{"id":311,"date":"2017-07-23T13:52:23","date_gmt":"2017-07-23T11:52:23","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=311"},"modified":"2017-07-23T13:52:23","modified_gmt":"2017-07-23T11:52:23","slug":"wojna-religijna-we-wlasnym-domu-swiadkowie-jehowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wojna-religijna-we-wlasnym-domu-swiadkowie-jehowy\/","title":{"rendered":"Wojna religijna we w\u0142asnym domu. \u015awiadkowie Jehowy"},"content":{"rendered":"

Kto da\u0142 \u015bwiadkom Jehowy moralne prawo do rozbijania rodzin? Co ja mam zrobi\u0107, gdy \u017cona moja zosta\u0142a \u015bwiadkiem Jehowy? Przez ostatnie dwa lata wci\u0105\u017c musz\u0119 z ni\u0105 walczy\u0107 o to, w jakim duchu maj\u0105 by\u0107 wychowywane nasze dzieci. Ze swoich zebra\u0144 z „Sali Kr\u00f3lestwa” przynosi coraz to nowe twierdzenia, cz\u0119sto s\u0105 to cytaty z Pisma \u015awi\u0119tego, kt\u00f3re j\u0105 ustawiaj\u0105 przeciwko mnie. Ja, wierz\u0105cy i praktykuj\u0105cy katolik, jestem w jej oczach niewierz\u0105cym. \u015amie nawet cytowa\u0107 mi Aposto\u0142a Paw\u0142a: „U\u015bwi\u0119ca si\u0119 bowiem m\u0105\u017c niewierz\u0105cy dzi\u0119ki swej \u017conie” (1\u00a0Kor\u00a07,14<\/a>), t\u0142umacz\u0105c mi, \u017ce ona nasz zwi\u0105zek u\u015bwi\u0119ca i ma prawo do przekazywania swojej wiary. \u017baden z moich argument\u00f3w nie ma w jej oczach jakiejkolwiek warto\u015bci. \u017bona uwa\u017ca, \u017ce ma jedyn\u0105 racj\u0119, i wszystko, co przeczyta\u0142a w „Stra\u017cnicy”, jest dla niej dogmatem. Moje argumenty zbija cytatem z Pisma \u015awi\u0119tego albo tym, czego si\u0119 nauczy\u0142a ze „Stra\u017cnicy”, a gdy jedno lub drugie da si\u0119 obali\u0107, ona i tak wie, \u017ce ma racj\u0119.<\/i>
\nJu\u017c nie wiem, co robi\u0107. Jestem ca\u0142y obola\u0142y i cierpi\u0105cy. Przecie\u017c to wszystko dzieje si\u0119 w moim ma\u0142\u017ce\u0144stwie i w mojej rodzinie, w moim mieszkaniu. Wywalczy\u0142em sobie prawo do wychowania dzieci w wierze katolickiej, w kt\u00f3rej przecie\u017c wzi\u0119li\u015bmy \u015blub. Ale jest to rozwi\u0105zanie si\u0142owe, a \u017cona przecie\u017c i tak b\u0119dzie przemyca\u0142a dzieciom swoj\u0105 nauk\u0119. Zreszt\u0105 otwarcie twierdzi, \u017ce czeka na ich pe\u0142noletnio\u015b\u0107.<\/i>
\nProsz\u0119 mi wierzy\u0107, \u017ce chwilami ju\u017c nie mam si\u0142y i najch\u0119tniej wzi\u0105\u0142bym rozw\u00f3d. Przed takim rozwi\u0105zaniem powstrzymuje mnie moja wiara, mi\u0142o\u015b\u0107 do dzieci i do \u017cony – bo przecie\u017c nadal j\u0105 kocham (ona te\u017c deklaruje swoj\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107) – a tak\u017ce obowi\u0105zek w\u0142a\u015bciwego wychowania moich dzieci. Jednak bardzo si\u0119 boj\u0119, \u017ce nie ud\u017awign\u0119 ju\u017c tego krzy\u017ca i \u017ce w ko\u0144cu rzeczywi\u015bcie si\u0119 rozwiod\u0119.<\/i>
