{"id":3006,"date":"2020-02-17T18:03:27","date_gmt":"2020-02-17T17:03:27","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=3006"},"modified":"2020-02-17T18:03:27","modified_gmt":"2020-02-17T17:03:27","slug":"czy-przykazania-boze-wszystkich-obowiazuja-jednakowo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/czy-przykazania-boze-wszystkich-obowiazuja-jednakowo\/","title":{"rendered":"Czy przykazania Bo\u017ce wszystkich obowi\u0105zuj\u0105 jednakowo?"},"content":{"rendered":"
\n <\/p>\n\n\n\n
\n

M\u00f3wi si\u0119, \u017ce wszyscy ludzie powinni zachowa\u0107 Bo\u017ce przykazania, a przecie\u017c nasze szanse s\u0105 tak r\u00f3\u017cne. By\u0107 mo\u017ce jest prawd\u0105, \u017ce swoje pierwsze ma\u0142\u017ce\u0144stwo zawar\u0142em lekkomy\u015blnie. Ale przecie\u017c tylu innym, kt\u00f3rzy r\u00f3wnie lekkomy\u015blnie wst\u0119powali w zwi\u0105zki ma\u0142\u017ce\u0144skie, jednak uda\u0142o si\u0119. Mnie nie. Teraz mnie niesko\u0144czenie trudniej ni\u017c tamtym \u017cy\u0107 w zgodzie z Bogiem. Albo co winien syn pijaka, \u017ce odziedziczy\u0142 sk\u0142onno\u015b\u0107 do alkoholu? Co winien m\u00f3j ojciec, \u017ce na skutek ci\u0119\u017ckich prze\u017cy\u0107 i staro\u015bci sta\u0142 si\u0119 strasznie nerwowy? Co winien cz\u0142owiek z wrodzon\u0105 sk\u0142onno\u015bci\u0105 homoseksualn\u0105? Wobec tego: Czy naprawd\u0119 przykazania Bo\u017ce wszystkich obowi\u0105zuj\u0105 jednakowo?<\/p><\/blockquote>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 \n<\/p><\/div>\n

\n\n\n\n
Istniej\u0105 dwie zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne perspektywy w ocenie zagadnie\u0144 moralnych, mianowicie perspektywa obserwatora oraz zaanga\u017cowanego. Obie wa\u017cne, obie wzajemnie si\u0119 dope\u0142niaj\u0105. Perspektywa obserwatora to odczytywanie i ocena prawd moralnych „w og\u00f3le”, z czystej potrzeby poznawczej. Tylko z tego punktu widzenia mo\u017ce nas zajmowa\u0107 moralno\u015b\u0107 „tych trzecich”, z kt\u00f3rymi nie mam mo\u017cno\u015bci nawi\u0105za\u0107 g\u0142\u0119bszego kontaktu osobowego. Ot\u00f3\u017c na tej perspektywie nie mo\u017cna poprzesta\u0107 ani w stosunku do siebie, ani w stosunku do tych, kt\u00f3rzy s\u0105 moimi bli\u017animi aktualnie, to znaczy tych, z kt\u00f3rymi znalaz\u0142em si\u0119 w relacji „ja — ty”. Tutaj obowi\u0105zuje postawa zaanga\u017cowanego, kt\u00f3ra polega na tym, \u017ce zawsze i we wszystkich okoliczno\u015bciach powinni\u015bmy stara\u0107 si\u0119 czyni\u0107 dobro raczej ni\u017c z\u0142o.
\nPan przedstawia problem z perspektywy pierwszej. Bo rzeczywi\u015bcie, jednemu dobro czyni\u0107 \u0142atwiej, drugiemu trudniej, a niekiedy wymaga to ju\u017c praktycznie bohaterstwa. Zwyczajna ludzka wra\u017cliwo\u015b\u0107 ka\u017ce nam to widzie\u0107. Je\u015bli za\u015b kto\u015b nie umie tego wsp\u00f3\u0142czuj\u0105co dostrzega\u0107, mo\u017cna s\u0142usznie podejrzewa\u0107 go o bezduszno\u015b\u0107, doktrynerstwo, brak poczucia rzeczywisto\u015bci. Chrze\u015bcijanin za\u015b, je\u015bli si\u0119 zastanawia nad z\u0142o\u017cono\u015bci\u0105 r\u00f3\u017cnych ludzkich uk\u0142ad\u00f3w, przypomina sobie zwykle Chrystusowe: „Nie s\u0105d\u017acie, aby\u015bcie nie byli s\u0105dzeni”, i lepiej zaczyna rozumie\u0107, dlaczego s\u0105d o ludziach nale\u017cy zostawi\u0107 Bogu.
