{"id":2978,"date":"2020-02-17T17:45:26","date_gmt":"2020-02-17T16:45:26","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=2978"},"modified":"2020-02-17T17:45:26","modified_gmt":"2020-02-17T16:45:26","slug":"poza-kosciolem-nie-ma-zbawienia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/poza-kosciolem-nie-ma-zbawienia\/","title":{"rendered":""Poza Ko\u015bcio\u0142em nie ma zbawienia""},"content":{"rendered":"
\n <\/p>\n\n\n\n
\n

Chodzi mi o zasad\u0119: „Poza Ko\u015bcio\u0142em nie ma zbawienia”. W moim mniemaniu sugeruje ona podzia\u0142 ludzi na dobrych (katolik\u00f3w) i z\u0142ych (niekatolik\u00f3w). Cz\u0142owieka wsp\u00f3\u0142czesnego bardziej przekonuje inna zasada: \u017ce zbawiony b\u0119dzie ka\u017cdy, kto \u017cyje uczciwie.<\/p><\/blockquote>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 \n<\/p><\/div>\n

\n\n\n\n
Ci\u0119\u017car odpowiedzi spr\u00f3buj\u0119 skierowa\u0107 na pytanie, czym jest zbawienie. Wspomina Pan o cz\u0142owieku uczciwym, a wi\u0119c o kim\u015b, kto sumiennie wype\u0142nia swoje obowi\u0105zki, jest sprawiedliwy i \u017cyczliwy wobec bli\u017anich, stara si\u0119 mie\u0107 oczy otwarte na cudze potrzeby, nie ha\u0144bi si\u0119 k\u0142amstwem ani \u0142ap\u00f3wkami, nie jest pijakiem ani rozpustnikiem, nie zdarzy\u0142o mu si\u0119 s\u0142owem ani czynem wyst\u0105pi\u0107 przeciw nie narodzonemu \u017cyciu, got\u00f3w jest raczej przyj\u0105\u0107 na siebie bied\u0119 i prze\u015bladowanie ni\u017c odej\u015b\u0107 od tego, co s\u0142uszne. Je\u015bli kto\u015b tak post\u0119puje, szczerze mu gratuluj\u0119. I \u017cycz\u0119 mu, \u017ceby by\u0142 jeszcze bardziej uczciwy.
\nUczciwo\u015b\u0107 da temu cz\u0142owiekowi wiele satysfakcji ju\u017c w tym \u017cyciu. Dobro, nawet je\u015bli cz\u0142owieka kosztuje, nawet je\u015bli si\u0119 czasem dla niego pocierpi, przynosi z sob\u0105 jak\u0105\u015b dziwn\u0105 nagrod\u0119. Kto zna to z do\u015bwiadczenia, nie mo\u017ce si\u0119 nadziwi\u0107 ludziom — a i samemu sobie: w chwilach, kiedy „nie czyni\u0119 dobra, kt\u00f3rego chc\u0119, ale czyni\u0119 z\u0142o, kt\u00f3rego nie chc\u0119” (Rz 7,19) — kt\u00f3rzy zdradzaj\u0105 dobro dla jakich\u015b innych korzy\u015bci. Przecie\u017c wszelkie korzy\u015bci w por\u00f3wnaniu z t\u0105 nagrod\u0105, jaka zawiera si\u0119 w czynieniu dobra, s\u0105 pozorne, s\u0105 tak zwodnicze!
\nMo\u017ce wi\u0119c naprawd\u0119 uczciwo\u015b\u0107 zapewni cz\u0142owiekowi zbawienie wieczne? Przypuszczenie takie wydaje mi si\u0119 zupe\u0142nie niezgodne z naszym codziennym do\u015bwiadczeniem moralnym. Mianowicie do\u015bwiadczenie \u017cycia uczciwego ujawnia przedziwny paradoks uczciwo\u015bci: im wi\u0119cej czyni\u0119 dobra, im bardziej panuj\u0119 nad swoimi nami\u0119tno\u015bciami, tym wyra\u017aniej dostrzegam u\u0142omno\u015b\u0107 i robaczywo\u015b\u0107 mojej, po\u017cal si\u0119 Bo\u017ce, uczciwo\u015bci. Owszem, s\u0105 ludzie bardzo zadowoleni ze swojej uczciwo\u015bci, uwa\u017caj\u0105cy si\u0119 za nieskazitelnych. Czujemy przecie\u017c co\u015b nieprawdziwego w takiej uczciwo\u015bci, kt\u00f3ra nie wie o tym, \u017ce jest u\u0142omna, albo swoj\u0105 u\u0142omno\u015b\u0107 dostrzega jedynie w jakich\u015b ma\u0142o wa\u017cnych drobiazgach — tak\u0105 uczciwo\u015b\u0107 nazywa si\u0119 pospolicie faryzeizmem.