\nAktualnie razem z \u017con\u0105 chodzimy do psychologa, ale jak widz\u0119, jest to chyba leczenie objaw\u00f3w, a nie przyczyn tego z\u0142a, kt\u00f3re dzieje si\u0119 w naszym ma\u0142\u017ce\u0144stwie.<\/i>
\nEfektem tych wszystkich zdarze\u0144 jest nerwica serca i rodz\u0105ca si\u0119 obsesja na punkcie \u015bwiadk\u00f3w Jehowy. W tej chwili byle g\u0142upstwo wyprowadza mnie z r\u00f3wnowagi, a nienawi\u015b\u0107 do sekty cz\u0119sto przelewam na moj\u0105 \u017con\u0119.<\/i>
\nProsz\u0119, aby ten list by\u0142 przestrog\u0105 dla ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty wierz\u0105cych w Ko\u015bciele, i nie tylko w Ko\u015bciele katolickim. Nie chc\u0119, aby to, co mnie dotkn\u0119\u0142o, by\u0142o udzia\u0142em innych ludzi. Codziennie przebaczam i staram si\u0119 przebacza\u0107 sprawcom mojej udr\u0119ki (znam ich osobi\u015bcie) i uszanowa\u0107 ich w mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego, ale nienawi\u015b\u0107 i \u017c\u00f3\u0142\u0107 te\u017c si\u0119 wylewa, a wtedy wszystko od\u017cywa na nowo.<\/i>
\nMam za sob\u0105 wiele rozm\u00f3w z m\u0119\u017cami i \u017conami, kt\u00f3rzy znale\u017ali si\u0119 w podobnej sytuacji. Ilekro\u0107 jedno z ma\u0142\u017conk\u00f3w zosta\u0142o \u015bwiadkiem Jehowy, adwentyst\u0105 lub zielono\u015bwi\u0105tkowcem, a drugie nie chce ulegle zgodzi\u0107 si\u0119 na jednostronne narzucenie ca\u0142ej rodzinie licznych konsekwencji, jakie z tej decyzji wynikaj\u0105 – w rodzinie zaczyna dzia\u0107 si\u0119 w\u0142a\u015bnie co\u015b takiego, jak to Pan opisa\u0142.
\nLudzie, kt\u00f3rzy do mnie przychodz\u0105 z tym problemem, wci\u0105\u017c m\u00f3wi\u0105 ponadto o czym\u015b, o czym Pan w swoim li\u015bcie nie wspomina. Mianowicie zwi\u0105zanie si\u0119 wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka ze \u015bwiadkami Jehowy lub inn\u0105 tego rodzaju grup\u0105 niemal automatycznie izoluje ich rodzin\u0119 od krewnych i znajomych. To nie jest nawet tak, \u017ce zainteresowania takiego nowego adepta jehowit\u00f3w czy adwentyst\u00f3w s\u0105 monotematycznie religijne. Takiego cz\u0142owieka praktycznie nie interesuj\u0105 bowiem pytania o sens \u017cycia, nie da si\u0119 z nim rozmawia\u0107 nawet na temat Boga i Jego doskona\u0142o\u015bci ani na temat pog\u0142\u0119biania si\u0119 w \u017cyciu modlitwy. Jedyne, co go naprawd\u0119 interesuje i o czym wy\u0142\u0105cznie chce m\u00f3wi\u0107, to polemiczna wobec wiary katolickiej doktryna jego sekty. Nic zatem dziwnego, \u017ce ludzi m\u0119cz\u0105 sytuacje towarzyskie, w kt\u00f3rych niemo\u017cliwa jest zwyczajna rozmowa na r\u00f3\u017cne tematy – i unikaj\u0105 takiej rodziny. (\u017bona zapewne niewiele si\u0119 tym przejmuje, bo staj\u0105c si\u0119 \u015bwiadkiem Jehowy, znalaz\u0142a sobie nowe \u015brodowisko, kt\u00f3rego monotematyczno\u015b\u0107 nie tylko jej nie przeszkadza, ale nawet j\u0105 fascynuje).
