{"id":307,"date":"2017-07-23T13:44:00","date_gmt":"2017-07-23T11:44:00","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=307"},"modified":"2017-07-23T13:44:00","modified_gmt":"2017-07-23T11:44:00","slug":"szacunek-dla-samego-siebie-pornografia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/szacunek-dla-samego-siebie-pornografia\/","title":{"rendered":"Szacunek dla samego siebie. Pornografia."},"content":{"rendered":"<p><i>Kiedy kto\u015b nieznajomy zajmuje si\u0119 szerzeniem zgorszenia, to jeszcze cz\u0142owiek mo\u017ce to przyj\u0105\u0107 jak z\u0142\u0105 pogod\u0119: chcia\u0142by, \u017ceby by\u0142o inaczej, ale nie ma na to wp\u0142ywu i musi si\u0119 pogodzi\u0107 z tym, \u017ce jest tak, jak mu si\u0119 nie podoba. Jak si\u0119 jednak zachowa\u0107, kiedy tym gorszycielem jest kto\u015b bliski?<\/i><br \/>\n<i>Moja rodzona siostra pracuje w kiosku, kt\u00f3ry jest wytapetowany pornografi\u0105 mo\u017ce jeszcze bardziej ni\u017c inne kioski. Nieraz i \u017cartem, i aluzj\u0105, i w inny spos\u00f3b zwraca\u0142em jej na to uwag\u0119. Udawa\u0142a, \u017ce nie s\u0142yszy, albo zbywa\u0142a mnie byle czym. W ko\u0144cu si\u0119 zdenerwowa\u0142a i wtedy zrozumia\u0142em, \u017ce r\u00f3wnie\u017c dla niej jest to prawdziwy problem. Wykrzycza\u0142a mi wtedy sw\u00f3j punkt widzenia: &#8222;Czy ty sobie my\u015blisz, \u017ce handlowa\u0107 go\u0142ymi babami to dla mnie przyjemno\u015b\u0107? Ale tego ludzie chc\u0105, na tym si\u0119 najwi\u0119cej zarabia. Zreszt\u0105 &#8222;pal sze\u015b\u0107&#8221; zarobek! Pr\u00f3bowa\u0142am na pocz\u0105tku chowa\u0107 t\u0119 pornografi\u0119 pod inne gazety, ale wtedy szef si\u0119 na mnie w\u015bcieka\u0142, \u017ce jak jestem taka \u015bwi\u0119ta, to mog\u0119 sobie otworzy\u0107 kiosk z kadzid\u0142em i medalikami. Ja naprawd\u0119 nie mam wyj\u015bcia, a sam dobrze wiesz, jak dzisiaj trudno o prac\u0119&#8221;.<\/i><br \/>\n<i>Co mia\u0142em wtedy zrobi\u0107? Po\u0142o\u017cy\u0142em uszy po sobie i odt\u0105d tej sprawy nie podnosz\u0119. Jednak nie mog\u0119 si\u0119 z tym pogodzi\u0107, \u017ceby nie by\u0142o tu wyj\u015bcia. Gdybym to ja mia\u0142 taki problem w pracy, napisa\u0142bym do rzecznika praw obywatelskich. Chyba umia\u0142bym nie zwa\u017ca\u0107 na w\u015bciekanie si\u0119 szefa, a gdyby pr\u00f3bowa\u0142 wyrzuci\u0107 mnie z pracy, broni\u0142bym si\u0119 na drodze prawnej. Nie mo\u017cna jednak tego wymaga\u0107 od zwyczajnej kioskarki. Moim zdaniem, ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo jest tu winne, bo nie zauwa\u017ca gwa\u0142cenia ludzkich sumie\u0144 w trakcie wykonywania zwyczajnej pracy zawodowej. Chyba nawet ksi\u0119\u017ca ulegli wygodnej iluzji, \u017ce gwa\u0142cenie sumie\u0144 sko\u0144czy\u0142o si\u0119 z chwil\u0105 upadku komunizmu.