\nJednak jest jeszcze perspektywa druga, bardziej konkretna, perspektywa mojego i twojego stosunku do dobra. W tej perspektywie wa\u017cne jest przede wszystkim to, \u017ceby dobro czyni\u0107, niezale\u017cnie od tego, czy to \u0142atwe czy trudne. We\u017amy przyk\u0142ad skrajny, a zarazem oklepany. Kto\u015b jest torturowany, aby wyda\u0142 przyjaci\u00f3\u0142. Je\u015bli si\u0119 za\u0142amie i ludzie b\u0119d\u0105 go pot\u0119pia\u0107, ja w ka\u017cdym razie si\u0119 do nich nie przy\u0142\u0105cz\u0119. Niemniej je\u015bli to — nie daj Bo\u017ce — ja albo ty znajdziemy si\u0119 w takiej sytuacji, wiem z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105, \u017ce powinni\u015bmy wytrwa\u0107. Nie wiem, czy wytrwam, ale wiem, \u017ce powinienem wytrwa\u0107. Na ten temat nie mam \u017cadnej w\u0105tpliwo\u015bci.
\nPowiem wprost: Je\u015bli kto\u015b usprawiedliwia swoje z\u0142e czyny, dlatego \u017ce czyni\u0107 dobro jest mu trudniej ni\u017c innym, jest faryzeuszem. Bo istota faryzeizmu polega nie na tym, \u017ce kto\u015b si\u0119 uwa\u017ca za lepszego od innych, ale na tym, \u017ce si\u0119 por\u00f3wnuje z innymi. To jest kompletne wypaczenie moralno\u015bci. Owszem, moralno\u015b\u0107 domaga si\u0119 por\u00f3wna\u0144, ale zupe\u0142nie innego rodzaju. Powinienem ustawicznie por\u00f3wnywa\u0107 siebie z sob\u0105. Tego cz\u0142owieka, jakim jestem, z tym, jakim powinienem by\u0107. (A poniewa\u017c chrze\u015bcijanin powinien sta\u0107 si\u0119 drugim Chrystusem, wi\u0119c por\u00f3wnuj\u0119 siebie, jakim jestem, z Chrystusem).
\nKa\u017cdy cz\u0142owiek ma sw\u00f3j los do wygrania. Ka\u017cdy mo\u017ce — i powinien — wygra\u0107, ale zarazem ka\u017cdemu wydaje si\u0119, \u017ce warunki gry mog\u0142yby by\u0107 dla niego korzystniejsze. Jeden narzeka, \u017ce mia\u0142 fatalny start \u017cyciowy: mia\u0142 rodzic\u00f3w analfabet\u00f3w, a \u015brodowisko nie rozbudzi\u0142o w nim aspiracji odpowiednich do jego zdolno\u015bci. Drugi mia\u0142 rodzic\u00f3w wprawdzie wykszta\u0142conych, ale za to analfabet\u00f3w moralnych. Inny mia\u0142 idealne dzieci\u0144stwo, ale natura posk\u0105pi\u0142a mu zdolno\u015bci albo daru zdobywania sobie ludzkiej sympatii. Jeszcze inny mia\u0142 jedno i drugie, c\u00f3\u017c jednak, skoro zapada na zdrowiu. U innego wszystko by\u0142oby idealnie, gdyby si\u0119 urodzi\u0142 dwadzie\u015bcia lat p\u00f3\u017aniej. I tak mo\u017cna wylicza\u0107 bez ko\u0144ca: skaza psychiczna albo nie ten temperament, fatalny zbieg okoliczno\u015bci, jaki\u015b fa\u0142szywy wyb\u00f3r, kt\u00f3ry potem si\u0119 ci\u0105gnie za cz\u0142owiekiem przez ca\u0142e \u017cycie itd., itd.
\nOczywi\u015bcie \u017cadna w tym pociecha, \u017ce nie tylko ja, ale ka\u017cdy — dos\u0142ownie ka\u017cdy — ma sw\u00f3j w\u0142asny krzy\u017c do d\u017awigania, \u017ce ka\u017cdy r\u00f3wnie\u017c ma swoje w\u0142asne trudno\u015bci z czynieniem dobra. Nam z innego powodu nie wolno por\u00f3wnywa\u0107 si\u0119 z innymi — wierzymy bowiem, \u017ce z ka\u017cdego miejsca jednakowo blisko do Pana Boga. Naprawd\u0119 ka\u017cdy — bez wzgl\u0119du na takie czy inne uwarunkowania — mo\u017ce i powinien zachowa\u0107 Bo\u017ce przykazania.