\nTen proces izolowania si\u0119 od dotychczasowego \u015brodowiska dokonuje si\u0119 niezale\u017cnie od tego, czy wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conek jest katolikiem, cz\u0142onkiem jakiego\u015b innego wyznania, czy te\u017c cz\u0142owiekiem religijnie oboj\u0119tnym lub zgo\u0142a niewierz\u0105cym.
\nJednak nie tylko znajomi powoli izoluj\u0105 si\u0119 od takiej rodziny. R\u00f3wnie\u017c ona sama – chce czy nie chce – stopniowo oddala si\u0119 od spo\u0142ecze\u0144stwa. Jak to si\u0119 dzieje, \u017ce przynale\u017cno\u015b\u0107 tylko jednego ze wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conk\u00f3w realnie ogarnia ca\u0142\u0105 rodzin\u0119, r\u00f3wnie\u017c tych jej cz\u0142onk\u00f3w, kt\u00f3rym doktryna \u015bwiadk\u00f3w Jehowy jest gruntownie obca? Spr\u00f3buj\u0119 to pokaza\u0107 na paru konkretnych przyk\u0142adach.
\nDomy\u015blam si\u0119, \u017ce Wasze dzieci maj\u0105 choink\u0119 na Bo\u017ce Narodzenie, jad\u0105 na imieniny do swojej babci lub dziadka, \u017ce w dzie\u0144 Wszystkich \u015awi\u0119tych idzie Pan ze swoimi dzie\u0107mi na groby bliskich, \u017ce stara si\u0119 Pan zaprowadzi\u0107 je czasem na jak\u0105\u015b uroczysto\u015b\u0107 regionaln\u0105 lub patriotyczn\u0105. Ot\u00f3\u017c ka\u017cd\u0105 z tych sytuacji Pa\u0144ska \u017cona ocenia jako uleganie zwyczajom poga\u0144skim i ba\u0142wochwalczym, i Wasze dzieci o tym wiedz\u0105. Tote\u017c uczestnictwo w tych uroczysto\u015bciach musi im stwarza\u0107 problemy, jakich inne dzieci nie maj\u0105.
\nNawet dla Pana udzia\u0142 w tych uroczysto\u015bciach staje si\u0119 czym\u015b innym ni\u017c by\u0142 dawniej. Dawniej choinka na Bo\u017ce Narodzenie by\u0142a dla Pana czym\u015b oczywistym, teraz choinka uprzytamnia rozbicie rodziny i mo\u017ce zaczyna Pan pyta\u0107 samego siebie, czy staraj\u0105c si\u0119 o t\u0119 choink\u0119, robi Pan tylko manifestacj\u0119 przeciw swojej \u017conie. A zn\u00f3w zrezygnowa\u0107 z choinki, czy nie b\u0119dzie to z krzywd\u0105 dla dzieci, czy nie o\u015bmieli to \u017cony do nast\u0119pnych oczekiwa\u0144: \u017ceby zniszczy\u0107 krzy\u017c i \u015bwi\u0119te obrazy albo zlikwidowa\u0107 poranny i wieczorny pacierz dzieci? S\u0142owem, i tak \u017ale, i tak niedobrze. I tylko przy\u015bni\u0105 si\u0119 niekiedy cz\u0142owiekowi dawne czasy, kiedy tych wszystkich problem\u00f3w nie by\u0142o.
