{"id":2075,"date":"2019-03-22T13:58:00","date_gmt":"2019-03-22T12:58:00","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=2075"},"modified":"2019-03-22T13:58:00","modified_gmt":"2019-03-22T12:58:00","slug":"2075-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/2075-2\/","title":{"rendered":"Poznanie Jego istnienia. B\u00f3g przyczyn\u0105 i ko\u0144cem rzeczy."},"content":{"rendered":"
\n
<\/div>\n
1. B\u00f3g przyczyn\u0105 i ko\u0144cem rzeczy.<\/strong> Zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad \u015bwiatem spostrzegamy, \u017ce \u017cadna zmiana w przyrodzie, \u017cadne jej zjawisko nie powstaje samo przez si\u0119, \u017ce jedno jestestwo daje pocz\u0105tek drugiemu, a ka\u017cde zawdzi\u0119cza sw\u00f3j byt innemu. Ten d\u0142ugi \u0142a\u0144cuch przyczyn i skutk\u00f3w, jaki w ca\u0142ym \u015bwiecie odkrywamy, nie mo\u017ce by\u0107 niesko\u0144czony, czyli musimy w ko\u0144cu doj\u015b\u0107 do przyczyny ostatecznej, kt\u00f3ra b\u0119dzie zarazem przyczyn\u0105 pierwsz\u0105, tj. pocz\u0105tkiem wszechrzeczy. I t\u0119 przyczyn\u0119, kt\u00f3ra wszystkie rzeczy na \u015bwiecie do bytu powo\u0142a\u0142a, kt\u00f3ra nimi kieruje i w\u0142ada, i nie ma pocz\u0105tku ani ko\u0144ca, a sama jest od nich niezale\u017cna \u2013 nazywamy Bogiem.<\/div>\n<\/div>\n
\nB\u00f3g zatem jest przyczyn\u0105 i celem wszystkich stworze\u0144, kt\u00f3re do bytu powo\u0142a\u0142; jest On te\u017c ostatecznym celem cz\u0142owieka. Do tego celu winien cz\u0142owiek d\u0105\u017cy\u0107.
\nCz\u0142owiek bowiem jest stworzony na to, aby Pana Boga zna\u0142, mi\u0142owa\u0142, Jemu s\u0142u\u017cy\u0142, a przez to zbawi\u0142 dusz\u0119 swoj\u0105, czyli osi\u0105gn\u0105\u0142 szcz\u0119\u015bliwo\u015b\u0107 wieczn\u0105 w niebie. Do tego celu ostatecznego i nadprzyrodzonego, jakim jest zbawienie duszy i posiadanie Boga w niebie, cz\u0142owiek powinien ju\u017c tu na ziemi przygotowa\u0107 si\u0119 w spos\u00f3b od Boga wskazany.
\n 
\n2. Dowody istnienia Boga.<\/strong> B\u00f3g jest duchem, nie mo\u017cemy Go przeto pozna\u0107 bezpo\u015brednio za pomoc\u0105 naszych zmys\u0142\u00f3w tak, jak poznajemy rzeczy materialne. Ale poznajemy Go po\u015brednio. Jak mistrza poznajemy z jego dzie\u0142a, tak z istnienia \u015bwiata dochodzimy do przekonania, \u017ce istnieje Ten, kt\u00f3ry go stworzy\u0142. Dowody istnienia Boga opieraj\u0105 si\u0119 na prawie przyczynowo\u015bci, kt\u00f3re g\u0142osi: nic si\u0119 nie dzieje bez przyczyny (nihil fit sine causa). My\u015bl t\u0119 wyra\u017ca \u015bw. Tomasz nast\u0119puj\u0105co: „Istnienia Boga nie poznajemy ani przez bezpo\u015bredni ogl\u0105d, ani na mocy dowodu a priori, lecz jedynie a posteriori, tj. z rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 uczynione, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 dowodem, wznosz\u0105cym si\u0119 ze skutk\u00f3w do przyczyny”. Za istnieniem Boga przemawiaj\u0105 prawa, kt\u00f3re rz\u0105dz\u0105 tak dobrze ca\u0142ym wszech\u015bwiatem, jak i wewn\u0119trznym \u017cyciem cz\u0142owieka. St\u0105d dowody istnienia Boga dzielimy na takie, kt\u00f3re czerpiemy z obserwacji zjawisk w przyrodzie (kosmologiczny i celowy, czyli teleologiczny) i takie, kt\u00f3rych podstaw\u0105 s\u0105 badania zjawisk psychologicznych (moralny i historyczny). Rozum ludzki \u017c\u0105dny jest racji, dla kt\u00f3rych co\u015b przyjmuje za prawd\u0119 i dlatego powinni\u015bmy zda\u0107 sobie spraw\u0119 z naszej wiary w istnienie Istoty Najwy\u017cszej. Tym sposobem uzasadniamy rozumowo nasze przekonania religijne.
\n <\/p>\n

