{"id":215,"date":"2017-07-22T08:19:44","date_gmt":"2017-07-22T06:19:44","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=215"},"modified":"2017-07-22T08:19:44","modified_gmt":"2017-07-22T06:19:44","slug":"kto-zmartwychwstal-razem-z-chrystusem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/kto-zmartwychwstal-razem-z-chrystusem\/","title":{"rendered":"Kto zmartwychwsta\u0142 razem z Chrystusem?"},"content":{"rendered":"<p><i>Intryguje mnie informacja zawarta w Ewangelii Mateusza o jakich\u015b ludziach, kt\u00f3rzy zostali wskrzeszeni w momencie \u015bmierci Jezusa. Dlaczego poza t\u0105 wzmiank\u0105 Nowy Testament zupe\u0142nie na ten temat milczy? Nigdy nie obi\u0142o mi si\u0119 o uszy, \u017ceby ci wskrzeszeni brali udzia\u0142 w p\u00f3\u017aniejszym g\u0142oszeniu Ewangelii. Czy inne \u017ar\u00f3d\u0142a wczesnochrze\u015bcija\u0144skie co\u015b m\u00f3wi\u0105 na ich temat? Bo to jednak by\u0142oby wi\u0119cej ni\u017c dziwne, gdyby tak niezwyk\u0142y fakt &#8211; je\u017celi to by\u0142 fakt &#8211; zosta\u0142 natychmiast zapomniany i nie zatroszczono si\u0119 o zapami\u0119tanie kilku przynajmniej konkret\u00f3w na ten temat.<\/i><br \/>\nPrzypomn\u0119 ow\u0105 wzmiank\u0119 z Ewangelii Mateusza: &#8222;Groby si\u0119 otworzy\u0142y i wiele cia\u0142 \u015awi\u0119tych, kt\u00f3rzy umarli, powsta\u0142o. I wyszed\u0142szy z grob\u00f3w po Jego zmartwychwstaniu, weszli oni do Miasta \u015awi\u0119tego i ukazali si\u0119 wielu&#8221; (<a href=\"http:\/\/www.nonpossumus.pl\/ps\/Mt\/27.php#52\">27,52n<\/a>).<br \/>\nOt\u00f3\u017c przyznam si\u0119, \u017ce Pa\u0144ski list pocz\u0105tkowo wprawi\u0142 mnie w ma\u0142y ambaras. Nigdy jeszcze nikt mnie o to nie pyta\u0142, a r\u00f3wnie\u017c sam z siebie jako\u015b nie zainteresowa\u0142em si\u0119 bli\u017cej tym szczeg\u00f3\u0142em. Teraz, kiedy zacz\u0105\u0142em si\u0119 nad tym zastanawia\u0107, zrozumia\u0142em, sk\u0105d si\u0119 ten brak zainteresowania bierze. Mianowicie, owa wzmianka nie ma w Ewangelii znaczenia samoistnego, tylko nadrz\u0119dne: jest jednym z element\u00f3w, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych Ewangelista podkre\u015bla ponadludzki sens \u015bmierci Chrystusa Pana.<br \/>\nJestem jak najdalszy od sugerowania, jakoby chodzi\u0142o tu o fakt czysto literacki, kt\u00f3ry realnie si\u0119 nie wydarzy\u0142. Chc\u0119 tylko podkre\u015bli\u0107, \u017ce ten jedyny raz, kiedy Ewangelia o nim wspomina, pos\u0142uguje si\u0119 tym faktem dla podkre\u015blenia prze\u0142omowego znaczenia \u015bmierci Chrystusa. Ot\u00f3\u017c warto wiedzie\u0107, \u017ce w mentalno\u015bci \u00f3wczesnych \u017byd\u00f3w obietnica zmartwychwstania nierozerwalnie wi\u0105za\u0142a si\u0119 z Dniem Ostatecznym. Do\u015b\u0107 sobie uprzytomni\u0107, \u017ce nawet oczywisty fakt pustego grobu nie nasun\u0105\u0142 uczniom Chrystusa my\u015bli, i\u017c On zmartwychwsta\u0142. Aposto\u0142owi Tomaszowi nie wystarczy\u0142o nawet \u015bwiadectwo