{"id":2304,"date":"2019-12-01T20:59:03","date_gmt":"2019-12-01T19:59:03","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=2304"},"modified":"2019-12-01T20:59:03","modified_gmt":"2019-12-01T19:59:03","slug":"jakie-jest-nauczanie-kosciola-o-zydach-i-starym-przymierzu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/jakie-jest-nauczanie-kosciola-o-zydach-i-starym-przymierzu\/","title":{"rendered":"Jakie jest nauczanie Ko\u015bcio\u0142a o \u017bydach i Starym Przymierzu?"},"content":{"rendered":"

Pismo \u015awi\u0119te<\/h1>\n
\n

Syn Cz\u0142owieczy b\u0119dzie si\u0119 wstydzi\u0107 tych, kt\u00f3rzy si\u0119 Go wstydz\u0105<\/h2>\n

Kto si\u0119 bowiem Mnie i s\u0142\u00f3w moich zawstydzi przed tym pokoleniem wiaro\u0142omnym i grzesznym, tego Syn Cz\u0142owieczy wstydzi\u0107 si\u0119 b\u0119dzie, gdy przyjdzie w chwale Ojca swojego razem z anio\u0142ami \u015bwi\u0119tymi\u00bb.<\/em>\u00a0(Mk 8,38)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

\n

Tylko ci, kt\u00f3rzy oddaj\u0105 cze\u015b\u0107 Synowi, czcz\u0105 Ojca<\/h2>\n

Kto nie jest ze Mn\u0105, jest przeciwko Mnie.<\/em>\u00a0(\u0141k 11,23)
\nKto nie oddaje czci Synowi, nie oddaje czci Ojcu, kt\u00f3ry Go pos\u0142a\u0142.<\/em>\u00a0(J 5,23)
\nKa\u017cdy, kto nie uznaje Syna, nie ma te\u017c i Ojca, kto za\u015b uznaje Syna, ten ma i Ojca.<\/em>\u00a0(1 J 2,23)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

\n

Konieczno\u015b\u0107 wiary, \u017ce Jezus Chrystus jest Bogiem, dla mo\u017cliwo\u015bci odpuszczenia grzech\u00f3w<\/h2>\n

Powiedzia\u0142em wam, \u017ce pomrzecie w grzechach swoich. Tak,\u00a0je\u017celi nie uwierzycie, \u017ce JA JESTEM, pomrzecie w grzechach swoich\u00bb<\/strong><\/em>\u00a0(J 8,24)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

\n

Nakaz misyjny dany przez Chrystusa Aposto\u0142om i ich nast\u0119pcom dotyczy wszystkich narod\u00f3w<\/h2>\n

\u00abDana Mi jest wszelka w\u0142adza w niebie i na ziemi. Id\u017acie wi\u0119c i nauczajcie\u00a0wszystkie narody<\/strong>, udzielaj\u0105c im chrztu w imi\u0119 Ojca i Syna, i Ducha \u015awi\u0119tego.Uczcie je zachowywa\u0107 wszystko, co wam przykaza\u0142em. A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, a\u017c do sko\u0144czenia \u015bwiata\u00bb\u00a0<\/em>(Mt 28,18-20)
\nI rzek\u0142 do nich: \u00abId\u017acie na ca\u0142y \u015bwiat i g\u0142o\u015bcie Ewangeli\u0119\u00a0wszelkiemu stworzeniu<\/strong>!\u00a0<\/span>Kto uwierzy i przyjmie chrzest, b\u0119dzie zbawiony; a kto nie uwierzy, b\u0119dzie pot\u0119piony.<\/em>\u00a0(Mk 16,15-16)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

\n

Stare Prawo zosta\u0142o uchylone z powodu jego niezdolno\u015bci doprowadzenia do doskona\u0142o\u015bci<\/h2>\n

Ze zmian\u0105 bowiem kap\u0142a\u0144stwa musi te\u017c nast\u0105pi\u0107 zmiana Prawa.<\/strong>\u00a0(\u2026) Dane Mu jest bowiem takie \u015bwiadectwo: Ty jeste\u015b kap\u0142anem na wieki na wz\u00f3r Melchizedeka.\u00a0Zostaje przeto usuni\u0119te poprzednie Prawo z powodu swej s\u0142abo\u015bci i nieu\u017cyteczno\u015bci.\u00a0<\/strong>Prawo nie dawa\u0142o niczemu pe\u0142nej doskona\u0142o\u015bci, by\u0142o jednak wprowadzeniem tylko lepszej nadziei, przez kt\u00f3r\u0105 zbli\u017camy si\u0119 do Boga.<\/em>\u00a0(Hbr 7,12;15-19)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

\n

Pierwsze Przymierze, b\u0119d\u0105c niedoskona\u0142ym, zosta\u0142o zast\u0105pione innym<\/h2>\n

Teraz za\u015b\u00a0otrzyma\u0142 w udziale o tyle wznio\u015blejsz\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119, o ile sta\u0142 si\u0119 po\u015brednikiem lepszego przymierza<\/strong>, kt\u00f3re oparte zosta\u0142o na lepszych obietnicach.\u00a0Gdyby bowiem owo pierwsze by\u0142o bez nagany, to nie szukano by miejsca na drugie [przymierze]<\/strong>.<\/em>
\nAlbowiem gani\u0105c ich, zapowiada:<\/em>
\nOto nadchodz\u0105 dni, m\u00f3wi Pan,<\/em>
\na zawr\u0119 z domem Izraela<\/em>
\ni z domem Judy przymierze nowe.<\/em>
\nNie takie jednak przymierze,<\/em>
\njakie zawar\u0142em z ich ojcami,<\/em>
\nw dniu, gdym ich wzi\u0105\u0142 za r\u0119k\u0119,<\/em>
\nby wyprowadzi\u0107 ich z ziemi egipskiej.<\/em>
\n(\u2026)<\/em>
\nPoniewa\u017c za\u015b m\u00f3wi o nowym, pierwsze uzna\u0142 za przestarza\u0142e; a to, co si\u0119 przedawnia i starzeje, bliskie jest zniszczenia.<\/strong>\u00a0<\/em>(Hbr 8,6-13)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

\n

Chrystus og\u0142osi\u0142 uniewa\u017cnienie pierwszego porz\u0105dku w celu ustanowienia drugiego<\/h2>\n

Prawo [Moj\u017ceszowe]\u00a0bowiem, posiadaj\u0105c tylko cie\u0144 przysz\u0142ych d\u00f3br, a nie sam obraz rzeczy, przez te same ofiary, corocznie ci\u0105gle sk\u0142adane, nie mo\u017ce nigdy udoskonali\u0107 tych, kt\u00f3rzy si\u0119 zbli\u017caj\u0105.\u00a0<\/span>Czy\u017c bowiem nie przestano by ich sk\u0142ada\u0107, gdyby sk\u0142adaj\u0105cy je raz na zawsze oczyszczeni nie mieli ju\u017c \u017cadnej \u015bwiadomo\u015bci grzech\u00f3w?\u00a0<\/span>Ale przez nie ka\u017cdego roku [odbywa si\u0119] przypomnienie grzech\u00f3w.\u00a0<\/span>Niemo\u017cliwe jest bowiem, aby krew cielc\u00f3w i koz\u0142\u00f3w usuwa\u0142a grzechy.\u00a0<\/em>
\nPrzeto przychodz\u0105c na \u015bwiat, m\u00f3wi:\u00a0<\/strong><\/em>
\nOfiary ani daru nie chcia\u0142e\u015b,\u00a0<\/strong><\/em>
\nale\u015b Mi utworzy\u0142 cia\u0142o;\u00a0<\/strong><\/em>
\nca\u0142opalenia i ofiary za grzech\u00a0<\/strong><\/em>
\nnie podoba\u0142y si\u0119 Tobie.\u00a0<\/strong><\/em>
\nWtedy rzek\u0142em: Oto id\u0119 \u2013\u00a0<\/strong><\/em>
\nw zwoju ksi\u0119gi napisano o Mnie \u2013\u00a0<\/strong><\/em>
\nabym spe\u0142nia\u0142 wol\u0119 Twoj\u0105, Bo\u017ce.\u00a0<\/strong><\/em>
\nWy\u017cej powiedzia\u0142: ofiar, dar\u00f3w, ca\u0142opale\u0144 i ofiar za grzech nie chcia\u0142e\u015b i nie podoba\u0142y si\u0119 Tobie, cho\u0107 sk\u0142ada si\u0119 je na podstawie Prawa.\u00a0Nast\u0119pnie powiedzia\u0142: Oto id\u0119, abym spe\u0142nia\u0142 wol\u0119 Twoj\u0105. Usuwa jedn\u0105 [ofiar\u0119], aby ustanowi\u0107 inn\u0105.\u00a0<\/strong><\/em>(Hbr 10,1-9)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

