Pisz\u0119 ten list z nadziej\u0105, \u017ce moje nieszcz\u0119\u015bcie uchroni mo\u017ce kogo\u015b przed tym, co mnie spotka\u0142o. Dla syna mojej kuzynki zawsze mia\u0142am wiele \u017cyczliwo\u015bci i podziwu: ch\u0142opak obrotny, wybudowa\u0142 dom, wzbogaci\u0142 si\u0119, zawsze grzeczny, trze\u017awy, bez zarzutu. Przed dwoma laty poprosi\u0142 mnie o du\u017c\u0105 po\u017cyczk\u0119 na bardzo korzystnych warunkach: 10% zysku miesi\u0119cznie. Nie chcia\u0142o mi si\u0119 wierzy\u0107, ale zaryzykowa\u0142am, bo tak go przecie\u017c szanowa\u0142am. Kiedy zacz\u0105\u0142 mi te procenty co miesi\u0105c przynosi\u0107, uwierzy\u0142am mu zupe\u0142nie. Sama mu zaproponowa\u0142am, \u017ce mog\u0119 paru moich znajomych nam\u00f3wi\u0107 do oddania mu pieni\u0119dzy na podobnych warunkach. Dzi\u015b nie chce mi si\u0119 wierzy\u0107, \u017ce to ja sama by\u0142am taka g\u0142upia. Ju\u017c Ksi\u0105dz na pewno si\u0119 domy\u015bla, jak to si\u0119 sko\u0144czy\u0142o. Straci\u0142am wszystko – nie tylko ca\u0142y sw\u00f3j maj\u0105tek, ale najlepszych moich przyjaci\u00f3\u0142, a zanim zosta\u0142am przez nich wykl\u0119ta, ukrywa\u0142am si\u0119 przed nimi jak najgorsza zbrodniarka. Ten gagatek oszuka\u0142 nas wszystkich. W ko\u0144cu wda\u0142 si\u0119 w hazard (mo\u017ce pr\u00f3bowa\u0142 si\u0119 w ten spos\u00f3b uratowa\u0107) i nie tylko, \u017ce nie ma ju\u017c nic, ale chyba ju\u017c nigdy z tego nie wyjdzie, bo d\u0142ugi jego nie id\u0105 ju\u017c nawet w setki milion\u00f3w, ale w miliardy.<\/i>
\nPrzepraszam za szczero\u015b\u0107, ale nie wierz\u0119, \u017ce Pani dzia\u0142a\u0142a z czystym sumieniem. Kto udziela po\u017cyczki z my\u015bl\u0105 o 120% zysku w skali rocznej, nie mo\u017ce nie domy\u015bla\u0107 si\u0119, \u017ce ma do czynienia albo z oszustem, albo z nieszcz\u0119\u015bnikiem, kt\u00f3ry rozpaczliwie i niem\u0105drze broni si\u0119 przed zatoni\u0119ciem. Ot\u00f3\u017c zar\u00f3wno wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w oszustwie, jak \u017cerowanie na cudzej biedzie zas\u0142uguj\u0105 na moraln\u0105 nagan\u0119.
\nTroch\u0119 mo\u017ce usprawiedliwia\u0107 Pani\u0105 to, \u017ce w nas wszystkich zatar\u0142a si\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107 \u015bcis\u0142ego zwi\u0105zku mi\u0119dzy prac\u0105 i jej po\u017cytkiem spo\u0142ecznym a osi\u0105ganym z niej zyskiem. Mimo wszystko uwa\u017cam, \u017ce wina Pani by\u0142a mo\u017ce nawet wi\u0119ksza ni\u017c Pani krewniaka. Z listu Pani mo\u017cna si\u0119 domy\u015bli\u0107, \u017ce nie oszuka\u0142 on rozmy\u015blnie. By\u0142o raczej tak, \u017ce znalaz\u0142szy si\u0119 w obliczu bankructwa, lekkomy\u015blnie i nierealnie obliczy\u0142 sobie, \u017ce uda mu si\u0119 przeskoczy\u0107 przepa\u015b\u0107, nad kt\u00f3r\u0105 si\u0119 znalaz\u0142. Przepraszam za s\u0142owa prawdy, ale musz\u0119 to powiedzie\u0107: Pani chciwo\u015b\u0107 i bezmy\u015blno\u015b\u0107 przyczyni\u0142y si\u0119 do tego, \u017ce jego upadek sta\u0142 si\u0119 jeszcze g\u0142\u0119bszy.