\nSpr\u00f3bujmy zrozumie\u0107, na czym socjologicznie polega czyje\u015b przej\u015bcie do jehowit\u00f3w, zielono\u015bwi\u0105tkowc\u00f3w czy adwentyst\u00f3w. Kiedy si\u0119 czyta teksty, kolportowane przez te grupy religijne, rzuca si\u0119 w oczy, \u017ce ludzkie spo\u0142ecze\u0144stwo jest tam widziane dychotomicznie: Z jednej strony jest olbrzymia wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi pogr\u0105\u017conych w grzechu i b\u0142\u0119dzie, a zatem zmierzaj\u0105cych do wiecznej zag\u0142ady, z drugiej za\u015b strony s\u0105 \u015bwiadkowie Jehowy albo inna grupa, r\u00f3\u017cni\u0105ca si\u0119 od wszystkich pozosta\u0142ych tak jak \u015bwiat\u0142o od ciemno\u015bci.
\n\u017beby uzyska\u0107 tak dychotomiczny obraz spo\u0142ecze\u0144stwa, wystarczy tylko w dw\u00f3ch miejscach odej\u015b\u0107 od prawdy: Trzeba wytrwale pot\u0119pia\u0107 i oczernia\u0107 tych innych (tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce szczeg\u00f3lnie ulubionym obiektem demonizowania w pismach wymienionych grup religijnych jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki), siebie za\u015b nale\u017cy idealizowa\u0107. Tote\u017c grupy te uwielbiaj\u0105 przedstawia\u0107 si\u0119 jako odnowienie wsp\u00f3lnot pierwszych chrze\u015bcijan, z t\u0105 jednak r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce listy apostolskie wspominaj\u0105 nawet o ci\u0119\u017ckich grzechach, jakie zdarza\u0142y si\u0119 w tamtych wsp\u00f3lnotach, natomiast jehowici oraz inne grupy tego rodzaju s\u0105, rzecz jasna, wolni od jakichkolwiek powa\u017cniejszych grzech\u00f3w. Spontanicznie przypomina si\u0119 to, co Antoni K\u0119pi\u0144ski pisa\u0142 w swojej Schizofrenii<\/i> o nastawieniach urojeniowych w grupach spo\u0142ecznych.
\nCo si\u0119 osi\u0105ga poprzez uwierzenie w ten dychotomiczny opis spo\u0142ecze\u0144stwa? Ogromnie wiele! Skoro \u015bwiat zewn\u0119trzny jest tak g\u0142\u0119boko pogr\u0105\u017cony w niegodziwo\u015bci, to wolno uprawia\u0107 grupowy autyzm: odci\u0105\u0107 si\u0119 od tego \u015bwiata, nie wsp\u00f3\u0142uczestniczy\u0107 w nim, tworzy\u0107 \u015bwiat w\u0142asny. \u015awiat zewn\u0119trzny nie ma w sobie nic, co mog\u0142oby wzbogaci\u0107, nie ma te\u017c w nim nic, co zas\u0142ugiwa\u0142oby na dialog. W \u015bwiecie zewn\u0119trznym dwie tylko rzeczy interesuj\u0105 grup\u0119 autystyczn\u0105: pot\u0119pianie go oraz werbowanie stamt\u0105d nowych cz\u0142onk\u00f3w.
\nZatem to, co si\u0119 dzieje w Pa\u0144skiej rodzinie, to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c konflikt dw\u00f3ch wiar. Bez trudu da si\u0119 pomy\u015ble\u0107 zgodne i szanuj\u0105ce wzajemnie sw\u0105 religijn\u0105 odr\u0119bno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwo mi\u0119dzy wyznawcami wiary katolickiej i lutera\u0144skiej, prawos\u0142awnej czy metodystycznej. Konflikty religijne s\u0105 tam, oczywi\u015bcie, mo\u017cliwe, ale przy dobrej woli obu stron zawsze da si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 jakie\u015b porozumienie. Bo ka\u017cda z wymienionych przed chwil\u0105 grup wyznaniowych oficjalnie wyznaje swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 u\u0142omno\u015b\u0107, \u017cadna z nich nie widzi \u015bwiata w kategoriach bia\u0142o-czarnych, \u017cadna z nich nie lekcewa\u017cy uczestnictwa w kulturze i og\u00f3lnym \u017cyciu spo\u0142ecznym.
