Ile\u015b lat temu skorzysta\u0142am z tego, \u017ce prawo pozwala\u0142o na pozbycie si\u0119 pocz\u0119tego dziecka, i do dzi\u015b nie mog\u0119 si\u0119 po tym pozbiera\u0107. S\u0105dz\u0119, \u017ce gdyby prawo by\u0142o inne, moje dziecko by \u017cy\u0142o. Jak dzi\u015b pami\u0119tam, co znaczy\u0142 wtedy dla mnie argument: „Skoro prawo na to zezwala, to nie mo\u017ce to by\u0107 co\u015b bardzo z\u0142ego”. Dlatego z niepokojem reaguj\u0119 na wypowiedzi dziennikarskie, jakie co jaki\u015b czas pojawiaj\u0105 si\u0119 na \u0142amach prasy, \u017ce obecnie obowi\u0105zuj\u0105cy prawny zakaz zabijania dziecka pocz\u0119tego przyni\u00f3s\u0142 tylko znacz\u0105cy wzrost hipokryzji; \u017ce podobno dzieje si\u0119 to samo co przedtem, z t\u0105 tylko r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce ginekologowie i kobiety musz\u0105 udawa\u0107, \u017ce to si\u0119 nie dzieje. Z rozpacz\u0105 my\u015bl\u0119 o tym, \u017ce kto\u015b chcia\u0142by przywr\u00f3ci\u0107 prawo, kt\u00f3re zach\u0119ci\u0142o mnie do zabicia w\u0142asnego dziecka. Na mi\u0142o\u015b\u0107 bosk\u0105, trzeba tu co\u015b robi\u0107. Powinni\u015bmy obala\u0107 argumenty, jakie s\u0105 publicznie podnoszone na rzecz przywr\u00f3cenia prawa aborcyjnego.<\/i>
\nUm\u00f3wmy si\u0119 na pocz\u0105tku, \u017ce hipokryzj\u0119 b\u0119dziemy tu rozumieli jako udawanie, i\u017c czyni\u0119 dobro, jakiego faktycznie nie czyni\u0119, albo \u017ce nie czyni\u0119 z\u0142a, jakie w rzeczywisto\u015bci czyni\u0119. Niekiedy bowiem hipokryzj\u0105 nazywana jest r\u00f3wnie\u017c ob\u0142uda: udawanie \u017cyczliwo\u015bci albo innych postaw pozytywnych, kt\u00f3rych we mnie nie ma. Hipokryzj\u0105 bywa r\u00f3wnie\u017c nazywany podst\u0119p, czyli zachowanie maj\u0105ce na celu zmylenie kogo\u015b, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 jak\u0105\u015b korzy\u015b\u0107.
\nOt\u00f3\u017c o hipokryzji w tym pierwszym znaczeniu napisa\u0142 kiedy\u015b m\u0105drze, cho\u0107 gorzko, La Rochefoucauld, \u017ce jest ona ho\u0142dem, jaki wyst\u0119pek sk\u0142ada cnocie. Bo je\u015bli ja tylko udaj\u0119 kogo\u015b bezinteresownego, prawdom\u00f3wnego czy przejmuj\u0105cego si\u0119 cudz\u0105 bied\u0105, \u015bwiadczy to przynajmniej o tym, \u017ce chcia\u0142bym nale\u017ce\u0107 do \u015bwiata, w kt\u00f3rym bezinteresowno\u015b\u0107, prawdom\u00f3wno\u015b\u0107 i dobre serce s\u0105 uznawane za co\u015b pozytywnego. Owszem, moja hipokryzja \u015bwiadczy o tym, \u017ce wiara w te warto\u015bci ju\u017c we mnie ga\u015bnie. Dop\u00f3ki jednak jestem hipokryt\u0105, resztki tej wiary jeszcze w sobie zachowa\u0142em. Je\u015bli nawet te resztki we mnie zgasn\u0105, b\u0119d\u0119 ju\u017c tylko cynikiem, otwarcie lekcewa\u017c\u0105cym sobie obiektywne warto\u015bci moralne.
\nPodam konkretny przyk\u0142ad. Jak pisze Richard Grunberger, w hitlerowskich Niemczech „powszechna sta\u0142a si\u0119 praktyka wsp\u00f3lnych narad s\u0119dzi\u00f3w i prokurator\u00f3w publicznych przed ka\u017cd\u0105 rozpraw\u0105, maj\u0105ca na celu ustalenie z g\u00f3ry wyrok\u00f3w”. Praktyka ta osi\u0105gn\u0119\u0142a ten poziom bezwstydu, \u017ce narady odbywano niekiedy prawie na oczach adwokat\u00f3w, oskar\u017conych oraz ich rodzin. „Skrytykowa\u0142 kiedy\u015b t\u0119 praktyk\u0119 prezes jednej z izb Reichsgericht, nie dlatego, \u017ceby uwa\u017ca\u0142 tak\u0105 \u00abin\u017cynieri\u0119 prawnicz\u0105\u00bb za z\u0142\u0105 per se<\/i>, ale poniewa\u017c uzna\u0142, \u017ce przynosi ujm\u0119 s\u0105dowi, je\u015bli jego cz\u0142onkowie jawnie i publicznie naradzaj\u0105 si\u0119 z prokuratorem przed rozpraw\u0105 lub podczas jej trwania” (Historia spo\u0142eczna Trzeciej Rzeszy<\/i>, PIW, Warszawa 1994, s. 156).
