Odpowied\u017a na zarzuty \u015awiadk\u00f3w Jehowy dotycz\u0105ce rzekomego poga\u0144skiego pochodzenia naszych wierze\u0144<\/strong> Przyk\u0142ad\u00f3w takich jest jeszcze wiele wi\u0119cej, ale\u00a0nie ma ich sensu dalej wylicza\u0107, my\u015bl\u0119, \u017ce\u00a0powy\u017csze trzy wystarcz\u0105. O\u00a0reszcie takich zapis\u00f3w pradawnych wierze\u0144 w\u015br\u00f3d innych niebiblijnych kultur religijnych mo\u017cna przeczyta\u0107 w\u00a0powy\u017cszej encyklopedii mit\u00f3w Adams Leeming\u00f3w na stronach: 52, 61, 72, 76, 80, 89, 130, 141, 142, 144, 159. Odpowied\u017a na zarzuty \u015awiadk\u00f3w Jehowy dotycz\u0105ce rzekomego poga\u0144skiego pochodzenia naszych wierze\u0144 Publikacje \u015awiadk\u00f3w Jehowy specjalizuj\u0105 si\u0119 w\u00a0r\u00f3\u017cnego rodzaju chwytach psychologicznych, jakie maj\u0105 skutecznie oddzia\u0142ywa\u0107 na uwag\u0119 ludzi. Na tym jednak nie koniec. Owe chwyty maj\u0105 bardziej dalekosi\u0119\u017cny cel. Maj\u0105 one… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1053],"tags":[235,635,828,900],"class_list":["post-1918","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-swiadkowie-jehowy","tag-chrzescijanstwo","tag-poganskie","tag-swiadkowie-jehowy","tag-wierzenia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1918","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1918"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1918\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1918"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1918"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1918"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nPublikacje \u015awiadk\u00f3w Jehowy specjalizuj\u0105 si\u0119 w\u00a0r\u00f3\u017cnego rodzaju chwytach psychologicznych, jakie maj\u0105 skutecznie oddzia\u0142ywa\u0107 na uwag\u0119 ludzi. Na tym jednak nie koniec. Owe chwyty maj\u0105 bardziej dalekosi\u0119\u017cny cel. Maj\u0105 one nie tylko przykuwa\u0107 uwag\u0119. One te uwag\u0119 maja przede wszystkim absorobowa\u0107 na dalszy dystans. Jednym z\u00a0\u201eulubionych\u201d przez \u015awiadk\u00f3w Jehowy sposobem takiego absorbowania uwagi jest niew\u0105tpliwie wywo\u0142ywanie irytuj\u0105cych skojarze\u0144. Owe skojarzenia maj\u0105 by\u0107 silne, natychmiastowe a\u00a0przede wszystkim w\u00a0miar\u0119 trwa\u0142e. Czasem wywo\u0142ywanie owych skojarze\u0144 mo\u017ce by\u0107 jednak bardzo irytuj\u0105ce dla cz\u0142owieka obdarzonego przeci\u0119tnym ilorazem inteligencji i\u00a0maj\u0105cym cho\u0107 troch\u0119 poj\u0119cia o\u00a0\u015bwiecie w\u00a0jakim \u017cyje. Wystarczy cho\u0107 troch\u0119 wszechstronnego my\u015blenia, aby dostrzec p\u0142ycizn\u0119 my\u015blenia jakim operuj\u0105 \u015awiadkowie Jehowy. Wida\u0107 przy tym, \u017ce\u00a0owo reprezentowane przez nich my\u015blenie nie jest wcale dowodem na jak\u0105\u015b dog\u0142\u0119bn\u0105 znajomo\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144stwa, a\u00a0wr\u0119cz przeciwnie, my\u015blenie przez nich reprezentowane jest dowodem na infantylizm i\u00a0p\u0142ycizn\u0119 intelektualn\u0105 jakiej padaj\u0105 ofiarami (mniej lub\u00a0bardziej \u015bwiadomie). To\u00a0o\u00a0czym m\u00f3wi\u0119 wida\u0107 najlepiej na przyk\u0142adzie kojarzenia symboliki i\u00a0doktryny chrze\u015bcija\u0144skiej z\u00a0poga\u0144stwem, co jest jednym z\u00a0bardziej \u201eulubionych zaj\u0119\u0107\u201d \u015awiadk\u00f3w Jehowy. \u015awiadkowie za pomoc\u0105 bardzo infantylnych sposob\u00f3w pr\u00f3buj\u0105 sprawi\u0107 wra\u017cenie u\u00a0laik\u00f3w, \u017ce\u00a0chrze\u015bcija\u0144stwo jest poga\u0144skie. Rzecz jasna \u015awiadkowie nie mog\u0105 tego wykaza\u0107 na przestrzeni przekroju ca\u0142ej z\u0142o\u017cono\u015bci owego skomplikowanego zjawiska dziejowego, jakim jest chrze\u015bcija\u0144stwo. Jak wi\u0119c to\u00a0robi\u0105? Robi\u0105 to\u00a0przez zwr\u00f3cenie uwagi tylko na zewn\u0119trzn\u0105 form\u0119 podobie\u0144stw, przy jednoczesnym pomijaniu istoty danego zjawiska. W\u00a0samej istocie owo zjawisko nie ma bowiem nic wsp\u00f3lnego z\u00a0poga\u0144stwem.
