{"id":2951,"date":"2020-02-17T00:36:50","date_gmt":"2020-02-16T23:36:50","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=2951"},"modified":"2020-02-17T00:36:50","modified_gmt":"2020-02-16T23:36:50","slug":"ateizm-wspolczesne-opium-dla-ludu-rozmowa-z-ks-prof-bortkiewiczem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/ateizm-wspolczesne-opium-dla-ludu-rozmowa-z-ks-prof-bortkiewiczem\/","title":{"rendered":"Ateizm \u2013 wsp\u00f3\u0142czesne \u201eopium dla ludu\u201d. Rozmowa z ks. prof. Bortkiewiczem"},"content":{"rendered":"

Ewentualne istnienie \u017cycia we Wszech\u015bwiecie nie eliminuje w \u017caden spos\u00f3b Boga, bo B\u00f3g jest Stw\u00f3rc\u0105 Wszech\u015bwiata. Przyznam si\u0119, \u017ce nigdy nie pasjonowa\u0142 mnie problem \u017cycia pozaziemskiego, bo nawet je\u015bli ono by by\u0142o, to tylko na tej Ziemi stan\u0105\u0142 B\u00f3g i zbawi\u0142 cz\u0142owieka. Wydaje mi si\u0119, \u017ce nasz \u015bwiat, nasze \u017cycie, nasze przeznaczenie jest tak fascynuj\u0105c\u0105 tajemnic\u0105, \u017ce szkoda czasu na bezproduktywne rozmy\u015blanie o hipotezach innych \u015bwiat\u00f3w, innego \u017cycia<\/strong>\u00a0\u2013 m\u00f3wi w rozmowie z PCh24.pl Ks. prof. Pawe\u0142 Bortkiewicz.<\/strong>
\n\u00a0<\/em><\/strong>
\nKiedy w 1961 roku Jurij Gagarin odby\u0142 w statku kosmicznym Wostok\u00a0pierwszy w historii ludzko\u015bci lot po orbicie satelitarnej Ziemi dla\u00a0wielu os\u00f3b du\u017co wa\u017cniejszym aspektem tej misji ni\u017c tzw. wy\u015bcig zbroje\u0144\u00a0by\u0142o to, czy \u201eb\u0119d\u0105c w niebie\u201d rosyjski kosmonauta \u201ezobaczy Boga\u201d.\u00a0R\u00f3wnie\u017c tej kwestii dotyczy\u0142y pierwsze s\u0142owa Gagarina po powrocie wyl\u0105dowaniu na\u00a0Ziemi. Dlaczego to w\u0142a\u015bnie \u201edow\u00f3d na nieistnienie Boga\u201d by\u0142 najwa\u017cniejszym elementem tej misji?
\n<\/em><\/strong>Dla marksizmu problem istnienia Boga by\u0142 i jest kluczowy. Marksizm w pewnym sensie dokona\u0142 radykalnego zdetronizowania Boga wraz z wszystkimi tego konsekwencjami. To znaczy, stwierdzaj\u0105c, \u017ce nie ma Boga, marksi\u015bci twierdzili, \u017ce nie ma tym samym Stw\u00f3rcy, ani Zbawcy. Nie ma te\u017c stworzonej przez Boga racjonalnej natury ludzkiej i nie ma prawdy obiektywnej. W zamian proponowali wizj\u0119 \u201estworzenia\u201d przez stosunki spo\u0142eczno-ekonomiczne oraz wizj\u0119 typu \u201ecz\u0142owiek zbawia sam siebie\u201d. Dawali projekt prawdy niepoznawanej, ale tworzonej moc\u0105 rewolucji.
\nTo wszystko by\u0142o faktycznym \u201eopium dla ludu\u201d, bo to marksizm stanowi\u0142 substancj\u0119 osza\u0142amiaj\u0105c\u0105.