przyjaci\u00f3\u0142, \u017ce Zmartwychwsta\u0142y do nich przyszed\u0142 i \u017ce z Nim rozmawiali. Do tego stopnia nie mog\u0142o si\u0119 tamtym ludziom pomie\u015bci\u0107 w g\u0142owie, \u017ce kto\u015b &#8211; cho\u0107by nawet sam Jezus &#8211; m\u00f3g\u0142 zmartwychwsta\u0107 przed zako\u0144czeniem ludzkich dziej\u00f3w, kiedy czas jeszcze normalnie p\u0142ynie, a w nim ludzie normalnie rodz\u0105 si\u0119, \u017cyj\u0105 i umieraj\u0105.<br \/>\nZatem to z pewno\u015bci\u0105 nie przypadek, \u017ce wzmianka o wskrzeszeniu cia\u0142 \u015bwi\u0119tych w godzinie \u015bmierci Jezusa znajduje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w Ewangelii Mateusza, a wi\u0119c w tej Ewangelii, kt\u00f3rej pierwszymi adresatami byli \u017bydzi. Wzmianka ta pomaga\u0142a im zrozumie\u0107, i\u017c \u015bmier\u0107 Jezusa zapocz\u0105tkowa\u0142a Dzie\u0144 Ostateczny. Zacz\u0105\u0142 si\u0119 on dopiero zal\u0105\u017ckowo, nie znosz\u0105c zwyk\u0142ego biegu czasu, ale nasta\u0142 ju\u017c realnie, a w momencie Bogu wiadomym ujawni si\u0119 w swojej pe\u0142ni, kiedy to zmartwychwsta\u0142y Chrystus przyjdzie jako S\u0119dzia \u017cywych i umar\u0142ych.<br \/>\nTo w\u0142a\u015bnie w tej perspektywie Aposto\u0142 Pawe\u0142 poucza nas, \u017ce ju\u017c teraz B\u00f3g chce nam wszystkim dawa\u0107 &#8211; i coraz bardziej powi\u0119ksza\u0107 &#8211; udzia\u0142 w zmartwychwstaniu Chrystusa Pana: Zostali\u015bcie &#8222;razem z Chrystusem pogrzebani w chrzcie, w kt\u00f3rym te\u017c razem zostali\u015bcie wskrzeszeni przez wiar\u0119 w moc Boga, kt\u00f3ry Go wskrzesi\u0142. (&#8230;) Je\u015bli\u015bcie wi\u0119c razem z Chrystusem powstali z martwych, szukajcie tego, co w g\u00f3rze, gdzie przebywa Chrystus zasiadaj\u0105c po prawicy Boga&#8221; (<a href=\"http:\/\/www.nonpossumus.pl\/ps\/Kol\/2.php#12\">Kol\u00a02,12<\/a>; <a href=\"http:\/\/www.nonpossumus.pl\/ps\/Kol\/3.php#1\">3,1<\/a>; por. <a href=\"http:\/\/www.nonpossumus.pl\/ps\/Ef\/2.php#4\">Ef\u00a02,4-7<\/a>). Zatem na pytanie, kto zmartwychwsta\u0142 razem z Chrystusem, trzeba odpowiedzie\u0107: my wszyscy, kt\u00f3rzy zostali\u015bmy ochrzczeni i staramy si\u0119 i\u015b\u0107 przez \u017cycie w \u0142asce u\u015bwi\u0119caj\u0105cej.<br \/>\nPraktyczne wymiary tej prawdy trafnie opisuje Hans K\u00fcng, teolog wprawdzie kontrowersyjny, ale na ten akurat temat maj\u0105cy do powiedzenia co\u015b bardzo wa\u017cnego. Istnieje &#8211; powiada K\u00fcng &#8211; &#8222;nie tylko \u015bmier\u0107 u kresu \u017cycia, ale i \u015bmier\u0107 cz\u0142owieka po\u015br\u00f3d \u017cycia. To \u015bmier\u0107 zerwanych zwi\u0105zk\u00f3w cz\u0142owieka z cz\u0142owiekiem, \u015bmier\u0107 bezsilno\u015bci i niemoty, \u015bmier\u0107 anonimowo\u015bci i apatii, \u015bmier\u0107 zgryzoty i umys\u0142owego okaleczenia, \u015bmier\u0107 znieczulicy i konsumpcjonizmu. Wiele jest rodzaj\u00f3w zabijania, pisze Bertold Brecht: &#8222;Mo\u017cna wbi\u0107 komu\u015b n\u00f3\u017c