\nPrzyjrzyjmy si\u0119 wi\u0119c dok\u0142adnie jak \u015awiadkowie Jehowy tworz\u0105 swe naci\u0105gane mocno skojarzenia pomijaj\u0105c przy tym istot\u0119 zjawiska.
\nKanony chrze\u015bcija\u0144skie<\/strong><\/em>
\nChrze\u015bcija\u0144stwo jest pewnym procesem, kt\u00f3ry trwa ju\u017c dwa tysi\u0105ce lat. Kszta\u0142tuj\u0105c si\u0119 w\u00a0obr\u0119bie pewnej kultury. Chrze\u015bcija\u0144stwo przejmowa\u0142o od tej kultury j\u0119zyk, spos\u00f3b my\u015blenia jakim pos\u0142ugiwa\u0142o si\u0119 przy wyra\u017caniu siebie i\u00a0m\u00f3wieniu do \u015bwiata. Rzecz ta jest oczywista. Nie mog\u0142o by\u0107 inaczej. Chrze\u015bcija\u0144stwo przejmuj\u0105c od kultur w\u00a0jakich si\u0119 kszta\u0142towa\u0142o pewne symbole i\u00a0skr\u00f3ty my\u015blowe, wprowadza\u0142o je te\u017c do swej obrz\u0119dowo\u015bci. Owe elementy nie by\u0142y zjawiskiem nowym wzgl\u0119dem tego co chrze\u015bcija\u0144stwo przyjmowa\u0142o w\u00a0swej doktrynie. Wr\u0119cz przeciwnie, elementy te by\u0142y wt\u00f3rnym sposobem komunikacji ze \u015bwiatem doczesnym, komunikacji przez symbole, jakie stawa\u0142y si\u0119 znakiem rozpoznawczym, nios\u0105cym ze sob\u0105 g\u0142\u0119bszy sens. \u015awiadkowie Jehowy wykorzystuj\u0105 ten fakt aby imputowa\u0107 sugesti\u0119, \u017ce\u00a0by\u0142o to\u00a0p\u00f3j\u015bcie na kompromis z\u00a0diabelskim \u015bwiatem, z\u00a0poga\u0144stwem, splugawienie si\u0119. Popatrzmy wi\u0119c co \u015awiadkowie w\u00a0swoich publikacjach pisz\u0105 na temat symboliki \u015bwi\u0119tej obecnej w\u00a0chrze\u015bcija\u0144stwie wsp\u00f3\u0142czesnym i\u00a0historycznym. Przedstawi\u0119 o\u00a0co chodzi na przyk\u0142adzie krzy\u017ca.