\nNiestety, niemo\u017cliwo\u015bci\u0105 jest dla cz\u0142owieka przesta\u0107 by\u0107 grzesznym, najwi\u0119kszym nawet wysi\u0142kiem moralnym tego nie dokonam. Ma\u0142o tego: wysi\u0142ek moralny, czyni\u0105c cz\u0142owieka nieco lepszym i daj\u0105c mu sporo satysfakcji, sprowadza zarazem dwie dotkliwe bole\u015bci. Prawda, s\u0105 to b\u00f3le zdrowe, bogac\u0105ce, ale przecie\u017c b\u00f3le, i to dotkliwe. Po pierwsze, pod wp\u0142ywem czynionego dobra spada z naszych oczu cz\u0119\u015b\u0107 bielma, a prawda o sobie, jak\u0105 w ten spos\u00f3b zdobywamy, nie nale\u017cy niestety do najprzyjemniejszych. Cz\u0142owiek zaczyna odczuwa\u0107 potrzeb\u0119 — niekiedy gwa\u0142town\u0105 — wyzwolenia si\u0119 ze z\u0142a, uwolnienia w sobie tych wszystkich dobrych mocy, jakimi obdarzy\u0142 go Stw\u00f3rca, a kt\u00f3re w du\u017cym stopniu s\u0105 we mnie jakby sparali\u017cowane. I tutaj natrafiam na nieprzekraczaln\u0105 granic\u0119 swoich moralnych mo\u017cliwo\u015bci: w czynieniu dobra cz\u0142owiek mo\u017ce si\u0119 niekiedy zdoby\u0107 nawet na heroizm, a przecie\u017c nikt z nas — nawet je\u015bli bardzo \u017cywo odczuwa tak\u0105 potrzeb\u0119 — nie osi\u0105gnie tego, \u017ceby by\u0142 dobrym bez reszty.
\nTo jest \u017ar\u00f3d\u0142em drugiej bole\u015bci. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry pozna\u0142 smak dobra, w pewnym momencie zaczyna pragn\u0105\u0107 jego smaku czystego, nieska\u017conego, chcia\u0142by zaspokaja\u0107 swoje pragnienie jakby z samego \u017ar\u00f3d\u0142a. Ot\u00f3\u017c dop\u00f3ki b\u0119d\u0105 we mnie takie czy inne — cho\u0107by trudne do nazwania — niedobre mroki, jest to niemo\u017cliwe. Tymczasem nie jest w mocy cz\u0142owieka przesta\u0107 by\u0107 grzesznikiem. Satysfakcja z czynienia dobra, chocia\u017c tak wznios\u0142a i szlachetna, zawsze jest jakby zm\u0105cona, zawsze jest otwarta na co\u015b wi\u0119cej, na co\u015b, co przekracza nasze mo\u017cliwo\u015bci.
\nPowiem otwarcie: ja nie umiem m\u00f3wi\u0107 o zbawieniu ludziom, kt\u00f3rzy nie wiedz\u0105 o tym, \u017ce s\u0105 grzeszni, kt\u00f3rym nie znana jest t\u0119sknota, aby by\u0107 lepszym, kt\u00f3rzy nie dostrzegaj\u0105 r\u00f3\u017cnych nieczystych mrok\u00f3w, jakie ka\u017cdy z nas w sobie nosi. Je\u015bli za\u015b kto\u015b t\u0119 prawd\u0119 o sobie jako\u015b czuje, to wie zarazem, \u017ce zbawienie — osi\u0105gni\u0119cie swojej pe\u0142nej to\u017csamo\u015bci, pe\u0142ne duchowe wyzwolenie — jest ludzkimi si\u0142ami nieosi\u0105galne. Nie ma \u017cadnej proporcji mi\u0119dzy nasz\u0105 uczciwo\u015bci\u0105 a zbawieniem. Zbawienie mo\u017ce by\u0107 tylko darem Bo\u017cym.