\nPrzypomina mi si\u0119 tu zupe\u0142nie skrajna sytuacja, opisana przez Viktora Frankla w jego\u00a0Homo patiens.<\/i>\u00a0„Przed laty pewien schizoidalny psychopata dokona\u0142 zamachu na jednego z wybitnych akademik\u00f3w. Zamach ten spowodowa\u0142 \u015bmier\u0107 uczonego. Stanowisko, jakie zaj\u0105\u0142 w tej sprawie bieg\u0142y psychiatra, prof. dr O. P\u00e4tzl, trafi\u0142o, jak si\u0119 zdaje, w sedno sprawy. Wskaza\u0142 on bowiem na to, \u017ce nawet w przypadku tak wyra\u017anego chorobliwego kwerulanctwa (pieniactwa) czy zgo\u0142a ob\u0142\u0119du, na jakie cierpia\u0142 zamachowiec, nie mo\u017ce by\u0107 mowy o jego niepoczytalno\u015bci. Albowiem nie chodzi wcale o to, czy idee, w zwi\u0105zku z kt\u00f3rymi pope\u0142niono jaki\u015b mord, nale\u017cy uwa\u017ca\u0107 za idee ob\u0142\u0119dne, a wi\u0119c powsta\u0142e na pod\u0142o\u017cu chorobliwym i wobec tego nies\u0142uszne, czy te\u017c s\u0105dzi\u0107, \u017ce jako <idee nadwarto\u015bciowe> jedynie wywodz\u0105 si\u0119 z chorobliwego pod\u0142o\u017ca, ale same w sobie s\u0105 s\u0142uszne, lub te\u017c doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce w og\u00f3le nie wywodz\u0105 si\u0119 z chorobliwego pod\u0142o\u017ca, lecz s\u0105 tylko przejawem fanatyzmu — wszystko to ostatecznie, pod wzgl\u0119dem moralnym, jest zupe\u0142nie niewa\u017cne. Albowiem nie ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 psychopati\u0119 kwerulant jako osoba decyduje si\u0119 na morderstwo. Morderc\u0105 staje si\u0119 cz\u0142owiek nie wskutek psychofizycznej degeneracji, lecz w rezultacie duchowo-moralnej decyzji. W danym wypadku decyzja ta brzmi: wolno zabi\u0107 swego wroga. Wobec tej decyzji jednak jest zupe\u0142nie niewa\u017cne, czy jest to rzekomy, czy faktyczny wr\u00f3g, czy to przypuszczenie jest rezultatem ob\u0142\u0119du, czy te\u017c jest rzeczowo uzasadnione i czy odnosi si\u0119 ono do osobistego wroga, czy do politycznego przeciwnika. Gdyby to wszystko nie by\u0142o oboj\u0119tne, to r\u00f3wnie\u017c ka\u017cdy podburzony fanatyk polityczny mia\u0142by takie samo prawo moralne jak psychopata do zabicia swego przeciwnika”.
\nTrafia mi do przekonania powy\u017cszy spos\u00f3b my\u015blenia. Synowi pijaka, kt\u00f3ry jest obarczony jakimi\u015b niedobrymi sk\u0142onno\u015bciami, albo cz\u0142owiekowi o wynaturzonych sk\u0142onno\u015bciach seksualnych mog\u0119 serdecznie wsp\u00f3\u0142czu\u0107. Nie b\u0119d\u0119 jednak usprawiedliwia\u0142 jego z\u0142ego post\u0119powania i nie powiem mu nigdy: „Mam ci\u0119 za wym\u00f3wionego od zachowania Bo\u017cych przykaza\u0144!” B\u0119d\u0119 go raczej zach\u0119ca\u0142 do przekraczania swoich fatalnych sk\u0142onno\u015bci.
\nPodobnie, je\u015bli chory psychicznie uleg\u0142 w ko\u0144cu my\u015blom samob\u00f3jczym i rzeczywi\u015bcie targn\u0105\u0142 si\u0119 na swoje \u017cycie, nie b\u0119d\u0119 przecie\u017c go pot\u0119pia\u0142, bo tego ci\u0119\u017caru, jaki musia\u0142 d\u017awiga\u0107, nie jestem w stanie nawet sobie wyobrazi\u0107. Zarazem jednak w swoich rozmowach z lud\u017ami, kt\u00f3rych trapi\u0105 obsesyjne my\u015bli samob\u00f3jcze, zawsze cierpliwie staram si\u0119 t\u0142umaczy\u0107, \u017ce to zale\u017cy od ich osobowej decyzji, czy p\u00f3jd\u0105 za tymi my\u015blami, czy te\u017c im si\u0119 przeciwstawi\u0105. I nie mam w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce powinni im si\u0119 przeciwstawia\u0107.