\n\u015awiadkowie Jehowy lubuj\u0105 si\u0119 w\u00a0przedstawianiu skojarze\u0144 z\u00a0poga\u0144stwem na temat krzy\u017ca, symbolu przecie\u017c tak silnie obecnego w\u00a0chrze\u015bcija\u0144stwie i\u00a0tak zarazem dla chrze\u015bcija\u0144stwa charakterystycznego. Publikacja \u015awiadk\u00f3w Jehowy pt.\u00a0Prowadzenie rozm\u00f3w na podstawie Pism<\/em>\u00a0wprost dwoi si\u0119 i\u00a0troi aby stworzy\u0107 jak najwi\u0119cej negatywnych skojarze\u0144 w\u00a0kwestii tego\u017c symbolu. Czytaj\u0105c te publikacje mo\u017cemy si\u0119 wi\u0119c dowiedzie\u0107, \u017ce\u00a0krzy\u017c jest pochodzenia poga\u0144skiego (str. 154). Chrze\u015bcijanie odst\u0119pczy mieli go rzekomo zaczerpn\u0105\u0107 z\u00a0kilku miejsc \u015bwiata na raz (?). Mianowicie, z\u00a0Egiptu, Indii, Syrii, Persji, z\u00a0Chaldei, gdzie by\u0142 symbolem poga\u0144skiego boga Tammuza, z\u00a0Grecji, gdzie by\u0142 symbolem greckiego boga Bachusa, w\u00a0Egipcie wyobra\u017ca\u0142 fallusa, w\u00a0Babilonii by\u0142 symbolem boga s\u0142o\u0144ca, itd., itp. Pi\u0119kna gama skojarze\u0144. Po takiej wyliczance \u015awiadkowie Jehowy maj\u0105 nadziej\u0119, ze \u017caden bogobojny nie spojrzy ju\u017c z\u00a0czci\u0105 pobo\u017cnie na krzy\u017c. Nie trudno si\u0119 domy\u015bli\u0107, \u017ce\u00a0inne elementy obrz\u0119dowo\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej spotyka\u0142 podobny los przez skojarzenie ich w\u00a0publikacjach \u015awiadk\u00f3w Jehowy z\u00a0poga\u0144stwem. Tak na przyk\u0142ad choinka bo\u017conarodzeniowa jest dla \u015awiadk\u00f3w wystarczaj\u0105cym dowodem, \u017ce\u00a0\u015bwi\u0119to Bo\u017cego Narodzenia nie jest po\u015bwiecone Bogu, ale\u00a0ma charakter poga\u0144ski. W\u00a0powy\u017cszej ksi\u0105\u017cce \u015awiadk\u00f3w Jehowy\u00a0Prowadzenie rozm\u00f3w na podstawie Pism<\/em>\u00a0jest rozdzia\u0142 pt.\u00a0\u015awi\u0119ta<\/em>. Tam wykazuj\u0105, \u017ce\u00a0wiele element\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich \u015bwi\u0105t ma jakie\u015b analogie do symboliki poga\u0144skiej. To\u00a0zdaniem \u015awiadk\u00f3w Jehowy ma dyskredytowa\u0107 owe obrz\u0119dy w\u00a0oczach Bo\u017cych. Wywo\u0142ywanie przez \u015awiadk\u00f3w Jehowy podobnych skojarze\u0144 ma miejsce nie tylko w\u00a0zakresie obrz\u0119dowo\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej ale\u00a0tak\u017ce w\u00a0zakresie doktryny chrze\u015bcija\u0144skiej. \u015awiadkowie Jehowy i\u00a0tu s\u0105 bardzo pracoch\u0142onni w\u00a0doszukiwaniu si\u0119 jakich\u015b analogii z\u00a0poga\u0144stwem.
\nDoktryna chrze\u015bcija\u0144ska<\/strong><\/em>
\nNa przyk\u0142ad o\u00a0duszy \u015awiadkowie pisz\u0105, \u017ce\u00a0jest ona \u201epoj\u0119ciem greckim powsta\u0142ym w\u00a0staro\u017cytnych tajemnych kultach\u2026\u201d (Prowadzenie rozm\u00f3w na podstawie Pism<\/em>, str. 94). \u201eJak widzimy, problem nie\u015bmiertelno\u015bci zaprz\u0105ta\u0142 uwag\u0119 teolog\u00f3w babilo\u0144skich\u2026\u201d (Tam\u017ce).