<\/i><br \/>\n<i>Wracaj\u0105c do mojej siostry, czuj\u0119, \u017ce mia\u0142em s\u0142uszno\u015b\u0107, pobudzaj\u0105c j\u0105 do wyrzut\u00f3w sumienia. Od tamtej awantury milcz\u0119, ale teraz nie wiem, czy to s\u0142uszne. Na pewno tak jest dla mnie wygodniej. Z drugiej strony, wydaje mi si\u0119, \u017ce zrobi\u0142em ju\u017c wszystko, co do mnie nale\u017ca\u0142o. Nie chodzi mi o to, \u017ceby Ojciec potwierdzi\u0142 albo zakwestionowa\u0142 moje stanowisko. To jest m\u00f3j problem i jako\u015b musz\u0119 sobie z nim radzi\u0107. Pisz\u0119 ten list z nadziej\u0105, \u017ce zostanie on wydrukowany, bo jako\u015b nikt nie zwraca uwagi na to, \u017ce propagowaniem pornografii zajmuj\u0105 si\u0119 (wbrew sobie) r\u00f3wnie\u017c tacy ludzie, kt\u00f3rzy dostrzegaj\u0105 jej z\u0142o. Co robi\u0107, \u017ceby przynajmniej oni tego zaprzestali?<\/i><br \/>\nPa\u0144ski list pozwala zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na dwie ci\u0119\u017ckie choroby wsp\u00f3\u0142czesnej cywilizacji. To, \u017ce potrafi\u0105 si\u0119 one objawia\u0107 nawet w perspektywie kiosku z gazetami, \u015bwiadczy chyba o tym, i\u017c zakorzeni\u0142y si\u0119 one w naszym \u017cyciu spo\u0142ecznym bardzo g\u0142\u0119boko.<br \/>\nChoroba pierwsza polega na tym, \u017ce odcz\u0142owieczy\u0142y nam si\u0119 nasze poj\u0119cia na temat pracy. Ju\u017c ma\u0142e dzieci, kiedy rozmawiamy z nimi na temat ich przysz\u0142ego zawodu, dowiaduj\u0105 si\u0119 od nas, \u017ce tym, co rzekomo stanowi ca\u0142y sens pracy, jest jej op\u0142acalno\u015b\u0107. Nie m\u00f3wimy dzieciom o tym, \u017ce owszem, prac\u0105 zarabiamy na nasz chleb powszedni, ale \u017ce praca to r\u00f3wnie\u017c nasza s\u0142u\u017cba dla innych. Nie ostrzegamy naszych dzieci przed prac\u0105 bezpo\u017cyteczn\u0105 ani przed tak\u0105 &#8222;prac\u0105&#8221;, kt\u00f3ra polega na zadawaniu ludziom krzywdy. Niewielu rodzic\u00f3w stara si\u0119 wpoi\u0107 swoim dzieciom, \u017ce najwa\u017cniejszym celem pracy jest cz\u0142owiek: \u017ce wysoko\u015b\u0107 zarobk\u00f3w to wprawdzie co\u015b bardzo wa\u017cnego, ale czym\u015b jeszcze wa\u017cniejszym jest zadowolenie z pracy oraz jej owocowanie dla innych.<br \/>\nOpowiada\u0142 mi znajomy ksi\u0105dz, kt\u00f3ry jest duszpasterzem Polak\u00f3w w jednym z kraj\u00f3w zachodnich, o swoim parafianinie, kt\u00f3rego przy\u0142apano na handlu narkotykami, a kt\u00f3rego teraz odwiedza w wi\u0119zieniu: &#8222;To dla mnie wielka tajemnica &#8211; m\u00f3wi\u0142 &#8211; jak to by\u0142o mo\u017cliwe, \u017ce ten dobry, poczciwy cz\u0142owiek zajmowa\u0142 si\u0119 czym\u015b tak oczywi\u015bcie i straszliwie z\u0142ym&#8221;. Tak\u0105 sam\u0105 tajemnic\u0105 by\u0142o to, \u017ce tylu zwyczajnych, poczciwych ludzi zaanga\u017cowa\u0142o si\u0119 kiedy\u015b do tak zwanej s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa i zajmowa\u0142o si\u0119 \u0142amaniem sumie\u0144 i szerzeniem strachu w\u015br\u00f3d swoich wsp\u00f3\u0142obywateli. \u017beby podj\u0105\u0107 si\u0119 takiej &#8222;pracy&#8221;, wystarczy\u0142 zwyczajny brak wyobra\u017ani moralnej &#8211; tej wyobra\u017ani, kt\u00f3ra ka\u017ce my\u015ble\u0107 o dobru innych, a przynajmniej ostrzega przed zadawaniem im krzywdy. Brak tej wyobra\u017ani wydaje si\u0119 jednak czym\u015b zwyczajnym u tych wszystkich, kt\u00f3rzy w\u0142asny interes uznali za dobro najwy\u017csze.