\nNatomiast to, co si\u0119 dzieje w Pa\u0144skiej rodzinie, jest to inwazja \u015bwiata autystycznego, kt\u00f3ry zaw\u0142adn\u0105\u0142 ju\u017c jednym z cz\u0142onk\u00f3w rodziny, a chcia\u0142by po\u0142kn\u0105\u0107 ca\u0142\u0105 rodzin\u0119. To zrozumia\u0142e, \u017ce broni si\u0119 Pan przed t\u0105 inwazj\u0105. I zrozumia\u0142e, \u017ce pr\u00f3buje Pan przekona\u0107 \u017con\u0119, aby – skoro zosta\u0142a \u015bwiadkiem Jehowy – pr\u00f3bowa\u0142a nim by\u0107 mniej wi\u0119cej w taki spos\u00f3b, w jaki luteranin jest luteraninem, katolik katolikiem, a kalwinista kalwinist\u0105 – to znaczy bez pot\u0119piania innych, bez pogardy dla tradycji ojczystych, bez izolowania si\u0119 od kultury i zaanga\u017cowa\u0144 spo\u0142ecznych, bez tego potwornego monopolu zainteresowa\u0144 prozelickich, kt\u00f3ry kompromituje nawet sam\u0105 wiar\u0119 w Boga.
\nCo robi\u0107, \u017ceby \u017cona zrozumia\u0142a, \u017ce dokonuje agresji na w\u0142asn\u0105 rodzin\u0119? By\u0107 mo\u017ce powinien Pan skorzysta\u0107 z trzech nast\u0119puj\u0105cych sposob\u00f3w: Po pierwsze, z modlitwy – o tym napisz\u0119 tylko to, \u017ce nie wyobra\u017cam sobie, \u017ceby uda\u0142o si\u0119 Panu przej\u015b\u0107 bezpiecznie przez obecny czas bez wielkiej modlitwy.
\nDruga pot\u0119ga, kt\u00f3ra czyni cuda, to \u015bwiadoma praca nad budowaniem w sobie wi\u0119kszej mi\u0142o\u015bci do \u017cony. Niech to b\u0119dzie mi\u0142o\u015b\u0107 cho\u0107 troch\u0119 podobna do tej mi\u0142o\u015bci, jak\u0105 wobec cz\u0142owieka \u017cywi B\u00f3g. Ot\u00f3\u017c mi\u0142o\u015b\u0107 Boga do nas nigdy nie aprobuje naszych b\u0142\u0119d\u00f3w, wr\u0119cz przeciwnie: w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce nas naprawd\u0119 kocha, B\u00f3g bardzo nie lubi naszych grzech\u00f3w, ale te\u017c w\u0142a\u015bnie dlatego pomaga nam, aby\u015bmy mogli si\u0119 z nich wyzwoli\u0107.
\nA mo\u017ce uda si\u0119 Panu uruchomi\u0107 jako\u015b jeszcze pot\u0119g\u0119 trzeci\u0105, maj\u0105c\u0105 moc przemienia\u0107 ludzkie post\u0119powanie. Mam na my\u015bli pot\u0119g\u0119 humoru. Nieraz dowcipne zauwa\u017cenie jakiego\u015b drobiazgu lub dobrotliwe o\u015bmieszenie jakiego\u015b bezsensu przynosi lepsze skutki ni\u017c u\u017cycie czo\u0142gu.