\nPowy\u017csze sugestie s\u0105 jasne: dusza to\u00a0nauka zaczerpni\u0119ta z\u00a0poga\u0144stwa. Nie trudno zauwa\u017cy\u0107, \u017ce\u00a0zdaniem \u015awiadk\u00f3w Jehowy ma to\u00a0dyskredytowa\u0107 chrze\u015bcija\u0144stwo w\u00a0oczach Boga. Posobny los spotyka tak\u017ce inne doktryny, np.\u00a0doktryn\u0119 o\u00a0Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej, kt\u00f3r\u0105 \u015awiadkowie Jehowy pr\u00f3buj\u0105 dyskredytowa\u0107 przez kojarzenie jej z\u00a0troistymi b\u00f3stwami babilo\u0144skimi (por.\u00a0Prowadzenie rozm\u00f3w<\/em>\u2026, str. 370 oraz\u00a0broszur\u0119 \u015awiadk\u00f3w pt.\u00a0Czy\u00a0wierzy\u0107 w\u00a0Tr\u00f3jc\u0119?<\/em>, str. 10, zdj\u0119cia i\u00a0podpisy pod nimi).
\nUstosunkowanie si\u0119 do zarzutu \u015awiadk\u00f3w Jehowy<\/strong><\/em>
\nPowy\u017csze zarzuty \u015awiadk\u00f3w Jehowy s\u0105 bardzo p\u0142ytkie i\u00a0operuj\u0105 cz\u0119sto tylko po powierzchni przypadkowych zbie\u017cno\u015bci jakiej\u015b idei obecnej zar\u00f3wno w\u00a0chrze\u015bcija\u0144stwie jak i\u00a0w\u00a0poga\u0144stwie. M\u00f3wi\u0105c kr\u00f3tko: s\u0105 nic nie warte i\u00a0absurdalne. Przyk\u0142adowo, nie mo\u017cna warto\u015bciowa\u0107 roli krzy\u017ca w\u00a0chrze\u015bcija\u0144stwie przez por\u00f3wnanie go do jakich\u015b tam kult\u00f3w fallicznych, bo jedno z\u00a0drugim nie ma i\u00a0nigdy nic wsp\u00f3lnego po prostu. A\u00a0co zrobi\u0107 z\u00a0ideami zaczerpni\u0119tymi przez chrze\u015bcija\u0144stwo \u015bwiadomie z\u00a0symboliki poga\u0144skiej? (np. choinka). To\u00a0r\u00f3wnie\u017c nie dyskredytuje chrze\u015bcija\u0144stwa. Ni\u017cej, w\u00a0punkcie 1 wyka\u017c\u0119 kolejno, \u017ce\u00a0nawet idee religijne z\u00a0Biblii przyjmowane dzi\u015b przez \u015awiadk\u00f3w Jehowy s\u0105 i\u00a0by\u0142y ju\u017c przed chrze\u015bcija\u0144stwem obecne w\u00a0religiach poga\u0144skich. W\u00a0punkcie 2 wyka\u017c\u0119 natomiast bezpo\u015brednie zapo\u017cyczenia z\u00a0poga\u0144stwa jakie Biblia jawnie adoptuje do \u015bwiata swych poj\u0119\u0107 religijnych.
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong>1) Idee pokrewne<\/em>
\nKiedy przyjdzie do ciebie \u015awiadek Jehowy i\u00a0zacznie ci argumentowa\u0107, i\u017c jaka\u015b nauka twego ko\u015bcio\u0142a mia\u0142a ju\u017c wcze\u015bniej analogie w\u00a0innych systemach religijnych, to\u00a0mo\u017cesz odpowiedzie\u0107 na przyk\u0142ad w\u00a0ten spos\u00f3b: Nic z\u00a0tego nie wynika, skoro ju\u017c przed powstaniem Starego i\u00a0Nowego Testamentu, wiele nauk Biblii istnia\u0142o we wcze\u015bniejszych i\u00a0niezale\u017cnych systemach religijnych i\u00a0\u015bwiatopogl\u0105dowych.
\nPoni\u017cej przedstawiam dowody na to, \u017ce\u00a0wiele nauk chrze\u015bcija\u0144skich wyznawanych dzi\u015b przez \u015awiadk\u00f3w Jehowy, istnia\u0142o ju\u017c d\u0142ugo wcze\u015bniej (lub niezale\u017cnie od nauk biblijnych) w\u00a0religiach poga\u0144skich.