\nCa\u0142y ten z\u0142owieszczy projekt mia\u0142 sens, je\u015bli \u201eBoga nie ma\u201d. Tego nie da\u0142o si\u0119 dowie\u015b\u0107 racjonalnie, logicznie. Wi\u0119c mo\u017cna pr\u00f3bowano dowie\u015b\u0107 tego przez \u201e\u015bwiadka\u201d \u2013 w tym przypadku Gagarina. Oczywi\u015bcie, taka argumentacja by\u0142a i pozostaje wr\u0119cz \u017cenuj\u0105ca.\u00a0 Podobnie jak inne metody \u201enaukowe\u201d sowieckiego marksizmu.
\nJak do tej sytuacji odni\u00f3s\u0142 si\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142 Katolicki? Czy uda\u0142o\u00a0si\u0119 odpowiedzie\u0107 na t\u0119 komunistyczn\u0105, antykatolick\u0105 propagand\u0119?<\/em><\/strong>
\nTrudno mi to oceni\u0107 ca\u0142o\u015bciowo. Ko\u015bci\u00f3\u0142 chyba jednak nie docenia\u0142 si\u0142y niszcz\u0105cej marksizmu. Zauwa\u017cmy, \u017ce w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych wybitni teologowie Zachodu, potrafili \u201eczerpa\u0107\u201d z marksizmu inspiracje w teologii rzeczywisto\u015bci ziemskich. Wkr\u00f3tce potem pojawi\u0142 si\u0119 nurt teologii wyzwolenia \u0142\u0105cz\u0105cy marksizm z or\u0119dziem chrze\u015bcija\u0144skiego wyzwolenia. Oczywi\u015bcie te projekty zadziwiaj\u0105 swoj\u0105 naiwno\u015bci\u0105, ale one by\u0142y faktami.
\n 
\nWydaje mi si\u0119, \u017ce generalnie Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie dostrzega\u0142 w pe\u0142ni powagi zagro\u017cenia i parcia konfrontacyjnego. Oczywi\u015bcie wyj\u0105tkiem by\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce, doskona\u0142y \u201eekspert\u201d w zakresie marksizmu.
\nDzisiaj wielu naukowc\u00f3w twierdzi, \u017ce odnalezienie \u017cycia we\u00a0Wszech\u015bwiecie b\u0119dzie ostatecznym dowodem na to, \u017ce B\u00f3g nie istnieje. Sk\u0105d tego typu teorie i po co s\u0105 g\u0142oszone? Czego maj\u0105 dowie\u015b\u0107? Jaki jest\u00a0ich sens?<\/em><\/strong>
\nPami\u0119tam lektur\u0119 sprzed lat ksi\u0105\u017cki Francisa Cricka pt. \u201eIstota i pochodzenie \u017cycia\u201d. Autor to noblista, wsp\u00f3\u0142odkrywca podw\u00f3jnej helisy, autorytet biologiczny i zarazem zadeklarowany ateista, co wyra\u017ca na pocz\u0105tku tej ba\u015bni. M\u00f3wi\u0119 \u015bwiadomie \u201eba\u015bni\u201d \u2013 to nie jest przej\u0119zyczenie. Ksi\u0105\u017cka, po deklaracji autora, \u017ce jest ateist\u0105, pr\u00f3buje docieka\u0107 pochodzenia \u017cycia. Crick przedstawia ci\u0105gi zdarze\u0144 z zakresu biogenezy, paleologii, paleontologii i\u2026 dochodzi do jakiego\u015b progu empirii. I wtedy z powag\u0105 ba\u015bniopisarza stawia tez\u0119, i\u017c zarodki \u017cycia przyby\u0142y na ziemi\u0119 w kapsu\u0142ach kosmicznych. Ot taki desant, nazwany w spos\u00f3b \u201euczony\u201d teori\u0105 panspermii.