Dowody kosmologiczne.<\/strong><\/p>\n

 
\n1. Dow\u00f3d z faktu istnienia \u015bwiata.<\/strong> Dow\u00f3d za istnieniem Boga, jaki rozum wyprowadza z istnienia \u015bwiata, zwie si\u0119 dowodem kosmologicznym.
\nWszystko, co wok\u00f3\u0142 nas istnieje, nie powsta\u0142o samo z siebie; ka\u017cde jestestwo zawdzi\u0119cza sw\u00f3j byt drugiemu, a ca\u0142y wszech\u015bwiat przedstawia d\u0142ugi szereg skutk\u00f3w, z kt\u00f3rych ka\u017cdy zale\u017cy od poprzedniego, jako swej przyczyny. Je\u015bli ka\u017cda rzecz na \u015bwiecie musi mie\u0107 swoj\u0105 przyczyn\u0119, to tym bardziej niezliczona ilo\u015b\u0107 jestestw, z jakich si\u0119 wszech\u015bwiat sk\u0142ada. W ko\u0144cu musimy doj\u015b\u0107 do takiej przyczyny, kt\u00f3ra swego bytu nie zawdzi\u0119cza innej przyczynie, ale sama jest z siebie, \u0142 t\u0119 ostatni\u0105 przyczyn\u0119 nazywamy Bogiem.
\nCa\u0142y nasz \u015bwiat widzialny, jak stwierdzaj\u0105 nauki do\u015bwiadczalne, nie powsta\u0142 od razu, lecz stopniowo, drog\u0105 rozwoju. Na pocz\u0105tku by\u0142 chaos: olbrzymie masy materii w postaci „mg\u0142awicy” oraz py\u0142u kosmicznego rozrzucone by\u0142y w niezmierzonych przestworzach niebieskich. Te masy materii w pewnym momencie czasu zacz\u0119\u0142y odbywa\u0107 nich, Na mocy prawa ci\u0105\u017cenia materia zacz\u0119\u0142a si\u0119 zg\u0119szcza\u0107, skupia\u0107 w pewnych miejscach i tworzy\u0107 j\u0105dra. Z drobnych elektron\u00f3w i atom\u00f3w powsta\u0142y wielkie masy materii, kt\u00f3re pocz\u0119\u0142y wirowa\u0107 woko\u0142o w\u0142asnej osi. Tak powsta\u0142 dzisiejszy nasz \u015bwiat jako kosmos, czyli z materii i si\u0142y powsta\u0142y nieprzeliczone cia\u0142a niebieskie, pe\u0142ne pi\u0119kno\u015bci i harmonii.
\nPowstaj\u0105 teraz pytania: Sk\u0105d pochodzi pierwotna materia w postaci mg\u0142awicy? Kto nadal jej ruch? Kto o\u017cywi\u0142 pierwsz\u0105 protoplazm\u0119? Sk\u0105d powsta\u0142y ro\u015bliny, zwierz\u0119ta, cz\u0142owiek? Rozum odpowiada na te pytania twierdzeniem, i\u017c musi istnie\u0107 Przyczyna rozumna \u2013 B\u00f3g, kt\u00f3ry to wszystko do bytu powo\u0142a\u0142, nada\u0142 ka\u017cdej rzeczy cel i kierunek, i wzajemnie wszystko zharmonizowa\u0142.
\nMateria i ruch:
\n 
\na) Trudno jest sobie wyobrazi\u0107 sam fakt stwarzania. Rozum ludzki jednak ca\u0142kiem jasno pojmuje, przyj\u0105wszy istnienie wszechmocnej Istoty Bo\u017cej \u2013 mo\u017cliwo\u015b\u0107 powo\u0142ania do bytu z nico\u015bci tych rzeczy, kt\u00f3re stworzonymi nazywamy.
\nNauka Ko\u015bcio\u0142a g\u0142osi, \u017ce B\u00f3g stworzy\u0142 \u015bwiat z niczego, nie z w\u0142asnej substancji Bo\u017cej, nie z czego\u015b, co przedtem istnia\u0142o.
\nIstnieje potr\u00f3jna mo\u017cliwo\u015b\u0107: albo przyjmuje si\u0119 wieczno\u015b\u0107 materii, wieczno\u015b\u0107 \u015bwiata, albo wreszcie stworzenie \u015bwiata dzi\u0119ki pomocy Bo\u017cej z niczego, productio ex nihilo sui et subiecti, czyli uczynienie, powo\u0142anie do bytu bez u\u017cycia poprzednio istniej\u0105cej materii, uczynienie z niczego, a to nie w tym sensie, jakoby nie by\u0142o tworzywa, z kt\u00f3rego B\u00f3g stworzy\u0142 \u015bwiat, lecz w sensie braku jakiejkolwiek materii, uczyni\u0142 z niczego istniej\u0105c\u0105 \u2013 tw\u00f3rcza to czynno\u015b\u0107 Bo\u017ca.
\nMateria jest rozci\u0105g\u0142a w przestrzeni i podleg\u0142a najrozmaitszym zmianom \u2013 co jest cech\u0105 ujemn\u0105. Nast\u0119pnie materia sama przez si\u0119 jest bezw\u0142adna, tj. oboj\u0119tna na ruch i spoczynek, a wi\u0119c niezdolna do wprawienia si\u0119 w ruch.
\nMateria musia\u0142a zosta\u0107 poruszona przez inn\u0105 si\u0142\u0119 zewn\u0119trzn\u0105 i to niematerialn\u0105. A tak musia\u0142a istnie\u0107 jaka\u015b istota niematerialna, kt\u00f3ra materi\u0119 pierwsz\u0105 w ruch uprawi\u0142a i w ten spos\u00f3b da\u0142a pocz\u0105tek wszelkim zmianom i zjawiskom na \u015bwiecie.
\nb) Powstanie ruchu \u015bwiadczy o istnieniu jego przyczyny. T\u0105 przyczyn\u0105 jest Wszechmocny Stw\u00f3rca, kt\u00f3ry nie tylko stworzy\u0142 materi\u0119, ale nadto nada\u0142 jej olbrzymi\u0105 si\u0142\u0119 mechaniczny
\n 
\n2. Dow\u00f3d z istnienia istot \u017cyj\u0105cych<\/strong>. Dow\u00f3d kosmologiczny wyprowadzi\u0107 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c z istnienia istot \u017cyj\u0105cych. \u017beby si\u0119 nie powtarza\u0107, wypadnie podkre\u015bli\u0107 dwa zjawiska, kt\u00f3re w \u015bwietle bada\u0144 przyrodniczych zdaj\u0105 si\u0119 by\u0107 bezspornym faktem:
\n 
\na) Stan ziemi w pocz\u0105tkach jej istnienia. Nasza ziemia, jak nas poucza geologia, znajdowa\u0142a si\u0119 ongi\u015b w stanie ognistej masy, kt\u00f3rej temperatura si\u0119ga\u0142a kilku tysi\u0119cy stopni. Wskutek tej wysokiej temperatury nie tylko istoty \u017cyj\u0105ce, ale nawet najdrobniejsze zarodki \u017cycia nie mog\u0142y si\u0119 utrzyma\u0107 na ziemi. Owszem, najg\u0142\u0119bsze pok\u0142ady ziemi nie wykazuj\u0105 najmniejszego \u015bladu \u017cycia i dlatego ten okres tworzenia si\u0119 skorupy ziemskiej nazywa si\u0119 azoicznym, tj. okresem bez \u017cycia.
\nb) \u017bycie powstaje tylko z \u017cycia. Z biologii wiemy, \u017ce z materii nie\u017cyj\u0105cej nie mo\u017ce powsta\u0107 nigdy co\u015b \u017cyj\u0105cego, nawet najmniejsza ro\u015blinka. Wchodzi tu w gr\u0119 tak zwana kwestia samor\u00f3dztwa, \u017ce o ile zaistniej\u0105 pewne warunki, mog\u0105 z materii anorganicznej, martwej, powsta\u0107 drog\u0105 samor\u00f3dztwa istoty \u017cyj\u0105ce. Tak s\u0105dzili niegdy\u015b: Tales z Miletu, \u015bw. Augustyn, \u015bw. Tomasz z Akwinu, i dzi\u015b r\u00f3wnie\u017c teoria ta ma wielu zwolennik\u00f3w.
\nWracaj\u0105c do przyrodniczej teorii samor\u00f3dztwa, chocia\u017c ona nie m\u00f3wi o Bogu Stw\u00f3rcy i nie zawiera \u017cadnej pozytywnej ci\u0105g\u0142o\u015bci z tre\u015bci\u0105 katolickiego dogmatu o zapocz\u0105tkowaniu \u017cycia wegetatywnego i zmys\u0142owego, to jednak nie jest sprzeczna z katolickim uj\u0119ciem. Dlaczego? Teoria ta zamykaj\u0105c si\u0119 w sferze rzeczywisto\u015bci zjawiskowych nie wyklucza tego, i\u017c B\u00f3g jest po\u015brednim sprawc\u0105 \u017cycia, ro\u015blin i zwierz\u0105t, o ile udzieli\u0142 materii nieo\u017cywionej zdolno\u015bci do wydania tego \u017cycia \u2013 i dlatego nie godzi w dogmat o stworzeniu przez Boga tego \u017cycia.
\n„Wprawdzie ten, kto przyjmuje przyrodnicz\u0105 teori\u0119 samor\u00f3dztwa, mo\u017ce z racji swych pogl\u0105d\u00f3w metafizycznych odrzuca\u0107 po\u015bredni\u0105 stw\u00f3rcz\u0105 ingerencj\u0119 Bo\u017c\u0105, ale co innego jest fakt, \u017ce ta teoria jako taka, niezale\u017cna od wci\u0105gni\u0119cia jej w orbit\u0119 \u015bwiatopogl\u0105du ateistycznego, nie zawiera pozytywnego wykluczenia idei Boga, jako po\u015bredniego sprawcy \u017cycia wegetatywnego i zmys\u0142owego” (Ks. Kazimierz K\u0142\u00f3sak \u2013 „Teoria samor\u00f3dztwa wobec dogmatu o stworzeniu” T. P. Nr 282).
\n 
\nDo powstania \u017cycia pr\u00f3cz pierwiastk\u00f3w materialnych, potrzeba jeszcze pierwiastka \u017cyciowego, kt\u00f3rego Stw\u00f3rca u\u017cycza martwej materii.
\n <\/p>\n