\nCzy by\u0142a to hipokryzja? Pytanie! Ta hipokryzja ociera\u0142a si\u0119 ju\u017c o cynizm. \u00d3w prezes zabiega\u0142 tylko o to, \u017ceby si\u0119 ca\u0142kowicie w cynizm nie przemieni\u0142a. Czy ta obrona resztki pozor\u00f3w mia\u0142a jeszcze jaki\u015b sens? Wystarczy sobie uprzytomni\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy s\u0105dami w hitlerowskich Niemczech i w krajach przez hitlerowc\u00f3w zagarni\u0119tych. W okupowanej Polsce cynizm hitlerowc\u00f3w poszed\u0142 tak daleko, \u017ce nawet do wydania wyroku \u015bmierci w og\u00f3le ju\u017c nie by\u0142 potrzebny ani s\u0119dzia, ani prokurator.
\nHipokryzja z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie zas\u0142uguje na obron\u0119. Nale\u017cy j\u0105 demaskowa\u0107 i przezwyci\u0119\u017ca\u0107. Warto jednak zdawa\u0107 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce hipokryzja \u015bwiadczy przynajmniej o tym, i\u017c demoralizacja nie osi\u0105gn\u0119\u0142a jeszcze dna. Z dwojga z\u0142ego, lepsza ju\u017c hipokryzja ni\u017c cynizm, czyli demoralizacja ca\u0142kiem jawna, nie os\u0142aniaj\u0105ca si\u0119 nawet pozorami. Hipokryzja \u015bwiadczy przynajmniej o tym, \u017ce nie zagin\u0119\u0142a jeszcze \u015bwiadomo\u015b\u0107 istnienia zasad, jakkolwiek zasady te nie s\u0105 przestrzegane.
\nW krajach demokratycznych ten aspekt hipokryzji ujawnia si\u0119 nieraz w atmosferze przedwyborczej. Ludzie, kt\u00f3rzy sami dopuszczali si\u0119 mo\u017ce oszustw podatkowych, nie oddadz\u0105 g\u0142osu na kandydata, kt\u00f3remu takie oszustwo udowodniono. Podobnie zmniejszaj\u0105 si\u0119 szanse kandydata, je\u015bli jego zawiniony rozw\u00f3d albo przygody erotyczne, albo jaka\u015b nielojalno\u015b\u0107 wobec wsp\u00f3lnika sta\u0142y si\u0119 faktem publicznym. R\u00f3wnie\u017c ci, kt\u00f3rzy sami maj\u0105 podobne rzeczy na sumieniu, nie kwapi\u0105 si\u0119 z poparciem dla takiego kandydata. Czy jest w tym co\u015b z hipokryzji? Chyba tak. Jednak lepsza hipokryzja ni\u017c ca\u0142kowite nieliczenie si\u0119 z zasadami moralnymi, nawet je\u015bli s\u0105 one, niestety, \u0142amane.
\nSzczeg\u00f3lnie wnikliwe spojrzenie na ten temat znalaz\u0142em w ksi\u0105\u017cce Denisa Rougemonta pt. Udzia\u0142 diab\u0142a<\/i>: „Istniej\u0105 dwa sposoby k\u0142amania, tak jak istniej\u0105 dwa sposoby oszukiwania klienta. Je\u015bli waga wskazuje 980 gram\u00f3w, mo\u017cecie powiedzie\u0107: „to jest kilo”. Wasze k\u0142amstwo zostanie jednak odniesione do niezmiennej miary, jak\u0105 jest prawda. Je\u015bli klient sprawdza, mo\u017ce dostrzec, \u017ce go okradacie, a wy wiecie na ile; prawda pozostaje mi\u0119dzy wami jako s\u0119dzia. Ale je\u015bli Demon podkusi was do sfa\u0142szowania samej wagi, wypaczone zostanie kryterium prawdy, niemo\u017cliwa ju\u017c b\u0119dzie kontrola. Powoli zapomnicie o tym, \u017ce oszukujecie. Got\u00f3w jestem nawet i\u015b\u0107 o zak\u0142ad, \u017ce z najwi\u0119ksz\u0105 skrupulatno\u015bci\u0105 zaczniecie teraz wa\u017cy\u0107 dok\u0142adnie, mo\u017ce nawet b\u0119dziecie dorzuca\u0107 kilka gram\u00f3w towaru \u00abdla dobrej wagi\u00bb, aby zyska\u0107 u\u015bmiech klienta oraz zadowolenie z w\u0142asnej cnotliwo\u015bci. To w\u0142a\u015bnie jest czyste k\u0142amstwo, w\u0142a\u015bciwe dzie\u0142o Diab\u0142a. Od kiedy zaczniecie fa\u0142szowa\u0107 sam\u0105 miar\u0119 prawdy, wszystkie wasze \u00abcnoty\u00bb przechodz\u0105 w s\u0142u\u017cb\u0119 z\u0142a i staj\u0105 si\u0119 wsp\u00f3lniczkami w dziele Z\u0142ego”.