\n 
\nCo ciekawe, powa\u017cni komentatorzy nie wiedzieli, czy to jest \u017cart, autoironia, czy wp\u0142yw jakich\u015b \u015brodk\u00f3w? To ostatnie to nie z\u0142o\u015bliwo\u015b\u0107, wszak Crick przyznawa\u0142, \u017ce w badaniach nad DNA pomaga\u0142y mu niewielkie dawki LSD.
\n 
\nZatem dla wyznawc\u00f3w panspermii wiara w \u201epuste niebo\u201d jest chyba kluczowa. \u201eZamiast Boga odnajd\u017amy we wszech\u015bwiecie \u017cycie, a wtedy pozostanie jeszcze tylko znalezienie tych kapsu\u0142\u2026\u201d, g\u0142osili. Jednak wtedy trzeba by by\u0142o znale\u017a\u0107 jak\u0105\u015b firm\u0119 kuriersk\u0105, kt\u00f3ra te zarodki \u017cycia zapakowa\u0142a. Kosmiczne DHL?\u2026 Ale tu chyba naprawd\u0119 potrzebne jest LSD\u2026
\nZa\u0142\u00f3\u017cmy na chwil\u0119, \u017ce istnieje \u017cycie we Wszech\u015bwiecie? Co by to\u00a0oznacza\u0142o z katolickiego punktu widzenia?<\/em><\/strong>
\nIstnienie \u017cycia we Wszech\u015bwiecie nie eliminuje w \u017caden spos\u00f3b Boga, bo B\u00f3g jest Stw\u00f3rc\u0105 Wszech\u015bwiata. Przyznam si\u0119, \u017ce nigdy nie pasjonowa\u0142 mnie problem \u017cycia pozaziemskiego, bo nawet je\u015bli ono by by\u0142o, to tylko na tej Ziemi stan\u0105\u0142 B\u00f3g i zbawi\u0142 cz\u0142owieka. Wydaje mi si\u0119, \u017ce nasz \u015bwiat, nasze \u017cycie, nasze przeznaczenie jest tak fascynuj\u0105c\u0105 tajemnic\u0105, \u017ce szkoda czasu na bezproduktywne rozmy\u015blanie o hipotezach innych \u015bwiat\u00f3w, innego \u017cycia\u2026
\nOstatnie 15 lat to jednak istny potop \u201ekosmicznej propagandy\u201d. Dla wielu\u00a0\u017cycie w kosmosie nie jest ju\u017c tylko hipotez\u0105, tylko faktem, kt\u00f3ry je\u015bli\u00a0nie dzisiaj to jutro, za tydzie\u0144 za dziesi\u0119\u0107 lat uda si\u0119 udowodni\u0107. Powsta\u0142o na ten temat mn\u00f3stwo ksi\u0105\u017cek, publikacji produkcji\u00a0telewizyjnych. Czy mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce to zorganizowana akcja? Jakie mog\u0105\u00a0by\u0107 jej skutki?<\/em><\/strong>
\nSadz\u0119, \u017ce jedynym celem takich dzia\u0142a\u0144 mo\u017ce by\u0107 walka z Bogiem i wiar\u0105. To swoisty efekt postmodernizmu. Cz\u0142owiek w naszym \u015bwiecie spali\u0142 klasztor i bibliotek\u0119, jak w \u201eImieniu R\u00f3\u017cy\u201d, to znaczy zniszczy\u0142 wiar\u0119 i rozum. Zaufa\u0142 niepewno\u015bci, dora\u017ano\u015bci, chwili, emocjom.
\n 
\nAle to nie wystarcza! Potrzebne s\u0105 jakie\u015b pewniki, jakie\u015b transcendentalia, jaki\u015b wymiar nadprzyrodzony\u2026 Ale skoro odrzucony, wygnany zosta\u0142 B\u00f3g chrze\u015bcijan, to szuka si\u0119 substytut\u00f3w \u2013 wiary w zjawiska rodem z \u201eArchiwum X\u201d, wiary z \u015bwiaty r\u00f3wnoleg\u0142e, \u017cycie na innych planetach, zjawisk paranormalne. To zdecydowanie paranormalny stan rzeczy.