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 1) Zmartwychwstanie<\/em><\/strong>
\nIdea zmartwychwstania cia\u0142 by\u0142a obecna o\u00a0wiele wcze\u015bniej ni\u017c g\u0142osi\u0142 to\u00a0sam Jezus i\u00a0ST.\u00a0Egipski zwyczaj balsamowania cia\u0142 zmar\u0142ych, kt\u00f3ry jest bardzo stary (zwyczaj obecny ju\u017c w\u00a0wydarzeniach opisanych przez ksi\u0119g\u0119 Rodzaju \u2013 por.\u00a0Rdz 50:1-4; 50:26) od pocz\u0105tku wi\u0105za\u0142 si\u0119 z\u00a0wiar\u0105 Egipcjan w\u00a0zmartwychwstanie cia\u0142 (por.\u00a0Encyklopedia biblijna<\/em>, Vocatio, Warszawa 1999, str. 790). Nie tylko Egipcjanie podzielali t\u0119 wiar\u0119, ale\u00a0i\u00a0Grecy. Orygenes w\u00a0polemice z\u00a0Celsusem przytacza s\u0142owa Celsusa (Przeciw Celsusowi<\/em>, II, 55), kt\u00f3ry wymienia\u0142 zmartwychwsta\u0142e wed\u0142ug Grek\u00f3w i\u00a0innych narod\u00f3w postaci z\u00a0dawnych czas\u00f3w: Zamolksis (zmar\u0142 ok. 560 przed Chr.), niewolnik Pitagorasa ze Scyt\u00f3w, sam Pitagoras w\u00a0Italii, o\u00a0czym wspomina\u0142 te\u017c Diogenes Laertios (\u017bywoty…,<\/em>\u00a0VIII, 41), Rampsinit w\u00a0Egipcie, Orfeusz u\u00a0Odrys\u00f3w, Herakles z\u00a0Tenaron, Tezeusz i\u00a0w\u00a0ko\u0144cu Protesilaos w\u00a0Tessalli, o\u00a0kt\u00f3rego rzekomym zmartwychwstaniu wspomina\u0142 te\u017c w\u00a0czasach wczesnego chrze\u015bcija\u0144stwa Cecyliusz (por.\u00a0Mowa Cecyliusza<\/em>\u00a011). Idea zmartwychwstania cia\u0142 by\u0142a ju\u017c tak\u017ce obecna przed chrze\u015bcija\u0144stwem w\u00a0zoroastry\u017amie, religii ira\u0144skiej. Zaratusztra \u017cy\u0142 ok. 600 roku, czyli\u00a0d\u0142ugo przed chrze\u015bcija\u0144stwem. W\u00a0\u015bwi\u0119tych tekstach zoroastryzmu (Jaszt<\/em>\u00a019, 11 i\u00a089) r\u00f3wnie\u017c odnajdujemy idee zmartwychwstania cia\u0142 (por. Mircea Eliade,\u00a0Historia wierze\u0144 i\u00a0idei religijnych<\/em>, tom 1, Warszawa PAX 1997, str. 212, 215). W\u00a0innym tomie (tom II) swej pracy\u00a0Historia wierze\u0144\u2026,<\/em>\u00a0Eliade podaje w\u00a0notatce nr\u00a0203 Bibliografii krytycznej, \u017ce\u00a0idea zmartwychwstania cia\u0142 jest wyra\u017anie po\u015bwiadczona w\u00a0zoroastry\u017amie ju\u017c w\u00a0IV\u00a0wieku przed Chr. (M. Eliade,\u00a0Historia wierze\u0144<\/em>, t. II, Warszawa PAX 1994, str. 336). 