\nChrze\u015bcijanie wierz\u0105, \u017ce B\u00f3g naprawd\u0119 udziela ludziom daru zbawienia. Wierzymy, \u017ce w Jezusie Chrystusie dar ten b\u0119dzie nawet czym\u015b niesko\u0144czenie wi\u0119cej ni\u017c ca\u0142kowitym wyzwoleniem z grzechu: przy ko\u0144cu naszej drogi nie tylko staniemy si\u0119 nieskazitelnie bezgrzeszni, ale — jako uczestnicy Bo\u017cej natury, jako synowie Bo\u017cy — b\u0119dziemy ogl\u0105dali Boga twarz\u0105 w twarz! Wiara chrze\u015bcija\u0144ska g\u0142osi wi\u0119c obietnice po ludzku zupe\u0142nie nieprawdopodobne. Realnego kszta\u0142tu nabieraj\u0105 one dopiero w\u00f3wczas, je\u015bli cz\u0142owiek stara si\u0119 kocha\u0107 Chrystusa, jak potrafi, wype\u0142nia\u0107 Jego przykazania, karmi\u0107 si\u0119 Jego cia\u0142em.
\nJak wi\u0119c Pan widzi, w \u015bwietle wiary chrze\u015bcija\u0144skiej albo osi\u0105gniemy zbawienie w Chrystusie i przez Chrystusa, albo w og\u00f3le go nie osi\u0105gniemy. Nie ma zbawienia poza Chrystusem. Zbawienie bowiem nie jest nagrod\u0105 za nasze dobre czyny. Jest przekraczaj\u0105cym mo\u017cliwo\u015bci cz\u0142owieka wyzwoleniem z wszelkiego duchowego parali\u017cu i darem przeb\u00f3stwienia. O tyle tylko mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce zbawienie jest nagrod\u0105 za nasze dobre czyny, o ile nasze dobro spe\u0142niamy w przestrzeni zbawczej mocy Chrystusa (w \u0142asce u\u015bwi\u0119caj\u0105cej).
\nProsz\u0119 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w Ewangelii raz m\u00f3wi si\u0119 o niemo\u017cliwo\u015bci zbawienia bez realnej \u0142\u0105czno\u015bci z Chrystusem: „Kto uwierzy i ochrzci si\u0119, b\u0119dzie zbawiony; kto nie uwierzy, b\u0119dzie pot\u0119piony” (Mk 16,16). Innym razem powiada Ewangelia, \u017ce b\u0119dziemy s\u0105dzeni z naszych czyn\u00f3w i w zale\u017cno\u015bci od tego wejdziemy do chwa\u0142y wiecznej albo zostaniemy odrzuceni (Mt 25). Nie ma sprzeczno\u015bci mi\u0119dzy tymi dwoma spojrzeniami: Ludzka uczciwo\u015b\u0107 nie mo\u017ce sama z siebie przybli\u017cy\u0107 nam zbawienia, mo\u017cemy je otrzyma\u0107 tylko od Chrystusa. Ale zarazem nie b\u0119d\u0105 zbawieni ludzie czyni\u0105cy z\u0142o. Tylko cz\u0142owiek uczciwy mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 zbawienie: je\u015bli swoj\u0105 uczciwo\u015b\u0107 i samego siebie otworzy na moc Chrystusa, je\u015bli ogarnie go — wraz z jego dobrymi czynami — przemieniaj\u0105ca moc \u0142aski.
