{"id":1929,"date":"2018-05-29T14:35:30","date_gmt":"2018-05-29T12:35:30","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1929"},"modified":"2018-05-29T14:35:30","modified_gmt":"2018-05-29T12:35:30","slug":"istnienie-pana-boga-dowody-glos-sumienia-upewnia-nas-o-istnieniu-boga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/istnienie-pana-boga-dowody-glos-sumienia-upewnia-nas-o-istnieniu-boga\/","title":{"rendered":"Istnienie Pana Boga (dowody) – g\u0142os sumienia upewnia nas o istnieniu Boga"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n 
\nG\u0142os wewn\u0119trzny istniej\u0105cy w duszy cz\u0142owieka ostrzega nas, \u017ce nie wszystkie pragnienia i czyny ludzkie s\u0105 jednakowej warto\u015bci, ale \u017ce jedne zas\u0142uguj\u0105 na pochwa\u0142\u0119 – drugie na nagan\u0119. Inaczej: g\u0142os sumienia m\u00f3wi nam, \u017ce mi\u0119dzy dobrem a z\u0142em zachodzi istotna r\u00f3\u017cnica.<\/strong>
\nTen g\u0142os sumienia jest powszechny, odzywa si\u0119 w sercu ka\u017cdego cz\u0142owieka zaraz po jego przyj\u015bciu do rozumu; do jednych przemawia wyra\u017aniej i g\u0142o\u015bniej – do drugich mniej wyra\u017anie, ale zawsze przemawia… W miar\u0119 rozwoju rozumu staje si\u0119 on ja\u015bniejszy i pewniejszy, nabiera coraz wi\u0119cej si\u0142y i jest bardziej stanowczy; a zawsze powtarza to samo: dobre nale\u017cy czyni\u0107, a z\u0142ego unika\u0107. Jakkolwiek r\u00f3\u017cni r\u00f3\u017cnie oceniaj\u0105 warto\u015b\u0107 moraln\u0105 poszczeg\u00f3lnych czynno\u015bci ludzkich, wszyscy si\u0119 w tym zgadzaj\u0105, \u017ce s\u0105 pewne czyny niew\u0105tpliwie moralnie z\u0142e, kt\u00f3rych bezwzgl\u0119dnie nale\u017cy unika\u0107, nawet gdyby spe\u0142nienie ich by\u0142o najbardziej korzystne.
\nTen g\u0142os sumienia jest niezale\u017cny od czasu; st\u0105d, cho\u0107 zdania ludzi co do r\u00f3\u017cnych najwa\u017cniejszych zagadnie\u0144 ulegaj\u0105 zmianie, g\u0142os sumienia przemawia zawsze niezmiennie.
\nNie schlebia on upodobaniom sk\u0142onnej do z\u0142ego natury cz\u0142owieka, ale jest im cz\u0119sto wprost przeciwny: pot\u0119pia co im najbardziej dogadza, a domaga si\u0119 niekiedy tego, co naturze ludzkiej jest przykre.
\nTen g\u0142os nas nie prosi, ale przemawia do nas rozkazuj\u0105co, jakby prawodawca, kt\u00f3ry nad nami stoi, by rozkazywa\u0107, ostrzega\u0107, grozi\u0107 i \u2014 je\u015bli zajdzie potrzeba – kara\u0107.<\/strong> Przemawia nieub\u0142aganie – nie mo\u017cemy w niczym wyroku jego ani z\u0142agodzi\u0107, ani zmieni\u0107; za spe\u0142nienie obowi\u0105zku obiecuje nam nagrod\u0119, za przekroczenie prawa – kar\u0119.\u00a0Je\u015bli za\u015b staramy si\u0119 przyt\u0142umi\u0107 go w sercu albo nim gardzimy – wtedy na jaki\u015b czas mo\u017ce umilkn\u0105\u0107, ale chyba na to tylko, aby tym g\u0142o\u015bniej si\u0119 odezwa\u0107 i tym bole\u015bniej nam z\u0142o spe\u0142nione wyrzuca\u0107. Do zupe\u0142nego milczenia nigdy nie da si\u0119 przywie\u015b\u0107. Tote\u017c chocia\u017c cz\u0142owiek – o ile to od niego zale\u017cy – wolny jest w wyborze tego, co ma czyni\u0107, jednak wie, \u017ce nie wszystko, co uczyni, b\u0119dzie moralnie dobre, ale \u017ce dobro\u0107 moralna ka\u017cdego jego czynu, a nawet pragnienia, zale\u017cy od jakiej\u015b wy\u017cszej normy czyli prawa, kt\u00f3remu wszyscy zar\u00f3wno podlegaj\u0105.