\nZ\u0142o lichwy szczeg\u00f3lnie trafnie ods\u0142ania biblijna etymologia tego wyrazu. Hebrajskie nechoch<\/i> pochodzi od: „k\u0105sa\u0107”, „gry\u017a\u0107”. Lichwiarz to kto\u015b, kto k\u0105sa i gryzie biedaka lub innego nieszcz\u0119\u015bnika, kt\u00f3ry znalaz\u0142 si\u0119 w k\u0142opotach. W czasach nowo\u017cytnych, kiedy wyra\u017anie u\u015bwiadomiono sobie r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy kredytem inwestycyjnym i konsumpcyjnym, ta etymologia pomog\u0142a do zrozumienia r\u00f3\u017cnicy pomi\u0119dzy pobieraniem procentu uprawnionego a lichw\u0105. Ot\u00f3\u017c nie mo\u017cna mie\u0107 najmniejszej w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, \u017ce pobieranie 120% zysku to jest potwornie wysoka lichwa. Dobrze, \u017ce Pani na tym straci\u0142a, a nie zyska\u0142a, bo przynajmniej nie musi sobie Pani wyrzuca\u0107, \u017ce wzbogaci\u0142a si\u0119 na czyjej\u015b krzywdzie. A ze wstydu i nieprzyjemno\u015bci, jakich sobie Pani napyta\u0142a, mo\u017ce chocia\u017c tyle dobra wyniknie, \u017ce kto\u015b inny takich b\u0142\u0119d\u00f3w nie pope\u0142ni – to Pani pragnienie jest chyba jedynym jasnym punktem w Pani li\u015bcie.
\nPrzypatrzmy si\u0119 teraz winie Pani krewniaka – nie po to, \u017ceby go s\u0105dzi\u0107 i pot\u0119pia\u0107, ale \u017ceby wyra\u017anie u\u015bwiadomi\u0107 sobie, czego czyni\u0107 si\u0119 nie godzi. Zaryzykowa\u0142 on cudzym maj\u0105tkiem i reputacj\u0105 w\u0142asnej ciotki. Jest to zwyczajny, i to ci\u0119\u017cki, brak odpowiedzialno\u015bci. Co prawda, ci\u0119\u017cko za to zap\u0142aci\u0142, bo gdyby do tego si\u0119 nie posun\u0105\u0142, mo\u017ce utraci\u0142by wszystko, ale przynajmniej nie mia\u0142by tych miliardowych d\u0142ug\u00f3w. A przy okazji jeszcze tyle z\u0142a si\u0119 narobi\u0142o.
\nDope\u0142nieniem miary nieodpowiedzialno\u015bci by\u0142o szukanie wyj\u015bcia z tarapat\u00f3w w hazardzie. Bior\u0105c po\u017cyczki od ciotki i jej znajomych, m\u00f3g\u0142 jeszcze magicznie wierzy\u0107 w swoje szcz\u0119\u015bcie. Licz\u0105c jednak na wygran\u0105 w ruletce, musia\u0142 zdawa\u0107 sobie spraw\u0119 z tego, ile nami\u0119tno\u015bci si\u0119 tam rozpala i ile ludzkiego nieszcz\u0119\u015bcia si\u0119 tam dzieje. Przypu\u015b\u0107my nawet, \u017ce wygra\u0142by tam wielkie pieni\u0105dze. Jednak, ratuj\u0105c si\u0119 tymi pieni\u0119dzmi, przecie\u017c dobrze by wiedzia\u0142, \u017ce stoj\u0105 za nimi czyje\u015b bankructwa, katastrofy ca\u0142ych rodzin, a mo\u017ce nawet jakie\u015b zbrodnie lub samob\u00f3jstwa. Jak s\u0142usznie powiada przys\u0142owie: „Pieni\u0105dz wygrany – od szatana dany; grosz zarobiony – b\u0142ogos\u0142awiony”.
\nObro\u0144cy hazardu powiadaj\u0105: „Przecie\u017c do gry ludzie przyst\u0119puj\u0105 dobrowolnie, zatem nikomu krzywda si\u0119 nie dzieje”. Nie oszukujmy si\u0119. R\u00f3wnie\u017c ci, kt\u00f3rzy tak m\u00f3wi\u0105, dobrze wiedz\u0105, \u017ce to nieprawda. Dobrze wiedz\u0105 o tym, \u017ce hazardzi\u015bci nie s\u0105 lud\u017ami wolnymi, \u017ce do kasyna p\u0119dzi ich nami\u0119tno\u015b\u0107.