\nOt\u00f3\u017c w \u015bwietle wiary jest rzecz\u0105 ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, \u017ce dzie\u0142a zbawienia i u\u015bwi\u0119cenia cz\u0142owieka Chrystus dokonuje w Ko\u015bciele: tutaj g\u0142osi si\u0119 s\u0142owo Bo\u017ce, w sakramentach otrzymujemy realny przyst\u0119p do Chrystusa Zbawcy, w Eucharystii za\u015b mo\u017cemy wej\u015b\u0107 w naj\u015bci\u015blejsz\u0105 komuni\u0119 z Chrystusem. On sam ka\u017ce nam zaprasza\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a wszystkie narody: g\u0142osi\u0107 im Ewangeli\u0119 i chrzci\u0107 je, m\u00f3wi\u0105c kr\u00f3tko, wprowadza\u0107 je na drog\u0119 zbawienia. Je\u015bli wobec tego powa\u017cnie my\u015bl\u0119 o swoim zbawieniu, nie jest rzecz\u0105 oboj\u0119tn\u0105, czy wierz\u0119 w Chrystusa czy nie, jestem w Ko\u015bciele czy poza nim. Tylko tym, kt\u00f3rzy wierz\u0105 w Chrystusa i staraj\u0105 si\u0119 pe\u0142ni\u0107 Jego wol\u0119, mo\u017cna g\u0142osi\u0107 radosn\u0105 pociech\u0119: „Cieszcie si\u0119 i radujcie, bo imiona wasze zapisane s\u0105 w niebie” (\u0141k 10,20).
\nCzy\u017cby wi\u0119c nie by\u0142o zbawienia poza Ko\u015bcio\u0142em? Na ten temat nie trzeba za du\u017co filozofowa\u0107. By\u0107 mo\u017ce z granicami Ko\u015bcio\u0142a jest podobnie jak z granicami \u017cyciodajnej oazy: oaza nie jest odgrodzona od pustyni, ona po prostu przestaje istnie\u0107 tam, gdzie nie ma \u017cycia. W tej perspektywie Ko\u015bci\u00f3\u0142 istnia\u0142by wsz\u0119dzie tam, gdzie zbawcza moc Chrystusa przemienia ludzi, cho\u0107by oni sami o tym nie wiedzieli, granic\u0119 za\u015b Ko\u015bcio\u0142owi wyznacza\u0142by jedynie grzech, brak \u017cycia Bo\u017cego. S\u0105 dane biblijne, kt\u00f3re dopuszczaj\u0105 takie spojrzenie. Na przyk\u0142ad w Apokalipsie napisano, \u017ce bramy Miasta Bo\u017cego b\u0119d\u0105 wiecznie otwarte, ale zarazem „nic nieczystego do niego nie wejdzie ani ten, co czyni ohyd\u0119 i k\u0142amstwo, lecz tylko zapisani w ksi\u0119dze \u017cycia Baranka” (21,27). Pawe\u0142 za\u015b Aposto\u0142 naucza, \u017ce Chrystus „jest Zbawc\u0105 wszystkich, a zw\u0142aszcza wierz\u0105cych” (1 Tm 4,10) — zauwa\u017cmy s\u0142owo „wszystkich”, ale zauwa\u017cmy te\u017c s\u0142owo „zw\u0142aszcza”.
\nNa pewno nie mo\u017cna interpretowa\u0107 zasady „poza Ko\u015bcio\u0142em nie ma zbawienia” w taki spos\u00f3b, \u017ceby przesta\u0142a ona cokolwiek znaczy\u0107. Nie wolno wi\u0119c nam zagubi\u0107 tej prawdy wiary, \u017ce zbawienie cz\u0142owiek mo\u017ce otrzyma\u0107 wy\u0142\u0105cznie od Chrystusa. Nie wolno te\u017c nam zagubi\u0107 wezwania misyjnego do wszystkich narod\u00f3w: wszyscy ludzie s\u0105 zaproszeni do wiary w Chrystusa i do radowania si\u0119 Jego darami, nas za\u015b, wierz\u0105cych, Chrystus wzywa do przekazywania dalej Dobrej Nowiny. Natomiast spraw\u0119 zbawienia wiecznego ludzi niewierz\u0105cych w Chrystusa zostawmy po prostu Panu Bogu: On z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 jest i sprawiedliwy, i mi\u0142osierny, a \u0142aska Chrystusa zapewne dociera tajemniczo r\u00f3wnie\u017c poza widzialne granice Ko\u015bcio\u0142a. Wszak\u017ce „zbawienie poza Ko\u015bcio\u0142em — jak trafnie zauwa\u017cy\u0142 pastor Bonhoeffer — jest dla wiary zasadniczo niepoznawalne i dlatego nie mo\u017ce stanowi\u0107 punktu doktryny. Zbawienie jest rozpoznawalne po Obietnicy, a Obietnic\u0119 otrzyma\u0142o g\u0142oszenie czystej Ewangelii.”<\/a>1<\/a><\/sup>
