{"id":3003,"date":"2020-02-17T18:01:46","date_gmt":"2020-02-17T17:01:46","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=3003"},"modified":"2020-02-17T18:01:46","modified_gmt":"2020-02-17T17:01:46","slug":"grzech-pierworodny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/grzech-pierworodny\/","title":{"rendered":"Grzech pierworodny"},"content":{"rendered":"
\n \n<\/div>\n
\n\n\n\n
 <\/p>\n

Jestem katechetk\u0105. Kiedy jest lekcja o grzechu pierworodnym, dzieci zawsze stawiaj\u0105 takie pytanie: Dlaczego my musimy cierpie\u0107 za to, \u017ce pierwsi rodzice zgrzeszyli? Odpowiadam jak umiem, ale nie jestem zadowolona ze swoich odpowiedzi. Prosz\u0119 mi pom\u00f3c.<\/p><\/blockquote>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 \n<\/p><\/div>\n

\n\n\n\n
Wyjd\u017amy od konkretu. Od z\u0142a, kt\u00f3re czyni\u0119 ja sam. Z\u0142o, kt\u00f3re czyni\u0119, pog\u0142\u0119bia we mnie ten smutek i bezsens, jakim podlegaj\u0105 ludzie od czasu pierwszego grzechu, kt\u00f3ry si\u0119 zdarzy\u0142 na ziemi. Okoliczno\u015b\u0107 ta decyduje istotnie o rzetelno\u015bci pytania, kt\u00f3re mi Siostra postawi\u0142a. Pytanie to mo\u017cna bowiem stawia\u0107 bardziej lub mniej rzetelnie. Chodzi oczywi\u015bcie o rzetelno\u015b\u0107 nie tylko intelektualn\u0105, ale przede wszystkim \u017cyciow\u0105. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, mamy tym wi\u0119ksze prawo pyta\u0107: „Dlaczego ponosimy konsekwencje cudzego grzechu?”, im bardziej staramy si\u0119 o to, \u017ceby nie ponosi\u0107 dodatkowo konsekwencji swoich w\u0142asnych grzech\u00f3w.
\nPo drugie. Nie tylko pierwszy ludzki grzech, ale w og\u00f3le ka\u017cdy grzech wywiera fatalny wp\u0142yw na innych. Nie ma grzech\u00f3w, kt\u00f3re mogliby\u015bmy pope\u0142ni\u0107 wy\u0142\u0105cznie na sw\u00f3j prywatny rachunek. Po prostu nasz grzech — cho\u0107by pope\u0142niony tylko my\u015bl\u0105 — powi\u0119ksza og\u00f3ln\u0105 sum\u0119 z\u0142a, a im wi\u0119cej z\u0142a na \u015bwiecie, tym trudniej w og\u00f3le wszystkim \u017cy\u0107 sensownie, tzn. kocha\u0107 wszystko, co jest warte mi\u0142o\u015bci, i nie kocha\u0107 niem\u0105drze. Przy czym, rzecz jasna, najwi\u0119cej swoim z\u0142em krzywdzimy naszych najbli\u017cszych. Jak si\u0119 wydaje, zatrucie \u015brodowiska duchowego dokonuje si\u0119 w spos\u00f3b do\u015b\u0107 analogiczny do zniszczenia \u015brodowiska naturalnego, tzn. im bli\u017cej si\u0119 jest \u017ar\u00f3d\u0142a zatrucia, tym gro\u017aniejsze mog\u0105 by\u0107 skutki.