\n

Pytania dotycz\u0105ce \u017cywno\u015bci i szabatu s\u0105 tylko cieniem przysz\u0142ej rzeczywisto\u015bci Cia\u0142a Chrystusa<\/h2>\n

Niechaj wi\u0119c nikt o was nie wydaje s\u0105du co do jedzenia i picia b\u0105d\u017a w sprawie \u015bwi\u0119ta czy nowiu, czy szabatu!\u00a0<\/span>S\u0105 to tylko cienie\u00a0spraw przysz\u0142ych, a rzeczywisto\u015b\u0107\u00a0nale\u017cy do Chrystusa.\u00a0<\/strong><\/em>(Kol 2,16-17)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

\n

Przyk\u0142ad \u015bw. Piotra nawracaj\u0105cego \u017byd\u00f3w<\/h2>\n[Kiedy dokona\u0142a si\u0119 Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnica wszyscy byli razem w jednym miejscu. Wtedy stan\u0105\u0142 Piotr razem z Jedenastoma i przem\u00f3wi\u0142 dono\u015bnym g\u0142osem]\u00a0M\u0119\u017cowie izraelscy, s\u0142uchajcie tego, co m\u00f3wi\u0119<\/strong>: Jezusa Nazarejczyka, M\u0119\u017ca, kt\u00f3rego pos\u0142annictwo B\u00f3g potwierdzi\u0142 wam niezwyk\u0142ymi czynami, cudami i znakami, jakich B\u00f3g przez Niego dokona\u0142 w\u015br\u00f3d was, o czym sami wiecie,\u00a0tego M\u0119\u017ca, kt\u00f3ry z woli postanowienia i przewidzenia Bo\u017cego zosta\u0142 wydany, przybili\u015bcie r\u0119kami bezbo\u017cnych do krzy\u017ca i zabili\u015bcie. Lecz B\u00f3g wskrzesi\u0142 Go, zerwawszy wi\u0119zy \u015bmierci, gdy\u017c niemo\u017cliwe by\u0142o, aby ona panowa\u0142a nad Nim. (\u2026)\u00a0Tego w\u0142a\u015bnie Jezusa wskrzesi\u0142 B\u00f3g, a my wszyscy jeste\u015bmy tego \u015bwiadkami. Wyniesiony na prawic\u0119 Boga, otrzyma\u0142 od Ojca obietnic\u0119 Ducha \u015awi\u0119tego i zes\u0142a\u0142 Go, jak to sami widzicie i s\u0142yszycie. (\u2026)\u00a0Niech wi\u0119c ca\u0142y dom Izraela wie z niewzruszon\u0105 pewno\u015bci\u0105, \u017ce tego Jezusa, kt\u00f3rego wy\u015bcie ukrzy\u017cowali, uczyni\u0142 B\u00f3g i Panem, i Mesjaszem\u00bb.<\/strong>\u00a0Gdy to us\u0142yszeli, przej\u0119li si\u0119 do g\u0142\u0119bi serca: \u00abC\u00f3\u017c mamy czyni\u0107, bracia?\u00bb \u2013 zapytali Piotra i pozosta\u0142ych Aposto\u0142\u00f3w.\u00abNawr\u00f3\u0107cie si\u0119 \u2013 powiedzia\u0142 do nich Piotr \u2013 i niech ka\u017cdy z was ochrzci si\u0119 w imi\u0119 Jezusa Chrystusa\u00a0na odpuszczenie grzech\u00f3w waszych, a we\u017amiecie w darze Ducha \u015awi\u0119tego. Bo dla was jest obietnica i dla dzieci waszych, i dla wszystkich, kt\u00f3rzy s\u0105 daleko, a kt\u00f3rych powo\u0142a Pan B\u00f3g nasz\u00bb.<\/strong>\u00a0(Dz 2,14;22-24;32;36-39)<\/em><\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

\u015aw. Cyryl Jerozolimski (315-386 r.)<\/h1>\n

Dlatego powinni\u015bmy wznie\u015b\u0107 nasze my\u015bli wy\u017cej ni\u017c\u00a0\u017bydzi<\/strong>, kt\u00f3rzy\u00a0zgodnie ze swoimi doktrynami przyznaj\u0105, \u017ce jest Jeden B\u00f3g<\/strong>\u00a0(po co, skoro cz\u0119sto zaprzeczaj\u0105 nawet temu poprzez swoje ba\u0142wochwalstwa?);\u00a0ale tego, \u017ce jest On tak\u017ce Ojcem naszego Pana, Jezusa Chrystusa, nie przyznaj\u0105; b\u0119d\u0105c przeciwnym umys\u0142em wzgl\u0119dem swoich w\u0142asnych Prorok\u00f3w<\/strong>, kt\u00f3rzy potwierdzaj\u0105 w \u015awi\u0119tym Pismach: \u201cTy\u015b Synem moim,\u00a0Ja Ciebie dzi\u015b zrodzi\u0142em\u201d (Ps 2,7). I\u00a0a\u017c do dnia dzisiejszego \u201cpowstaj\u0105 i gromadz\u0105 si\u0119 razem przeciwko Panu\u201d<\/strong>\u00a0(Ps 2,2), a tak\u017ce przeciwko Jego Pomaza\u0144cowi, my\u015bl\u0105c, \u017ce jest mo\u017cliwe zaprzyja\u017anienie si\u0119 z Ojcem w oderwaniu od oddania wobec Syna,\u00a0b\u0119d\u0105c ignorantami [w tym], \u017ce \u017caden cz\u0142owiek nie przychodzi do Ojca inaczej, jak przez Syna<\/strong>\u00a0(J 14,6), kt\u00f3ry m\u00f3wi: Ja jestem Bram\u0105 i Ja jestem Drog\u0105. Jak\u017ce wi\u0119c ten, kto\u00a0odrzuca Drog\u0119, kt\u00f3ra prowadzi do Ojca i ten, kto zaprzecza Bramie, mo\u017ce by\u0107 uznany za godnego wej\u015bcia do Boga?<\/strong><\/em>\u00a0(\u015aw. Cyryl Jerozolimski, Katecheza VII \u2013 Ojciec, nr 2<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

\u015aw. Jan Chryzostom (350-407 r.)<\/h1>\n

\u201cI to b\u0119dzie moje z nimi przymierze, gdy zg\u0142adz\u0119 ich grzechy\u201d (Rz 11,27).\u00a0Nie wtedy, gdy s\u0105 obrzezani, nie wtedy, gdy sk\u0142adaj\u0105 ofiar\u0119, nie wtedy, gdy wykonuj\u0105 inne uczynki Prawa, ale kiedy osi\u0105gaj\u0105 odpuszczenie grzech\u00f3w.\u00a0<\/strong>Je\u015bli wi\u0119c to zosta\u0142o obiecane, ale jeszcze si\u0119 nie wydarzy\u0142o w ich przypadku, ani te\u017c nie otrzymali kiedykolwiek przebaczenia grzech\u00f3w przez chrzest, z pewno\u015bci\u0105 to si\u0119 stanie. Dlatego kontynuuje: \u201cGdy\u017c dary i powo\u0142anie od Boga nie s\u0105 czym\u015b, czego by on \u017ca\u0142owa\u0142.\u201d (Rz 11,29).<\/em>\u00a0(\u015aw. Jan Chryzostom, Homilia 19, List do Rzymian 11,27<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

