{"id":2934,"date":"2020-02-16T22:50:33","date_gmt":"2020-02-16T21:50:33","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=2934"},"modified":"2020-02-16T22:50:33","modified_gmt":"2020-02-16T21:50:33","slug":"rozum-i-objawienie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/rozum-i-objawienie\/","title":{"rendered":"Rozum i objawienie."},"content":{"rendered":"
\n \n<\/div>\n
\n\n\n\n
 <\/p>\n

Kto\u015b w trakcie rozmowy na tematy religijne u\u017cy\u0142 nast\u0119puj\u0105cego argumentu: „Ja nie uznaj\u0119 \u017cadnego objawienia, kieruj\u0119 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie rozumem” — niedwuznacznie daj\u0105c do zrozumienia, \u017ce jego postawa jest lepsza, bo bardziej racjonalna. Kto przyjmuje objawienie — zdaniem tego pana — post\u0119puje irracjonalnie, gdy\u017c przyjmuje jakie\u015b \u017ar\u00f3d\u0142o prawdy, niezale\u017cne od swojego rozumu. Czuj\u0119 si\u0119 zupe\u0142nie sterroryzowana takim stwierdzeniem, bo cho\u0107 jest ono go\u0142os\u0142owne, zupe\u0142nie nie wiadomo, co na nie odpowiedzie\u0107.<\/p><\/blockquote>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 \n<\/p><\/div>\n

\n\n\n\n
Widz\u0119 dwa grube nieporozumienia w przytoczonym przez Pani\u0105 pogl\u0105dzie. Po pierwsze, pogl\u0105d Pani rozm\u00f3wcy zdaje si\u0119 bazowa\u0107 na za\u0142o\u017ceniu, jakoby rozum by\u0142 \u017ar\u00f3d\u0142em prawdy. Czy tak jest rzeczywi\u015bcie? Rozum jest raczej w\u0142adz\u0105 poznawcz\u0105, szukaj\u0105c\u0105 prawdy i rozr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 prawd\u0119 od fa\u0142szu, ale przecie\u017c rozum prawdy nie ustanawia. Rozum jedynie odczytuje prawd\u0119 zawart\u0105 w rzeczywisto\u015bci, przy czym mo\u017ce si\u0119 nawet pomyli\u0107. Rzecz jasna, rozum nie jest martwym ekranem, odbijaj\u0105cym rzeczywisto\u015b\u0107 biernie i bezdusznie; jest w\u0142adz\u0105 poznawcz\u0105 \u017cywej osoby ludzkiej, kt\u00f3ra otwiera si\u0119 na rzeczywisto\u015b\u0107 w spos\u00f3b aktywny. Sytuacja ta rodzi wprawdzie skomplikowane problemy filozoficzne, nie zmienia jednak faktu zasadniczego: \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em prawdy jest rzeczywisto\u015b\u0107, nie rozum.
\nTote\u017c trzeba zdecydowanie stwierdzi\u0107, \u017ce miar\u0105 racjonalno\u015bci naszego pogl\u0105du na \u015bwiat jest otwarcie si\u0119 na mo\u017cliwie wszystkie wymiary rzeczywisto\u015bci. Powinni\u015bmy si\u0119 otwiera\u0107 zw\u0142aszcza na te wymiary rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 w niej najistotniejsze.
\nTymczasem cz\u0119stokro\u0107 nie tylko zamykamy si\u0119 na te najistotniejsze wymiary rzeczywisto\u015bci, ale wi\u0119cej jeszcze: nazywamy tak\u0105 postaw\u0119 racjonaln\u0105. Sk\u0105d si\u0119 to bierze? Zapewne st\u0105d, \u017ce racjonalno\u015b\u0107 mylimy z klarowno\u015bci\u0105 i ca\u0142kowit\u0105 zrozumia\u0142o\u015bci\u0105. A przecie\u017c w pe\u0142ni klarowne i zrozumia\u0142e mo\u017ce by\u0107 dla nas tylko to, co jest mniejsze od naszego rozumu; albo nawet wi\u0119cej: tylko to, co jest wytworem naszego rozumu. Przecie\u017c nawet nieo\u017cywiona materia — a wi\u0119c ta sfera rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra jest niew\u0105tpliwie ni\u017csza od cz\u0142owieka — jedynie dla dziewi\u0119tnastowiecznych pozytywist\u00f3w by\u0142a w pe\u0142ni zrozumia\u0142a; przesta\u0142a by\u0107 taka, kiedy fizycy zacz\u0119li si\u0119 uwa\u017cniej przypatrywa\u0107 temu, jaka ona jest naprawd\u0119. Je\u015bli wi\u0119c w rzeczywisto\u015bci istniej\u0105 takie sfery, kt\u00f3re przewy\u017cszaj\u0105 cz\u0142owieka i jego rozum, si\u0142\u0105 swojej natury musz\u0105 si\u0119 nam one jawi\u0107 jako co\u015b przepastnie tajemniczego, czym si\u0119 mo\u017cna zachwyci\u0107 i co niekiedy chcia\u0142oby si\u0119 pokocha\u0107, ale czego nie da si\u0119 do ko\u0144ca zrozumie\u0107 ani nazwa\u0107. \u017b\u0105danie, aby ograniczony ludzki rozum zrozumia\u0142 do ko\u0144ca co\u015b, co go niesko\u0144czenie przekracza, jest \u017c\u0105daniem nieracjonalnym. Podobnie czym\u015b nieracjonalnym jest z g\u00f3ry zak\u0142ada\u0107, jakoby rzeczywisto\u015b\u0107 nie mia\u0142a wymiar\u00f3w, przekraczaj\u0105cych ludzki rozum.