\nZatem pytanie, czy to sprawiedliwe, \u017ce cierpimy z powodu grzechu pierwszych rodzic\u00f3w, ogromnie nam si\u0119 rozros\u0142o. Trzeba by raczej zapyta\u0107: Czy to sprawiedliwe, \u017ce w og\u00f3le ponosimy konsekwencje cudzych grzech\u00f3w? Czy to sprawiedliwe, \u017ce inni cierpi\u0105 z powodu mojego z\u0142a? Ot\u00f3\u017c na ka\u017cde z tych dw\u00f3ch pyta\u0144 odpowiedzia\u0142bym inaczej, mimo \u017ce wydaj\u0105 si\u0119 one — a chyba i s\u0105 — jedynie innymi sformu\u0142owaniami tego samego problemu. Co do pytania pierwszego, uwa\u017cam, \u017ce ono w og\u00f3le nie ma sensu. Nie ma sensu pyta\u0107, czy to sprawiedliwe, \u017ce tworzymy ludzkie wsp\u00f3lnoty i w najrozmaitszy spos\u00f3b wzajemnie na siebie oddzia\u0142ujemy. Po prostu tak jest, taka jest natura naszego ludzkiego bytowania.
\nNatomiast niezmiernie sensowny wydaje mi si\u0119 drugi spos\u00f3b podej\u015bcia do tego samego problemu: Czy to sprawiedliwe, \u017ce inni cierpi\u0105 z powodu mojego z\u0142a? Odpowied\u017a jest jasna: Naturalnie, je\u015bli moim z\u0142em krzywdz\u0119 innych (a ka\u017cde z\u0142o \u0142\u0105czy si\u0119 z cudz\u0105 krzywd\u0105, co najmniej po\u015brednio), to r\u00f3wnie\u017c z tego powodu — nie tylko dlatego, \u017ce z\u0142o mnie niszczy i \u017ce w og\u00f3le jest bezsensowne — powinienem go unika\u0107. Przypomnijmy sobie specyficzne znaczenie s\u0142owa „sprawiedliwy” w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym. Sprawiedliwy to nie tylko ten, kto oddaje ka\u017cdemu, co mu si\u0119 nale\u017cy, i nie szuka cudzej krzywdy. Sprawiedliwy — wed\u0142ug Pisma \u015awi\u0119tego — to taki cz\u0142owiek, kt\u00f3ry w og\u00f3le stara si\u0119 \u017cy\u0107 wed\u0142ug przykaza\u0144 Bo\u017cych.
\nZastosujmy teraz oba spojrzenia do tych pyta\u0144 z lekcji religii: „Dlaczego my musimy cierpie\u0107 za to, \u017ce pierwsi rodzice zgrzeszyli?” Odpowiem kr\u00f3tko: nie „za to”, tylko „dlatego”. Je\u015bli \u017caden cz\u0142owiek nie czyni z\u0142a wy\u0142\u0105cznie na w\u0142asny rachunek, to r\u00f3wnie\u017c z\u0142o pierwszego cz\u0142owieka nie mog\u0142o si\u0119 sko\u0144czy\u0107 na nim samym. Tamto z\u0142o ogarn\u0119\u0142o nawet ludzi w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny, gdy\u017c grzech pierwszego cz\u0142owieka by\u0142 zapewne szczeg\u00f3lnie ci\u0119\u017cki: przecie\u017c cz\u0142owiek, kt\u00f3ry wyszed\u0142 bezpo\u015brednio z r\u0119ki Boga, nie by\u0142 jeszcze zraniony z\u0142em, by\u0142 istot\u0105 wewn\u0119trznie uporz\u0105dkowan\u0105.
\nSp\u00f3jrzmy jeszcze na ca\u0142y ten problem w jego pe\u0142niejszym kontek\u015bcie. Je\u015bli nie jeste\u015bmy odizolowanymi wzajemnie od siebie monadami, ale tworzymy ludzkie wsp\u00f3lnoty, wynika st\u0105d nie tylko to, \u017ce promieniujemy na siebie swoim z\u0142em. Przede wszystkim oddzia\u0142ujemy na siebie wzajemnie swoim dobrem. Ka\u017cde dobro si\u0119 tu liczy, nawet podany bli\u017aniemu kubek zimnej wody. Historia ludzko\u015bci to nie tylko — cho\u0107 niestety r\u00f3wnie\u017c — dzieje grzechu, to przede wszystkim dzieje dobra. Ot\u00f3\u017c nie we wszystkich ludzkich \u015brodowiskach ludziom jest jednakowo \u0142atwo czyni\u0107 dobro, w du\u017cym stopniu zale\u017cy to od samych ludzi. To ludzie stwarzaj\u0105 atmosfer\u0119, kt\u00f3ra sk\u0142ania raczej ku sprawiedliwo\u015bci i wzajemnej \u017cyczliwo\u015bci albo raczej ku egoizmowi i oboj\u0119tno\u015bci. W sferze ducha obowi\u0105zuje analogiczne prawo jak w przyrodzie: tutaj nic nie ginie. Nasze dobro i z\u0142o przetrwa nawet nas samych, mianowicie w swoich skutkach.
