Rdz\u00a03,5<\/a>), przed Bogiem za\u015b oskar\u017ca nas (Hi\u00a01,9-11<\/a>).
\nChrystusa jednak zamordowali ludzie. I oczywi\u015bcie to nie B\u00f3g popchn\u0105\u0142 ludzi do tego, \u017ceby oni tak uczynili. B\u00f3g jedynie dopu\u015bci\u0142 do tego, \u017ceby ich nienawi\u015b\u0107 wyrazi\u0142a si\u0119 w zbrodniczym czynie. Ot\u00f3\u017c Nowy Testament wyra\u017anie sugeruje, \u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 za t\u0119 zbrodni\u0119 ponosz\u0105 wszyscy, \u017bydzi i poganie, ca\u0142a ludzko\u015b\u0107: „Zeszli si\u0119 bowiem rzeczywi\u015bcie w tym mie\u015bcie przeciw \u015bwi\u0119temu S\u0142udze Twemu, Jezusowi, kt\u00f3rego nama\u015bci\u0142e\u015b, Herod i Poncjusz Pi\u0142at, z poganami i pokoleniami Izraela, aby uczyni\u0107 to, co r\u0119ka Twoja i my\u015bl zamierzy\u0142y” (Dz\u00a04,27n<\/a>).
\nR\u00f3wnie\u017c werset Mt\u00a027,25<\/a> w zamiarze Ewangelisty, ma s\u0142u\u017cy\u0107 wyra\u017ceniu prawdy, \u017ce win\u0119 za \u015bmier\u0107 Chrystusa ponosi ca\u0142a ludzko\u015b\u0107. Mianowicie werset ten stanowi po\u0142ow\u0119 fragmentu, kt\u00f3rego ca\u0142o\u015b\u0107 podkre\u015bla t\u0119 w\u0142a\u015bnie powszechno\u015b\u0107 winy. Przy czym zar\u00f3wno poga\u0144ski uczestnik zbrodni – Pi\u0142at, jak zgromadzeni przed jego pa\u0142acem \u017bydzi czuj\u0105 si\u0119 ca\u0142kowicie niewinni i wyra\u017caj\u0105 to na zewn\u0105trz. Najpierw Pi\u0142at umywa ob\u0142udnie r\u0119ce, \u017ceby – wbrew faktom – zamanifestowa\u0107, \u017ce nie uczestniczy w tej zbrodni. Nast\u0119pnie „ca\u0142y lud zawo\u0142a\u0142: Krew Jego na nas i na dzieci nasze” (Mt\u00a027,24n<\/a>). Okrzyk ten wyra\u017ca ugruntowane przekonanie tych ludzi, \u017ce Jezusowi \u015bmier\u0107 si\u0119 nale\u017cy. Ludzie, kt\u00f3rzy tak wo\u0142ali, chcieli zamanifestowa\u0107 w ten spos\u00f3b, i\u017c nie maj\u0105 \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, \u017ce maj\u0105 racj\u0119, \u017c\u0105daj\u0105c ukrzy\u017cowania.
\nI poganin Pi\u0142at, i przedstawiciele ludu \u017cydowskiego stan\u0119li w ten spos\u00f3b – to ma\u0142o wa\u017cne, \u015bwiadomie czy bezwiednie przeciwko s\u0142owu Bo\u017cemu. Pi\u0142at jakby przedrze\u017ania gest nakazany przez Prawo Moj\u017ceszowe na okoliczno\u015b\u0107 morderstwa, kt\u00f3rego sprawca nie zosta\u0142 wykryty: „Wszyscy starsi miasta, kt\u00f3re le\u017cy najbli\u017cej zamordowanego, umyj\u0105 r\u0119ce nad ja\u0142owic\u0105, kt\u00f3rej kark z\u0142amano w rzece, i powiedz\u0105 te s\u0142owa: \u00abNasze r\u0119ce tej krwi nie wyla\u0142y, a oczy nasze jej nie widzia\u0142y. Panie, oczy\u015b\u0107 z winy lud sw\u00f3j, Izraela, kt\u00f3rego\u015b wybawi\u0142, i nie obarczaj krwi\u0105 niewinn\u0105 ludu swego Izraela\u00bb. I odpuszczona b\u0119dzie im ta krew” (Pwt\u00a021,6-8<\/a>).