Dow\u00f3d celowy.<\/strong><\/p>\n

 
\n1. Porz\u0105dek wskazuje na dzia\u0142alno\u015b\u0107 istoty rozumnej.<\/strong> Badaj\u0105c skomplikowany mechanizm jakiej\u015b maszyny lub instrumentu widzimy, \u017ce ka\u017cda cz\u0105stka, ka\u017cde k\u00f3\u0142eczko s\u0105 szczeg\u00f3\u0142owo obmy\u015blone i odpowiednio dostosowane do celu i dzia\u0142ania danego przyrz\u0105du, a st\u0105d wyprowadzamy wniosek, \u017ce tw\u00f3rc\u0105 tego mechanizmu musia\u0142a by\u0107 istota rozumna, kt\u00f3ra wszystko zharmonizowa\u0142a w jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 i dostosowa\u0142a odpowiednie \u015brodki do jednego, z g\u00f3ry zamierzonego celu.
\nPodobnie badaj\u0105c mechanizm \u015bwiata, dostrzegamy w nim pi\u0119kny i sta\u0142y porz\u0105dek, wed\u0142ug kt\u00f3rego wszystkie zjawiska odbywaj\u0105 si\u0119 moc\u0105 praw oznaczonych z g\u00f3ry \u2013 widzimy na ka\u017cdym kroku zdumiewaj\u0105c\u0105 celowo\u015b\u0107, czyli dostosowanie \u015brodk\u00f3w do zamierzonego celu. Musimy tedy doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce tw\u00f3rc\u0105 tego nies\u0142ychanie rozumnego planu musia\u0142a by\u0107 istota niesko\u0144czenie m\u0105dra i dobra, kt\u00f3r\u0105 nazywamy Stw\u00f3rc\u0105 wszechrzeczy \u2013 Bogiem.
\nZ niezmiernie bogatego materia\u0142u, jakiego nam w tej kwestii dostarczaj\u0105 nauki przyrodnicze, rozpatrzmy tylko niekt\u00f3re szczeg\u00f3\u0142y, a przekonamy si\u0119 o przedziwnie celowym porz\u0105dku, jaki panuje we wszech\u015bwiecie.
\n 
\n2. Porz\u0105dek w \u015bwiecie nieorganicznym.<\/strong>
\n 
\na) Cia\u0142a niebieskie. Przenosz\u0105c si\u0119 wzrokiem i my\u015bl\u0105 ku przestworzom niebieskim, musimy podziwia\u0107 niezliczon\u0105 ilo\u015b\u0107 gwiazd. Na samej drodze mlecznej naliczono ich przesz\u0142o 18 milion\u00f3w. Te cia\u0142a biegn\u0105 ustawicznie z nies\u0142ychan\u0105 szybko\u015bci\u0105 (w 1 sekundzie40 000 mil), odbywaj\u0105c ruch woko\u0142o wi\u0119kszych jeszcze planet, te za\u015b zn\u00f3w oko\u0142o s\u0142o\u0144c centralnych. W ruchach tych panuje tak zadziwiaj\u0105ca prawid\u0142owo\u015b\u0107 i dok\u0142adno\u015b\u0107, \u017ce astronomowie na setki lat naprz\u00f3d wiedz\u0105 o ka\u017cdym ruchu, o ka\u017cdym za\u0107mieniu s\u0142o\u0144ca lub ksi\u0119\u017cyca i mog\u0105 okre\u015bli\u0107 miejsce i rozmiary ka\u017cdej planety. Ich oddalenie przewy\u017csza wszelkie ludzkie obliczenia. \u015awiat\u0142o od niekt\u00f3rych mg\u0142awic, aby doj\u015b\u0107 do nas, potrzebuje 90 milion\u00f3w lat. Ich rozmiary w podziw wprowadzaj\u0105 umys\u0142 ludzki. Ci\u0119\u017car s\u0142o\u0144ca wynosi 1 kwintylion 879 kwadrylion\u00f3w kilogram\u00f3w. Pomimo \u017ce cia\u0142a niebieskie na mocy og\u00f3lnej grawitacji ci\u0105\u017c\u0105 ku sobie, utrzymuj\u0105 si\u0119 one swobodnie w przestrzeni i s\u0105 zabezpieczone przed katastrof\u0105 zderzenia. Wszystkie tworz\u0105 jakby jeden mechanizm olbrzymiego zegara, w kt\u00f3rym tyle k\u00f3\u0142ek, ile cia\u0142 niebieskich. Ten zegar wskazuje mieszka\u0144com ziemi dni i godziny oraz pory roku. Nie sp\u00f3\u017ania si\u0119 on ani \u015bpieszy; nie trzeba go regulowa\u0107 ani nakr\u0119ca\u0107.
\nS\u0142o\u0144ce jest niezb\u0119dne dla \u017cycia. Bez niego nie mieliby\u015bmy ani wystarczaj\u0105cego \u015bwiat\u0142a, ani ciep\u0142a, skutkiem czego musia\u0142oby zamrze\u0107 wszelkie \u017cycie na ziemi. Ksi\u0119\u017cyc ma wp\u0142yw na nasz\u0105 ziemi\u0119, bo powoduje przyp\u0142ywy i odp\u0142ywy morza, od kt\u00f3rych zawis\u0142o \u017cycie milion\u00f3w istot \u017cyj\u0105cych w morzu.
\nb) Ziemia. Opisuje ona woko\u0142o s\u0142o\u0144ca drog\u0119 zbli\u017con\u0105 do ko\u0142a, w przeciwie\u0144stwie do innych cia\u0142 niebieskich, zakre\u015blaj\u0105cych wyd\u0142u\u017cone elipsy i hiperbole. W ten spos\u00f3b odleg\u0142o\u015b\u0107 jej od \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a nie zmienia si\u0119 zanadto w ci\u0105gu roku. Pochylenie za\u015b osi ziemskiej o 23,5 stopni do poziomu jej drogi naoko\u0142o s\u0142o\u0144ca poci\u0105ga za sob\u0105 tak dobroczynn\u0105 dla nas zmian\u0119 p\u00f3r roku. Bieg i nachylenie ziemi w r\u00f3\u017cnych porach roku sprawiaj\u0105, \u017ce na wiosn\u0119 ro\u015bliny otrzymuj\u0105 wi\u0119cej chemicznych a mniej ogrzewaj\u0105cych promieni. W porze letniej dzia\u0142aj\u0105 wszystkie promienie r\u00f3wnomiernie, ku jesieni za\u015b s\u0142abn\u0105 promienie \u015bwietlne i chemiczne, a g\u0142\u00f3wnie dzia\u0142aj\u0105 ogrzewaj\u0105ce, kt\u00f3re powoduj\u0105 i przyspieszaj\u0105 dojrzewanie plon\u00f3w.
\nZiemia obfituje w te sk\u0142adniki, kt\u00f3re s\u0105 pokarmem dla \u015bwiata ro\u015blinnego, a wi\u0119c: w krzemionk\u0119, wapno, potas, s\u00f3d, magnez, fosfor, \u017celazo. Bez nich ro\u015bliny nie mog\u0142yby powsta\u0107 ani si\u0119 rozwin\u0105\u0107. Dlatego s\u0142awny chemik Liebig pisze: „Nie ma w ca\u0142ej chemii objawu, kt\u00f3ry by tak dalece m\u0105dro\u015b\u0107 ludzk\u0105 m\u00f3g\u0142 w os\u0142upienie wprawi\u0107, jak sk\u0142ad ziemi ornej ze wzgl\u0119du na ro\u015blinno\u015b\u0107”.
\nPowierzchnia ziemi jest w 3\/4 oblana wod\u0105 i dzi\u0119ki tej dysproporcji mi\u0119dzy oceanami a sta\u0142ym l\u0105dem nie sta\u0142a si\u0119 pustyni\u0105. Ziemia bowiem potrzebuje wielkiej obfito\u015bci wody, aby mog\u0142a przez parowanie wytwarza\u0107 chmury i deszcze, bez kt\u00f3rych powstanie i rozw\u00f3j \u017cycia pomy\u015ble\u0107 si\u0119 nie da. Woda bowiem jest niezb\u0119dna i najbardziej potrzebna dla utrzymania \u017cycia na ziemi. Poi wszystkie istoty \u017cyj\u0105ce i karmi je, podaj\u0105c substancje w stanie rozpuszczonym. W stanie lotnym przenika i o\u017cywia ro\u015bliny \u2013 \u0142agodzi i r\u00f3wnowa\u017cy klimaty itp. Woda wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 tym spo\u015br\u00f3d innych p\u0142yn\u00f3w, \u017ce jej najwi\u0119ksza g\u0119sto\u015b\u0107 jest nie przy temperaturze marzni\u0119cia, ale przy 4 stopniach ciep\u0142a. Dzi\u0119ki tej szczeg\u00f3lnej w\u0142a\u015bciwo\u015bci ozi\u0119biona do zera staje si\u0119 l\u017cejsz\u0105 i nie idzie na dno, ale do g\u00f3ry, gdzie \u015bcina si\u0119 w l\u00f3d, co zabezpiecza dostateczn\u0105 ilo\u015b\u0107 ciep\u0142a organizmom \u017cyj\u0105cym w wodzie.