\nFatalne nast\u0119pstwa pierwszego ludzkiego grzechu maj\u0105 w sobie jeszcze co\u015b szczeg\u00f3lnego, co\u015b, co wyr\u00f3\u017cnia ten grzech od wszystkich innych grzech\u00f3w. Je\u015bli to sobie u\u015bwiadomimy, \u0142atwiej nam b\u0119dzie zrozumie\u0107 szczeg\u00f3lny sens Chrystusowego odkupienia.
\nRozwa\u017canie na ten temat zaczn\u0119 od pytania, kt\u00f3re mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 bez zwi\u0105zku z powy\u017cszym problemem. Mianowicie: Co znaczy moja przynale\u017cno\u015b\u0107 do ludzko\u015bci? Dlaczego odczuwamy fa\u0142sz w — niew\u0105tpliwie logicznym przecie\u017c –obrazie koncentrycznych kr\u0119g\u00f3w naszej przynale\u017cno\u015bci? Bo to przecie\u017c nie jest tak, \u017ce naj\u015bci\u015blejszym kr\u0119giem naszej przynale\u017cno\u015bci jest rodzina podstawowa, nast\u0119pnie krewni, potem — mieszka\u0144cy naszego regionu, w dalszej kolejno\u015bci — przynale\u017cno\u015b\u0107 do narodu polskiego, do cywilizacji europejskiej, a\u017c wreszcie — jak najbardziej lu\u017ana — nasza przynale\u017cno\u015b\u0107 do ludzko\u015bci. By\u0107 czyim\u015b ojcem lub matk\u0105, siostr\u0105 lub bratem bardzo g\u0142\u0119boko okre\u015bla nasze miejsce na ziemi. Niemniej by\u0107 cz\u0142owiekiem jest czym\u015b jeszcze wa\u017cniejszym. Do tego stopnia, \u017ce je\u015bli kto\u015b kocha swych najbli\u017cszych w spos\u00f3b ubli\u017caj\u0105cy swojemu cz\u0142owiecze\u0144stwu, je\u015bli na przyk\u0142ad w trosce o najbli\u017cszych nie cofa si\u0119 przed cudz\u0105 krzywd\u0105 — jest z\u0142ym ojcem i matk\u0105.
\nKr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, nasza przynale\u017cno\u015b\u0107 do rodziny ludzkiej znaczy po prostu bycie cz\u0142owiekiem. Podstaw\u0105 tej przynale\u017cno\u015bci jest sama nasza ludzka natura. Mo\u017cna porzuci\u0107 sw\u00f3j nar\u00f3d, mo\u017cna si\u0119 wyprze\u0107 rodzonego dziecka, ale nikt z nas nie mo\u017ce przesta\u0107 by\u0107 cz\u0142owiekiem, nie mo\u017ce si\u0119 wy\u0142\u0105czy\u0107 z ludzkiej rodziny. Co najwy\u017cej mo\u017cna si\u0119 sta\u0107 wyrodnym dzieckiem tej rodziny.