\nMi\u0119dzy Pi\u0142atem i owymi starszymi miasta zachodzi jednak ta „drobna” r\u00f3\u017cnica, \u017ce morderca jest znany, a jest nim on sam, przy czym jest on a\u017c tak bezczelny, \u017ce umywa r\u0119ce, zanim jeszcze zbrodnia zosta\u0142a dope\u0142niona. Pi\u0142at nawet nie usi\u0142uje ukrywa\u0107 swojego prze\u015bwiadczenia o niewinno\u015bci Skaza\u0144ca, chcia\u0142by tylko odzyska\u0107 w\u0142asn\u0105 niewinno\u015b\u0107 za pomoc\u0105 magicznego gestu.
\nR\u00f3wnie\u017c lud zachowuje si\u0119 bezbo\u017cnie. Na t\u0119 godzin\u0119 ciemno\u015bci opu\u015bci\u0142 go l\u0119k, kt\u00f3rego pe\u0142na jest dusza \u017cydowska i kt\u00f3rego \u015bwiadectwa ci\u0105gle spotykamy na kartach Starego Testamentu: l\u0119k przed splamieniem si\u0119 krwi\u0105 niewinn\u0105. Przecie\u017c ju\u017c Kainowi powiedzia\u0142 B\u00f3g, \u017ce „krew brata twego g\u0142o\u015bno wo\u0142a ku Mnie z ziemi” (Rdz\u00a04,10<\/a>). Nie ma narodu, w kt\u00f3rym mocniej u\u015bwiadamiano by sobie, \u017ce sam B\u00f3g stoi na stra\u017cy ludzkiego \u017cycia i Jemu samemu nara\u017ca si\u0119 ka\u017cdy, kto przelewa krew niewinn\u0105. Czytamy o tym zar\u00f3wno w tek\u015bcie przymierza, kt\u00f3re B\u00f3g zawar\u0142 z Noem, ojcem wszystkich narod\u00f3w (Rdz\u00a09,5n<\/a>), jak w Prawie Moj\u017ceszowym, i to nie tylko w Dekalogu (np. Lb\u00a035,33<\/a>). Kiedy na przyk\u0142ad braci J\u00f3zefa spotykaj\u0105 w Egipcie k\u0142opoty, Ruben – nawiasem m\u00f3wi\u0105c, w\u0142a\u015bnie ten spo\u015br\u00f3d braci, kt\u00f3ry stara\u0142 si\u0119 go ocali\u0107 – widzi w tym rachunek za zbrodni\u0119: „Oto teraz \u017c\u0105da si\u0119 odpowiedzialno\u015bci za jego krew” (Rdz\u00a042,22<\/a>). Nie wiedzia\u0142 bowiem jeszcze o tym, \u017ce szcz\u0119\u015bliwie zbrodnia nie zosta\u0142a dope\u0142niona. \u015awiadectw l\u0119ku przed wylaniem niewinnej krwi znajdziemy w Starym Testamencie kilkadziesi\u0105t. Tymczasem na dziedzi\u0144cu Pi\u0142ata lud zachowuje si\u0119 tak, jakby ten l\u0119k by\u0142 mu zupe\u0142nie nieznany.
\nPoczucie s\u0142uszno\u015bci w \u017c\u0105daniu kary \u015bmierci wzmocnione zosta\u0142o zakl\u0119ciem si\u0119 na w\u0142asne dzieci. To r\u00f3wnie\u017c by\u0142o bezbo\u017cne. Nie wolno przecie\u017c podpowiada\u0107 Bogu, \u017ceby post\u0119powa\u0142 wbrew swoim obyczajom. Ludzie stoj\u0105cy przed siedzib\u0105 namiestnika nie mogli przecie\u017c nie zna\u0107 s\u0142\u00f3w proroka Ezechiela: „Syn nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za win\u0119 swego ojca ani ojciec – za win\u0119 swego syna. Sprawiedliwo\u015b\u0107 sprawiedliwego jemu zostanie przypisana, wyst\u0119pek za\u015b wyst\u0119pnego na niego spadnie” (Ez\u00a018,20<\/a>). Zauwa\u017cmy na marginesie, \u017ce ten, kto – powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na zakl\u0119cie t\u0142umu, stoj\u0105cego na dziedzi\u0144cu Pi\u0142ata – obarcza nar\u00f3d \u017cydowski odpowiedzialno\u015bci\u0105 za \u015bmier\u0107 Chrystusa, zak\u0142ada w ten spos\u00f3b, \u017ce B\u00f3g zmienia swoje obyczaje pod wp\u0142ywem niegodziwych \u017c\u0105da\u0144 cz\u0142owieka.