w brzuch, komu\u015b odebra\u0107 chleb, nie wyleczy\u0107 kogo\u015b z choroby, zamkn\u0105\u0107 w z\u0142ym mieszkaniu, zam\u0119czy\u0107 prac\u0105, popchn\u0105\u0107 do samob\u00f3jstwa, poprowadzi\u0107 na wojn\u0119. Tylko niekt\u00f3re z tych rzeczy zakazane s\u0105 w naszym pa\u0144stwie&#8221;. Dlatego wierzy\u0107 we wskrzeszenie nie oznacza &#8211; \u017cywi\u0107 tani optymizm w nadziei happy endu; oznacza raczej &#8211; da\u0107 w praktyce \u015bwiadectwo, \u017ce w tym \u015bwiecie \u015bmierci nowe \u017cycie Jezusa skruszy\u0142o uniwersalne panowanie \u015bmierci, \u017ce zwyci\u0119\u017cy\u0142a g\u0142oszona przez Niego wolno\u015b\u0107, a Jego droga prowadzi\u0142a ku \u017cyciu, \u017ce Jego duch, kt\u00f3ry jest duchem Boga, wci\u0105\u017c dzia\u0142a; oznacza &#8211; opowiedzie\u0107 si\u0119 po stronie \u017cycia wsz\u0119dzie tam, gdzie jest ono kaleczone, ha\u0144bione, niszczone; oznacza &#8211; czynnie sprzeciwia\u0107 si\u0119 ostatecznemu unicestwieniu wi\u0119zi mi\u0119dzyludzkich i spo\u0142ecznych i poprzez spontaniczn\u0105 pomoc i strukturaln\u0105 popraw\u0119 warunk\u00f3w \u017cycia usun\u0105\u0107 z powszedniego \u017cycia tkwi\u0105cy w nim o\u015bcie\u0144; oznacza &#8211; uprzedzaj\u0105c ufnie nadej\u015bcie obiecanego tak\u017ce nam kr\u00f3lestwa wolno\u015bci &#8211; dawa\u0107 ludziom nadziej\u0119, si\u0142\u0119 i swoj\u0105 gotowo\u015b\u0107 pomocy, aby to nie do obecnej w\u015br\u00f3d nas \u015bmierci nale\u017ca\u0142o ostatnie s\u0142owo&#8221;.<br \/>\nOd siebie doda\u0142bym tylko wyra\u017anie, i\u017c w\u0142asnymi naszymi si\u0142ami mo\u017cemy co najwy\u017cej marzy\u0107 o wyzwoleniu spod panowania \u015bmierci. Wyzwolenie rzeczywiste, nawet tylko zacz\u0105tkowe, mo\u017ce si\u0119 dokona\u0107 jedynie moc\u0105 Chrystusa zmartwychwsta\u0142ego.<br \/>\nOstatecznie za\u015b i w niewyobra\u017calnej dla nas pe\u0142ni zmartwychwstaniemy, gdy Syn Cz\u0142owieczy przyjdzie w ca\u0142ej swojej chwale (por. <a href=\"http:\/\/www.nonpossumus.pl\/ps\/Mt\/24.php#30\">Mt\u00a024,30<\/a>). Gdyby kto\u015b chcia\u0142 Bo\u017c\u0105 obietnic\u0119 naszego zmartwychwstania przykroi\u0107 na miar\u0119 swojej ludzkiej wyobra\u017ani i usi\u0142owa\u0142 obietnic\u0119 t\u0119 sprowadzi\u0107 wy\u0142\u0105cznie do naszego obecnego udzia\u0142u w zmartwychwstaniu Chrystusa, przekre\u015bli\u0142by w ten spos\u00f3b sam\u0105 wiar\u0119 w Chrystusa. Aposto\u0142 Pawe\u0142 wspomina o bli\u017cej nam nie znanych Hymenajosie i Filetosie, &#8222;kt\u00f3rzy odpadli od prawdy, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce zmartwychwstanie ju\u017c nast\u0105pi\u0142o, i wywracaj\u0105 wiar\u0119 niekt\u00f3rych&#8221; (<a href=\"http:\/\/www.nonpossumus.pl\/ps\/2_Tm\/2.php#18\">2\u00a0Tm\u00a02,18<\/a>). &#8222;Je\u017celi zatem g\u0142osi si\u0119, \u017ce Chrystus zmartwychwsta\u0142, to dlaczego twierdz\u0105 niekt\u00f3rzy spo\u015br\u00f3d was, \u017ce nie ma zmartwychwstania? Je\u015bli nie ma zmartwychwstania, to i Chrystus nie zmartwychwsta\u0142. A je\u015bli Chrystus nie zmartwychwsta\u0142, daremne jest nasze nauczanie, pr\u00f3\u017cna jest tak\u017ce wasza wiara&#8221; (<a href=\"http:\/\/www.nonpossumus.pl\/ps\/1_Kor\/15.php#12\">1\u00a0Kor\u00a015,12-14<\/a>).