\nOczywi\u015bcie, nie chodzi o to, by wznio\u015ble gada\u0107, \u017ce poniewa\u017c nale\u017cymy do jednej rodziny, wi\u0119c jeste\u015bmy odpowiedzialni za los du\u0144skich Eskimos\u00f3w czy doker\u00f3w z Hongkongu. Za du\u017co abstrakcji w tym obrazie. Bo co znaczy taka mowa, je\u015bli przewa\u017cnie brak nam nawet energii na g\u0142\u0119bsze zainteresowanie si\u0119 losem dalszych krewnych? Ot\u00f3\u017c s\u0105dz\u0119, \u017ce wywi\u0105\u017c\u0119 si\u0119 wystarczaj\u0105co z obowi\u0105zk\u00f3w, wynikaj\u0105cych z mojej przynale\u017cno\u015bci do rodziny ludzkiej, je\u015bli staram si\u0119 by\u0107 naprawd\u0119 cz\u0142owiekiem. Wystarczy, \u017ce staram si\u0119 czyni\u0107 prawd\u0119 i sprawiedliwo\u015b\u0107, broni\u0107 s\u0142abych i pociesza\u0107 upad\u0142ych na duchu zawsze, kiedy wymagaj\u0105 tego ode mnie konkretne okoliczno\u015bci.
\nProsz\u0119 w tym \u015bwietle zobaczy\u0107 szczeg\u00f3lno\u015b\u0107 pierwszego ludzkiego grzechu: Pierwszy grzech zrani\u0142 ludzk\u0105 natur\u0119. Ludzko\u015b\u0107 jest organiczn\u0105 ca\u0142o\u015bci\u0105, z\u0142\u0105czon\u0105 jedno\u015bci\u0105 natury. Ot\u00f3\u017c na skutek grzechu pierwszych rodzic\u00f3w wszyscy rodzimy si\u0119 z os\u0142abion\u0105 natur\u0105, ka\u017cdemu z nas trudniej teraz by\u0107 cz\u0142owiekiem w naszych konkretnych \u017cyciowych okoliczno\u015bciach.
\nG\u0142\u0119boko pisze o tym \u015bw. Tomasz z Akwinu: „Wszystkich ludzi, kt\u00f3rzy rodz\u0105 si\u0119 z Adama, mo\u017cna uwa\u017ca\u0107 jakby za jednego cz\u0142owieka, \u0142\u0105czy ich bowiem natura, jak\u0105 otrzymuj\u0105 od swojego praojca. Wszyscy pochodz\u0105cy od Adama s\u0105 jak gdyby licznymi cz\u0142onkami jednego cia\u0142a. Ot\u00f3\u017c dobrowoln\u0105 decyzj\u0119 odno\u015bnie do czyn\u00f3w cz\u0119\u015bci cia\u0142a, np. r\u0119ki, podejmuje nie r\u0119ka, ale wola ludzka. Zab\u00f3jstwo, jakiego dopu\u015bci\u0142a si\u0119 r\u0119ka, nie b\u0119dzie grzechem r\u0119ki, ale grzechem cz\u0142owieka. Podobnie te\u017c wewn\u0119trzny ba\u0142agan, z jakim rodz\u0105 si\u0119 potomkowie Adama, nie jest skutkiem ich w\u0142asnej decyzji, lecz decyzji naszego praojca. Grzech pierworodny nie jest grzechem osobistym osoby, kt\u00f3ra si\u0119 w nim rodzi. Jest jej grzechem o tyle, o ile ta osoba bierze natur\u0119 od pierwszego rodzica. W tym w\u0142a\u015bnie sensie w Li\u015bcie do Efezjan (2,3) m\u00f3wi si\u0119 o nim jako o grzechu natury: byli\u015bmy potomstwem z natury zas\u0142uguj\u0105cym na gniew”\u00a0(Suma teologiczna<\/i>\u00a01-2, q. 91, a 1).