\nJest rzecz\u0105 niezwykle intryguj\u0105c\u0105, \u017ce informacja o obmyciu r\u0105k przez Pi\u0142ata oraz okrzyk t\u0142umu zapisane s\u0105 wy\u0142\u0105cznie w Ewangelii Mateusza, a wi\u0119c w tej Ewangelii, kt\u00f3ra by\u0142a przeznaczona szczeg\u00f3lnie dla \u017byd\u00f3w. Zagadka wyja\u015bnia si\u0119 w \u015bwietle pierwszych rozdzia\u0142\u00f3w Dziej\u00f3w Apostolskich, gdzie przedstawia si\u0119 rozw\u00f3j chrze\u015bcija\u0144stwa w\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w. Ot\u00f3\u017c okazuje si\u0119, \u017ce g\u0142oszenie winy za \u015bmier\u0107 Chrystusa stanowi\u0142o \u017celazny element katechezy apostolskiej dla \u017byd\u00f3w. Katecheza opiera\u0142a si\u0119 na budowaniu kontrastu mi\u0119dzy ludzkim grzechem i mi\u0142osierdziem Boga, mi\u0119dzy \u015bmierciono\u015bnym charakterem naszego z\u0142a i \u017cyciodajnym charakterem zmartwychwstania Chrystusa. W pierwszych pi\u0119ciu rozdzia\u0142ach Dziej\u00f3w Apostolskich motyw ten pojawia si\u0119 a\u017c pi\u0119\u0107 razy (Dz\u00a02,23n.36<\/a>; 3,13-19<\/a>; 4,10<\/a>; 5,28-31<\/a>).
\nPrzypatrzmy si\u0119 tej katechezie: „M\u0119\u017cowie izraelscy, s\u0142uchajcie tego, co m\u00f3wi\u0119: Jezusa Nazarejczyka (…) tego M\u0119\u017ca, kt\u00f3ry z woli, postanowienia i przewidzenia Bo\u017cego zosta\u0142 wydany, przybili\u015bcie r\u0119kami bezbo\u017cnych do krzy\u017ca i zabili\u015bcie. Lecz B\u00f3g wskrzesi\u0142 Go, zerwawszy wi\u0119zy \u015bmierci, gdy\u017c niemo\u017cliwe by\u0142o, aby ona panowa\u0142a nad Nim. (…) Gdy to us\u0142yszeli, przej\u0119li si\u0119 do g\u0142\u0119bi serca. \u00abC\u00f3\u017c mamy czyni\u0107, bracia?\u00bb – zapytali Piotra i pozosta\u0142ych Aposto\u0142\u00f3w. \u00abNawr\u00f3\u0107cie si\u0119 – powiedzia\u0142 do nich Piotr – i niech ka\u017cdy z was ochrzci si\u0119 w imi\u0119 Jezusa Chrystusa na odpuszczenie grzech\u00f3w waszych, a we\u017amiecie w darze Ducha \u015awi\u0119tego. Bo dla was jest obietnica i dla dzieci waszych, i dla wszystkich, kt\u00f3rzy s\u0105 daleko, a kt\u00f3rych powo\u0142a Pan B\u00f3g nasz\u00bb” (Dz\u00a02,22-24.37-39<\/a>).
\nTekst ten dzieli przepa\u015b\u0107 od antysemickich zarzut\u00f3w, i\u017c \u017bydzi zabili Chrystusa. Po pierwsze, nie jest to mowa pot\u0119piaj\u0105ca „tych innych”, kt\u00f3rych uzna\u0142o si\u0119 za gruntownie z\u0142ych, niezdolnych do nawr\u00f3cenia i przekl\u0119tych; jest to wezwanie, skierowane do grzesznik\u00f3w, aby si\u0119 nawr\u00f3cili. Po wt\u00f3re, przemawia Piotr, syn ludu \u017cydowskiego, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c po otwarciu bram Ko\u015bcio\u0142a dla pogan pozosta\u0142 Aposto\u0142em \u017byd\u00f3w (Ga\u00a02,7n<\/a>), a przemawia w duchu mi\u0142o\u015bci do swoich rodak\u00f3w. Po trzecie, grzech zab\u00f3jstwa Chrystusa streszcza tutaj ca\u0142\u0105 w og\u00f3le ludzk\u0105 grzeszno\u015b\u0107, a nie jest traktowany jako plama wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ca jak\u0105\u015b poszczeg\u00f3ln\u0105 grup\u0119 ludzi. Po czwarte, oskar\u017cenie o ten grzech stanowi punkt wyj\u015bcia dla og\u0142oszenia Bo\u017cego mi\u0142osierdzia, kt\u00f3rego gwarancj\u0105 jest zmartwychwstanie; tymczasem antysemicki zarzut, i\u017c \u017bydzi zabili Chrystusa, formu\u0142owany jest jako teza ko\u0144cowa, s\u0142u\u017c\u0105ca do budowania mur\u00f3w wrogo\u015bci, kt\u00f3re Chrystus przyszed\u0142 w\u0142a\u015bnie zburzy\u0107 (por. Ef\u00a02,14<\/a>). Po pi\u0105te, Piotr przemawia do pokolenia, za kt\u00f3rego dni Chrystus zosta\u0142 ukrzy\u017cowany, i nic nie m\u00f3wi o dziedziczeniu winy, m\u00f3wi natomiast wyra\u017anie o dziedziczeniu obietnicy: „Bo dla was jest obietnica i dla dzieci waszych” (Dz\u00a02,39<\/a>).