11). Tymczasem o\u00a0wiele ciekawsze dla samych \u015awiadk\u00f3w Jehowy mo\u017ce by\u0107 to, \u017ce\u00a0ich nauka o\u00a0\u017cyciu bogobojnych na rajskiej ziemi odnajduje swe odbicie w\u00a0greckich mitach poga\u0144skich odnotowanych przez Hezjoda. Wedle tych mit\u00f3w bogobojni ludzie i\u00a0herosi b\u0119d\u0105 \u017cy\u0107 wiecznie na rajskich wyspach Elizjum (M. Eliade,\u00a0Historia wierze\u0144…,<\/em>\u00a0t. 1, str. 167). Jak wida\u0107 wi\u0119c idea zmartwychwstania i\u00a0\u017cycia wiecznego na ziemi by\u0142a obecna ju\u017c w\u00a0r\u00f3\u017cnych kulturach religijnych kilkaset lat przed Chrystusem. Jako\u015b \u015awiadkowie Jehowy nie bior\u0105 si\u0119 jednak ju\u017c tu za por\u00f3wnania chrze\u015bcija\u0144stwa z\u00a0poga\u0144stwem. Jest to\u00a0jasne, podci\u0119liby bowiem ga\u0142\u0105\u017a na kt\u00f3rej sami siedz\u0105, bowiem wierz\u0105 w\u00a0zmartwychwstanie cia\u0142. Widzimy wi\u0119c teraz jak ograniczone p\u0142ytkie i\u00a0kr\u00f3tkowzroczne jest podej\u015bcie \u015awiadk\u00f3w w\u00a0doszukiwaniu si\u0119 analogii mi\u0119dzy chrze\u015bcija\u0144stwem a\u00a0poga\u0144stwem. Analogie takie mo\u017cna znale\u017a\u0107 wzgl\u0119dem wszystkiego, nawet wzgl\u0119dem tego w\u00a0co wierz\u0105 sami \u015awiadkowie Jehowy.
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 2) Wiara w\u00a0egzystencje zmar\u0142ych wybra\u0144c\u00f3w w\u00a0niebie<\/em><\/strong>
\n\u015awiadkowie Jehowy wierz\u0105 w\u00a0to, \u017ce\u00a0pewna grupa ludzi (zwanych u\u00a0nich pomaza\u0144cami) w\u00a0momencie \u015bmierci dost\u0119puje przemienienia do \u017cycia w\u00a0niebie, gdzie dalej egzystuj\u0105 (Wspania\u0142y fina\u0142 Objawienia bliski<\/em>, str. 104, par. 14, por.\u00a0str. 24, par. 4). Identyczna nauka by\u0142a znana ju\u017c w\u00a0staro\u017cytnym Egipcie faraonom, kt\u00f3rzy wierzyli, \u017ce\u00a0w\u00a0momencie \u015bmierci dost\u0105pi\u0105 przemienienia do \u017cycia w\u00a0niebie (por. M. Eliade,\u00a0Historia wierze\u0144\u2026,<\/em>\u00a0t. 1, str. 63). Motyw kojarzenia wszystkiego co niebia\u0144skie z\u00a0bosko\u015bci\u0105 by\u0142 obecny ju\u017c w\u00a0staro\u017cytnym Sumerze (j.w., str. 39). Czy \u015awiadkom nie przeszkadza, \u017ce\u00a0ich nauka o\u00a0niebia\u0144skim przemienieniu i\u00a0wierzeniach w\u00a0niebo, by\u0142a obecna ju\u017c wcze\u015bniej w\u00a0poga\u0144skich wierzeniach staro\u017cytnego Egiptu i\u00a0Sumeru?
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 3) Zbawiciel, \u015bwiat\u0142o\u015b\u0107 \u015bwiata, stworzony w\u00a0niebie<\/em><\/strong>
\nTak \u015awiadkowie Jehowy ucz\u0105 o\u00a0Jezusie. Nauka ta by\u0142a jednak ju\u017c znana du\u017co wcze\u015bniej w\u00a0zoroastry\u017amie. Wierzono, \u017ce\u00a0tak przyszed\u0142 na \u015bwiat Zbawiciel Zaratusztra (Eliade, j.w., str. 200).