<br \/>\nKr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, nie da si\u0119 by\u0107 chrze\u015bcijaninem, je\u015bli nie wierzymy ca\u0142ym sercem, po pierwsze, w rzeczywiste zmartwychwstanie Chrystusa, po wt\u00f3re, w nasz realny udzia\u0142 w Jego zmartwychwstaniu ju\u017c teraz, dzi\u0119ki udzielanej nam w Chrystusie \u0142asce u\u015bwi\u0119caj\u0105cej; i po trzecie, w nasze zmartwychwstanie ostateczne. Wzmianka o \u015bwi\u0119tych, wskrzeszonych w dniu \u015bmierci Chrystusa Pana, s\u0142u\u017cy wyra\u017ceniu tej wiary, natomiast nie ma znaczenia samoistnego. Wynika st\u0105d, \u017ce gdyby nawet kto\u015b przeczy\u0142 faktyczno\u015bci opisanych w niej wydarze\u0144 i przypisywa\u0142 im znaczenie wy\u0142\u0105cznie literackie, to nie wydaje si\u0119, \u017ceby narusza\u0142 w ten spos\u00f3b prawd\u0119 wiary &#8211; byleby, rzecz jasna, ca\u0142ym sercem wierzy\u0142 w realno\u015b\u0107 zmartwychwstania we wszystkich trzech wyliczonych przed chwil\u0105 aspektach. Ale jeszcze raz podkre\u015blam, \u017ce osobi\u015bcie nie widz\u0119 powod\u00f3w, \u017ceby faktycznie nie mog\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas wydarzy\u0107 w Jerozolimie to, o czym m\u00f3wi werset Ewangelii \u015bw. Mateusza 27,52n.<br \/>\nW tym miejscu ko\u0144czy si\u0119 moja istotna odpowied\u017a na Pa\u0144skie pytanie. Pyta Pan jeszcze, co o tamtym wydarzeniu m\u00f3wi\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a wczesnochrze\u015bcija\u0144skie. Najstarsze z nich &#8211; pochodz\u0105cy z ok. 108 roku \u015bw. Ignacego <i>List do Magnezjan<\/i> (9) &#8211; identyfikuje owych wskrzeszonych jako prorok\u00f3w Starego Testamentu, a sam fakt ich wskrzeszenia zdaje si\u0119 pojmowa\u0107 jako wydarzenie realne: &#8222;przez t\u0119 tajemnic\u0119 [\u015bmierci i zmartwychwstania Chrystusa] otrzymali\u015bmy wiar\u0119 i po to w niej trwamy, aby\u015bmy okazali si\u0119 uczniami Jezusa Chrystusa, jedynego naszego Mistrza. Jak\u017ce mogliby\u015bmy \u017cy\u0107 bez Niego, skoro i prorocy b\u0119d\u0105c w duchu Jego uczniami oczekiwali Go jako swego Mistrza? I dlatego te\u017c Ten, kt\u00f3rego s\u0142usznie oczekiwali, przyszed\u0142szy wskrzesi\u0142 ich z martwych&#8221;.