\nI jeszcze jedno nieporozumienie dostrzegam w pogl\u0105dach Pani rozm\u00f3wcy. Mianowicie zdaje si\u0119 on s\u0105dzi\u0107, \u017ce my, chrze\u015bcijanie, traktujemy objawienie jako \u017ar\u00f3d\u0142o prawdy niezale\u017cne od rozumu: \u017ce pewne prawdy o sobie i o \u015bwiecie czerpiemy dzi\u0119ki rozumowi, inne za\u015b dzi\u0119ki objawieniu. Co s\u0105dzi\u0107 o takim pogl\u0105dzie, wedle kt\u00f3rego przedmiotem objawienia s\u0105 okre\u015blone prawdy nadprzyrodzone, kt\u00f3rych nie byliby\u015bmy w stanie pozna\u0107 swoim rozumem? Trudno powiedzie\u0107, \u017ceby by\u0142 to pogl\u0105d nieprawdziwy, jest on wszak\u017ce mocno niepe\u0142ny. To tak jakby powiedzie\u0107, \u017ce przedmiotem mi\u0142o\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej s\u0105 wzajemne wyznania mi\u0142o\u015bci: przecie\u017c istotnym jej przedmiotem, do kt\u00f3rego wszystko w tej mi\u0142o\u015bci si\u0119 sprowadza, jest to, \u017ce ma\u0142\u017conkowie staraj\u0105 si\u0119 odda\u0107 sobie wzajemnie ca\u0142ych siebie!
\nCo to jest Bo\u017ce objawienie? Co to znaczy, \u017ce B\u00f3g objawi\u0142 si\u0119 ludziom? B\u00f3g objawi\u0142 si\u0119 nam, to znaczy — otworzy\u0142 przed nami swe wn\u0119trze, ujawni\u0142 nam swe osobowe oblicze, przem\u00f3wi\u0142 do nas, wyzna\u0142 nam swoj\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107. Czy to naprawd\u0119 takie nieracjonalne wierzy\u0107, \u017ce B\u00f3g objawi\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekowi i \u017ce w ten spos\u00f3b poznali\u015bmy najistotniejsz\u0105 prawd\u0119 o Nim? Przecie\u017c nawet wn\u0119trza drugiego cz\u0142owieka nie jeste\u015bmy w stanie pozna\u0107, je\u015bli kto\u015b nie zechce si\u0119 przed nami otworzy\u0107. Co si\u0119 dzieje we wn\u0119trzu drugiej osoby, mo\u017cemy si\u0119 domy\u015bla\u0107 po jej zachowaniu, po jej czynach i dzie\u0142ach, ale tylko ona sama mo\u017ce nam swe wn\u0119trze udost\u0119pni\u0107. Rozum nasz musi uszanowa\u0107 osobow\u0105 struktur\u0119 drugiego cz\u0142owieka, a mia\u0142by nie liczy\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce B\u00f3g jest Kim\u015b \u017bywym, Osobowym?
\nRozumem wiele mo\u017cemy pozna\u0107 o Bogu: z Jego obecno\u015bci w r\u00f3\u017cnych wydarzeniach naszego \u017cycia, z Jego dzie\u0142, kt\u00f3re jak ka\u017cde wielkie dzie\u0142o \u015bwiadcz\u0105 o Arty\u015bcie, od kt\u00f3rego pochodz\u0105. Ale nie jest w mocy naszego rozumu pozna\u0107 wn\u0119trze B\u00f3stwa, dowiedzie\u0107 si\u0119 o Bo\u017cych wzgl\u0119dem nas zamiarach, wej\u015b\u0107 z Nim w kontakt osobowy. Jest to mo\u017cliwe tylko pod warunkiem, \u017ce sam B\u00f3g zechce si\u0119 przed nami otworzy\u0107.