\nTo wszystko wskazuje nam, \u017ce istnieje powszechne i niezmienne prawo moralno\u015bci, niezale\u017cne od naszych upodoba\u0144 i obowi\u0105zuj\u0105ce wszystkich bez wyj\u0105tku.<\/p>\n
    \n
  1. Kt\u00f3\u017c ustanowi\u0142 to prawo moralno\u015bci?<\/strong><\/strong> \n
      \n
    1. Gdyby r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy dobrem a z\u0142em by\u0142a wymys\u0142em ludzi, wtedy ludzie – jako ci, kt\u00f3rzy j\u0105 ustanowili – mogliby j\u0105 tak\u017ce zmieni\u0107. Tymczasem ta r\u00f3\u017cnica jest sta\u0142a, niewzruszona i niezawis\u0142a od zewn\u0119trznych warunk\u00f3w: ludzi, miejsca i czasu.
      \nI tak np. nikt, nigdy i nigdzie nie mo\u017ce sprawi\u0107, aby z\u0142em by\u0142o: okazywa\u0107 rodzicom mi\u0142o\u015b\u0107, dobroczy\u0144com wdzi\u0119czno\u015b\u0107, niewinnie cierpi\u0105cemu wsp\u00f3\u0142czucie. R\u00f3wnie\u017c nikt nie doka\u017ce tego, aby zn\u0119canie si\u0119 nad s\u0142abymi, fa\u0142sz lub ob\u0142uda, ojcob\u00f3j-stwo – mog\u0142y uchodzi\u0107 za cnot\u0119. Cho\u0107by nie wiedzie\u0107 jak zale\u017ca\u0142o komu na tym, aby z\u0142e czyny uchodzi\u0142y za dobre, wyroku sumienia ludzkiego nie zmieni – sumienie pozostanie zawsze jednakowe, tzn. zawsze b\u0119dzie pot\u0119pia\u0107 wszystko, co z\u0142e.<\/li>\n
    2. Gdyby r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy dobrem a z\u0142em ustanowili ludzie, oni tak\u017ce mogliby zakaz czynienia z\u0142ego znie\u015b\u0107; kto prawa ustanawia, mo\u017ce je i znosi\u0107, a wi\u0119c wolno by by\u0142o niekiedy bezkarnie \u017ale czyni\u0107.
      \nTymczasem wewn\u0119trzny g\u0142os duszy m\u00f3wi nam, \u017ce zakaz czynienia z\u0142ego obowi\u0105zuje ka\u017cdego w sumieniu – \u017ce, cho\u0107by dopuszczenie si\u0119 czynu niemoralnego przynios\u0142o komu\u015b nawet korzy\u015b\u0107 doczesn\u0105, materialn\u0105, czyn jego pozostanie zawsze z\u0142em, zawsze powinien go pot\u0119pia\u0107, a przeto nigdy pod \u017cadnym warunkiem nie wolno mu si\u0119 takiego czynu dopu\u015bci\u0107.
      \nTote\u017c gdyby nawet wszyscy ludzie uchwalili, \u017ce wolno rozmy\u015blnie k\u0142ama\u0107 lub imi\u0119 Bo\u017ce zniewa\u017ca\u0107, uchwa\u0142a nie mog\u0142aby nikogo uwolni\u0107 od winy w sumieniu; nikt z ludzi, ani wszyscy\u00a0razem, nie mog\u0105 sprawi\u0107, aby k\u0142amstwo rozmy\u015blne lub zniewa\u017cenie imienia Bo\u017cego by\u0142o rzecz\u0105 godziw\u0105 – przeto uchwa\u0142a taka przechodzi\u0142aby wszelk\u0105 moc ludzk\u0105.Zakaz czynienia z\u0142ego jest zatem tak bezwzgl\u0119dny, \u017ce obowi\u0105zuje wszystkich bez wyj\u0105tku i dlatego w\u0142a\u015bnie przez \u017caden autorytet ziemski nie mo\u017ce by\u0107 ani zmieniony, ani zniesiony.
      \nSkoro wi\u0119c ka\u017cdy czuje si\u0119 zwi\u0105zany prawem moralno\u015bci, i jak d\u0142ugo chce pozosta\u0107 uczciwym, nie mo\u017ce si\u0119 spod praw moralnych wy\u0142ama\u0107, skoro te prawa przez \u017cadn\u0105 powag\u0119 ziemsk\u0105 nie mog\u0105 by\u0107 zniesione, dowodzi to, \u017ce nie przez ludzi zosta\u0142y ustanowione, ale przez autorytet nadziemski.