\n 
\nEfekt tych dzia\u0142a\u0144 mo\u017ce by\u0107 jednak tragiczny. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry \u201e\u017cyje jakby B\u00f3g nie istnia\u0142\u201d otrzymuje substytut wiary, otrzymuje zatem iluzj\u0119. To bardzo niebezpieczne zjawisko, i z psychologicznego punktu widzenia, i egzystencjalnego.
\nW historii mieli\u015bmy ju\u017c do czynienia z \u201ekultem rozumu\u201d, m.in. w\u00a0czasie rewolucji francuskiej. Pami\u0119tamy jak to si\u0119 sko\u0144czy\u0142o. Dzisiaj co\u00a0prawda nikt nie morduje za odrzucanie czy te\u017c negowanie \u201ekosmicznej\u00a0propagandy\u201d, ale katolicy broni\u0105cy swej wiary s\u0105 wy\u015bmiewani i poni\u017cani.\u00a0 Jak temu przeciwdzia\u0142a\u0107?<\/em><\/strong>
\nProblem w tym, \u017ce to Ko\u015bci\u00f3\u0142 wsp\u00f3\u0142czesny, zw\u0142aszcza ten doby \u015bw. Jana Paw\u0142a II i Benedykta XVI g\u0142osi wsp\u00f3\u0142czesnemu \u015bwiatu has\u0142o rodem z O\u015bwiecenia: \u201eSapere aude\u201d!\u00a0 – \u201eMiej odwag\u0119 by\u0107 m\u0105drym!\u201d, \u201eMiej odwag\u0119 my\u015ble\u0107!\u201d. Oczywi\u015bcie, trzeba tu wyra\u017anie odr\u00f3\u017cni\u0107 o\u015bwieceniowy \u201ekult rozumu\u201d od katolickiej pochwa\u0142y m\u0105dro\u015bci, kt\u00f3ra uwzgl\u0119dnia na przyk\u0142ad istnienie tajemnicy, zostawienie pewnej przestrzeni interpretacyjnej dla Transcendencji, po prostu \u2013 dla Boga.
\n 
\nB\u0142\u0119dem nas\u2013wierz\u0105cych jest to, \u017ce dajemy sobie niekiedy wm\u00f3wi\u0107 mit o tym, \u017ce wiara nasza jest czym\u015b irracjonalnym, czym\u015b gorszym, mniej warto\u015bciowym od poznania naukowego. Przeciwko takiej stereotypizacji musimy protestowa\u0107.
\nDlaczego ateizm jest tak popularny w\u015br\u00f3d wielu naukowc\u00f3w?<\/em><\/strong>
\nProsz\u0119 wybaczy\u0107, ale nie stawia\u0142bym tak mocno tej tezy. S\u0105dz\u0119, \u017ce jest wielu przyrodnik\u00f3w, kt\u00f3rzy g\u0142\u0119boko wierz\u0105 i inspiruj\u0105 si\u0119 wiar\u0105. Pozwol\u0119 sobie kr\u00f3tko wspomnie\u0107 o inicjatywie krakowskiego fizyka, \u015bp. prof. Janika, kt\u00f3ry zainspirowa\u0142 najpierw spotkania fizyk\u00f3w z m\u0142odym Karolem Wojty\u0142a, a potem animowa\u0142 spotkania przedstawicieli nauk \u015bcis\u0142ych z krakowskim arcybiskupem. Z tych spotka\u0144 narodzi\u0142y si\u0119 dialogi nauki i wiary w Castel Gandolfo. Ale oczywi\u015bcie, mo\u017cemy zauwa\u017cy\u0107 te\u017c znaczn\u0105 liczb\u0119 przedstawicieli nauk \u015bcis\u0142ych, kt\u00f3rzy deklaruj\u0105 sw\u00f3j ateizm.