\nW odniesieniu do tematu poruszonego w Pani li\u015bcie, niezmienn\u0105 miar\u0105 prawdy jest zasada: „absolutnie nigdy nie wolno ci zabi\u0107 niewinnej istoty ludzkiej”. W sytuacji, kiedy zasada ta jest de facto<\/i> \u0142amana, pojawia si\u0119 – i dziwne by by\u0142o, gdyby si\u0119 nie pojawi\u0142a – tendencja, a\u017ceby prawo ustawi\u0107 wed\u0142ug jakiej\u015b innej miary, tak aby nieco zmniejszy\u0107 dyskomfort, jaki w spos\u00f3b naturalny sprowadza na cz\u0142owieka przekraczanie prawa. Gdyby prawo zezwala\u0142o na zabijanie dzieci, w\u00f3wczas mo\u017cna by nawet od czasu do czasu uratowa\u0107 jakie\u015b dziecko, kt\u00f3rego matka nie chcia\u0142a, i w ten spos\u00f3b poczu\u0107 si\u0119 nawet obro\u0144c\u0105 ludzkiego \u017cycia.
\nNiestety, Rougemont jednak ma racj\u0119: „Od kiedy zaczniecie fa\u0142szowa\u0107 sam\u0105 miar\u0119 prawdy, wszystkie wasze \u00abcnoty\u00bb przechodz\u0105 w s\u0142u\u017cb\u0119 z\u0142a i staj\u0105 si\u0119 wsp\u00f3lniczkami w dziele Z\u0142ego”. Jedynie rozs\u0105dnym uwolnieniem si\u0119 od dyskomfortu, na jaki nara\u017ca hipokryzja, jest rzetelne realizowanie zasad, kt\u00f3rych hipokryzja trzyma si\u0119 tylko pozornie. Zatem je\u015bli prawd\u0105 jest, \u017ce prawny zakaz zabijania dzieci pocz\u0119tych jest u nas niekiedy omijany, powr\u00f3t do tego, \u017ce dzieci mog\u0142yby by\u0107 zabijane w majestacie prawa, by\u0142by oczywist\u0105 zmian\u0105 na gorsze. Lepiej ju\u017c, \u017ceby sprzedawca nie dowa\u017ca\u0142, ni\u017c gdyby mia\u0142 sfa\u0142szowa\u0107 wag\u0119. Owszem, czyni z\u0142o, je\u015bli nie dowa\u017ca, ale przynajmniej jego waga dzia\u0142a poprawnie. Taka sytuacja bardziej sprzyja powrotowi do uczciwo\u015bci, ni\u017c kiedy fa\u0142szywie nastawiona waga zaprasza do tego, \u017ceby w og\u00f3le zapomnie\u0107 o swojej nieuczciwo\u015bci.
\nUstawa aborcyjna z 1956 roku obowi\u0105zywa\u0142a u nas ponad trzydzie\u015bci lat. Tote\u017c zbyt dobrze wiemy, \u017ce by\u0142a ona narz\u0119dziem nie tylko zabijania dzieci, ale r\u00f3wnie\u017c wypaczania sumie\u0144. Zbyt \u0142atwo by\u0142o w\u00f3wczas nie zauwa\u017ca\u0107 nawet tego faktu elementarnego, \u017ce zabijanie jest zabijaniem.
\n
\nO. Jacek Salij OP,\u00a0Nadzieja poddawana pr\u00f3bom,
\nW drodze \u2013\u00a0Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikan\u00f3w<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ile\u015b lat temu skorzysta\u0142am z tego, \u017ce prawo pozwala\u0142o na pozbycie si\u0119 pocz\u0119tego dziecka, i do dzi\u015b nie mog\u0119 si\u0119 po tym pozbiera\u0107. S\u0105dz\u0119, \u017ce gdyby prawo by\u0142o inne, moje dziecko by \u017cy\u0142o. Jak dzi\u015b pami\u0119tam, co znaczy\u0142 wtedy dla… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1047],"tags":[],"class_list":["post-301","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pytania-odpowiedzi-moralnosc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/301","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=301"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/301\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}