[\u201cDla Ewangelii s\u0105 wprawdzie nieprzyjaci\u00f3\u0142mi z powodu was, dla wybrania za\u015b s\u0105 najmilsi z powodu ojc\u00f3w\u201d. (Rz 11,28)] Niemniej jednak\u00a0B\u00f3g nawet teraz nie przesta\u0142 was wzywa\u0107<\/strong>, lecz czeka na wszystkich pogan, kt\u00f3rzy uwierz\u0105, aby weszli i wtedy oni r\u00f3wnie\u017c nadejd\u0105. Potem czyni im innego rodzaju \u0142ask\u0119, m\u00f3wi\u0105c: \u201cdla wybrania za\u015b s\u0105 najmilsi z powodu ojc\u00f3w\u201d. Co to znaczy? W czym\u00a0s\u0105 wrogami, ich jest kara: ale w czym s\u0105 umi\u0142owani, cnota ich ojc\u00f3w nie ma na nich \u017cadnego wp\u0142ywu, je\u015bli nie uwierz\u0105.\u00a0<\/strong>(\u015aw. Jan Chryzostom, Homilia 19, List do Rzymian 11,28<\/a>)<\/em><\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

Synod Rzymski (382 r.)<\/h1>\n

Je\u015bli kto\u015b dobrze my\u015bli o Ojcu i Synu, o Duchu \u015awi\u0119tym za\u015b nie ma nale\u017cytego pogl\u0105du, ten jest heretykiem,\u00a0poniewa\u017c wszyscy heretycy, kt\u00f3rzy \u017ale my\u015bl\u0105 o Synu Bo\u017cym i o Duchu \u015awi\u0119tym, znajduj\u0105 si\u0119 w wiaro\u0142omno\u015bci \u017byd\u00f3w i pogan.<\/strong>\u00a0Je\u015bli ktokolwiek<\/strong>\u00a0dzieli Boga, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce\u00a0Boga Ojca<\/strong>\u00a0i Boga Jego Syna, i Ducha \u015awi\u0119tego uznaje za bog\u00f3w, a nie za Boga z powodu jednego B\u00f3stwa i mocy, co do kt\u00f3rej wierzymy i wiemy, \u017ce nale\u017cy do\u00a0Ojca i Syna, i Ducha \u015awi\u0119tego; usuwaj\u0105c za\u015b Syna albo Ducha \u015awi\u0119tego, w ten spos\u00f3b my\u015bli, \u017ce tylko Ojciec jest nazwany Bogiem, albo tak wierzy w jednego Boga, ten we wszystkim jest heretykiem,<\/strong>\u00a0a nawet \u017bydem, poniewa\u017c nazwa \u201ebog\u00f3w\u201d zosta\u0142a na\u0142o\u017cona i nadana przez Boga tak\u017ce anio\u0142om i wszystkim \u015bwi\u0119tym, o Ojcu za\u015b i Synu, i Duchu \u015awi\u0119tym z powodu jednego i r\u00f3wnego ich B\u00f3stwa zostaje nam pokazana i og\u0142oszona nie nazwa \u201ebog\u00f3w\u201d, lecz Boga, aby\u015bmy wierzyli, \u017ce\u00a0jeste\u015bmy ochrzczeni tylko w Ojcu i Synu, i Duchu \u015awi\u0119tym<\/strong>, a nie w imiona archanio\u0142\u00f3w lub anio\u0142\u00f3w, jak to czyni\u0105 heretycy lub \u017bydzi albo nawet poganie. (Denzinger-H\u00fcnermann\u00a0175-176, Breviarium Fidei IV. 18, Synod Rzymski, Tr\u00f3jca i Wcielenie, 382 r.<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

\u015aw. Leon Wielki (390-461 r.)<\/h1>\n

\u201cAbrahamowi i jego potomstwu dano obietnice.<\/strong>\u00a0I nie m\u00f3wi [Pismo]: \u2018i potomkom\u2019, co wskazywa\u0142oby na wielu, ale [wskazano] na jednego: i potomkowi twojemu,\u00a0kt\u00f3rym jest Chrystus<\/strong>\u201d (Ga 3,16).\u00a0<\/em>(\u015aw.\u00a0Leon Wielki, Do Flawiana odno\u015bnie Eutychesa, List 28, II, 451 r.<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

Sob\u00f3r Konstantynopolita\u0144ski II (553 r.)<\/h1>\n

Je\u015bli kto\u015b nie wyznaje, \u017ce nasz Pan Jezus Chrystus<\/strong>, kt\u00f3ry zosta\u0142 ukrzy\u017cowany w swoim ciele,\u00a0jest prawdziwym Bogiem i Panem chwa\u0142y, i jednym z Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej, niech b\u0119dzie wykl\u0119ty.<\/strong>\u00a0(DH 432, Sob\u00f3r konstantynopolita\u0144ski II, 10 maja 553 r.<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

\u015aw. Grzegorz Wielki (590-604 r.)<\/h1>\n

A je\u015bli jeste\u015bcie Chrystusowi, to jeste\u015bcie potomkami Abrahama (Ga 4,29).\u00a0Je\u015bli wi\u0119c z powodu wiary w Chrystusa jeste\u015bmy uwa\u017cani za dzieci Abrahama, to \u017bydzi<\/strong>\u00a0z powodu swojej wiaro\u0142omno\u015bci\u00a0przestali by\u0107 jego potomkami.\u00a0<\/strong><\/em>(\u015aw. Grzegorz Wielki, Homilia XX, IV niedziela Adwentu w Bazylice \u015bw. Jana Chrzciciela: PL 76, 1164.\u00a0The Sunday Sermons of the Great Fathers form the First Sunday of Advent to Quinquagesima<\/em>, Londyn-Chicago, Longsman Green, 1964, T. 1, s. 92<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