\nPrzypatrzmy si\u0119 jeszcze, jak g\u0142\u0119boko prawdziwe s\u0105 s\u0142owa \u015bw. Paw\u0142a: „Tam, gdzie obfitowa\u0142 grzech, jeszcze obficiej rozla\u0142a si\u0119 \u0142aska” (Rz 5,20). Zbawczy czyn Pana Jezusa jest Bo\u017c\u0105 odpowiedzi\u0105 na oba wymienione wy\u017cej aspekty grzechu pierworodnego. Po pierwsze, jest rzecz\u0105 w \u015bwietle wiary oczywist\u0105, \u017ce dobre promieniowanie Czynu Sprawiedliwego, jaki wype\u0142ni\u0142 Pan Jezus przez swoj\u0105 \u015bmier\u0107 na krzy\u017cu, niesko\u0144czenie przewy\u017csza z\u0142e promieniowanie czynu Adama. Adam by\u0142 tylko cz\u0142owiekiem, Chrystus Pan jest cz\u0142owiekiem r\u00f3wnie\u017c — On jest naprawd\u0119 jednym z nas — ale zarazem jest Synem Bo\u017cym, a wi\u0119c Jego czyn — cho\u0107 spe\u0142niony w ludzkiej naturze — ma moc niesko\u0144czon\u0105. W bezpo\u015brednim zasi\u0119gu jego zbawczego promieniowania mog\u0105 — i powinni — si\u0119 znale\u017a\u0107 wszyscy ludzie wszystkich pokole\u0144.
\nPo wt\u00f3re, Chrystus Zbawiciel nie tylko nas umacnia ku dobremu, On leczy nasz\u0105 zranion\u0105 natur\u0119, a nawet wi\u0119cej: przemienia nasz\u0105 natur\u0119 swoj\u0105 przeb\u00f3stwiaj\u0105c\u0105 \u0142ask\u0105. „Jak przest\u0119pstwo jednego sprowadzi\u0142o na wszystkich ludzi wyrok pot\u0119piaj\u0105cy, tak czyn sprawiedliwy Jednego sprowadza na wszystkich ludzi usprawiedliwienie daj\u0105ce \u017cycie. Albowiem jak przez niepos\u0142usze\u0144stwo jednego cz\u0142owieka wszyscy stali si\u0119 grzesznikami, tak przez pos\u0142usze\u0144stwo Jednego wszyscy stan\u0105 si\u0119 sprawiedliwymi” (Rz 5,ln).
\nPunktem prze\u0142omowym w naszym powrocie do Boga by\u0142 sakrament chrztu. Przez chrzest stali\u015bmy si\u0119 dzie\u0107mi Bo\u017cymi i uzyskali\u015bmy mo\u017cliwo\u015b\u0107 pe\u0142nego powrotu do duchowego zdrowia. Wprawdzie nast\u0119puje to w nas powoli i nie bez zak\u0142\u00f3ce\u0144, niemniej korze\u0144 z\u0142a zosta\u0142 ju\u017c z nas wyrwany. To prawda, chrzest nie usun\u0105\u0142 magicznie z naszego wn\u0119trza r\u00f3\u017cnych grzesznych po\u017c\u0105dliwo\u015bci. Ale — jak pi\u0119knie uczy Sob\u00f3r Trydencki — „ta po\u017c\u0105dliwo\u015b\u0107 jest nam zostawiona dla walki, nie mo\u017ce ona szkodzi\u0107 tym, kt\u00f3rzy jej nie daj\u0105 przyzwolenia i m\u0119\u017cnie opieraj\u0105 si\u0119 jej z pomoc\u0105 \u0142aski Jezusa Chrystusa” (Sesja V, kan. 5).
\n <\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

o. Jacek Salij OP, Szukaj\u0105cym drogi<\/span><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Jestem katechetk\u0105. Kiedy jest lekcja o grzechu pierworodnym, dzieci zawsze stawiaj\u0105 takie pytanie: Dlaczego my musimy cierpie\u0107 za to, \u017ce pierwsi rodzice zgrzeszyli? Odpowiadam jak umiem, ale nie jestem zadowolona ze swoich odpowiedzi. Prosz\u0119 mi pom\u00f3c.   Wyjd\u017amy… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1049],"tags":[1103,184,471],"class_list":["post-3003","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pytania-odpowiedzi-wiara","tag-adam-i-ewa","tag-biblia","tag-ksiega-rodzaju"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3003","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3003"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3003\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}