\nc) Powietrze okalaj\u0105ce ziemi\u0119 sk\u0142ada si\u0119 z tlenu, azotu i ma\u0142ej domieszki dwutlenku w\u0119gla, a wi\u0119c z takich gaz\u00f3w i w takim stosunku, jaki najbardziej odpowiada warunkom \u017cycia. Posiadaj\u0105 one t\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107, \u017ce s\u0105 wzgl\u0119dem siebie oboj\u0119tne i nie \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 wprost chemicznie. Inaczej by\u0142yby trucizn\u0105, zabijaj\u0105c\u0105 wszelkie \u017cycie. Przeciwnie, nie pomieszane s\u0105 potrzebne i niezb\u0119dne istotom \u017cyj\u0105cym. Ludzie i zwierz\u0119ta zabieraj\u0105 z powietrza tlen (O), a wydzielaj\u0105 szkodliwy dla organizmu dwutlenek w\u0119gla (CO2). Przeciwnie ro\u015bliny, poch\u0142aniaj\u0105ce CO2 a wydzielaj\u0105ce O, oczyszczaj\u0105 zatrute powietrze. To dostosowanie jednych stworze\u0144 do drugich \u015bwiadczy o rozumnym planie w urz\u0105dzeniu \u015bwiata, czyli o celowym porz\u0105dku.
\n 
\n3. Porz\u0105dek w \u015bwiecie organicznym.<\/strong>
\n 
\na) Anatomia cia\u0142a ludzkiego. Jeszcze bardziej zdumiewaj\u0105cy porz\u0105dek i celowo\u015b\u0107 spostrzegamy w \u015bwiecie organicznym. Ka\u017cda kom\u00f3rka, powiada prof. O. Hertwig, jest arcydzie\u0142em natury. A c\u00f3\u017c dopiero m\u00f3wi\u0107 o ca\u0142ym organizmie, o poszczeg\u00f3lnych narz\u0105dach! Ka\u017cdy z nich jest skomplikowanym instrumentem.
\nM\u00f3zg ludzki stanowi jakby zarz\u0105d ca\u0142ego organizmu ludzkiego, a rdze\u0144 pacierzowy z licznymi nerwami jest jakby silnym kablem sieci telegraficznej, przesy\u0142aj\u0105cej rozkazy do poszczeg\u00f3lnych narz\u0105d\u00f3w cia\u0142a. Oko stanowi jakby aparat fotograficzny, daj\u0105cy na jednej kliszy niezliczon\u0105 moc odbi\u0107 niezr\u00f3wnanych w pi\u0119kno\u015bci i barwie. M\u00f3g\u0142 tedy wielki Newton powiedzie\u0107, \u017ce „Ten, kt\u00f3ry pierwsze oko zbudowa\u0142, musia\u0142 zna\u0107 najdok\u0142adniej wszelkie prawa optyki”. Ucho jest to rodzaj male\u0144kiej mikroskopijnej harfy, posiadaj\u0105cej oko\u0142o 6 tysi\u0119cy w\u0142\u00f3kien, czyli strun, u\u0142o\u017conych obok siebie pod\u0142ug wielko\u015bci. I na niej odtwarza si\u0119 nat\u0119\u017cenie, wysoko\u015b\u0107, harmonia i wyd\u017awi\u0119k wszelkich mo\u017cliwych ton\u00f3w. Serce tworzy jakby podw\u00f3jn\u0105 ss\u0105co-t\u0142ocz\u0105c\u0105 pomp\u0119, roznosz\u0105c\u0105 po arteriach \u017cyciodajn\u0105 ciecz w postaci krwi. System trawienia jest przyrz\u0105dem ogrzewania cia\u0142a. Z\u0119by tworz\u0105 tartak, krta\u0144 \u2013 jakby organy z wielk\u0105 rozmaito\u015bci\u0105 ton\u00f3w i d\u017awi\u0119k\u00f3w. Czy mo\u017cna co\u015b pi\u0119kniejszego i m\u0105drzejszego pomy\u015ble\u0107?
\nb) Zwierz\u0119ta, id\u0105c jedynie za swym instynktem, dokonuj\u0119 rzeczy, kt\u00f3rych najzdolniejsi uczeni nie potrafiliby wykona\u0107 w og\u00f3le, albo chyba dopiero po d\u0142ugich i mozolnych studiach. Wystarczy przytoczy\u0107 kilka przyk\u0142ad\u00f3w. Zwierz\u0119 zna dok\u0142adnie szkodliwe i po\u017cyteczne pokarmy.
\nS\u0142ynny Linneusz obliczy\u0142 nawet, \u017ce w\u00f3\u0142 zjada 276 gatunk\u00f3w traw, a nie rusza 218, owca 387 gatunk\u00f3w, a omija 151 itp. Krogulec, \u017cywi\u0105cy si\u0119 w\u0119\u017cami jadowitymi, je\u015bli zostanie uk\u0105szony przez swoj\u0105 ofiar\u0119, biegnie natychmiast szuka\u0107 ro\u015bliny, zwanej „vejuco” i zjada kilka jej li\u015bci. Spostrzegli to ludzie i przekonali si\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie ta ro\u015blina jest jedynym lekarstwem dla uk\u0105szonych przez w\u0119\u017ce.
\nMieszkania wielu zwierz\u0105t, np. termit\u00f3w i bobr\u00f3w, lub gniazda ptak\u00f3w s\u0105 architektonicznymi dzie\u0142ami sztuki.
\nI tak zwijacz (chrz\u0105szcz) wycina sobie dla swych jajeczek i g\u0105sienicy lejek z listka, rozwi\u0105zuje w tej pracy nie tak \u0142atwy problemat wy\u017cszej matematyki (rozwini\u0119ta z rozwijaj\u0105cej). G\u0105sienica jelonka (owad), zamieniaj\u0105c si\u0119 w poczwark\u0119, zagrzebuje si\u0119 do jamy o podw\u00f3jnej d\u0142ugo\u015bci swego cia\u0142a, jakby w tajemniczym przeczuciu przysz\u0142ego wzrostu jelonka. Mysz polna wygryza z nagromadzonych ziarnek zarodki, jakby rozumia\u0142a, \u017ce ziarnka mog\u0105 kie\u0142kowa\u0107. Paj\u0105k morski pokrywa si\u0119 k\u0119pkami trawy, aby si\u0119 ukry\u0107, \u017caboryb ukrywa si\u0119 w piasku a\u017c po oczy i na jednej p\u0142etwie ko\u0142ysze ustawicznie kawa\u0142ek mi\u0119sa, p\u00f3ki rybka pr\u00f3buj\u0105ca go pochwyci\u0107 nie stanie si\u0119 w paszczy \u017caboryba ofiar\u0105 tego formalnego polowania.
\nPszczo\u0142y wykonuj\u0105 kom\u00f3rki z romboidalnymi \u015bcianami, kt\u00f3re rozwi\u0105zuj\u0105 dylemat, jak zbudowa\u0107 stosunkowo jak najwi\u0119ksz\u0105 kom\u00f3rk\u0119, zu\u017cywaj\u0105c do tego najmniejsz\u0105 ilo\u015b\u0107 materia\u0142u.
\nCzy dla wyja\u015bnienia tych zadziwiaj\u0105cych zjawisk instynktu nale\u017cy przypu\u015bci\u0107 inteligencj\u0119 u zwierz\u0105t? Bynajmniej. W zmienionych bowiem warunkach istnienia, zwierz\u0119 zachowuje si\u0119 g\u0142upio i bezradnie. Kura rozpoznaj\u0105ca b\u0142yskawicznie drapie\u017cnego ptaka, nie potrafi odr\u00f3\u017cni\u0107 prawdziwego jajka od zrobionego z gipsu. Paj\u0105k tak cudnie splataj\u0105cy sobie paj\u0119czyn\u0119, nie potrafi jej naprawi\u0107, gdy mu j\u0105 kto\u015b po sko\u0144czeniu roboty popsuje. Wyja\u015bni\u0107 te zjawiska mo\u017cna jedynie, przyjmuj\u0105c istnienie Stw\u00f3rcy, kt\u00f3ry ka\u017cdemu stworzeniu da\u0142 instynkt, \u015bci\u015ble przystosowany do odpowiednich warunk\u00f3w \u017cycia.
\nCzytaj\u0105c w przecudnej ksi\u0119dze przyrody przyznajemy, \u017ce wsz\u0119dzie istnieje w \u015bwiecie harmonia, porz\u0105dek i celowo\u015b\u0107. Cel jest to co\u015b, co oznacza rzecz, kt\u00f3ra jeszcze nie jest, kt\u00f3ra dopiero przez stosownie dobrane \u015brodki mo\u017ce by\u0107 osi\u0105gni\u0119ta. Takiego doboru \u015brodk\u00f3w do zamierzonego celu mo\u017ce dokona\u0107 tylko istota, przed kt\u00f3r\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 i przysz\u0142o\u015b\u0107 s\u0105 r\u00f3wnie otwarte. Nadto taki dob\u00f3r i zastosowanie \u015brodk\u00f3w jest niemo\u017cliwe bez woli, kt\u00f3ra wszystkie czynniki rozwoju w \u015bwiecie obejmuje, opanowuje i podporz\u0105dkowuje swym celom. Dlatego rozum zmusza nas do przyj\u0119cia istnienia Najwy\u017cszej Istoty, niesko\u0144czenie m\u0105drej, kt\u00f3ra ca\u0142y \u015bwiat urz\u0105dzi\u0142a pod\u0142ug powzi\u0119tego z g\u00f3ry planu. \u017bywo odczuwa\u0142 porz\u0105dek i celowo\u015b\u0107 we wszech\u015bwiecie Dawid, kt\u00f3ry wielbi\u0105c jej Tw\u00f3rc\u0119, tak \u015bpiewa\u0142: „Jak liczne s\u0105 dzie\u0142a Twoje, Panie! Ty wszystko m\u0105drze uczyni\u0142e\u015b” (Ps. 103, 24). „Ale\u015b Ty wszystko urz\u0105dzi\u0142 wed\u0142ug miary i liczby, i wagi” (M\u0105dr. 11, 21).
\n <\/p>\n