\u015aw. Bernard z Clairvaux (XII w.)<\/h1>\n

[\u015awi\u0119ty Bernard pot\u0119pia mnicha o imieniu Raoul, kt\u00f3ry g\u0142osi\u0142 chrze\u015bcijanom masakr\u0119 \u017byd\u00f3w] Uwa\u017cam, \u017ce jest to naganne w trzech wa\u017cnych kwestiach: po pierwsze, przeszkadza w g\u0142oszeniu; po drugie, lekcewa\u017cy autorytet biskupi, a na koniec domaga si\u0119 zab\u00f3jstwa. Jaka to pot\u0119ga nowego rodzaju? Czy uzna\u0142by si\u0119 za wi\u0119kszego od naszego ojca Abrahama (Rdz 22), kt\u00f3ry powstrzyma\u0142 si\u0119 od uderzenia mieczem, gdy tylko Ten, kt\u00f3ry go uzbroi\u0142, zabroni\u0142 tego? Czy jest kim\u015b wi\u0119kszym ni\u017c Ksi\u0105\u017ce Aposto\u0142\u00f3w, kt\u00f3ry zapyta\u0142 Pana: \u201cczy powinienem uderzy\u0107 mieczem\u201d (\u0141k 22,49)? Jest m\u0105dry m\u0105dro\u015bci\u0105 Egipcjan, to znaczy m\u0105dro\u015bci\u0105 tego \u015bwiata, kt\u00f3ra jest g\u0142upstwem w oczach Boga, kiedy odpowiada na pytanie, kt\u00f3re Aposto\u0142 zada\u0142 Zbawicielowi, lecz inaczej ni\u017c Ten, kt\u00f3ry m\u00f3wi do Piotra: \u201cSchowaj miecz sw\u00f3j do pochwy, bo wszyscy, kt\u00f3rzy za miecz chwytaj\u0105, od miecza gin\u0105\u201d (Mt 26,52). Nies\u0142ychane!\u00a0Czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie triumfuje tysi\u0105c razy bardziej nad \u017bydami, udowadniaj\u0105c im ka\u017cdego dnia ich b\u0142\u0119dy lub nawracaj\u0105c ich na wiar\u0119,<\/strong>\u00a0ni\u017c gdyby wymordowano ich naraz w powszechnej masakrze? Dlaczego czyni t\u0119 modlitw\u0119 o zachodzie s\u0142o\u0144ca za wiaro\u0142omnych \u017byd\u00f3w: \u201cPanie Bo\u017ce, zerwij zas\u0142on\u0119 z ich serc i spraw,\u00a0aby przeszli z ciemno\u015bci do \u015bwiat\u0142a prawdy<\/strong>\u201c? Daremne by\u0142oby modli\u0107 si\u0119 za nich, gdyby nie by\u0142o nadziei, \u017ce pewnego dnia si\u0119 nawr\u00f3c\u0105. Lecz [Ko\u015bci\u00f3\u0142] wie, \u017ce ten, kto wy\u015bwiadcza dobro za z\u0142o i mi\u0142o\u015b\u0107 za nienawi\u015b\u0107, ma w swoim sercu skarby \u0142aski i nawr\u00f3cenia. Co stanie si\u0119 z tymi s\u0142owami Psalmisty: \u201cNie zabijaj ich\u201d (Ps 58,12) i z tymi innymi s\u0142owami Aposto\u0142a: \u201cGdy wszystkie narody wejd\u0105 do owczarni, nadejdzie kolej na Izraela, aby by\u0142 zbawiony\u201d (Rz 11,26) albo zapewnieniem Proroka:\u00a0\u201cPan odbuduje Jeruzalem i zgromadzi rozproszone dzieci Izraela\u201d (Ps 147,2)? Czy to w\u0142a\u015bnie ten cz\u0142owiek twierdzi, \u017ce prorocy byli k\u0142amcami i osusza wszystkie \u017ar\u00f3d\u0142a \u0142ask i mi\u0142osiedzia Jezusa Chrystusa? Jego [Raoula] doktryna nie jest jego doktryn\u0105, lecz jego ojca, kt\u00f3ry go pos\u0142a\u0142; wtedy zrozumie si\u0119, \u017ce chce on kroczy\u0107 \u015bladami swego pana, kt\u00f3ry \u201cby\u0142 zab\u00f3jc\u0105 od pocz\u0105tku \u015bwiata\u201d (J 8,44), kt\u00f3ry kocha k\u0142amstwa i by\u0142 ich pierwszym autorem. C\u00f3\u017c za potworna nauka!\u00a0Jak\u0105 piekieln\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107 widzi si\u0119 w opozycji do s\u0142\u00f3w prorok\u00f3w, w sprzeczno\u015bci z doktryn\u0105 aposto\u0142\u00f3w i wrogo\u015bci\u0105 do \u0142aski i mi\u0142osierdzia! Co za haniebna herezja, doktryna \u015bwi\u0119tokradcza!\u00a0<\/em>(\u015aw. Bernard z Clairvaux, List 365, nr 2<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

\u015aw. Tomasz z Akwinu (XIII w.)<\/h1>\n

W my\u015bl tego nale\u017cy wymieni\u0107\u00a0trzy przykazania starego prawa<\/strong>: mianowicie\u00a0moralne<\/strong>, kt\u00f3re opieraj\u0105 si\u0119 na wytycznych prawa natury; \u2013\u00a0obrz\u0119dowe<\/strong>, kt\u00f3re uszczeg\u00f3\u0142owiaj\u0105 sprawy kultu Bo\u017cego; i \u2013\u00a0s\u0105downicze<\/strong>, kt\u00f3re s\u0105 uszczeg\u00f3\u0142owieniami sprawiedliwo\u015bci, jakiej nale\u017cy przestrzega\u0107 mi\u0119dzy lud\u017ami. St\u0105d te\u017c Aposto\u0142 (Rz 7,12) po s\u0142owach: \u201cPrawo jest \u015bwi\u0119te\u201d dodaje: \u201c\u015bwi\u0119te, sprawiedliwe i dobre jest te\u017c przykazanie\u201d: sprawiedliwe, gdy chodzi o przykazania s\u0105downicze; \u015bwi\u0119te, gdy chodzi o przykazania obrz\u0119dowe (bo \u015bwi\u0119tym jest to, co jest po\u015bwi\u0119cone Bogu); dobre, tj. czcigodne\u00a0(honestum), gdy chodzi o przykazania moralne.\u00a0<\/em>(\u015aw. Tomasz z Akwinu,\u00a0Suma teologiczna<\/em>, I-II, q. 99, a. 4<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

Przykazania moralne, odr\u0119bne od obrz\u0119dowych i s\u0105downiczych, dotycz\u0105 tego, co samo w sobie nale\u017cy do dobrych obyczaj\u00f3w.<\/em>\u00a0(\u015aw. Tomasz z Akwinu,\u00a0Suma teologiczna<\/em>, I-II, q. 100, a. 1<\/a>)
\nWszystkie przykazania prawa\u00a0s\u0105 jakimi\u015b cz\u0119\u015bciami sk\u0142adowymi przykaza\u0144 dekalogu.\u00a0<\/strong><\/em>(\u015aw. Tomasz z Akwinu,\u00a0Suma teologiczna<\/em>, I-II, q. 100, a. 3<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

Przykazania obrz\u0119dowe<\/strong>\u00a0uszczeg\u00f3\u0142owiaj\u0105\u00a0przykazania moralne w odniesieniu do Boga; podobnie jak s\u0105downicze uszczeg\u00f3\u0142owiaj\u0105\u00a0przykazania moralne w odniesieniu do drugiego cz\u0142owieka. Ot\u00f3\u017c cz\u0142owiek odnosi si\u0119 do Boga przez to, \u017ce sprawuje nale\u017cny Mu kult. I dlatego obrz\u0119dowymi zw\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bciwie te przykazania, kt\u00f3re\u00a0dotycz\u0105 kultu Boga<\/strong>.<\/em>\u00a0(\u015aw. Tomasz z Akwinu,\u00a0Suma teologiczna<\/em>, I-II, q. 101, a. 1<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

Te jednak obrz\u0119dy nie mia\u0142y mocy przeb\u0142agania [i oczyszczania] z nieczysto\u015bci duchowej, czyli z winy, a to dlatego, \u017ce przeb\u0142agania za grzechy nie m\u00f3g\u0142 dokona\u0107 nikt inny, jak tylko sam Chrystus, \u201ckt\u00f3ry \u2013 jak m\u00f3wi Jan \u2013 g\u0142adzi grzechy \u015bwiata\u201d (J 1,29). A poniewa\u017c tajemnica wcielenia i m\u0119ki Chrystusa jeszcze si\u0119 rzeczywi\u015bcie nie dokona\u0142a, dlatego obrz\u0119dy starego prawa nie mog\u0142y w sobie rzeczywi\u015bcie zawiera\u0107 mocy p\u0142yn\u0105cej z Chrystusa wcielonego i um\u0119czonego tak, jak j\u0105 zawieraj\u0105 w sobie sakramenty nowego prawa. I dlatego\u00a0obrz\u0119dy te nie mog\u0142y oczyszcza\u0107 z grzechu<\/strong>, gdy\u017c jak m\u00f3wi Aposto\u0142: \u201cNiemo\u017cliwe jest, aby krew cielc\u00f3w i koz\u0142\u00f3w usuwa\u0142a grzechy\u201d (Hbr 10,4). Tote\u017c nazywa je: \u201cubogimi i s\u0142abymi elementami\u201d (Ga 4,9); s\u0142abymi, poniewa\u017c nie mog\u0105 oczyszcza\u0107 z grzechu; a ta s\u0142abo\u015b\u0107 pochodzi st\u0105d, \u017ce s\u0105 ubogie, tzn. st\u0105d, \u017ce\u00a0nie zawieraj\u0105 w sobie \u0142aski.\u00a0<\/strong>(\u2026)\u00a0Tak wi\u0119c jest jasne, \u017ce w czasie trwania\u00a0starego prawa obrz\u0119dy nie mia\u0142y mocy usprawiedliwiania<\/strong>.\u00a0<\/em>(\u015aw. Tomasz z Akwinu,\u00a0Suma teologiczna<\/em>, I-II, q. 101, a. 1<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