\n 
\nMy\u015bl\u0119, \u017ce to w pewnym sensie mo\u017ce by\u0107 konsekwencj\u0105 b\u0142\u0119du metodologicznego i redukcjonizmu poznawczego. Przyrodnik, je\u015bli definiuje poznanie i do\u015bwiadczenie wy\u0142\u0105cznie do sfery empirycznej i scjentystycznej, pope\u0142nia b\u0142\u0105d metodologiczny. A doda\u0142bym te\u017c, \u017ce grzeszy pych\u0105. Jedno i drugie, troch\u0119 go dyskwalifikuje jako naukowca.
\n 
\nCzy nie jest tak, \u017ce dla wielu przedstawicieli \u015bwiata nauki ateizm\u00a0sta\u0142 si\u0119 swego rodzaju \u201emisj\u0105\u201d, tzn. celem ich dzia\u0142ania nie jest\u00a0d\u0105\u017cenie do prawdy, tylko laicyzacja \u015bwiata?
\n<\/em><\/strong>Kolejna mocna teza\u2026
\n 
\nZ jednej strony mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce tak zapewne jest. Wida\u0107 to cho\u0107by u niekt\u00f3rych przedstawicieli nauk biologicznych. Zw\u0142aszcza u znanego badacza pszcz\u00f3\u0142 Edwarda Wilsona, kt\u00f3ry wymy\u015bli\u0142 ca\u0142\u0105 socjobiologi\u0119 jakby po to tylko, by stawia\u0107 tezy, \u017ce \u201eskoro geny trzymaj\u0105 nasz umys\u0142 na smyczy\u201d, to nie ma w \u017cyciu ludzkim miejsca\u00a0 na wolno\u015b\u0107, moralno\u015b\u0107, wiar\u0119, Boga\u2026 Socjobiolodzy, jak Wilson czy Dawkins wypowiadaj\u0105 si\u0119 z tak\u0105 pasj\u0105 o nieistniej\u0105cym Bogu, \u017ce a\u017c trudno przebi\u0107 si\u0119 poza poziom tych \u017carliwych emocji.
\n 
\nAle s\u0105 te\u017c, dzi\u0119ki Bogu, pasjonaci, kt\u00f3rzy demitologizuj\u0105 obu \u201euczonych\u201d. Z drugiej strony jednak trzeba znowu zobaczy\u0107 wielu innych uczonych, kt\u00f3rzy swoj\u0105 misj\u0105 uczynili wysi\u0142ek poznania prawdy. I o nich trzeba pami\u0119ta\u0107 z szacunkiem.
\nCz\u0119sto fa\u0142szywie zarzuca si\u0119 Ko\u015bcio\u0142owi, \u017ce jest symbolem\u00a0\u201eciemnogrodu\u201d, poniewa\u017c rzekomo \u201eodrzuca prawie wszystkie odkrycia i dokonania\u00a0naukowe\u201d. Obaj wiemy, \u017ce tak nie jest, a mimo to tego typu propaganda jest bardzo skuteczna. Dlaczego?<\/em><\/strong>
\nZarzuca si\u0119 Ko\u015bcio\u0142owi wiele czyn\u00f3w niepope\u0142nionych. Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie tylko nie odrzuca odkry\u0107 i dokona\u0144 naukowych, ale niejednokrotnie je inspirowa\u0142, by\u0142 mecenasem i wreszcie z tych odkry\u0107 korzysta. Ale Ko\u015bci\u00f3\u0142 spogl\u0105da na te dokonania w tej podw\u00f3jnej i sp\u00f3jnej, mo\u017cna powiedzie\u0107 holistycznej perspektywie \u2013 Boga i cz\u0142owieka. Je\u015bli jakie\u015b \u201eodkrycie\u201d pr\u00f3buje konfrontowa\u0107 swoje wyniki z Bogiem, og\u0142aszaj\u0105c Jego \u201e\u015bmier\u0107\u201d, to nie trzeba si\u0119 domy\u015bla\u0107, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi podej\u015b\u0107 krytycznie do tych bada\u0144. Albo, je\u015bli te odkrycia s\u0105 w jakim\u015b stopniu redukcj\u0105 cz\u0142owieka do materia\u0142u biologicznego, Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie mo\u017ce milcze\u0107\u2026