\nReligijne rozmowy te\u017c maj\u0105 sens, ale tylko w niewielkim stopniu. Powinien Pan osobi\u015bcie dobrze pozna\u0107 te prawdy wiary katolickiej, kt\u00f3re s\u0105 zwalczane przez \u015bwiadk\u00f3w Jehowy – i nieraz warto b\u0119dzie z tej wiedzy skorzysta\u0107. Nale\u017cy jednak unika\u0107 takich dyskusji religijnych, kiedy \u017cona przemienia si\u0119 w ta\u015bm\u0119 magnetofonow\u0105, kt\u00f3ra zosta\u0142a zaprogramowana podczas studiowania „Stra\u017cnicy”, i w og\u00f3le nie s\u0142ucha podawanych jej argument\u00f3w albo tylko udaje, \u017ce s\u0142ucha. Zreszt\u0105 Pan sam ju\u017c dobrze wie, \u017ce rozmowy w takiej sytuacji maj\u0105 niewiele sensu.
\nNatomiast znacznie wi\u0119cej m\u00f3g\u0142by Pan zwraca\u0107 swojej \u017conie uwag\u0119 na socjologiczne i psychologiczne mechanizmy, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do kryzysu Waszej rodziny. Zw\u0142aszcza nigdy za ma\u0142o zwracania uwagi na autystyczny i izoluj\u0105cy od spo\u0142ecze\u0144stwa charakter organizacji \u015bwiadk\u00f3w Jehowy.
\nCzy wolno w sytuacji takiej wojny religijnej opu\u015bci\u0107 swojego wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka? Jak wiadomo, Ko\u015bci\u00f3\u0142, cho\u0107 z wielkim b\u00f3lem, dopuszcza separacj\u0119 ma\u0142\u017conk\u00f3w. Kanon 1153 m\u00f3wi o tym nast\u0119puj\u0105co: „Je\u015bli jedno z ma\u0142\u017conk\u00f3w stanowi \u017ar\u00f3d\u0142o powa\u017cnego niebezpiecze\u0144stwa dla duszy lub cia\u0142a drugiej strony albo dla potomstwa, lub w inny spos\u00f3b czyni zbyt trudnym \u017cycie wsp\u00f3lne, tym samym daje drugiej stronie zgodn\u0105 z prawem przyczyn\u0119 odej\u015bcia, b\u0105d\u017a na mocy dekretu ordynariusza miejsca, b\u0105d\u017a te\u017c gdy niebezpiecze\u0144stwo jest bezpo\u015brednie, r\u00f3wnie\u017c w\u0142asn\u0105 powag\u0105”.
\nNiech Pan robi jednak naprawd\u0119 wszystko, \u017ceby nie korzysta\u0107 z tego rozwi\u0105zania. Serdecznie si\u0119 pomodl\u0119 za Pana o wiele m\u0105dro\u015bci i cierpliwo\u015bci. Ufam, \u017ce r\u00f3wnie\u017c czytelnicy niniejszego tekstu pomodl\u0105 si\u0119 za Pana, za Pa\u0144sk\u0105 \u017con\u0119 oraz za inne ma\u0142\u017ce\u0144stwa, znajduj\u0105ce si\u0119 w podobnej sytuacji.
\nO. Jacek Salij OP,\u00a0Nadzieja poddawana pr\u00f3bom,
\nW drodze \u2013\u00a0Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikan\u00f3w<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kto da\u0142 \u015bwiadkom Jehowy moralne prawo do rozbijania rodzin? Co ja mam zrobi\u0107, gdy \u017cona moja zosta\u0142a \u015bwiadkiem Jehowy? Przez ostatnie dwa lata wci\u0105\u017c musz\u0119 z ni\u0105 walczy\u0107 o to, w jakim duchu maj\u0105 by\u0107 wychowywane nasze dzieci. Ze swoich… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1053],"tags":[],"class_list":["post-311","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-swiadkowie-jehowy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/311","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=311"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/311\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=311"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=311"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=311"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}