\nOt\u00f3\u017c my, chrze\u015bcijanie, wierzymy, \u017ce B\u00f3g rzeczywi\u015bcie objawi\u0142 nam samego siebie. „Wielokrotnie i wieloma sposobami przemawia\u0142 niegdy\u015b B\u00f3g do ojc\u00f3w przez prorok\u00f3w, w ko\u0144cu za\u015b przem\u00f3wi\u0142 do nas przez Syna” (Hbr 1,1n). „Tak B\u00f3g umi\u0142owa\u0142 \u015bwiat, \u017ce Syna swego Jednorodzonego da\u0142, a\u017ceby ka\u017cdy, kto w Niego wierzy, nie zgin\u0105\u0142, ale mia\u0142 \u017cycie wieczne” (J 3,16). Istot\u0119 objawienia si\u0119 Boga ludziom pi\u0119knie stre\u015bci\u0142 ostatni Sob\u00f3r, w\u00a0Konstytucji o Objawieniu Bo\u017cym\u00a0<\/i>(w cytacie pomijam liczne odno\u015bniki biblijne): „Spodoba\u0142o si\u0119 Bogu w swej dobroci i m\u0105dro\u015bci objawi\u0107 siebie samego i ujawni\u0107 nam tajemnic\u0119 swojej woli, dzi\u0119ki kt\u00f3rej ludzie maj\u0105 przez Chrystusa, S\u0142owo Wcielone dost\u0119p do Ojca w Duchu \u015awi\u0119tym i staj\u0105 si\u0119 uczestnikami boskiej natury. Ot\u00f3\u017c przez to objawienie niewidzialny B\u00f3g w nadmiarze swej mi\u0142o\u015bci zwraca si\u0119 do ludzi jak do przyjaci\u00f3\u0142 i obcuje z nimi, aby ich zaprosi\u0107 do wsp\u00f3lnoty z sob\u0105 i przyj\u0105\u0107 ich do niej” (nr 2).
\nProsz\u0119 teraz zobaczy\u0107, jakie konsekwencje dla naszej wiary wynikaj\u0105 z faktu, \u017ce Boga znamy nie tylko z tego, co poznajemy o Nim dzi\u0119ki naszej naturalnej aktywno\u015bci poznawczej, ale przede wszystkim z tego, co On sam nam o sobie objawi\u0142. Co nam o Bogu m\u00f3wi rozum? B\u00f3g, je\u017celi istnieje, jest samym Korzeniem rzeczywisto\u015bci, Kim\u015b Wszechobecnym, Podtrzymuj\u0105cym wszystko w istnieniu. Zatem rozum podpowiada nam, \u017ce aby w og\u00f3le odpowiedzie\u0107 na pytanie, czy Kto\u015b taki istnieje, nie wystarczy pyta\u0107 o Jego istnienie czysto teoretycznie; trzeba Go szuka\u0107 ca\u0142ym sob\u0105, swoimi czynami, ca\u0142\u0105 swoj\u0105 \u017cyciow\u0105 postaw\u0105. \u017beby zobaczy\u0107 Kogo\u015b tak niesko\u0144czonego, trzeba oczyszcza\u0107 swoje duchowe oczy i wyzbywa\u0107 si\u0119 pychy. T\u0119 metod\u0119 szukania Boga podpowiada sam tylko rozum. Rozumem, je\u015bli s\u0142uchamy tych wskaz\u00f3wek, mo\u017cna stwierdzi\u0107 istnienie Boga, rozpozna\u0107 Jego dobro\u0107 i mi\u0142o\u015b\u0107, zat\u0119skni\u0107 za tym, aby Go pozna\u0107 wi\u0119cej i jako\u015b si\u0119 do Niego zbli\u017cy\u0107.