Zewn\u0119trzny kult powinien odpowiada\u0107 kultowi wewn\u0119trznemu, kt\u00f3ry polega na wierze, nadziei i mi\u0142o\u015bci. Tote\u017c zale\u017cnie od r\u00f3\u017cno\u015bci wewn\u0119trznego kultu, powinien si\u0119 r\u00f3\u017cnicowa\u0107 kult zewn\u0119trzny. Ot\u00f3\u017c mo\u017cna wyodr\u0119bni\u0107 trzy stany wewn\u0119trznego kultu. W pierwszym<\/strong>, wiara i nadzieja maj\u0105 za przedmiot zar\u00f3wno dobra niebieskie, jak i te \u015brodki, poprzez kt\u00f3re bywamy wprowadzani w posiadanie tych d\u00f3br: Wiara jednak i nadzieja dotycz\u0105 jednego i drugiego jako rzeczy przysz\u0142ych. I to jest stan wiary i nadziei\u00a0w starym prawie. \u2013 W drugim stanie<\/strong>, wiara i nadzieja maj\u0105 za przedmiot dobra niebieskie jako rzecz przysz\u0142o\u015bci; maj\u0105 tak\u017ce za przedmiot \u015brodki, poprzez kt\u00f3re bywamy wprowadzani w posiadanie tych d\u00f3br, ale dotycz\u0105 ich jako obecnych lub przesz\u0142ych.\u00a0I to jest stan nowego prawa. \u2013 Trzeci stan<\/strong>\u00a0jest taki, w kt\u00f3rym jedno i drugie posiada si\u0119 jako obecne; nie ma ju\u017c wiary w co\u015b nieobecnego ani si\u0119 nie spodziewa czego\u015b w przysz\u0142o\u015bci.\u00a0I to jest stan szcz\u0119\u015bliwych w niebie.<\/strong>\u00a0Tak wi\u0119c w owym stanie szcz\u0119\u015bcia w niebie nie b\u0119dzie ju\u017c jakich\u015b symboli dotycz\u0105cych kultu Bo\u017cego, a tylko \u201cdzi\u0119kczynienie i g\u0142os chwa\u0142y\u201d (Iz 51,3). Tote\u017c\u00a0Apokalipsa, opisuj\u0105c miasto zbawionych, m\u00f3wi: \u201cA \u015bwi\u0105tyni w nim nie dojrza\u0142em: bo jego \u015bwi\u0105tyni\u0105 jest Pan B\u00f3g wszechmog\u0105cy oraz Baranek\u201d (Ap 21,22).\u00a0Z tego te\u017c powodu obrz\u0119dy pierwszego stanu, symbolizuj\u0105ce drugi i trzeci, powinny usta\u0107 z nadej\u015bciem drugiego stanu, a na ich miejsce powinny wej\u015b\u0107 inne obrz\u0119dy; takie, kt\u00f3re by odpowiada\u0142y stanowi kultu Bo\u017cego dostosowanego do owego czasu; w nim to d\u00f3br niebieskich oczekuje si\u0119 jako przysz\u0142ych, ale dobrodziejstwa Boga, poprzez kt\u00f3re bywamy wprowadzani w te dobra, s\u0105 obecne.<\/strong><\/em>
\nTajemnica odkupienia rodzaju ludzkiego zosta\u0142a spe\u0142niona w chwilach m\u0119ki Chrystusa. St\u0105d te\u017c, jak pisze Jan, Jezus na krzy\u017cu wypowiedzia\u0142 s\u0142owa: \u201cWykona\u0142o si\u0119\u201d (J 19,30). Z t\u0105 te\u017c chwil\u0105 powinny ca\u0142kowicie usta\u0107 przepisy obrz\u0119dowe starego prawa, jako \u017ce prawda przez nie zapowiedziana Ju\u017c si\u0119 dokona\u0142a. A na znak tego, jak podaje Mateusz, w chwili \u015bmierci Chrystusa zas\u0142ona \u015bwi\u0105tyni rozdar\u0142a si\u0119 na dwoje.<\/em>\u00a0(Mt 27,51).\u00a0(\u015aw. Tomasz z Akwinu,\u00a0Suma teologiczna<\/em>, I-II, q. 103, a. 3<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

Aposto\u0142 m\u00f3wi: \u201eJe\u017celi poddacie si\u0119 obrzezaniu, Chrystus wam si\u0119 na nic nie przyda\u201d. Lecz tylko grzech \u015bmiertelny udaremnia owoc m\u0119ki Chrystusa. A wi\u0119c\u00a0poddawanie si\u0119 obrzezaniu i zachowywanie innych obrz\u0119d\u00f3w po \u015bmierci Chrystusa jest grzechem \u015bmiertelnym.\u00a0<\/strong><\/em>
\nWszystkie obrz\u0119dy s\u0105 jakimi\u015b zewn\u0119trznymi wyrazami wiary; na niej za\u015b polega wewn\u0119trzny kult Boga. Cz\u0142owiek za\u015b mo\u017ce na zewn\u0105trz wyrazi\u0107 wewn\u0119trzn\u0105 wiar\u0119 zar\u00f3wno czynami, jak i s\u0142owami.<\/strong>\u00a0Grzeszy te\u017c \u015bmiertelnie, je\u015bli jednym i drugim sposobem wyra\u017ca co\u015b b\u0142\u0119dnego. Wprawdzie\u00a0t\u0105 sam\u0105 jest wiara w Chrystusa, jak\u0105 my mamy i jak\u0105 mieli dawni ojcowie, to jednak oni poprzedzili Chrystusa, a my \u017cyjemy po Nim. Tote\u017c my i oni oznaczamy t\u0119 sam\u0105 wiar\u0119 czasownikami o r\u00f3\u017cnych [gramatycznie] czasach.<\/strong>\u00a0Oni m\u00f3wili: \u201eOto panna pocznie i porodzi Syna\u201d \u2013 co oznacza czas przysz\u0142y; my za\u015b to samo oddajemy czasownikiem czasu przesz\u0142ego, m\u00f3wi\u0105c: \u201cPocz\u0119\u0142a i porodzi\u0142a\u201d. Podobnie i obrz\u0119dy starego prawa oznacza\u0142y Chrystusa, kt\u00f3ry mia\u0142 si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci narodzi\u0107 i cierpie\u0107 m\u0119k\u0119; nasze za\u015b sakramenty oznaczaj\u0105 Go jako ju\u017c narodzonego i um\u0119czonego.\u00a0Jak przeto grzeszy\u0142by \u015bmiertelnie ten, kto by obecnie, wyra\u017caj\u0105c jawnie swoj\u0105 wiar\u0119, m\u00f3wi\u0142, \u017ce Chrystus narodzi si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci, co dawni pobo\u017cnie i prawdziwie m\u00f3wili, tak r\u00f3wnie\u017c grzeszy\u0142by \u015bmiertelnie ten, kto by obecnie zachowywa\u0142 obrz\u0119dy, kt\u00f3re dawni pobo\u017cnie i z wiar\u0105 wykonywali.<\/strong>\u00a0To mia\u0142 na my\u015bli Augustyn pisz\u0105c: \u201cJu\u017c nie jest obietnic\u0105, \u017ce si\u0119 narodzi, b\u0119dzie um\u0119czony i zmartwychwstanie, co owe sakramenty starotestamentowe zapowiada\u0142y, ale obecnie g\u0142osi si\u0119, \u017ce si\u0119 narodzi\u0142, by\u0142 um\u0119czony i zmartwychwsta\u0142, co sakramenty sprawowane przez chrze\u015bcijan obecnie oznaczaj\u0105\u201d (Contra Faust. XIX, 16).\u00a0<\/em>(\u015aw. Tomasz z Akwinu,\u00a0Suma teologiczna<\/em>, I-II, q. 103, a. 3<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