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 4) Biblijny motyw kuszenia Ewy przez w\u0119\u017ca<\/em><\/strong>
\nOpr\u00f3cz pewnych doktryn zbie\u017cnych z\u00a0\u201epoga\u0144stwem\u201d i\u00a0zarazem obecnych u\u00a0\u015awiadk\u00f3w Jehowy, mo\u017cemy te\u017c dostrzec wiele zaskakuj\u0105co zbie\u017cnych z\u00a0Bibli\u0105 motyw\u00f3w obecnych w\u00a0religiach kultur jakie z\u00a0Bibli\u0105 nic wsp\u00f3lnego nie mia\u0142y. Cz\u0119sto dlatego, \u017ce\u00a0kultury te by\u0142y cywilizacyjnie wyizolowane od \u015bwiata w\u00a0jakim powstawa\u0142a i\u00a0oddzia\u0142ywa\u0142a Biblia. David i\u00a0Margaret Adams Leeming, wydali bardzo ciekaw\u0105 pozycj\u0119 encyklopedyczn\u0105 pt.\u00a0Mity o\u00a0stworzeniu \u015bwiata i\u00a0ludzi<\/em>\u00a0(wyd. Atena Pozna\u0144 1999, str. 204). Publikacja ta zbiera w\u00a0jeden alfabetyczny ci\u0105g zachowane do dzi\u015b pradawne mity wszystkich kultur rozrzuconych po wszystkich szeroko\u015bciach geograficznych. Przyjrzyjmy si\u0119 z\u00a0pomoc\u0105 tej encyklopedii zgodno\u015bci pewnych motyw\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich z\u00a0tymi mitami obcych \u015bwiatu Biblii kultur.
\nLeemingowie podaj\u0105 w\u00a0swej encyklopedii Mit\u00f3w o\u00a0stworzeniu informacje (str. 20), \u017ce\u00a0pradawny mit kosmogoniczny A\u0142tajczyk\u00f3w ma identyczny motyw jak Biblia o\u00a0kuszeniu pierwszych ludzi w\u00a0raju. \u00f3w mit m\u00f3wi i\u017c Erlik sta\u0142 si\u0119 buntownikiem wobec boga Ulgena, i\u00a0schodz\u0105c na drog\u0119 z\u0142a sta\u0142 si\u0119 kusicielem, kt\u00f3ry skusi\u0142 potem pierwsz\u0105 kobiet\u0119. Inny podobny do biblijnego mit omawiany przez Leeming\u00f3w to\u00a0mit Indian Lenape, kt\u00f3ry m\u00f3wi, \u017ce\u00a0w\u0105\u017c jest winny upadku ludzko\u015bci (jak w\u00a0Biblii). Podobne jak w\u00a0Biblii motywy znajdujemy te\u017c w\u00a0pradawnych mitach Apacz\u00f3w, gdzie pierwsza kobieta jest stworzona dla pierwszego cz\u0142owieka w\u00a0czasie jego snu (j.w., str. 22). Por\u00f3wnaj z\u00a0Bibli\u0105 (Rdz 2:21-25)
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 5) Biblijny motyw wie\u017cy Babel<\/em><\/strong>
\nMotyw czego\u015b podobnego do wie\u017cy Babel jest obecny w\u00a0pradawnym micie zambijskich Lozi (Barotse). Ludzko\u015b\u0107 buduj\u0105c wie\u017c\u0119 chce dosta\u0107 si\u0119 do boga wobec kt\u00f3rego si\u0119 zbuntowa\u0142a. Identycznie jak w\u00a0Biblii (Rdz 11:4). Om\u00f3wienie mitu Lozi podaj\u0105 Leemingowie (j.w., str. 142-144). Pewne pradawne mity niekt\u00f3rych kultur podaj\u0105 te\u017c jak Biblia (Rdz 11:1), \u017ce\u00a0w\u00a0pocz\u0105tkach czasu ludzko\u015b\u0107 mia\u0142a jeden j\u0119zyk. Przekonanie takie mieli w\u00a0swych mitach Apacze (Leemingowie, j.w., str. 22), oraz\u00a0Eskimosi (tam\u017ce, str. 75).
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 6) Biblijny motyw tchu \u017cycia (Rdz 2:7)<\/em><\/strong>
\nPradawny mit kalifornijskich Indian Salin\u00f3w ma motyw tchu \u017cycia jaki b\u00f3g daje pierwszemu cz\u0142owiekowi (Leemingowie, j.w., str. 203).