\nJak\u017ce zreszt\u0105 grzeszno\u015b\u0107 ludzka jest niezmienna! Przeczytajmy na przyk\u0142ad, co na temat poni\u017cenia cz\u0142owieka w grach hazardowych pisa\u0142 anonimowy biskup z III wieku, a wi\u0119c jeszcze z czas\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a prze\u015bladowanego. Jest to cytat z dzie\u0142ka pt. Przeciw hazardzistom<\/i> (Adversus aleatores<\/i>, 9): „Za\u015blepi\u0142y ich ciemno\u015bci szatana, ok\u0142adaj\u0105 si\u0119 nawzajem ku\u0142akami, z\u0142orzecz\u0105, zaklinaj\u0105 si\u0119 i na oczach obecnych ha\u0144b\u0105 okrywaj\u0105 pochodzenie rodzic\u00f3w. \u0141oskot kostek dochodzi a\u017c na ulic\u0119. Nieszcz\u0119\u015bnik \u015bpieszy si\u0119 do utraty odziedziczonego maj\u0105tku i nawet nie zdaje sobie sprawy z tego, jak sam siebie krzywdzi. Na domiar z\u0142ego, im cz\u0119\u015bciej daje si\u0119 zwyci\u0119\u017cy\u0107 grze w ko\u015bci, tym wi\u0119kszego jeszcze animuszu nabiera (za podszeptem szatana) do tej zgubnej gry. O gro, nios\u0105ca ruin\u0119 dla tych, co j\u0105 uprawiaj\u0105! O nami\u0119tna zabawo, przynosz\u0105ca nie bogactwo, lecz nago\u015b\u0107 i niedostatek! O r\u0119ko samob\u00f3jcza, o r\u0119ko wyst\u0119pna, kt\u00f3ra po wygranej nie ustaje, ale i po stratach od gry nie odst\u0119puje!”
\nZwr\u00f3\u0107my uwag\u0119 na ostatnie zdanie tej wypowiedzi. Wskazuje ono na doskona\u0142o\u015b\u0107 pu\u0142apki, w jak\u0105 wpada cz\u0142owiek, przyst\u0119puj\u0105cy do gry hazardowej. Niezale\u017cnie od tego, czy na pocz\u0105tku wygra czy przegra, jedno i drugie wci\u0105ga go do dalszej gry. Je\u015bli wygra, rozpala go ch\u0119\u0107 wygrania jeszcze wi\u0119cej. A nie daj Bo\u017ce, je\u015bli wygra drugi raz i trzeci; wtedy uwierzy w swoje szcz\u0119\u015bcie, a\u017c wreszcie stanie si\u0119 nast\u0119pnym dowodem na prawdziwo\u015b\u0107 przys\u0142owia, \u017ce „kto na pocz\u0105tku wygrywa, na ko\u0144cu nie ma co postawi\u0107”.
\nJeszcze g\u0142upszej iluzji ulega hazardzista, kt\u00f3ry przegrywa. Niby to logiczne, bo powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na prawo prawdopodobie\u0144stwa, wmawia on sobie, \u017ce przecie\u017c w ko\u0144cu szcz\u0119\u015bcie musi si\u0119 do niego u\u015bmiechn\u0105\u0107. Nami\u0119tno\u015b\u0107 podsuwa mu jeszcze argument „moralny”: \u017ce wcale mu nie chodzi o wygran\u0105, ale tylko o to, a\u017ceby odzyska\u0107 swoje. Kiedy odzyska swoje, on wyjdzie z kasyna. A przecie\u017c on swoje ju\u017c straci\u0142, a teraz, gdyby nawet wygra\u0142, to wzi\u0119\u0142oby si\u0119 z przegranej kogo\u015b nast\u0119pnego. Zatem nie odzyska swego, nawet gdyby wygra\u0142. Zapewne jednak przegra jeszcze wi\u0119cej. Stosownie do m\u0105drego przys\u0142owia: „Kto si\u0119 odgrywa, to nic nie ma”.
\nA ju\u017c szczeg\u00f3lnie wsp\u00f3\u0142czuj\u0119 w\u0142a\u015bcicielom gier hazardowych. By\u0107 wsp\u00f3\u0142winnym tylu ludzkich upadk\u00f3w, nieszcz\u0119\u015b\u0107, rozpaczy – sytuacja doprawdy nie do pozazdroszczenia!
\nO. Jacek Salij OP,\u00a0Nadzieja poddawana pr\u00f3bom,
\nW drodze \u2013\u00a0Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikan\u00f3w<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pisz\u0119 ten list z nadziej\u0105, \u017ce moje nieszcz\u0119\u015bcie uchroni mo\u017ce kogo\u015b przed tym, co mnie spotka\u0142o. Dla syna mojej kuzynki zawsze mia\u0142am wiele \u017cyczliwo\u015bci i podziwu: ch\u0142opak obrotny, wybudowa\u0142 dom, wzbogaci\u0142 si\u0119, zawsze grzeczny, trze\u017awy, bez zarzutu. Przed dwoma laty… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1047],"tags":[],"class_list":["post-305","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pytania-odpowiedzi-moralnosc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/305","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=305"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/305\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=305"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=305"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=305"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}