<br \/>\nHandel narkotykami czy zawodowe uprawianie przemocy to s\u0105 ju\u017c zbrodnie. Jednak my potrafimy r\u00f3wnie\u017c nasz\u0105 prac\u0119 zasadniczo po\u017cyteczn\u0105 skazi\u0107 r\u00f3\u017cnymi niegodziwo\u015bciami, kt\u00f3rych si\u0119 dopuszczamy z my\u015bl\u0105 o wi\u0119kszym zysku. W Ksi\u0119dze Ezechiela znajduje si\u0119 zdanie, idealnie odnosz\u0105ce si\u0119 zar\u00f3wno do kelnera, kt\u00f3ry prowokuje do upijania si\u0119 podatnych na to klient\u00f3w, jak do ksi\u0119garza, kt\u00f3ry zajmuje si\u0119 kolporta\u017cem druk\u00f3w satanistycznych czy pornograficznych: &#8222;Bezcze\u015bcicie Mnie przed ludem moim dla gar\u015bci j\u0119czmienia i k\u0119sa chleba, zabijaj\u0105c dusze, kt\u00f3re nie powinny umrze\u0107&#8221; (<a href=\"http:\/\/www.nonpossumus.pl\/ps\/Ez\/13.php#19\">13,19<\/a>).<br \/>\nL\u0119k przez zyskiem, pochodz\u0105cym z czyjej\u015b krzywdy, czy w og\u00f3le z \u0142amania Bo\u017cych przykaza\u0144, stanowi wa\u017cny sprawdzian, czy my naprawd\u0119 wierzymy w Boga. &#8222;Pobiegn\u0119 za swymi kochankami &#8211; wo\u0142a \u017cona proroka Ozeasza, symbolizuj\u0105ca nasze odst\u0119pstwa od Boga &#8211; bo oni chleb mi daj\u0105 i wod\u0119, we\u0142n\u0119, len, oliw\u0119 i nap\u00f3j&#8221; (<a href=\"http:\/\/www.nonpossumus.pl\/ps\/Oz\/2.php#7\">Oz\u00a02,7<\/a>). T\u0119 sam\u0105 prawd\u0119 &#8211; \u017ce lepiej niczego si\u0119 nie dorobi\u0107, ale za to wiernie trwa\u0107 przy Bogu, ni\u017c niegodziwymi sposobami osiagn\u0105\u0107 bogactwa &#8211; przypomina Ksi\u0119ga Przys\u0142\u00f3w: &#8222;Lepiej mie\u0107 ma\u0142o &#8211; z boja\u017ani\u0105 Pa\u0144sk\u0105, ni\u017c z niepokojem wielkie bogactwo. Lepsze jest troch\u0119 jarzyn z mi\u0142o\u015bci\u0105, ni\u017c t\u0142usty w\u00f3\u0142 z nienawi\u015bci\u0105&#8221; (<a href=\"http:\/\/www.nonpossumus.pl\/ps\/Prz\/15.php#16\">15,16n<\/a>).<br \/>\nDzisiaj ma\u0142o kto wie o tym, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 staro\u017cytny sporz\u0105dza\u0142 listy zawod\u00f3w, kt\u00f3rych chrze\u015bcijanom nie wolno by\u0142o podejmowa\u0107 ani uprawia\u0107. Mianowicie zakazane by\u0142y wszelkie zawody, kt\u00f3re wi\u0105za\u0142y si\u0119 z zadawaniem krzywdy, \u0142amaniem Bo\u017cych przykaza\u0144 albo obowi\u0105zkiem uczestnictwa w obrz\u0119dach ba\u0142wochwalczych. Z tego ostatniego powodu chrze\u015bcijanie musieli na przyk\u0142ad rezygnowa\u0107 z podejmowania wysokich urz\u0119d\u00f3w publicznych, sk\u0105din\u0105d przecie\u017c niezb\u0119dnych dla normalnego funkcjonowania spo\u0142ecze\u0144stwa.