Istot\u0119\u00a0przykaza\u0144 s\u0105downiczych<\/strong>\u00a0stanowi\u0105 dwa sk\u0142adniki: po pierwsze,\u00a0musz\u0105 dotyczy\u0107 porz\u0105dkowania stosunk\u00f3w mi\u0119dzy lud\u017ami<\/strong>; po drugie, nie maj\u0105 si\u0142y obowi\u0105zywania z samego rozumu, ale z ustanowienia.\u00a0(\u015aw. Tomasz z Akwinu,\u00a0Suma teologiczna<\/em>, I-II, q. 104, a. 1<\/a>)
\nPrzykazania s\u0105downicze nie mia\u0142y na zawsze obowi\u0105zywa\u0107; zgas\u0142y na skutek przyj\u015bcia Chrystusa: inaczej jednak ni\u017c przykazania obrz\u0119dowe. Te ostatnie do tego stopnia zgas\u0142y, \u017ce sta\u0142y si\u0119 nie tylko martwe, lecz tak\u017ce \u015bmierciono\u015bne dla tych, kt\u00f3rzy by je zachowywali po Chrystusie, zw\u0142aszcza po rozprzestrzenieniu si\u0119 ewangelii. Natomiast przykazania s\u0105downicze sta\u0142y si\u0119 wprawdzie martwe, bo ju\u017c nie maj\u0105 si\u0142y obowi\u0105zywania, nie sta\u0142y si\u0119 jednak \u015bmierciono\u015bne.<\/strong>\u00a0Bo gdyby jaki\u015b rz\u0105dca pa\u0144stwa nakaza\u0142 je zachowywa\u0107 w swoim pa\u0144stwie, nie pope\u0142ni\u0142by grzechu; chyba \u017ceby kto\u015b je zachowywa\u0142 lub nakaza\u0142 zachowywa\u0107 jako maj\u0105ce si\u0142\u0119 obowi\u0105zywania z ustanowienia starego prawa. Taki bowiem zamiar ich zachowywania by\u0142by \u015bmierciono\u015bny.\u00a0(\u015aw. Tomasz z Akwinu,\u00a0Suma teologiczna<\/em>, I-II, q. 104, a. 3<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

M\u00f3wi Pan Jezus: \u201cNie przyszed\u0142em znie\u015b\u0107 prawo albo Prorok\u00f3w, ale wype\u0142ni\u0107\u201d (Mt 5,17)<\/strong>\u00a0i dalej dodaje: \u201cani jedna jota, ani jedna kreska nie zmieni si\u0119 w Prawie, a\u017c si\u0119 wszystko spe\u0142ni\u201d (Mt 5,18).\u00a0Ka\u017cda rzecz doskona\u0142a dope\u0142nia tego, czego brakuje rzeczy niedoskona\u0142ej. I w tym znaczeniu prawo nowe jest wype\u0142nieniem starego, o ile mianowicie uzupe\u0142nia to, czego staremu prawu brakowa\u0142o. (\u2026)\u00a0W starym prawie celem by\u0142o usprawiedliwienie ludzi, kt\u00f3rego wprawdzie dokona\u0107 prawo nie mia\u0142o mocy, lecz przedstawia\u0142o je za pomoc\u0105 pewnych akt\u00f3w kultowych i obiecywa\u0142o za pomoc\u0105 s\u0142\u00f3w. Pod tym wzgl\u0119dem prawo nowe jest dope\u0142nieniem starego, gdy\u017c dokonuje usprawiedliwienia moc\u0105 M\u0119ki Chrystusowej<\/strong>\u00a0i o tym w\u0142a\u015bnie m\u00f3wi Aposto\u0142: \u201cCo bowiem by\u0142o niemo\u017cliwe dla Prawa, poniewa\u017c cia\u0142o czyni\u0142o je bezsilnym, tego dokona\u0142 B\u00f3g. On to zes\u0142a\u0142 Syna swego w ciele podobnym do cia\u0142a grzesznego i dla usuni\u0119cia grzechu wyda\u0142 w tym ciele wyrok pot\u0119piaj\u0105cy na grzech, aby co nakazuje Prawo wype\u0142ni\u0142o si\u0119 w nas\u201d (Rz 8,3-4). Prawo nowe ukazuje tutaj to, co stare tylko zapowiada\u0142o, zgodnie ze s\u0142owami: \u201cAlbowiem ile tylko obietnic Bo\u017cych, wszystkie s\u0105 w Nim\u00a0\u00ab<\/em>tak\u00bb<\/em>\u201d (2 Kor 1,20), to znaczy w Chrystusie. I jeszcze \u2013 m\u00f3wi\u0105c o tym samym \u2013 prawo nowe spe\u0142nia to, co stare tylko przedstawia\u0142o; st\u0105d List do Kolosan (Kol 2,17), m\u00f3wi o obrz\u0119dach kultu, \u017ce by\u0142y to \u201ccienie rzeczy przysz\u0142ych\u201d, a \u201crzeczywisto\u015b\u0107 nale\u017cy do Chrystusa\u201d, czyli prawda nale\u017cy do Chrystusa. Dlatego m\u00f3wi si\u0119 o nowym prawie, \u017ce jest \u201cPrawem prawdy\u201d, o starym za\u015b: \u201ccie\u0144\u201d, albo \u201cfigura\u201d. Przykazania natomiast starego prawa Chrystus wype\u0142ni\u0142 i uczynkiem i nauk\u0105. Uczynkiem, poniewa\u017c zechcia\u0142 podda\u0107 si\u0119 obrzezaniu i zachowa\u0107 inne rzeczy, kt\u00f3re w owym czasie zachowywa\u0107 nale\u017ca\u0142o, stosownie do s\u0142\u00f3w: \u201czrodzonego pod niewol\u0105 Prawa\u201d (Ga 4,4).\u00a0Przez swoj\u0105 za\u015b nauk\u0119 wype\u0142ni\u0142 przykazania prawa w trojaki spos\u00f3b<\/strong>: po pierwsze \u2013\u00a0podaj\u0105c prawdziwy spos\u00f3b rozumienia prawa<\/strong>, jak w wypadku zab\u00f3jstwa i cudzo\u0142\u00f3stwa, kt\u00f3rych zakaz uczeni w Pi\u015bmie i faryzeusze mieli na uwadze jedynie zewn\u0119trzny akt zakazany. Tote\u017c Pan uzupe\u0142ni\u0142 prawo wykazuj\u0105c, \u017ce tak\u017ce wewn\u0119trzne akty grzeszne obj\u0119te s\u0105 zakazem. Po drugie:\u00a0Chrystus Pan uzupe\u0142ni\u0142 przykazania prawa nauczaj\u0105c, w jaki spos\u00f3b to, co ustanowi\u0142o stare prawo zachowa\u0107 mo\u017cna pr\u0119dzej i bezpieczniej<\/strong>. Na przyk\u0142ad: stare prawo postanowi\u0142o, aby cz\u0142owiek nie przysi\u0119ga\u0142 fa\u0142szywie. A to b\u0119dzie z wi\u0119ksz\u0105 pewno\u015bci\u0105 zachowane, je\u017celi cz\u0142owiek w og\u00f3le powstrzyma si\u0119 od przysi\u0119gania, chyba w wypadku koniecznym. Po trzecie: Chrystus Pan dope\u0142ni\u0142 przykaza\u0144 prawa,\u00a0gdy doda\u0142 jeszcze pewne rady doskona\u0142o\u015bci\u00a0<\/strong>m\u00f3wi\u0105c do kogo\u015b, kto twierdzi\u0142 \u017ce zachowa\u0142 przykazania starego prawa: \u201cJe\u015bli chcesz by\u0107 doskona\u0142y, id\u017a, sprzedaj to, co posiadasz\u201d itd. [\u015aw. Tomasz \u0142\u0105czy Mt 19,21 z Mk 10,21] (\u015aw. Tomasz z Akwinu,\u00a0Suma teologiczna<\/em>, I-II, q. 107, a. 2<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