Dow\u00f3d moralny<\/strong><\/p>\n

 
\n1. Sumienie g\u0142osi prawo moralne.<\/strong> Ka\u017cdy cz\u0142owiek posiada sumienie, kt\u00f3re mu m\u00f3wi, \u017ce mi\u0119dzy z\u0142em a dobrem istnieje r\u00f3\u017cnica, kt\u00f3ra si\u0119 nigdy zmieni\u0107 nie da, \u017ce obowi\u0105zkiem ka\u017cdego jest dobro pe\u0142ni\u0107, a z\u0142a unika\u0107 \u2013 \u017ce spe\u0142nienie tego obowi\u0105zku poci\u0105ga za sob\u0105 nagrod\u0119, a jego przekroczenie kar\u0119 i to nawet wtedy, gdy ten czyn pozosta\u0142 wobec \u0142udzi zupe\u0142nie nieznany. Innymi s\u0142owy, sumienie g\u0142osi nam nieustannie, \u017ce istnieje powszechne i niezmienne prawo moralno\u015bci.
\n 
\n2. Powszechno\u015b\u0107 sumienia.<\/strong> Ten g\u0142os wewn\u0119trzny odzywa si\u0119 w sercu ka\u017cdego cz\u0142owieka i to zaraz po przyj\u015bciu do rozumu. W miar\u0119 rozwoju rozumu g\u0142os sumienia staje si\u0119 ja\u015bniejszy i pewniejszy, a wraz z uszlachetnieniem serca nabiera coraz wi\u0119cej si\u0142y i staje si\u0119 bardziej stanowczy. Pismo \u015aw. stwierdza: „Poganie, kt\u00f3rzy Zakonu nie maj\u0105, okazuj\u0105 dzie\u0142o Zakonu napisane na sercach swoich, gdy im sumienie ich \u015bwiadectwo daje” (Rzym. 2, 14-15).
\n 
\n3. Przymioty sumienia.<\/strong> Sumienie przemawia do nas, jakoby prawodawca, kt\u00f3ry nad nami stoi \u2013 rozkazuje, ostrzega, grozi i karze. Chcemy czy nie chcemy, musimy go wys\u0142ucha\u0107. Je\u015bli za\u015b ten g\u0142os umy\u015blnie w sercu przyt\u0142umiamy lub nim gardzimy, on na czas jaki\u015b umilknie, by p\u00f3\u017aniej tym g\u0142o\u015bniej si\u0119 odezwa\u0107; do zupe\u0142nego jednak milczenia nigdy przywie\u015b\u0107 si\u0119 nie da. Sumienie wi\u0119c jest powszechne, bo wyst\u0119puje u wszystkich ludzi \u2013 jest niezmienne, gdy\u017c ustawicznie upomina i niezmienne prawo moralno\u015bci na cz\u0142owieka nak\u0142ada \u2013 jest niezale\u017cne od naszych ch\u0119ci i upodoba\u0144.
\n 
\n4. Pochodzenie sumienia.<\/strong> Sk\u0105d pochodzi ten g\u0142os sumienia? \u017badna przyrodzona si\u0142a nie mo\u017ce by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em, przyczyn\u0105 lub podstaw\u0105 sumienia. Gdyby r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy dobrem a z\u0142em ustanowili ludzie, mogliby j\u0105 r\u00f3wnie\u017c odwo\u0142a\u0107 lub zawiesi\u0107, bo kto wydaje prawo, mo\u017ce je znie\u015b\u0107. Tymczasem sumienie nam m\u00f3wi, i\u017c zakaz czynienia z\u0142a obowi\u0105zuje ka\u017cdego bezwzgl\u0119dnie. Cho\u0107by czyn niemoralny przyni\u00f3s\u0142 nam jak\u0105\u015b korzy\u015b\u0107, mimo to pozostanie zawsze z\u0142ym i nie wolno si\u0119 go dopu\u015bci\u0107 pod \u017cadnym pozorem. Gdyby ludzie np. uchwalili, \u017ce wolno jest kra\u015b\u0107 lub k\u0142ama\u0107, to podobna uchwa\u0142a nie uwolni\u0142aby cz\u0142owieka od winy, bo nikt z rzeczy zlej nie mo\u017ce uczyni\u0107 rzeczy godziwej. Zakaz wi\u0119c czynienia z\u0142ego nie mo\u017ce by\u0107 przez \u017cadn\u0105 powag\u0119 ziemsk\u0105 uchylony. Jest to oczywistym dowodem, \u017ce prawa moralne zosta\u0142y ustanowione nie przez ludzi, lecz przez jak\u0105\u015b powag\u0119 nadziemsk\u0105, kt\u00f3ra panuje nad wszystkimi lud\u017ami. A zatem istnienie niezale\u017cnych od woli ludzkiej praw moralno\u015bci oraz obowi\u0105zek ich wykonania wskazuj\u0105, \u017ce istnieje niewidzialny Prawodawca, kt\u00f3ry te prawa ustanowi\u0142, a sumienie ludzkie uczyni\u0142 ich g\u0142osicielem. Tym prawodawc\u0105 jest B\u00f3g-Stw\u00f3rca natury ludzkiej.
\nSumienie nie jest wynikiem wychowania lub dziedzicznym przes\u0105dem. Przes\u0105d\u00f3w mo\u017cna si\u0119 pozby\u0107; zreszt\u0105 one same znikaj\u0105, w miar\u0119 jak rozwija si\u0119 umys\u0142 i uszlachetnia serce. Jak nigdy cz\u0142owiek nie zmieni s\u0105du o tym, \u017ce 2 razy 2 jest 4, podobnie nie pozb\u0119dzie si\u0119 s\u0105du wewn\u0119trznego, \u017ce np. wdzi\u0119czno\u015b\u0107 jest czym\u015b dobrym. A wi\u0119c nakazy sumienia nie mog\u0105 by\u0107 przes\u0105dami.
\nNawet poganie uwa\u017cali sumienie za g\u0142os Bo\u017cy, czego liczne dowody spotykamy w mitologii i poezji greckiej oraz w dzie\u0142ach najwi\u0119kszych my\u015blicieli staro\u017cytnych. Oto, co pisze Cycero: ,,By\u0142o to przekonaniem wszystkich prawdziwie rozumnych m\u0119\u017c\u00f3w, \u017ce prawo moralno\u015bci nie jest czym\u015b wymy\u015blonym przez ludzi, lecz prawem wieczystym, kt\u00f3re przez swoje rozkazy i zakazy panuje nad ca\u0142ym \u015bwiatem, a najwy\u017csz\u0105 podstaw\u0105 tego prawa jest B\u00f3g” (De leg. II. 4, 8).
\n <\/p>\n