<br \/>\nNie mog\u0119 si\u0119 powstrzyma\u0107 od powiedzenia na ten temat paru uwag bardziej szczeg\u00f3\u0142owych. Ot\u00f3\u017c jedna z takich list znajduje si\u0119 w pochodz\u0105cym z oko\u0142o 211 roku tek\u015bcie pt. <i>Tradycja apostolska<\/i>. W rozdziale drugim autor &#8211; prawdopodobnie \u015bw. Hipolit Rzymski &#8211; opisuje procedur\u0119 przyjmowania kandydat\u00f3w do chrztu, kt\u00f3rzy zg\u0142osili si\u0119 na katechizacj\u0119. Na samym pocz\u0105tku jasno informowano kandydata, czego oczekuje od niego Ko\u015bci\u00f3\u0142 w zakresie ma\u0142\u017ce\u0144stwa i \u017cycia seksualnego: &#8222;Je\u015bli kto\u015b \u017cyje w zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skim, nale\u017cy go pouczy\u0107, \u017ce m\u0105\u017c powinien zadowoli\u0107 si\u0119 w\u0142asn\u0105 \u017con\u0105, a \u017cona w\u0142asnym m\u0119\u017cem. Je\u015bli kto\u015b nie jest \u017conaty, nale\u017cy go przestrzec, \u017ce nie wolno mu pope\u0142nia\u0107 cudzo\u0142\u00f3stwa, lecz musi albo zawrze\u0107 prawne ma\u0142\u017ce\u0144stwo, albo zachowa\u0107 wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107&#8221;.<br \/>\n&#8222;Nale\u017cy ponadto zbada\u0107 &#8211; kontynuuje swoj\u0105 instrukcj\u0119 \u015bw. Hipolit &#8211; jakie rzemios\u0142o lub zaw\u00f3d uprawiaj\u0105 przyprowadzeni na katechizacj\u0119. Je\u015bli kto\u015b prowadzi dom publiczny i utrzymuje prostytutki, musi z tego zrezygnowa\u0107 albo odej\u015b\u0107. Je\u015bli jest malarzem lub rze\u017abiarzem, nale\u017cy mu zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce nie wolno mu sporz\u0105dza\u0107 wizerunk\u00f3w b\u00f3stw, a gdyby nie zechcia\u0142 tego zaprzesta\u0107, trzeba go odprawi\u0107. Je\u015bli jest aktorem lub wyst\u0119puje w teatrze, ma tego zaprzesta\u0107 lub odej\u015b\u0107. (&#8230;) Wo\u017anica cyrkowy, zawodnik publiczny, gladiator, \u0142apacz zwierz\u0105t w cyrku, pos\u0142ugacz publiczny przy walkach gladiator\u00f3w musz\u0105 albo porzuci\u0107 zaw\u00f3d, albo odej\u015b\u0107. Je\u015bli kto\u015b jest kap\u0142anem lub str\u00f3\u017cem b\u00f3stw poga\u0144skich, musi zrezygnowa\u0107 albo odej\u015b\u0107. \u017bo\u0142nierzowi w s\u0142u\u017cbie gubernatorskiej nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce nie wolno mu zabija\u0107 ludzi (wykonywa\u0107 wyrok\u00f3w \u015bmierci), nawet gdyby otrzyma\u0142 taki rozkaz; o ile nie chcia\u0142by si\u0119 na to zgodzi\u0107, trzeba go odes\u0142a\u0107 z powrotem. Dostojnik posiadaj\u0105cy prawo miecza lub wysoki urz\u0119dnik miejski uprawniony do noszenia purpury, maj\u0105 albo zrezygnowa\u0107 z godno\u015bci, albo odej\u015b\u0107. (&#8230;) Gu\u015blarz, astrolog, wr\u00f3\u017cbita, wyk\u0142adacz sn\u00f3w, kuglarz, wytw\u00f3rca amulet\u00f3w musz\u0105 albo zaprzesta\u0107 swych zaj\u0119\u0107, albo odej\u015b\u0107&#8221; (<i>Tradycja apostolska<\/i> 2,2).<br \/>\nJeszcze niedawno najbardziej dziwi\u0142by nas zapewne starochrze\u015bcija\u0144ski zakaz uprawiania zawodu aktora. Ot\u00f3\u017c wynika\u0142 on z g\u0142\u0119bokiego prze\u015bwiadczenia, \u017ce chrze\u015bcijaninowi nie wolno zajmowa\u0107 si\u0119 propagowaniem ani ba\u0142wochwalstwa, ani rozpusty, a jedno i drugie dzia\u0142o si\u0119 na \u00f3wczesnych scenach. Wydaje si\u0119, \u017ce na naszych oczach tamte stare problemy wracaj\u0105 i przed aktorami (dziennikarzami, plastykami itp.), kt\u00f3rzy chc\u0105 by\u0107 wyznawcami Chrystusa nie tylko z nazwy, staje coraz bardziej pal\u0105ce zadanie wypracowania sobie takiej przestrzeni dla uprawiania zawodu, w kt\u00f3rej nie \u017c\u0105da si\u0119 od nich uczestnictwa w propagowaniu pogl\u0105d\u00f3w i postaw k\u0142\u00f3c\u0105cych si\u0119 z wiar\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105.