Wszelkie prawo uk\u0142ada post\u0119powanie ludzkie w stosunku do jakiego\u015b celu. (\u2026)\u00a0Dwa prawa mo\u017cna odr\u00f3\u017cnia\u0107 w dwojaki spos\u00f3b. Po pierwsze: mog\u0105 by\u0107 ca\u0142kowicie od siebie r\u00f3\u017cne jako skierowane do r\u00f3\u017cnych cel\u00f3w.<\/strong>\u00a0(\u2026)\u00a0Po drugie \u2013 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 mo\u017ce blisko\u015bci\u0105 celu lub oddaleniem od niego.<\/strong>\u00a0(\u2026) Trzeba wi\u0119c powiedzie\u0107, \u017ce\u00a0co do pierwszej r\u00f3\u017cnicy prawo nowe nie jest r\u00f3\u017cne od prawa starego<\/strong>. Obydwa bowiem jeden maj\u0105 cel mianowicie, aby ludzie poddani byli Bogu. Jeden za\u015b jest B\u00f3g i nowego i starego Testamentu, jak m\u00f3wi tekst do Rzymian: \u201cJeden jest tylko B\u00f3g, kt\u00f3ry usprawiedliwia obrzezanego dzi\u0119ki wierze, a nieobrzezanego przez wiar\u0119\u201d (Rz 3,30).\u00a0Ale gdy chodzi o drugi spos\u00f3b,\u00a0prawo nowe jest odr\u0119bne od prawa starego; stare bowiem jest jak gdyby nauczycielem<\/strong>, wychowawc\u0105 dzieci, jak si\u0119 wyra\u017ca Aposto\u0142 (Ga 3,24).\u00a0Prawo za\u015b nowe, to prawo doskona\u0142o\u015bci<\/strong>, poniewa\u017c jest prawem mi\u0142o\u015bci, o kt\u00f3rej m\u00f3wi Aposto\u0142, \u017ce jest \u201cw\u0119z\u0142em doskona\u0142o\u015bci\u201d (Kol 3,14). (\u2026) Wszystkie r\u00f3\u017cnice, jakie zaznaczaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy prawem nowym i starym, dotycz\u0105 tego, co doskona\u0142e i niedoskona\u0142e. Nakazy bowiem jakiego\u015b b\u0105d\u017a prawa dotycz\u0105 akt\u00f3w cn\u00f3t.\u00a0Dlatego w\u0142a\u015bnie prawo stare, kt\u00f3re by\u0142o dawane niedoskona\u0142ym, to znaczy tym, kt\u00f3rzy nie dost\u0105pili jeszcze \u0142aski Ducha, nazywane by\u0142o prawem boja\u017ani, gdy\u017c prowadzi\u0142o do zachowywania przykaza\u0144 za pomoc\u0105 gro\u017aby jakich\u015b kar. M\u00f3wi si\u0119 o nim, \u017ce mia\u0142o pewne doczesne obietnice. Ci za\u015b, kt\u00f3rzy maj\u0105 cnot\u0119, pobudzani s\u0105 do pe\u0142nienia uczynk\u00f3w cnotliwych ze wzgl\u0119du na umi\u0142owanie cnoty, nie za\u015b pod wp\u0142ywem jakiej\u015b zewn\u0119trznej kary czy nagrody. Dlatego prawo nowe, kt\u00f3rego doskona\u0142o\u015b\u0107 polega na \u0142asce duchowej, wszczepionej w serce, zwane jest prawem mi\u0142o\u015bci. Posiada ono obietnice duchowe i wieczne, b\u0119d\u0105ce przedmiotem cn\u00f3t, g\u0142\u00f3wnie za\u015b mi\u0142o\u015bci. W ten spos\u00f3b ludzie sk\u0142aniaj\u0105 si\u0119 do tych obietnic sami ze siebie, nie jako do czego\u015b zewn\u0119trznego sobie i obcego, lecz jako do czego\u015b swojego, w\u0142asnego. Z tej racji\u00a0m\u00f3wi si\u0119 tak\u017ce, \u017ce prawo stare poskramia\u0142o r\u0119k\u0119 nie ducha. Wola bowiem kogo\u015b, kto powstrzymuje si\u0119 od jakiego\u015b grzechu z l\u0119ku przed kar\u0105, nie odst\u0119puje od grzechu tak po prostu, jak wola tego, kt\u00f3ry powstrzymuje si\u0119 od grzechu wskutek umi\u0142owania sprawiedliwo\u015bci. Dlatego te\u017c m\u00f3wi si\u0119, \u017ce prawo nowe, kt\u00f3re jest prawem mi\u0142o\u015bci, poskramia ducha<\/strong>.\u00a0(\u015aw. Tomasz z Akwinu,\u00a0Suma teologiczna<\/em>, I-II, q. 107, a. 1<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

Sob\u00f3r Florencki (XV w.)<\/h1>\n

[Ko\u015bci\u00f3\u0142] Mocno wierzy, wyznaje i naucza, \u017ce\u00a0przepisy prawne Starego Testamentu czy prawa Moj\u017cesza dziel\u0105ce si\u0119 na obrz\u0119dy, \u015bwi\u0119te ofiary i sakramenty, poniewa\u017c zosta\u0142y ustanowione w celu wskazania na kogo\u015b w przysz\u0142o\u015bci, chocia\u017c by\u0142y w\u0142a\u015bciwe dla kultu Bo\u017cego tamtego okresu, usta\u0142y z przyj\u015bciem Pana naszego Jezusa Chrystusa, na kt\u00f3rego wskazywa\u0142y, i zacz\u0119\u0142y si\u0119 sakramenty Nowego Testamentu.<\/strong><\/em>
\nKtokolwiek po M\u0119ce pok\u0142ada nadziej\u0119 w przepisach prawa i poddaje si\u0119 im jako koniecznym do zbawienia, jak gdyby wiara w Chrystusa nie mog\u0142a bez nich zbawia\u0107, grzeszy \u015bmiertelnie.<\/strong>\u00a0Jednak\u017ce [Ko\u015bci\u00f3\u0142] nie zaprzecza, \u017ce od m\u0119ki Chrystusa a\u017c do og\u0142oszenia Ewangelii mo\u017cna by\u0142o ich przestrzega\u0107, byleby nie uwa\u017ca\u0107 ich za konieczne do zbawienia.\u00a0Lecz twierdzi, \u017ce po og\u0142oszeniu Ewangelii nie mo\u017cna tego czyni\u0107 pod gro\u017ab\u0105 utraty zbawienia wiecznego.<\/strong><\/em>
\nOg\u0142asza, \u017ce po tym czasie wszyscy praktykuj\u0105cy obrzezanie, szabat i pozosta\u0142e przepisy prawa s\u0105 obcy dla wiary Chrystusa i nie mog\u0105 by\u0107 uczestnikami zbawienia wiecznego, o ile kiedy\u015b nie odwr\u00f3c\u0105 si\u0119 od tych b\u0142\u0119d\u00f3w.\u00a0<\/em>(DH 1348, Sob\u00f3r Florencki,\u00a0Dekret dla jakobit\u00f3w, 1442 r.<\/em>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

[Ko\u015bci\u00f3\u0142] Mocno wierzy, wyznaje i g\u0142osi: \u017ce nikt z tych, co s\u0105 poza Ko\u015bcio\u0142em katolickim, nie tylko poganie, ale i \u017bydzi, heretycy i schizmatycy, nie mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 uczestnikami \u017cycia wiecznego, ale p\u00f3jd\u0105 \u201ew ogie\u0144 wieczny, przygotowany diab\u0142u i jego anio\u0142om\u201d, je\u015bli przed ko\u0144cem \u017cycia nie b\u0119d\u0105 do niego w\u0142\u0105czeni<\/strong>; i \u017ce jedno\u015b\u0107 cia\u0142a Ko\u015bcio\u0142a znaczy tak wiele, i\u017c jedynie ludziom w nim pozostaj\u0105cym sakramenty ko\u015bcielne, posty, ja\u0142mu\u017cny i inne dzie\u0142a pobo\u017cno\u015bci pomagaj\u0105 do zbawienia, a trudy chrze\u015bcija\u0144skiej walki przynosz\u0105 nagrody wieczne, gdy\u017c nikt \u2013 jakichkolwiek by ja\u0142mu\u017cn nie udziela\u0142, nawet gdyby dla imienia Chrystusa przela\u0142 sw\u0105 krew \u2013 nie mo\u017ce by\u0107 zbawiony, je\u015bli nie pozostaje w \u0142onie Ko\u015bcio\u0142a katolickiego i w jedno\u015bci z nim.\u00a0<\/em>(DH\u00a01351, Sob\u00f3r Florencki,\u00a0Dekret dla jakobit\u00f3w, 1442 r.<\/em>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