Dow\u00f3d historyczny.<\/strong><\/p>\n

 
\n1. Nauka stwierdza powszechno\u015b\u0107 religii.<\/strong> Niekt\u00f3rzy uczeni do niedawna przypuszczali, \u017ce ludzko\u015b\u0107 pierwotna \u017cy\u0142a z pocz\u0105tku w stanie na p\u00f3\u0142 zwierz\u0119cym, a skutkiem tego nie mia\u0142a poj\u0119cia o Bogu, nie posiada\u0142a \u017cadnej religii. Badania ostatnich czas\u00f3w rzuci\u0142y wiele \u015bwiat\u0142a na zagadnienie religijno\u015bci narod\u00f3w, zw\u0142aszcza dwie nauki, j\u0119zykoznawstwo (lingwistyka) i ludoznawstwo (etnologia). Badania te wykaza\u0142y, \u017ce nie by\u0142o i nie ma na kuli ziemskiej narodu lub plemienia, kt\u00f3re by nie wierzy\u0142o w istnienie jakiego\u015b b\u00f3stwa i nie oddawa\u0142o mu jakiej\u015b religijnej czci. Oczywi\u015bcie wyobra\u017cenia dzikich lub na wp\u00f3\u0142 dzikich plemion r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 bardzo od wierze\u0144 cz\u0142owieka kulturalnego i jego poj\u0119\u0107 o jedynym Bogu.
\n 
\na) Czasy przedhistoryczne. W najstarszych wykopaliskach, jakie odkry\u0142a paleontologia, znajduj\u0105 si\u0119 szkielety ludzkie sprzed kilku tysi\u0119cy lat. Staranno\u015b\u0107, z jak\u0105 je pochowano, daje nam niechybn\u0105 wskaz\u00f3wk\u0119 wiary owych ludzi w \u017cycie pozagrobowe, kt\u00f3re zawsze \u0142\u0105czy si\u0119 z wiar\u0105 w istnienie Boga.
\nb) Najstarsze ksi\u0119gi ludzko\u015bci. Przejrzyjmy najstarsze \u015bwi\u0119te ksi\u0119gi narod\u00f3w, np. Hindus\u00f3w. S\u0105. nimi ksi\u0119gi Weda i Rigweda. W\u015br\u00f3d rozmaitych postaci boskich jak: Mitra, Indra, Waryna, Agni spotykamy „Najwy\u017cszego Boga”, kt\u00f3ry nazywa si\u0119 Dyu. Kto to jest Dyu? Dyu oznacza to samo, co „\u015bwieci\u0107” lub „niebo i dzie\u0144”. U wszystkich za\u015b indoeuropejskich narod\u00f3w, tj. Hindus\u00f3w, Pers\u00f3w, German\u00f3w, Grek\u00f3w, Rzymian, Celt\u00f3w i S\u0142owian znajduje si\u0119 ten sam wyraz pierwotny dla uznania B\u00f3stwa: w sanskrycie deva, dyaus, dea spitar, w j\u0119zyku greckim (narzecze Beocji) theos-Zeus. Pater, w \u0142aci\u0144skim deus, jupiter = Diupater, w gotyckim Tius, w staroislandzkim Tyr, w staroniemieckim Zio, w litewskim dievas, w pruskim deiws. S\u0142owem, by\u0142 niegdy\u015b czas, kiedy wszystkie indoeuropejskie narody mia\u0142y wsp\u00f3lny praj\u0119zyk i czci\u0142y jedynego, wsp\u00f3lnego Boga daj\u0105cego \u015bwiat\u0142o i promienie.
\nOdczytanie napis\u00f3w klinowych Asyrii i Babilonii da\u0142o ciekawe wyniki, \u017ce i semickie narody posiada\u0142y wsp\u00f3lne imi\u0119 dla okre\u015blenia B\u00f3stwa. Jest to s\u0142owo El, po babilo\u0144sku Ilu (st\u0105d Bab \u2013 ilu = Babilon = wrota boskie), po hebrajsku Elohim, po arabsku Allah. A zatem, i tu znalaz\u0142a sw\u00f3j wyraz pami\u0119\u0107 czas\u00f3w czystej i prawdziwej wiary w Boga.
\nc) Historia poga\u0144skich lud\u00f3w cywilizowanych. By\u0142y one na og\u00f3\u0142 zawsze religijne. Oczywi\u015bcie, ho\u0142duj\u0105c ba\u0142wochwalstwu, mia\u0142y fa\u0142szywe poj\u0119cia o b\u00f3stwie, ale we wszystkich tych pogl\u0105dach tkwi ziarno prawdy, czyli prze\u015bwiadczenie, \u017ce istnieje wy\u017csza Istota, kieruj\u0105ca \u015bwiatem. Wprawdzie te narody oddawa\u0142y cze\u015b\u0107 fa\u0142szywym bo\u017ckom, lecz w\u015br\u00f3d licznych b\u00f3stw uwa\u017ca\u0142y jedno za najwy\u017csze. Grecy jako najwy\u017csze b\u00f3stwo czcili Zeusa, Rzymianie Jowisza. Najwi\u0119ksi filozofowie staro\u017cytni jak: Arystoteles, Platon, Sokrates, Seneka i inni, kieruj\u0105c si\u0119 \u015bwiat\u0142em rozumu, doszli do przekonania, \u017ce musi istnie\u0107 jeden prawdziwy B\u00f3g.
\nArystoteles w swej Metafizyce wykazuje, \u017ce musi istnie\u0107 przyczyna pierwsza wszystkich zjawisk na \u015bwiecie, i przedstawia j\u0105 sobie jako istot\u0119 my\u015bl\u0105c\u0105, najdoskonalsz\u0105 i najszcz\u0119\u015bliwsz\u0105.
\nNajs\u0142awniejsi pisarze greccy i rzymscy jak: Homer, Sofokles, Herodot, Ksenofont, Wergiliusz, Cycero, Cezar jednozgodnie stwierdzaj\u0105 w swych pismach powszechn\u0105 wiar\u0119 ludzi w istnienie Istoty Najwy\u017cszej.
\nd) Badania nad ludami pierwotnymi. Badania ostatnich czas\u00f3w rzuci\u0142y wiele \u015bwiat\u0142a na wierzenia lud\u00f3w pierwotnych.
\nDok\u0142adne poznanie j\u0119zyka dzisiejszych szczep\u00f3w dzikich wykazuje, \u017ce zawiera on wyrazy na oznaczenie Istoty Najwy\u017cszej, a budowa tych wyraz\u00f3w stwierdza, \u017ce ci, kt\u00f3rzy je stworzyli, musieli mie\u0107 poprawne poj\u0119cie o prawdziwym Bogu. S\u0142ynny odkrywca lud\u00f3w Afryki Livingstone stwierdza, \u017ce u nich wsz\u0119dzie spotyka si\u0119 wiar\u0119 w Boga, a objawem tej wiary s\u0105 ofiary i \u015bwi\u0105tynie, wznoszone ku czci Bo\u017cej. Co do innych cz\u0119\u015bci \u015bwiata, podobny fakt stwierdzaj\u0105 Stanley, Nansen. Cook, Van Couver i inni.