      \nPrawa moralno\u015bci obowi\u0105zuj\u0105ce wszystkich, m\u00f3g\u0142 tylko ten Prawodawca ustanowi\u0107, kt\u00f3ry nad wszystkimi lud\u017ami panuje. Tylko On mo\u017ce ca\u0142ej ludzko\u015bci prawa nak\u0142ada\u0107 i wymaga\u0107 \u015bcis\u0142ego ich zachowywania. – Dlatego te\u017c nikt z ludzi nie mo\u017ce tych praw uchyli\u0107, lecz wszyscy w sumieniu s\u0105 obowi\u0105zani \u015bci\u015ble ich przestrzega\u0107.
      \nZatem istnienie niezale\u017cnego od woli ludzkiej prawa moralno\u015bci oraz g\u0142osu duszy, kt\u00f3ry nam to prawo oznajmia i stosowa\u0107 si\u0119 do niego ka\u017ce, wskazuje nam, \u017ce istnieje niewidzialny Prawodawca, kt\u00f3ry to prawo ustanowi\u0142,<\/strong> sumienie ludzkie jemu podda\u0142, nad przestrzeganiem jego czuwa i stosownie do tego, jak je zachowywa\u0107 b\u0119dziemy, nas os\u0105dzi. Tego w\u0142a\u015bnie najwy\u017cszego Prawodawc\u0119 i S\u0119dziego nazywamy Bogiem. Prawo moralno\u015bci i g\u0142osu sumienia s\u0105 wi\u0119c darami Boga i wskazuj\u0105 ka\u017cdemu, \u017ce musi istnie\u0107 Ten, od kt\u00f3rego pochodz\u0105.<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n

      <\/h3>\n

      ODPOWIEDZI NA ZARZUTY<\/h3>\n

       <\/p>\n

        \n
      1. Prawa moralne nie zosta\u0142y ustanowione ze wzgl\u0119du na korzy\u015b\u0107, jak\u0105 ludziom przynosz\u0105<\/strong>. Przeciwnie bowiem:\n
          \n
        1. Cz\u0119sto przekroczenie prawa moralnego przynosi bezpo\u015bredni\u0105 (materialn\u0105) korzy\u015b\u0107, a mimo to sumienie pot\u0119pia taki czyn. Np. zabijanie ob\u0142\u0105kanych, kalek, starc\u00f3w, n\u0119dzarzy, nie mog\u0105cych zarobi\u0107 sobie na utrzymanie, pod pewnym wzgl\u0119dem by\u0142oby korzystne dla spo\u0142ecze\u0144stwa; przecie\u017c nie zgodziliby si\u0119 na podobne prawo nawet ci, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce nie istniej\u0105 prawa, kt\u00f3rych by ludzie usun\u0105\u0107 nie mogli.<\/li>\n
        2. Znajdujemy najdawniejsze prawa, wypisane na pomnikach indyjskich i egipskich, nak\u0142adaj\u0105ce bardzo ci\u0119\u017ckie obowi\u0105zki, kt\u00f3rych spe\u0142nienie \u017cadnych doczesnych korzy\u015bci nie mo\u017ce przynie\u015b\u0107 i kt\u00f3re uzasadni\u0107 si\u0119 daj\u0105 tylko wiar\u0105 w \u017cycie pozagrobowe i odpowiedzialno\u015bci\u0105 sumienia po \u015bmierci.<\/li>\n
        3. Owszem, korzystne przepisy sprowadzaj\u0105 zgubne nast\u0119pstwa, je\u017celi pomijaj\u0105 zupe\u0142nie dobro moralne. Np. brak \u015bwi\u0119cenia niedziel.<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n
        4. Cz\u0142owiek nie nabywa sumienia przez wychowanie<\/strong>.\n
            \n
          1. Zanim bowiem rodzice dziecko poucz\u0105, jego w\u0142asne serce m\u00f3wi mu ju\u017c, \u017ce k\u0142amstwo jest z\u0142em, a przyznanie si\u0119 do prawdy – dobrem; st\u0105d w\u0142a\u015bnie to zawstydzenie i boja\u017a\u0144 przed kar\u0105, gdy dziecko po raz pierwszy zosta\u0142o na k\u0142amstwie przychwycone.<\/li>\n
          2. Proste i najzwyklejsze przepisy moralne, jak to, \u017ce nie wolno kra\u015b\u0107, albo \u017ce rzecz skradzion\u0105 nale\u017cy w\u0142a\u015bcicielowi zwr\u00f3ci\u0107, przy nauczaniu wydaj\u0105 si\u0119 ka\u017cdemu dziecku tak\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3ra si\u0119 sama przez si\u0119 rozumie; co nigdy si\u0119 nie trafia, gdy chodzi o rozkazy, b\u0119d\u0105ce wy\u0142\u0105cznie objawem woli prze\u0142o\u017conych, nie maj\u0105ce innej racji wewn\u0119trznej.<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n