\nI jeszcze dwa dopowiedzenia. Niebezpiecze\u0144stwo rasizmu duchowego u chrze\u015bcijan, o kt\u00f3rym Pan wspomina w swoim li\u015bcie, zapewne istnieje, ale wystarczy wczyta\u0107 si\u0119 nieco w Ewangeli\u0119, \u017ceby odesz\u0142a cz\u0142owiekowi ochota dzielenia ludzi na dobrych i z\u0142ych. Powiedziano nam przecie\u017c: „Nie s\u0105d\u017acie, aby\u015bcie nie byli s\u0105dzeni” (Mt 7,1). Wiemy te\u017c, \u017ce nie wystarczy by\u0107 w Ko\u015bciele, \u017ceby dost\u0105pi\u0107 zbawienia, ka\u017cdy z nas mo\u017ce — strach o tym pomy\u015ble\u0107 — zmarnowa\u0107 swoje \u017cycie. Za\u015b w Ewangelii \u015bw. \u0141ukasza znajduj\u0105 si\u0119 s\u0142owa jakby wprost dotycz\u0105ce naszego tematu: „S\u0142uga, kt\u00f3ry zna wol\u0119 swego Pana i nie uczyni\u0142 zgodnie z Jego wol\u0105, wielk\u0105 ch\u0142ost\u0119 otrzyma. Ten za\u015b, kt\u00f3ry nie zna Jego woli i uczyni\u0142 co\u015b godnego kary, ma\u0142\u0105 ch\u0142ost\u0119 otrzyma. Komu wiele dano, od tego wiele wymaga\u0107 si\u0119 b\u0119dzie, a komu wiele zlecono, tym wi\u0119cej od niego \u017c\u0105da\u0107 b\u0119d\u0105” (12,47n).
\nI drugie dopowiedzenie. Wydaje mi si\u0119, \u017ce istnieje jedna sytuacja, w kt\u00f3rej mog\u0119 powiedzie\u0107 bli\u017aniemu: Pomy\u015bl o swoim zbawieniu, bo poza Ko\u015bcio\u0142em go nie znajdziesz. Mianowicie je\u015bli kto\u015b dla jakich\u015b niskich, niegodnych racji porzuca Ko\u015bci\u00f3\u0142 lub go rozbija, albo boi si\u0119 do niego przyst\u0105pi\u0107. „Nie mogliby by\u0107 zbawieni tacy ludzie — powiada ostatni Sob\u00f3r w\u00a0Konstytucji o Ko\u015bciele<\/i>\u00a0(nr 14) — kt\u00f3rzy wiedz\u0105, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 za\u0142o\u017cony zosta\u0142 przez Boga za po\u015brednictwem Jezusa Chrystusa jako konieczny, mimo to nie chcieliby b\u0105d\u017a do niego przyst\u0105pi\u0107, b\u0105d\u017a te\u017c w nim wytrwa\u0107”.
\n 
\n<\/a>1<\/a><\/sup>\u00a0Dietrich Bonhoeffer,\u00a0Wyb\u00f3r pism<\/i>, Wi\u0119\u017a, Warszawa, 1970, s. 90.<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 \n<\/p><\/div>\n

o. Jacek Salij OP, Szukaj\u0105cym drogi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  Chodzi mi o zasad\u0119: „Poza Ko\u015bcio\u0142em nie ma zbawienia”. W moim mniemaniu sugeruje ona podzia\u0142 ludzi na dobrych (katolik\u00f3w) i z\u0142ych (niekatolik\u00f3w). Cz\u0142owieka wsp\u00f3\u0142czesnego bardziej przekonuje inna zasada: \u017ce zbawiony b\u0119dzie ka\u017cdy, kto \u017cyje uczciwie.   Ci\u0119\u017car odpowiedzi spr\u00f3buj\u0119… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1049],"tags":[457,896,929],"class_list":["post-2978","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pytania-odpowiedzi-wiara","tag-kosciol","tag-wiara","tag-zbawienie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2978","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2978"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2978\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2978"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2978"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2978"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}