\nBadania etnologiczne potwierdzi\u0142y wyniki bada\u0144 lingwistycznych. Najpowa\u017cniejsi uczeni w tych kwestiach, jak Max Muller, Roskoff, Andrew Lang, Quatrefages stwierdzaj\u0105 powszechno\u015b\u0107 wiary w Boga.
\nTe rzetelne badania obali\u0142y ostatecznie fa\u0142szywe teorie Spencera, Tylora, Wundta i innych o rozwijaniu si\u0119 religijno\u015bci dopiero w miar\u0119 wyzwalania si\u0119 cz\u0142owieka ze stanu dzikiego.
\n 
\n2. Podstaw\u0105 powszechno\u015bci wiary \u2013 poznanie rozumu.<\/strong> Ten fakt wymaga wyja\u015bnienia. Co jest przyczyn\u0105 tej og\u00f3lnej wiary, tego zgodnego przekonania? Czy ta wiara jest k\u0142amstwem i pomy\u0142k\u0105, czy te\u017c opiera si\u0119 na tej niezbitej prawdzie, \u017ce istnieje B\u00f3g, kt\u00f3ry \u015bwiat stworzy\u0142 i nim rz\u0105dzi? Aby rozstrzygn\u0105\u0107 to pytanie, nale\u017cy si\u0119 zastanowi\u0107, jakie przekonania mog\u0105 by\u0107 b\u0142\u0119dne, a jakim musi odpowiada\u0107 prawda. Przekonania ludzkie mog\u0105 pochodzi\u0107 z trzech rozmaitych \u017ar\u00f3de\u0142: albo z poznania zmys\u0142\u00f3w, albo z poznania porz\u0105dku moralnego, albo z poznania rozumu.
\n 
\na) Poznanie oparte na zmys\u0142ach. Bezwarunkowo, nasze zmys\u0142y mog\u0105 si\u0119 myli\u0107 i wskutek tego przekonania na nich oparte, mog\u0105 by\u0107 b\u0142\u0119dne. Np. wiara w nieruchomo\u015b\u0107 ziemi i codzienny obr\u00f3t s\u0142o\u0144ca woko\u0142o niej polega\u0142a na optycznej pomy\u0142ce i wskutek tego by\u0142a b\u0142\u0119dn\u0105.
\nb) Poznanie rozumowe. Jedynie powszechne przekonanie wszystkich lud\u00f3w, oparte na poznaniu rozumu, musi by\u0107 prawdziwe. Zmys\u0142y mog\u0105 si\u0119 myli\u0107, ale rozum je poprawia i o\u015bwieca. Serce ludzkie mo\u017ce b\u0142\u0105dzi\u0107, ale umys\u0142 przyprowadza je do porz\u0105dku i kieruje nim. Poszczeg\u00f3lny cz\u0142owiek lub pewna grupa ludzi mog\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c myli\u0107 z braku zastosowania lub odpowiedniego przygotowania naukowego. W tych wypadkach wcze\u015bniej czy p\u00f3\u017aniej mo\u017cemy pozna\u0107 przyczyn\u0119 naszego b\u0142\u0119du. Umys\u0142y bystrzejsze poprawiaj\u0105 s\u0142absze i wprowadzaj\u0105 na drog\u0119 prawdy. Gdy za\u015b chodzi o og\u00f3lne przekonanie umys\u0142u ludzkiego, o przekonanie wyp\u0142ywaj\u0105ce niejako z rozumnej natury ludzkiej, to nie mo\u017ce by\u0107 ono b\u0142\u0119dne. Gdyby bowiem ca\u0142a ludzko\u015b\u0107 zawsze i wsz\u0119dzie z natury swej myli\u0142a si\u0119, to musieliby\u015bmy w og\u00f3le wyrzec si\u0119 mo\u017cno\u015bci poznania jakiejkolwiek prawdy. Owszem, gdyby rozum cz\u0142owieka wprowadzi\u0142 w b\u0142\u0105d i to w rzeczach najwa\u017cniejszych i najbli\u017cej nas obchodz\u0105cych, to przesta\u0142by nam by\u0107 \u015bwiat\u0142em wskazuj\u0105cym ludzko\u015bci drog\u0119 do przybytk\u00f3w prawdy.
\n 
\n3. Wniosek praktyczny.<\/strong> Dowody istnienia Boga przywodz\u0105 cz\u0142owiekowi na my\u015bl t\u0119 bezsporn\u0105 prawd\u0119, \u017ce istnieje i nad nim czuwa Wszechmocny Stw\u00f3rca i Pan. Czuje on woko\u0142o siebie i w duszy swej Boga. \u015awiadomo\u015b\u0107 obecno\u015bci Bo\u017cej jest dla niego \u017ar\u00f3d\u0142em ustawicznej pociechy; nie czuje si\u0119 sierot\u0105 bezdomnym na ziemi, bo wie, i\u017c zawsze mo\u017ce szuka\u0107 ratunku, czy \u0142aski u Tego, kt\u00f3ry jest mu nie tylko Stw\u00f3rc\u0105, ale i najczulszym Ojcem. S\u0142usznie tedy \u015bw. Bazyli wyra\u017ca \u017cyczenie, aby my\u015bl o Bogu zosta\u0142a tak wpojona uczniom: „i\u017cby z wielko\u015bci i pi\u0119kno\u015bci stworze\u0144 poznali Tego, kt\u00f3ry ich uczyni\u0142. Im bowiem g\u0142\u0119biej wnikn\u0105 i przejm\u0105 si\u0119 t\u0105 my\u015bl\u0105, wed\u0142ug kt\u00f3rej wszystko, co istnieje, by\u0142o stworzone, tym \u017cywiej odczuj\u0105 Majestat Pana i tym gor\u0119cej chwali\u0107 Go b\u0119d\u0105” (\u015bw. Bazyli: do psalmu 33).
\n <\/p>\n

ks. dr W. Kalinowski, ks. dr J. Rychlicki<\/p>\n

 
\n(fragment ksi\u0105\u017cki Podstawy dogmatyki katolickiej<\/a><\/em>, Pozna\u0144 1954 r., wydanie wznowione pod nazw\u0105 Dogmatyka katolicka<\/a><\/em>, Wydawnictwo ,,Te Deum\u201d, Warszawa 2001 r.; tytu\u0142 fragmentu pochodzi od Teofila)<\/p>\n

Nawi\u0105zuj\u0105c do podr\u0119cznika\u00a0ks. W. Kalinowskiego i ks. J. Rychlickiego Dogmatyka katolicka<\/a> w kt\u00f3rym zebrali ,,Dowody na istnienie Boga<\/a>\u201d, chcia\u0142bym poda\u0107 jako skromne uzupe\u0142nienie kolejne dowody na istnienie Boga jakie przysz\u0142y mi do g\u0142owy. Oto one:<\/p>\n