<br \/>\nRealny, ale zarazem ponadhistoryczny fakt widzi w owym wskrzeszeniu \u015bwi\u0119tych Orygenes, pisarz z pierwszej po\u0142owy III wieku. Z wielk\u0105 wnikliwo\u015bci\u0105 szuka on w owym wydarzeniu potwierdzenia zbawczej skuteczno\u015bci \u015bmierci i zmartwychwstania Chrystusa Pana. Wypowied\u017a Orygenesa ko\u0144czy trzeci\u0105 ksi\u0119g\u0119 jego Wyk\u0142adu Pie\u015bni nad pie\u015bniami: &#8222;\u00abSid\u0142o zosta\u0142o zerwane, a my zostali\u015bmy uwolnieni\u00bb (<a href=\"http:\/\/www.nonpossumus.pl\/ps\/Ps\/75.php#7\">Ps\u00a075,7<\/a>). A kt\u00f3\u017c zerwa\u0142 owe sid\u0142a, je\u015bli nie Ten, kt\u00f3ry jako jedyny im nie podlega\u0142? B\u0119d\u0105c za\u015b wolnym pomi\u0119dzy umar\u0142ymi, zwyci\u0119\u017cy\u0142 tego, kt\u00f3ry panowa\u0142 nad \u015bmierci\u0105, i wyrwa\u0142 mu je\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rych ten chcia\u0142 zatrzyma\u0107 w \u015bmierci. I nie tylko sam powsta\u0142 z martwych, ale zarazem wskrzesi\u0142 tych, kt\u00f3rzy byli uwi\u0119zieni w \u015bmierci, i kaza\u0142 im wraz z sob\u0105 zasi\u0105\u015b\u0107 w niebiosach. \u00abWst\u0105piwszy do g\u00f3ry, wzi\u0105\u0142 do niewoli je\u0144c\u00f3w\u00bb (<a href=\"http:\/\/www.nonpossumus.pl\/ps\/Ef\/4.php#8\">Ef\u00a04,8<\/a>), prowadz\u0105c nie tylko ich dusze, ale wskrzeszaj\u0105c r\u00f3wnie\u017c ich cia\u0142a. \u015awiadczy o tym Ewangelia, \u017ce wiele cia\u0142 \u015bwi\u0119tych powsta\u0142o i ukazali si\u0119 wielu, i weszli do \u015bwi\u0119tego miasta Boga \u017cyj\u0105cego, Jeruzalem&#8221;.<br \/>\nJeruzalem jest w tej wypowiedzi rozumiane przede wszystkim eschatologicznie, jako Miasto Niebieskie, do kt\u00f3rego wszyscy d\u0105\u017cymy. Bardzo podobnie interpretuje owo Miasto \u015awi\u0119te, do kt\u00f3rego weszli \u015awi\u0119ci wskrzeszeni po \u015bmierci Jezusa, \u015bw. Hieronim &#8211; w <i>Li\u015bcie<\/i> 120,8, napisanym w roku ok. 406, a wi\u0119c w ponad 150 lat po Orygenesie. Tote\u017c zrozumia\u0142e, \u017ce ani Orygenesowi, ani Hieronimowi nawet na my\u015bl nie przysz\u0142o postawione przez Pana pytanie, czy mo\u017ce owi \u015awi\u0119ci brali p\u00f3\u017aniej jaki\u015b udzia\u0142 w g\u0142oszeniu Ewangelii. Mimo poszukiwa\u0144 nie uda\u0142o mi si\u0119 znale\u017a\u0107 ani jednego przypadku, \u017ceby jaki\u015b pisarz wczesnochrze\u015bcija\u0144ski bra\u0142 tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 pod uwag\u0119. Pow\u00f3d jest prosty: Wiara chrze\u015bcija\u0144ska starannie unika jakiejkolwiek mitologii, a nawet pozoru mitologii. Oczywi\u015bcie, wierzymy, \u017ce Chrystus zmartwychwsta\u0142. On jednak nie tylko naprawd\u0119 zmartwychwsta\u0142, ale przekona\u0142 o tym swoich uczni\u00f3w tak mocno, \u017ce nie zawahali si\u0119 p\u00f3\u017aniej odda\u0107 \u017cycia za swojego zmartwychwsta\u0142ego Pana.<br \/>\nJedyny tekst starochrze\u015bcija\u0144ski na ten temat, kt\u00f3ry wzbudzi\u0142 we mnie uczucie za\u017cenowania, to pochodz\u0105cy dopiero z wieku V apokryf pt. <i>Raport Pi\u0142ata<\/i>. Tekst wk\u0142ada pod pi\u00f3ro Pi\u0142ata opowie\u015b\u0107 o cudach, \u015bmierci i zmartwychwstaniu Pana Jezusa, za\u015b o interesuj\u0105cym nas temacie rzekomy Pi\u0142at pisze rzecz nast\u0119puj\u0105c\u0105: &#8222;W\u015br\u00f3d tego l\u0119ku pojawili si\u0119 umarli, kt\u00f3rzy zmartwychwstali &#8211; jak o tym \u015bwiadczyli sami \u017bydzi &#8211; i m\u00f3wili, \u017ce s\u0105 to Abraham, Izaak i Jakub, i dwunastu patriarch\u00f3w, i Moj\u017cesz, i Hiob, kt\u00f3rzy ju\u017c umarli, jak oni sami to m\u00f3wi\u0105, przed trzema i p\u00f3\u0142 tysi\u0105cami lat&#8221;.