\nW momencie jednak, kiedy przez wiar\u0119 rozpoznali\u015bmy w nowinie chrze\u015bcija\u0144skiej autentyczne objawienie si\u0119 Boga ludziom, nasza sytuacja wzgl\u0119dem Boga ulega radykalnemu pog\u0142\u0119bieniu. Je\u015bli bowiem B\u00f3g otworzy\u0142 przed nami wn\u0119trze, to — rzecz jasna — tylko w takim stopniu jeste\u015bmy w stanie przyj\u0105\u0107 Bo\u017ce objawienie si\u0119 nam, w jakim sami potrafimy si\u0119 przed Nim otworzy\u0107. Przecie\u017c B\u00f3g, otwieraj\u0105c si\u0119 przed nami — jako Ojciec, kt\u00f3ry da\u0142 nam Jednorodzonego Syna, przez kt\u00f3rego wzywa nas do jedno\u015bci z sob\u0105 i Synem w Duchu \u015awi\u0119tym — chce nas obdarzy\u0107 samym sob\u0105. Czy mo\u017cna wi\u0119c przyj\u0105\u0107 tak niesko\u0144czony Dar, je\u015bli sami nie zapragniemy odda\u0107 si\u0119 w darze nawzajem? Rzecz jasna, naprawd\u0119 odda\u0107 si\u0119 Bogu mo\u017cemy jedynie moc\u0105 tej mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3r\u0105 On pierwszy nas umi\u0142owa\u0142.
\nGdyby B\u00f3g pierwszy nam si\u0119 nie objawi\u0142, byliby\u015bmy zdolni jedynie do tego, \u017ceby Mu s\u0142u\u017cy\u0107. Nasza s\u0142u\u017cba Bogu mog\u0142aby mie\u0107 co najwy\u017cej jakie\u015b cechy mi\u0142o\u015bci, nie byliby\u015bmy jednak zdolni do prawdziwej mi\u0142o\u015bci Boga. Bo jak\u017ce\u017c stworzenie mo\u017ce prawdziwie kocha\u0107 Boga, wej\u015b\u0107 w partnerstwo z Nim, je\u015bli On si\u0119 przed nami nie otworzy w swojej osobowej tajemnicy? „Nikt nie zna Syna, tylko Ojciec, ani Ojca nikt nie zna, tylko Syn, i ten, komu Syn zechce objawi\u0107” (Mt 11,27).
\nNie ma wi\u0119c innej drogi otworzenia si\u0119 i coraz g\u0142\u0119bszego otwierania si\u0119 na objawienie Bo\u017ce ni\u017c droga kontaktu osobowego: przez modlitw\u0119, przez sakramentalne zjednoczenie z Ukrzy\u017cowanym i Zmartwychwsta\u0142ym Synem Bo\u017cym, przez wierno\u015b\u0107 Bo\u017cym przykazaniom, przez radosne przebywanie w Jego wszechobecno\u015bci.
\nZarazem — je\u015bli nasze sprawy z Bogiem nie podlegaj\u0105 determinizmowi, bo s\u0105 to sprawy z Kim\u015b \u017bywym — musimy zrozumie\u0107, \u017ce B\u00f3g ka\u017cdego z nas kocha odr\u0119bnie, Jego mi\u0142o\u015b\u0107 nie jest stereotypowa. Tote\u017c nie zawsze cz\u0142owiek \u0142atwo rozpozna Bo\u017c\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, nie zawsze te\u017c \u0142atwo nam poj\u0105\u0107, \u017ce Bo\u017ce post\u0119powanie wobec nas jest znakiem Jego mi\u0142o\u015bci. Ponadto w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce chodzi tu o nasz\u0105 odpowied\u017a na prawdziw\u0105, osobow\u0105 Mi\u0142o\u015b\u0107 — musimy niepokoi\u0107 si\u0119, czy jeste\u015bmy dostatecznie wierni Temu, kt\u00f3ry pierwszy nas ukocha\u0142; czy obdarzamy Go ca\u0142kowit\u0105, nieograniczon\u0105 ufno\u015bci\u0105. W og\u00f3le ca\u0142y nasz stosunek do Boga powinien by\u0107 otwarciem si\u0119 na Tego, kt\u00f3ry \u017cyje, kocha, czego\u015b od nas oczekuje, do czego\u015b nas wzywa, przed czym\u015b ostrzega, przebacza, obdarza.
\no. Jacek Salij OP, Szukaj\u0105cym drogi<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 \n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Kto\u015b w trakcie rozmowy na tematy religijne u\u017cy\u0142 nast\u0119puj\u0105cego argumentu: „Ja nie uznaj\u0119 \u017cadnego objawienia, kieruj\u0119 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie rozumem” — niedwuznacznie daj\u0105c do zrozumienia, \u017ce jego postawa jest lepsza, bo bardziej racjonalna. Kto przyjmuje objawienie — zdaniem tego… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1049],"tags":[],"class_list":["post-2934","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pytania-odpowiedzi-wiara"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2934","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2934"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2934\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2934"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2934"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2934"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}