          3. Sumienie nie wyrobi\u0142o si\u0119 z jakich\u015b przes\u0105d\u00f3w<\/strong>.\n
              \n
            1. G\u0142os sumienia, dotycz\u0105cy najwa\u017cniejszych zasad moralnych, jest u wszystkich zawsze ten sam, podczas gdy przes\u0105dy s\u0105 u r\u00f3\u017cnych narod\u00f3w r\u00f3\u017cne.<\/li>\n
            2. Przes\u0105d\u00f3w mo\u017cna si\u0119 pozby\u0107; owszem, one same zmniejszaj\u0105 si\u0119 tym bardziej, a nawet znikaj\u0105, im wi\u0119cej rozum si\u0119 rozwija i serce uszlachetnia. Tymczasem przeciwnie ma si\u0119 rzecz z wyrokami sumienia. Jak nigdy cz\u0142owiek nie zmieni s\u0105du o tym, \u017ce 2 x 2 = 4, tak te\u017c nigdy nie pozb\u0119dzie si\u0119 wewn\u0119trznego przekonania, \u017ce wdzi\u0119czno\u015b\u0107 jest dobrem, a niewdzi\u0119czno\u015b\u0107 z\u0142em; dlatego te\u017c \u017cadna z tych prawd nie mo\u017ce by\u0107 przes\u0105dem.<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n
            3. Nieprawd\u0105 jest, jakoby istnia\u0142y gdzie\u015b szczepy dzikie, nie rozr\u00f3\u017cniaj\u0105ce dobra i z\u0142a.<\/strong> Nieraz wprawdzie znajdujemy u ludzi poczucie moralne ma\u0142o rozwini\u0119te, ale zawsze ono istnieje i da si\u0119 rozbudzi\u0107. Najnowsze etnologiczne badania stwierdzi\u0142y to ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 tak, \u017ce ju\u017c \u017caden powa\u017cny uczony przeciw temu nie wyst\u0119puje.Nie dziw wi\u0119c, \u017ce poganie jeszcze w czasach przedchrze\u015bcija\u0144skich poznawali z samego g\u0142osu sumienia, \u017ce istnieje najwy\u017cszy Prawodawca. Grecy nadawali sumieniu posta\u0107 bogi\u0144 gniewu i zemsty, by\u0142y nimi erynie i eumenidy. – Oto co pisze Cycero: \u201eBy\u0142o to przekonanie wszystkich prawdziwie rozumnych m\u0119\u017c\u00f3w, \u017ce prawo moralno\u015bci nie jest czym\u015b wymy\u015blonym przez ludzi, lecz prawem wiecznym, kt\u00f3re przez swoje rozkazy i zakazy panuje nad ca\u0142ym \u015bwiatem – a najwy\u017csz\u0105 i ostateczn\u0105 podstaw\u0105 tego prawa jest B\u00f3g<\/a>, kt\u00f3ry we wszystkim wydaje najroztropniejsze przykazania<\/a>„.<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
              \n
              \n
              \n
              \n
              \n
              <\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

               
              \nPoni\u017cszy tekst stanowi fragment ksi\u0105\u017cki ks. Stanis\u0142awa Bartynowskiego „Apologetyka podr\u0119czna”. Ksi\u0105\u017cka ukaza\u0142a si\u0119 nak\u0142adem wydawnictwa Ksi\u0119\u017cy Jezuit\u00f3w w Warszawie.
              \n(aktualnie w domenie publicznej)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                G\u0142os wewn\u0119trzny istniej\u0105cy w duszy cz\u0142owieka ostrzega nas, \u017ce nie wszystkie pragnienia i czyny ludzkie s\u0105 jednakowej warto\u015bci, ale \u017ce jedne zas\u0142uguj\u0105 na pochwa\u0142\u0119 – drugie na nagan\u0119. Inaczej: g\u0142os sumienia m\u00f3wi nam, \u017ce mi\u0119dzy dobrem a z\u0142em zachodzi… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1061],"tags":[891],"class_list":["post-1929","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-varia","tag-varia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1929","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1929"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1929\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}