<br \/>\nWr\u00f3\u0107my jednak do Ko\u015bcio\u0142a staro\u017cytnego. Zdarza\u0142o si\u0119 nieraz, \u017ce kto\u015b uprawiaj\u0105cy zaw\u00f3d zakazany chrze\u015bcijanom, zapragn\u0105\u0142 gor\u0105co zosta\u0107 chrze\u015bcijaninem, a nie mia\u0142 przygotowania do innego zawodu. Ot\u00f3\u017c nawet w takich przypadkach Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie widzia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci pogodzenia tych dw\u00f3ch rzeczy: uprawiania takiego zawodu i bycia chrze\u015bcijaninem. Szukano w\u00f3wczas innych rozwi\u0105za\u0144, mi\u0119dzy innymi cz\u0142owiek taki m\u00f3g\u0142 liczy\u0107 na skromne finansowe wsparcie ze strony Ko\u015bcio\u0142a.<br \/>\nOto fragment listu \u015bw. Cypriana, biskupa Kartaginy, do jednego z podleg\u0142ych mu duchownych w sprawie aktora, kt\u00f3ry z chwil\u0105 przyj\u0119cia chrze\u015bcija\u0144stwa utraci\u0142by dotychczasowe \u017ar\u00f3d\u0142a utrzymania (list pochodzi z oko\u0142o 249 roku): &#8222;Je\u015bli powo\u0142uje si\u0119 on na bied\u0119 i na skrajne ub\u00f3stwo, to mo\u017cna zaradzi\u0107 jego potrzebom i utrzymywa\u0107 go z d\u00f3br Ko\u015bcio\u0142a. Musi si\u0119 jednak zadowoli\u0107 skromnym, prostym po\u017cywieniem, a nie my\u015ble\u0107, \u017ce powinno mu si\u0119 p\u0142aci\u0107 za to, \u017ce porzuci\u0142 swe grzechy. Przynosi to bowiem korzy\u015b\u0107 jemu samemu, a nie nam. Zreszt\u0105, gdyby nawet bardzo wiele zarabia\u0142 w swym zawodzie, to c\u00f3\u017c to za zysk, kt\u00f3ry odrywa ludzi od sto\u0142u Abrahama, Izaaka i Jakuba? (&#8230;) Dlatego, je\u015bli tylko mo\u017cesz, odwo\u0142aj go od tego niegodziwego i haniebnego zaj\u0119cia i wprowad\u017a na drog\u0119 niewinno\u015bci i nadziei wiecznego swego \u017cycia. Nak\u0142o\u0144 go, aby si\u0119 zadowoli\u0142 darami Ko\u015bcio\u0142a, sk\u0105pymi wprawdzie, ale za to zbawiennymi. Je\u015bliby za\u015b wasz Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie m\u00f3g\u0142 utrzyma\u0107 potrzebuj\u0105cych, to niech on przeniesie si\u0119 do nas, a otrzyma to, co konieczne do \u017cycia i ubrania&#8221; (List 2,2).<br \/>\nWydaje si\u0119, \u017ce przyda\u0142aby si\u0119 nam odrobina tego l\u0119ku staro\u017cytnych chrze\u015bcijan, aby w naszym zarabianiu na chleb powszedni nie by\u0142o \u017cadnego grzechu. O ile\u017c \u0142atwiej wtedy cz\u0142owiekowi szanowa\u0107 samego siebie! Zauwa\u017cmy ponadto, \u017ce r\u00f3wnie\u017c przed Ko\u015bcio\u0142em wsp\u00f3\u0142czesnym staje zadanie organizowania jakiej\u015b konkretnej pomocy dla ludzi, kt\u00f3rzy zarabiali na sw\u00f3j chleb niekoniecznie godziwie, ale postanowili sw\u0105 prac\u0119 zawodow\u0105 u\u0142o\u017cy\u0107 wreszcie zgodnie z Bo\u017cymi przykazaniami.