\nDodajmy, \u017ce w katechezie apostolskiej, kierowanej do \u015bwiadk\u00f3w i uczestnik\u00f3w zab\u00f3jstwa Chrystusa, wskazuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na okoliczno\u015bci \u0142agodz\u0105ce. Dotycz\u0105 one nawet przyw\u00f3dc\u00f3w, a wi\u0119c ludzi szczeg\u00f3lnie odpowiedzialnych za doprowadzenie do Jego ukrzy\u017cowania: „Lecz teraz wiem, bracia, \u017ce dzia\u0142ali\u015bcie w nie\u015bwiadomo\u015bci, tak samo jak zwierzchnicy wasi” (Dz\u00a03,17<\/a>).
\nNatomiast zmartwychwstanie Chrystusa oraz Jego wywy\u017cszenie przedstawiane s\u0105 w tej katechezie jako dalszy ci\u0105g historii zbawienia, jakiego dokonuje B\u00f3g dla Izraela: „B\u00f3g naszych ojc\u00f3w wskrzesi\u0142 Jezusa, kt\u00f3rego stracili\u015bcie, zawiesiwszy na drzewie. B\u00f3g wywy\u017cszy\u0142 Go na prawic\u0119 swoj\u0105 jako W\u0142adc\u0119 i Zbawiciela, aby da\u0107 Izraelowi nawr\u00f3cenie i odpuszczenie grzech\u00f3w” (Dz\u00a05,30n<\/a>).
\nZobaczmy teraz, jak temat ten zosta\u0142 przedstawiony w Ewangelii \u0141ukasza, kt\u00f3ra zosta\u0142a napisana w kr\u0119gu Paw\u0142a, Aposto\u0142a pogan. Nie wspomniano tu o zakl\u0119ciu ludu, nie l\u0119kaj\u0105cego si\u0119 wzi\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015bci za niewinn\u0105 krew Chrystusa. \u0141ukasz m\u00f3wi natomiast o wsp\u00f3\u0142czuciu, jakim otoczy\u0142y Skaza\u0144ca niewiasty jerozolimskie. Prawdopodobnie ma racj\u0119 \u015bw. Beda (Wyk\u0142ad Ewangelii \u0141ukasza<\/i>, rozdz. 93), kt\u00f3ry w Szymonie z Cyreny widzi przedstawiciela pogan, niewiasty za\u015b reprezentowa\u0142yby w ten spos\u00f3b \u017cyczliwych Skaza\u0144cowi \u017byd\u00f3w. Zatem ca\u0142y fragment \u0141k 23,26-31 by\u0142by odwrotn\u0105 stron\u0105 fragmentu Mt\u00a027,24-26<\/a>.
\nRzecz jasna, pomoc i wsp\u00f3\u0142czucie, okazane Chrystusowi przez przedstawicieli pogan i \u017byd\u00f3w, nie mog\u0142y by\u0107 skuteczne, jako \u017ce przychodzi\u0142y od grzesznik\u00f3w. W gruncie rzeczy to nie Szymon z Cyreny okazywa\u0142 mi\u0142osierdzie Chrystusowi (zreszt\u0105 do tego przymuszony), ale na odwr\u00f3t: to Chrystus okazywa\u0142 w\u00f3wczas niesko\u0144czone mi\u0142osierdzie Szymonowi, gdy\u017c w\u0142a\u015bnie dokonywa\u0142 jego odkupienia na \u017cycie wieczne. Podobnie bardziej na wsp\u00f3\u0142czucie zas\u0142ugiwa\u0142y pocieszycielki ni\u017c Skazaniec, kt\u00f3rego one pociesza\u0142y (\u0141k\u00a023,27<\/a>). M\u0119ka i \u015bmier\u0107 nie mog\u0142y bowiem zniszczy\u0107 w Chrystusie ani Jego sprawiedliwo\u015bci, ani Jego jedno\u015bci z Ojcem, zwyk\u0142y za\u015b cz\u0142owiek – dop\u00f3ki nie odnajdzie Chrystusa jako Dawcy \u017cycia – nosi w sobie \u015bmier\u0107 wieczn\u0105, kt\u00f3ra rozci\u0105ga ostateczn\u0105 w\u0142adz\u0119 nad sensem jego \u017cycia, a tak\u017ce nad jego dzie\u0107mi, kt\u00f3re podobnie jak on sam podlegaj\u0105 grzechowi. Taki wydaje si\u0119 – niezale\u017cnie od r\u00f3\u017cnych wyja\u015bnie\u0144 historycznych – najg\u0142\u0119bszy sens ca\u0142ej przemowy Chrystusa do kobiet jerozolimskich.