\n 
\nA sam zarzut, i\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest symbolem \u201eciemnogrodu\u201d jest po prostu tak \u017cenuj\u0105cy, \u017ce trzeba troch\u0119 gimnastyki, by zni\u017cy\u0107 si\u0119 do pe\u0142zaj\u0105cego poziomu krytyk\u00f3w pos\u0142uguj\u0105cych si\u0119 tym argumentem. A jestem dzisiaj troch\u0119 rozleniwiony\u2026
\nCzy nie boi si\u0119 Ksi\u0105dz, \u017ce wielu tzw. letnich chrze\u015bcijan uwierzy w\u00a0\u201ekosmiczn\u0105 narracj\u0119\u201d, tak jak wielu z nich uwierzy\u0142o w teorie i \u201enaukowe\u00a0dowody\u201d \u015bp. S. Hawkinga na \u201enieistnienie Boga\u201d?<\/em><\/strong>
\nNiestety, takie obawy s\u0105 zasadne. Ale one powinny kierowa\u0107 nasz\u0105 uwag\u0119 nie tylko w stron\u0119 tropienia bzdur pseudonauki, ale tak\u017ce w stron\u0119 budowania takiego chrze\u015bcija\u0144stwa, takiego katolicyzmu, kt\u00f3re szuka prawdy na skrzyd\u0142ach wiary i rozumu. Zapewne za ma\u0142o jest w tej sferze popularnych wypowiedzi, debat, dyskusji, za ma\u0142o my, katolicy czytamy, za bardzo natomiast infantylizujemy nasz\u0105 wiar\u0119.
\nJakich argument\u00f3w powinni\u015bmy u\u017cywa\u0107 w rozmowie z takimi lud\u017ami? Jak\u00a0broni\u0107 naszej wiary przed fa\u0142szywie pojmowanymi \u201enauk\u0105\u201d i \u201erozumem\u201d?<\/em><\/strong>
\nMo\u017ce w\u0142a\u015bnie najpierw i przede wszystkim przez to, by pokazywa\u0107, \u017ce nauka jako zdolno\u015b\u0107 poznania i obiektywizowania prawdy, a tak\u017ce rozum \u2013 to s\u0105 dary Boga. One nie s\u0105 i nie mog\u0105 by\u0107 traktowane jako opozycyjne wzgl\u0119dem Stw\u00f3rcy. To, co budzi nasz sprzeciw, to zideologizowana pseudo-nauka i rozumem ograniczony do w\u0105skiego wymiaru poznawczego. Taki przykurcz my\u015blenia.
\nB\u00f3g zap\u0142a\u0107 za rozmow\u0119.<\/em><\/strong>
\nTomasz D. Kolanek
\nhttps:\/\/www.pch24.pl\/ateizm—wspolczesne-opium-dla-ludu–rozmowa-z-ks–prof–bortkiewiczem,66079,i.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ewentualne istnienie \u017cycia we Wszech\u015bwiecie nie eliminuje w \u017caden spos\u00f3b Boga, bo B\u00f3g jest Stw\u00f3rc\u0105 Wszech\u015bwiata. Przyznam si\u0119, \u017ce nigdy nie pasjonowa\u0142 mnie problem \u017cycia pozaziemskiego, bo nawet je\u015bli ono by by\u0142o, to tylko na tej Ziemi stan\u0105\u0142 B\u00f3g i… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[953,974],"tags":[161],"class_list":["post-2951","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-apologetyka","category-ateizm","tag-ateizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2951","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2951"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2951\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}