<br \/>\nDruga choroba wsp\u00f3\u0142czesnej cywilizacji, kt\u00f3r\u0105, jak si\u0119 okazuje, mo\u017cna zobaczy\u0107 nawet w perspektywie kiosku z gazetami, jest chyba jeszcze ci\u0119\u017csza. Polega ona na tym, \u017ce gotowi jeste\u015bmy by\u0107 wierni dobru tylko do okre\u015blonego momentu: dop\u00f3ki nie musimy zbyt du\u017co, w naszym mniemaniu, za to p\u0142aci\u0107. Bardzo wielu z nas da\u0142oby si\u0119 przymusi\u0107 do czynienia z\u0142a ju\u017c w obliczu zagro\u017cenia utrat\u0105 pracy.<br \/>\nTo w\u0142a\u015bnie na tej chorobie \u017cerowa\u0142 zar\u00f3wno hitleryzm, jak komunizm. Nauczyciele i dziennikarze realizowali program zak\u0142amywania spo\u0142ecze\u0144stwa, bo inaczej mogliby utraci\u0107 prac\u0119 albo narazi\u0107 si\u0119 na jakie\u015b inne k\u0142opoty. Pracownicy administracji wykonywali potulnie zalecenia, \u017ceby dyskryminowa\u0107 ludzi niewygodnych, bo gdyby odm\u00f3wili, sami mogliby zosta\u0107 obj\u0119ci dyskryminacj\u0105. A w czasach wielkiego terroru lub wojny \u017co\u0142nierze pos\u0142usznie rozstrzeliwali niewinnych, bo inaczej sami zostaliby rozstrzelani. Wszyscy wykonuj\u0105cy takie rozkazy gardzili sob\u0105, przeklinali sw\u00f3j niewolniczy los, ale uwa\u017cali, \u017ce nie maj\u0105 innego wyj\u015bcia.<br \/>\nI okazuje si\u0119, \u017ce tamte odcz\u0142owieczaj\u0105ce do\u015bwiadczenia niewiele nas nauczy\u0142y. Wci\u0105\u017c jeszcze wierno\u015b\u0107 samemu sobie dla wielu z nas nie jest czym\u015b oczywistym. Wci\u0105\u017c jeszcze nie przezwyci\u0119\u017cyli\u015bmy w sobie tej nieszcz\u0119snej gotowo\u015bci paktowania ze z\u0142em, byleby tylko uchroni\u0107 si\u0119 od jakiej\u015b przykro\u015bci lub k\u0142opotu. I pomy\u015ble\u0107, \u017ce wielu z nas nosi imiona m\u0119czennik\u00f3w, a wszyscy &#8211; m\u00f3wi\u0119 teraz o chrze\u015bcijanach &#8211; wierzymy w Jezusa Chrystusa, kt\u00f3ry nie paktowa\u0142 ze z\u0142em nawet w obliczu straszliwej \u015bmierci na krzy\u017cu.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\nO. Jacek Salij OP,\u00a0Nadzieja poddawana pr\u00f3bom,<br \/>\nW drodze \u2013\u00a0Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikan\u00f3w<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kiedy kto\u015b nieznajomy zajmuje si\u0119 szerzeniem zgorszenia, to jeszcze cz\u0142owiek mo\u017ce to przyj\u0105\u0107 jak z\u0142\u0105 pogod\u0119: chcia\u0142by, \u017ceby by\u0142o inaczej, ale nie ma na to wp\u0142ywu i musi si\u0119 pogodzi\u0107 z tym, \u017ce jest tak, jak mu si\u0119 nie podoba.&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1047],"tags":[],"class_list":["post-307","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pytania-odpowiedzi-moralnosc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/307","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=307"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/307\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=307"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=307"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=307"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}