\nW Ewangelii \u0141ukasza – co jeszcze wa\u017cniejsze – znajduje si\u0119 modlitwa Ukrzy\u017cowanego za swoich morderc\u00f3w: „Ojcze, przebacz im, bo nie wiedz\u0105, co czyni\u0105” (23,34<\/a>). Z perspektywy wiary chrze\u015bcija\u0144skiej jest wi\u0119c rzecz\u0105 nadzwyczaj ryzykown\u0105 twierdzi\u0107, \u017ce historyczny grzech zab\u00f3jstwa Chrystusa wci\u0105\u017c jeszcze nie zosta\u0142 odpuszczony, a nawet \u017ce podlega dziedziczeniu. Znaczy\u0142oby to bowiem, \u017ce modlitwa Chrystusa by\u0142a w\u0142a\u015bciwie pozorna albo \u017ce okaza\u0142a si\u0119 nieskuteczna. Chrze\u015bcijanin nie mo\u017ce mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, \u017ce te s\u0142owa Chrystusa mia\u0142y w sobie niesko\u0144czenie wi\u0119cej mocy ni\u017c nieszcz\u0119sne zakl\u0119cie, jakie wypowiedzia\u0142 t\u0142um na dziedzi\u0144cu u Pi\u0142ata.
\nZbrodnia zab\u00f3jstwa Chrystusa ma jeszcze wymiar ponadhistoryczny, dostrzegalny tylko oczami wiary. Mianowicie dane biblijne upowa\u017cniaj\u0105 nas do twierdzenia, \u017ce zab\u00f3jcami Chrystusa jeste\u015bmy w\u0142a\u015bciwie my wszyscy, zabijamy Go mianowicie naszymi grzechami. W Li\u015bcie do Hebrajczyk\u00f3w czytamy o chrze\u015bcijanach, kt\u00f3rzy „krzy\u017cuj\u0105 w sobie Syna Bo\u017cego i wystawiaj\u0105 Go na po\u015bmiewisko” (6,6<\/a>).
\nAutor Listu do Hebrajczyk\u00f3w powraca do tego tematu kilka rozdzia\u0142\u00f3w dalej, m\u00f3wi\u0105c dobitniej: „Kto przekracza Prawo Moj\u017ceszowe, ponosi \u015bmier\u0107 bez mi\u0142osierdzia na podstawie [zeznania] dw\u00f3ch albo trzech \u015bwiadk\u00f3w. Pomy\u015blcie, o ile\u017c surowszej kary stanie si\u0119 winien ten, kto by podepta\u0142 Syna Bo\u017cego i zbezcze\u015bci\u0142 krew Przymierza, przez kt\u00f3r\u0105 zosta\u0142 u\u015bwi\u0119cony, i obel\u017cywie zachowa\u0142 si\u0119 wobec Ducha \u0142aski” (10,28n<\/a>).
\nNatomiast w apokaliptycznej wizji Chrystusa powracaj\u0105cego w chwale wina za ukrzy\u017cowanie przypisana zosta\u0142a wszystkim narodom: „Oto nadchodzi z ob\u0142okami, i ujrzy Go wszelkie oko i wszyscy, kt\u00f3rzy Go przebili. I b\u0119d\u0105 Go op\u0142akiwa\u0107 wszystkie pokolenia ziemi” (Ap\u00a01,7<\/a>).
\nZatem legenda Quo vadis<\/i>, a nade wszystko nabo\u017ce\u0144stwo Drogi Krzy\u017cowej, w kt\u00f3rym tak cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119 nam o naszej odpowiedzialno\u015bci za \u015bmier\u0107 Chrystusa, nie jest sentymentalnym wymys\u0142em. Korze\u0144 tej intuicji jest autentycznie biblijny.
\nO. Jacek Salij \u2013 \u201ePoszukiwania w wierze\u201d<\/i>
\n