I. Op\u0119tania i egzorcyzmy.<\/strong> Najbardziej spektakularna walka Dobra ze Z\u0142em, Boga z szatanem o \u017cycie cz\u0142owieka. Podaj\u0119 artyku\u0142y na podstawie \u015bwiadectw psychiatry prof. Simone Morabito:<\/p>\n

Psychiatra w konfrontacji z op\u0119taniami (,,Mi\u0142ujcie si\u0119!\u201d, nr 4\/2005)<\/p>\n

Szatan istnieje, widzia\u0142em go! (,,Mi\u0142ujcie si\u0119!\u201d, nr 4\/2005)<\/p>\n

Ten chirurg, psychiatra, neurolog, psychoterapeuta i pediatra by\u0142 ateist\u0105, ale si\u0119 nawr\u00f3ci\u0142, bo by\u0142 \u015bwiadkiem licznych op\u0119ta\u0144 pacjent\u00f3w swojego szpitala psychiatrycznego, kt\u00f3rych nie potrafi\u0142 wyt\u0142umaczy\u0107 w \u017caden naukowy spos\u00f3b, ani nim zaradzi\u0107, oraz egzorcyzm\u00f3w po kt\u00f3rych jego pacjenci stawali si\u0119 normalni i zdrowi. Modlitwa egzorcysty pomog\u0142a a jego najnowocze\u015bniejsze i najsilniejsze leki psychotropowe nie. To da\u0142o mu do my\u015blenia.<\/p>\n

II. Kreacjonizm.<\/strong> Mocne i naukowe dowody na to, \u017ce cz\u0142owiek i zwierz\u0119ta zostali stworzone przez Boga w spos\u00f3b bezpo\u015bredni i natychmiastowy a nie przez przypadek (ewolucj\u0119). Istniej\u0105 liczne wykopaliska archeologiczne kt\u00f3re temu dowodz\u0105. Obecnie jednak skutecznie przemilczane i utajniane. Oto potrzebne artyku\u0142y:<\/p>\n

Michael A. Cremo \u2013 Zakazana Archeologia ( http:\/\/old.bochenia.pl\/index.php<\/a> )<\/p>\n

Sp\u00f3r o ewolucj\u0119<\/a> (,,Opoka w Kraju\u201d, nr 61[82], 04.2007 r.)<\/p>\n

III. Objawienia.<\/strong> Bardzo liczne i udokumentowane. Ten komu zale\u017cy na odkryciu prawdy b\u0119dzie docieka\u0142 dokumentacji zebranej podczas bada\u0144 specjalnych komisji sprawdzaj\u0105cej autentyczno\u015b\u0107 objawie\u0144. Matka Bo\u017ca uczyni\u0142a w Fatimie obiecany cud s\u0142o\u0144ca kt\u00f3ry by\u0142 ogl\u0105dany przez 70 tys. ludzi, w tym wielu ateist\u00f3w.<\/p>\n

IV. Ludzkie cia\u0142o.<\/strong> Cz\u0142owiek z dusz\u0105 i cia\u0142em jest najpi\u0119kniejszym dzie\u0142em Pana Boga w kosmosie. Mimo i\u017c mamy epok\u0119 nowych technologii, nie ma nikogo kto by umia\u0142 odtworzy\u0107 ludzkie cia\u0142o od podstaw \u2013 ka\u017cd\u0105 kom\u00f3rk\u0119, tkank\u0119 czy narz\u0105d. Jeste\u015bmy niepowtarzalni i nie do podrobienia, prawdziwy majstersztyk. Najciekawsze jest to, \u017ce wszystko w naszym ciele dzia\u0142a niezwykle precyzyjnie i dok\u0142adnie, du\u017co lepiej ni\u017c w najlepszym szwajcarskim zegarku. Mo\u017cemy zapyta\u0107 samych siebie: jak to mo\u017cliwe? Wpatruj\u0105c si\u0119 w ka\u017cd\u0105 nasz\u0105 kom\u00f3rk\u0119, tkank\u0119, narz\u0105d, wszystkie procesy zachodz\u0105ce w organizmie, dostrzegamy, i\u017c nie mo\u017cemy by\u0107 dzie\u0142em przypadku, lecz Kogo\u015b bardzo Inteligentnego, Precyzyjnego i Dok\u0142adnego. Kogo\u015b kto musia\u0142 to wszystko sobie dobrze zaplanowa\u0107. Kogo\u015b kto posiada si\u0142\u0119 tw\u00f3rcz\u0105, my\u015bli i wie co i jak. Przypadek si\u0142y tw\u00f3rczej nie posiada, nie panuje nad niczym i nie ma wp\u0142ywu na \u017cadne procesy biologiczne. Przypadek posiada natur\u0119 destruktywn\u0105. Nawet je\u015bliby uzna\u0107, \u017ce teoria ewolucji jest zgodna z prawd\u0105, to przecie\u017c ewolucja nie mo\u017ce powsta\u0107 sama z siebie. Kto\u015b musi ni\u0105 kierowa\u0107 i decydowa\u0107 o jej kierunku. Jeszcze raz przypomn\u0119 tutaj, \u017ce przypadek nie posiada si\u0142y tw\u00f3rczej, chyba, \u017ce kto\u015b tym przypadkiem kieruje, ale wtedy to ju\u017c nie jest przypadek. Niekt\u00f3rzy na pytanie ,,kto nas stworzy\u0142\u201d, odpowiadaj\u0105 bezmy\u015blnie: ,,ojciec i matka\u201d, zapominaj\u0105c, \u017ce rodzice ziemscy nie maj\u0105 \u017cadnego wp\u0142ywu na proces stworzenia, co najwy\u017cej rodzenia i wychowania. A wi\u0119c kto nas stworzy\u0142?<\/p>\n

V. Cuda.<\/strong> Warto by t\u0105 cz\u0119\u015b rozwin\u0105\u0107, podzieliwszy go na kilka cz\u0119\u015bci. Mamy przecie\u017c r\u00f3\u017cne cuda, np. eucharystyczne (ponad 100), uzdrowienia, stygmaty, kardiognoza, prorokowanie, bilokacja, nierozk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 zw\u0142oki niekt\u00f3rych \u015bwi\u0119tych (\u015bw. Bernadetta, \u015bw. o. Pio). Do najwi\u0119kszych cud\u00f3w uznanych przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 zaliczy\u0107 nale\u017cy:<\/p>\n

1. Cud s\u0142o\u0144ca<\/p>\n

2. ,,O\u017cywaj\u0105ca krew\u201d \u015bw. Januarego<\/p>\n

3. Cud w Lanciano<\/p>\n

4. Bilokacja ojca Pio<\/p>\n

5. Stygmaty Teresy Neumann<\/p>\n

6. Lataj\u0105cy \u015bwi\u0119ty<\/p>\n

7. Noga, kt\u00f3ra odros\u0142a<\/p>\n

8. Zw\u0142oki, kt\u00f3re nie ulegaj\u0105 rozk\u0142adowi<\/p>\n

9. Objawienia Matki Boskiej w Lourdes<\/p>\n

10. Krwawi\u0105ca Matka Boska z Akita<\/p>\n

Wi\u0119cej informacji w artykule 10 najwi\u0119kszych cud\u00f3w uznanych przez Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/a> ( www.niewiarygodne.pl<\/a> )<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1. B\u00f3g przyczyn\u0105 i ko\u0144cem rzeczy. Zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad \u015bwiatem spostrzegamy, \u017ce \u017cadna zmiana w przyrodzie, \u017cadne jej zjawisko nie powstaje samo przez si\u0119, \u017ce jedno jestestwo daje pocz\u0105tek drugiemu, a ka\u017cde zawdzi\u0119cza sw\u00f3j byt innemu. Ten d\u0142ugi \u0142a\u0144cuch przyczyn… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1011],"tags":[],"class_list":["post-2075","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-istnienie-boga"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2075","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2075"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2075\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2075"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}