Msza\u0142 Rzymski<\/h1>\n

M\u00f3dlmy si\u0119 te\u017c za wiaro\u0142omnych \u017byd\u00f3w,\u00a0aby B\u00f3g i Pan nasz zdj\u0105\u0142 zas\u0142on\u0119 z ich serc, by i oni poznali Jezusa Chrystusa, Pana naszego.<\/strong>\u00a0Wszechmog\u0105cy, wieczny Bo\u017ce, kt\u00f3ry tak\u017ce \u017cydowskiej wiaro\u0142omno\u015bci od mi\u0142osierdzia Twojego nie odrzucasz,\u00a0wys\u0142uchaj pro\u015bby nasze, kt\u00f3re za ten lud za\u015blepiony zanosimy, aby poznawszy \u015bwiat\u0142o Twojej prawdy, kt\u00f3r\u0105 jest Chrystus, z ciemno\u015bci swych wybawieni zostali.<\/strong>\u00a0(Msza\u0142 Rzymski, Wielkopi\u0105tkowa modlitwa za \u017byd\u00f3w, Wersja z Msza\u0142u Piusa V z 1570 r. \u2013 tre\u015b\u0107 modlitwy si\u0119ga VI w.<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

Benedykt XIV (XVIII w.)<\/h1>\n

Pierwsz\u0105 rzecz\u0105 jest to, \u017ce\u00a0obrz\u0119dy Prawa Moj\u017ceszowego zosta\u0142y zniesione przez przyj\u015bcie Chrystusa i \u017ce nie mog\u0105 by\u0107 d\u0142u\u017cej przestrzegane bez grzechu po og\u0142oszeniu Ewangelii.<\/strong>\u00a0Dlatego te\u017c rozr\u00f3\u017cnienie dokonane przez stare Prawo mi\u0119dzy czyst\u0105 i nieczyst\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105 nale\u017cy do nakaz\u00f3w obrz\u0119dowych, ju\u017c nie istnieje i \u017ce nie wolno dopuszcza\u0107 \u017cadnego odr\u00f3\u017cniania \u017cywno\u015bci.<\/em>\u00a0(Benedykt XIV, Encyklika\u00a0Ex quo primum<\/em>, 1756 r.<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

Pius XI (XX w.)<\/h1>\n

(\u2026) Kr\u00f3luj tym, kt\u00f3rych albo b\u0142\u0119dne mniemania uwiod\u0142y, albo niezgoda oddziela; przywied\u017a ich do przystani prawdy i jedno\u015bci wiary, aby rych\u0142o nasta\u0142a jedna owczarnia i jeden pasterz.\u00a0Kr\u00f3lem b\u0105d\u017a tych wszystkich, kt\u00f3rzy jeszcze b\u0142\u0105kaj\u0105 si\u0119 w ciemno\u015bciach poga\u0144stwa lub islamizmu, i racz ich przywie\u015b\u0107 do \u015bwiat\u0142a i kr\u00f3lestwa Bo\u017cego.\u00a0Wejrzyj wreszcie okiem mi\u0142osierdzia Swego na syn\u00f3w tego narodu, kt\u00f3ry by\u0142 niegdy\u015b narodem szczeg\u00f3lnie umi\u0142owanym.\u00a0<\/strong>Niechaj sp\u0142ynie i na nich, jako zdr\u00f3j odkupienia i \u017cycia, ta Krew, kt\u00f3r\u0105 oni niegdy\u015b wzywali na siebie.<\/strong>\u00a0(\u2026)\u00a0<\/em>(Pius XI,\u00a0Akt po\u015bwi\u0119cenia si\u0119 Naj\u015bwi\u0119tszemu Sercu Pana Jezusa, AAS 1925 r., s. 542<\/a>)<\/a><\/p><\/blockquote>\n

 <\/p>\n

Pius XII (XX w.)<\/h1>\n

Nasamprz\u00f3d bowiem\u00a0przez \u015bmier\u0107 Odkupiciela przesta\u0142 istnie\u0107 Stary Zakon, a na jego miejscu Nowy Zakon powstaje.<\/strong>\u00a0Wtedy to Krwi\u0105 Chrystusow\u0105 po\u015bwi\u0119cony zosta\u0142 dla ca\u0142ego \u015bwiata Zakon Chrystusowy ze swoimi tajemnicami, ustawami, obrz\u0119dami i ustanowieniami. Podczas gdy Boski Zbawiciel g\u0142osi\u0142 s\u0142owo Bo\u017ce w ciasnych granicach jednego kraju \u2013 pos\u0142any by\u0142 bowiem tylko do owiec Izraela, kt\u00f3re by\u0142y zgin\u0119\u0142y \u2013 (Mt 15, 24) \u2013 wtedy \u017cy\u0142y obok siebie Stary Zakon i Ewangelia,\u00a0lecz na drzewie krzy\u017ca swego Pan Jezus zni\u00f3s\u0142 Stary Zakon przykaza\u0144 i przepis\u00f3w (Ef 2, 15), przybi\u0142 do krzy\u017ca cyrograf Starego Zakonu (Kolos 2, 14), ustanawiaj\u0105c we Krwi swojej, przelanej za ca\u0142y rodzaj ludzki, Nowy Zakon (Mt 26, 28).<\/strong>\u201cWtedy to, powiada \u015bw. Leon Wielki<\/strong>, g\u0142osz\u0105c nauk\u0119 o krzy\u017cu,\u00a0wtedy to\u00a0\u201csta\u0142a si\u0119 ta oczywista zmiana Starego Zakonu na Ewangeli\u0119, Synagogi na Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/strong>, wielu ofiar na jedn\u0105 Ofiar\u0119, aby wraz ze \u015bmierci\u0105 Pana owa\u00a0mistyczna zas\u0142ona<\/strong>, kt\u00f3ra broni\u0142a przyst\u0119pu do g\u0142\u0119bi\u00a0\u015bwi\u0105tyni<\/strong>\u00a0i tajemnic naj\u015bwi\u0119tszych, rozdar\u0142a si\u0119 od g\u00f3ry do do\u0142u pod dzia\u0142aniem jakiej\u015b gwa\u0142townej, b\u0142yskawicznej si\u0142y\u201d.<\/em>
\nNa krzy\u017cu zatem umar\u0142 Stary Zakon (i mia\u0142 si\u0119 zaraz po pogrzebie swoim sta\u0107 \u015bmierciono\u015bnym)<\/strong>, aby ust\u0105pi\u0142 miejsca Nowemu Zakonowi, dla kt\u00f3rego Chrystus Pan wybra\u0142 w Aposto\u0142ach odpowiednie swoje s\u0142ugi (2 Kor 3, 6).<\/em>\u00a0(Pius XII, Encyklika\u00a0Mystici Corporis Christi<\/em>, 1943 r.<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

 
\n 
\nNa podstawie m.in.:<\/p>\n

Denzinger-Bergoglio:\u00a037 \u2013 The Old Covenant has not been revoked. The Jews have maintained their faith in God and should continue on their way: The Church is enriched with the values of Judaism<\/a><\/p>\n

Denzinger-Bergoglio:\u00a087 \u2013 We, the descendents of Abraham according to our faith in you, the one God, Jews, Christians and Muslims, humbly stand before you. May everything be to your glory and honor and for our salvation. Praise and eternal glory to you, our God!<\/a>
\nNovus Ordo Watch:\u00a0Bergoglio-Francis: Jews Still God\u2019s Chosen People<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pismo \u015awi\u0119te Syn Cz\u0142owieczy b\u0119dzie si\u0119 wstydzi\u0107 tych, kt\u00f3rzy si\u0119 Go wstydz\u0105 Kto si\u0119 bowiem Mnie i s\u0142\u00f3w moich zawstydzi przed tym pokoleniem wiaro\u0142omnym i grzesznym, tego Syn Cz\u0142owieczy wstydzi\u0107 si\u0119 b\u0119dzie, gdy przyjdzie w chwale Ojca swojego razem z… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1013],"tags":[],"class_list":["post-2304","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-judaizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2304","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2304"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2304\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}