\nStre\u015b\u0107my to wszystko, co dotychczas sobie powiedzieli\u015bmy: W z\u0142o cz\u0142owiek mo\u017ce by\u0107 wpl\u0105tany bardzo g\u0142\u0119boko. Do z\u0142a mo\u017ce nas sk\u0142ania\u0107 atmosfera \u015brodowiska, w\u0142asna biografia, rozmaite uk\u0142ady \u017cyciowe, ba, sk\u0142onno\u015b\u0107 do z\u0142a mo\u017ce by\u0107 wmontowana nawet w nasz genotyp. Niemniej \u017caden cz\u0142owiek do z\u0142a nie jest zdeterminowany.
\nB\u00f3g zezwala na to wszystko, dlatego \u017ce jest mi\u0142o\u015bnikiem dobra i kocha ludzi. Z\u0142o powinno by\u0107 przecie\u017c przezwyci\u0119\u017cone si\u0142\u0105 ducha, a nie cudown\u0105 ingerencj\u0105 w garnitur genetyczny. Je\u015bli kto\u015b mi zarzuci, \u017ce nakre\u015bli\u0142em obraz pi\u0119kny mo\u017ce, ale zbyt jaskrawie optymistyczny, a wi\u0119c ur\u0105gaj\u0105cy naszemu zmys\u0142owi rzeczywisto\u015bci, odpowiem mu, \u017ce ma oczywi\u015bcie racj\u0119. Gdyby bowiem ten obraz m\u00f3g\u0142 by\u0107 prawdziwy bez Chrystusa, oczywi\u015bcie Syn Bo\u017cy nie przychodzi\u0142by na ten \u015bwiat. Nie musia\u0142by przychodzi\u0107. Ja kre\u015bli\u0142em powy\u017cszy obraz dla wierz\u0105cych w Chrystusa, a wi\u0119c dla tych, kt\u00f3rzy ubiegaj\u0105 si\u0119 o Jego moc. Kt\u00f3rzy wierz\u0105 i do\u015bwiadczaj\u0105 (a chc\u0105 do\u015bwiadcza\u0107 coraz wi\u0119cej) tego, \u017ce „wszystko mog\u0119 w tym, kt\u00f3ry mnie umacnia” (Flp 4,13). My, chrze\u015bcijanie, wierzymy — i prosimy Chrystusa, \u017ceby wzmocni\u0142 nasz\u0105 wiar\u0119 — \u017ce „mi\u0142uj\u0105cych Boga wszystko prowadzi ku dobremu” (Rz 8,28). Przepraszam, \u017ce pisz\u0119 z takim patosem, ale to przecie\u017c prawda! Tak samo jak prawdziwa — bo Bo\u017ca! — jest ta oto obietnica: „Pokusa nie nawiedza was wi\u0119ksza od tej, kt\u00f3ra zwyk\u0142a nawiedza\u0107 ludzi. Wierny jest B\u00f3g i nie dozwoli was kusi\u0107 ponad to, co potraficie znie\u015b\u0107, lecz zsy\u0142aj\u0105c pokus\u0119, r\u00f3wnocze\u015bnie wska\u017ce spos\u00f3b jej pokonania, aby\u015bcie mogli przetrwa\u0107” (1 Kor 10,13).<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 \n<\/p><\/div>\n

o. Jacek Salij OP, Szukaj\u0105cym drogi<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  M\u00f3wi si\u0119, \u017ce wszyscy ludzie powinni zachowa\u0107 Bo\u017ce przykazania, a przecie\u017c nasze szanse s\u0105 tak r\u00f3\u017cne. By\u0107 mo\u017ce jest prawd\u0105, \u017ce swoje pierwsze ma\u0142\u017ce\u0144stwo zawar\u0142em lekkomy\u015blnie. Ale przecie\u017c tylu innym, kt\u00f3rzy r\u00f3wnie lekkomy\u015blnie wst\u0119powali w zwi\u0105zki ma\u0142\u017ce\u0144skie, jednak uda\u0142o… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1047],"tags":[184,1102],"class_list":["post-3006","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pytania-odpowiedzi-moralnosc","tag-biblia","tag-przykazania"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3006","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3006"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3006\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}