<br \/>\nFabuluje nast\u0119pnie \u00f3w apokryficzny Pi\u0142at, \u017ce sam wielu spo\u015br\u00f3d tych \u015awi\u0119tych spotka\u0142; co wi\u0119cej, \u017ce wielu wrog\u00f3w Chrystusa zapad\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas pod ziemi\u0119. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, mamy tu do czynienia z tekstem religijnie ja\u0142owym, a dla wiary wr\u0119cz szkodliwym.<br \/>\n<iframe loading=\"lazy\"  id=\"_ytid_99951\"  width=\"700\" height=\"394\"  data-origwidth=\"700\" data-origheight=\"394\"  data-relstop=\"1\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/546n_84RXB4?enablejsapi=1&#038;autoplay=0&#038;cc_load_policy=0&#038;cc_lang_pref=&#038;iv_load_policy=1&#038;loop=0&#038;rel=0&#038;fs=1&#038;playsinline=0&#038;autohide=2&#038;theme=dark&#038;color=red&#038;controls=1&#038;disablekb=0&#038;\" class=\"__youtube_prefs__  epyt-is-override  no-lazyload\" title=\"YouTube player\"  allow=\"fullscreen; accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen data-no-lazy=\"1\" data-skipgform_ajax_framebjll=\"\"><\/iframe><br \/>\n<iframe loading=\"lazy\"  id=\"_ytid_53880\"  width=\"700\" height=\"394\"  data-origwidth=\"700\" data-origheight=\"394\"  data-relstop=\"1\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/BHanQCFSawg?enablejsapi=1&#038;autoplay=0&#038;cc_load_policy=0&#038;cc_lang_pref=&#038;iv_load_policy=1&#038;loop=0&#038;rel=0&#038;fs=1&#038;playsinline=0&#038;autohide=2&#038;theme=dark&#038;color=red&#038;controls=1&#038;disablekb=0&#038;\" class=\"__youtube_prefs__  epyt-is-override  no-lazyload\" title=\"YouTube player\"  allow=\"fullscreen; accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen data-no-lazy=\"1\" data-skipgform_ajax_framebjll=\"\"><\/iframe><br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Intryguje mnie informacja zawarta w Ewangelii Mateusza o jakich\u015b ludziach, kt\u00f3rzy zostali wskrzeszeni w momencie \u015bmierci Jezusa. Dlaczego poza t\u0105 wzmiank\u0105 Nowy Testament zupe\u0142nie na ten temat milczy? Nigdy nie obi\u0142o mi si\u0119 o uszy, \u017ceby ci wskrzeszeni brali udzia\u0142&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1040],"tags":[],"class_list":["post-215","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pytania-odpowiedzi-zbawienie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/215","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=215"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/215\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=215"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=215"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=215"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}