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 7) Stworzenie z\u00a0gliny<\/em><\/strong>
\nTen motyw jest tak powszechny w\u00a0pradawnych mitach stworzenia \u015bwiata r\u00f3\u017cnych kultur, \u017ce\u00a0nie ma sensu wszystkiego wylicza\u0107. Identyczn\u0105 konkluzje podaje sam Eliade pisz\u0105c i\u017c \u201eanalogiczne mity s\u0105 po\u015bwiadczone w\u0142a\u015bciwie wsz\u0119dzie na \u015bwiecie, od staro\u017cytnego Egiptu i\u00a0Grecji a\u017c do lud\u00f3w \u00abprymitywnych\u00bb<\/em>\u201d (M Eliade,\u00a0Historia wierze\u0144\u2026,<\/em>\u00a0t. 1, str. 108). Poni\u017cej podaje tylko numery stron leksykonu Leeming\u00f3w, gdzie znajdziemy szczeg\u00f3\u0142owe informacje o\u00a0tym zdobyte na przyk\u0142adzie analizy mit\u00f3w r\u00f3\u017cnych kultur: 20, 22, 42, 50, 51, 52, 58, 60, 75, 101, 103, 114, 131, 147, 149, 159, 166, 191.
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 8) Motyw biblijnego podobie\u0144stwa do Stw\u00f3rcy z\u00a0Rdz 1:27<\/em><\/strong>
\nTen motyw istnia\u0142 tak\u017ce w\u015br\u00f3d pradawnych wierze\u0144 kultur kt\u00f3re nie zna\u0142y Biblii. Np.\u00a0Bagobowie mieli mit, w\u00a0kt\u00f3rym b\u00f3g Melu stworzy\u0142 na swe podobie\u0144stwo pierwszych ludzi (Leemingowie, j.w., str. 36). Podobne mity jeszcze przed przybyciem Europejczyk\u00f3w do Nowej Zelandi mieli Maorysi. Por.\u00a0Leemingowie, j.w., str. 159. Powsta\u0142y 2000 lat przed Chr. Tekst ku czci Egipskiego boga Re tak oto m\u00f3wi\u0142 o\u00a0stworzeniu przez Re ludzi: \u201eOn uczyni\u0142 powietrze, by o\u017cywi\u0107 ich nozdrza, s\u0105 bowiem jego obrazami<\/em>\u201d (M Eliade,\u00a0Historia wierze\u0144\u2026<\/em>, t. 1, str. 60).
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 9) Biblijny motyw obrzezania<\/em><\/strong>
\nPradawny mit pierwotny australijskich Aborygen\u00f3w o\u00a0Djanggawul m\u00f3wi, i\u017c Djanggawul wprowadzi\u0142 zwyczaj obrzezania (Leemingowie, j.w., str. 61). Motyw obrzezania jest ju\u017c po\u015bwiadczony w\u00a03 tysi\u0105cleciu przed Chr. Istnia\u0142 tam wtedy w\u00a0Syrii (M Eliade,\u00a0Historia wierze\u0144<\/em>\u2026., t. 1, str. 272-273). Jest to\u00a0przed Abrahamem, kt\u00f3remu B\u00f3g przekaza\u0142 ten zwyczaj w\u00a0wieku 99 lat (Rdz 17:1,11). Wed\u0142ug \u015awiadk\u00f3w Abraham narodzi\u0142 si\u0119 w\u00a0roku 2018 p.n.e. (Ca\u0142e Pismo jest natchnione przez Boga i\u00a0po\u017cyteczne<\/em>, Brooklyn 1998, str. 294) czyli\u00a0obrzezanie w\u00a0Syrii w\u00a03 tysi\u0105cleciu by\u0142o wcze\u015bniejsze od Abrahamowego jakie nast\u0105pi\u0142o w\u00a0II\u00a0tysi\u0105cleciu (rok z\u00a0powy\u017cszych danych \u0142atwo obliczy\u0107). Dok\u0142adniejsz\u0105 dat\u0119 najstarszych \u015blad\u00f3w obrzezania w\u00a0historii ustala R De Vaux na rok 2800 przed Chr. (Histoire ancienne d` Israel<\/em>, str. 272).
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a010) Stworzenie \u015bwiata ex nihilo (z niczego)<\/em><\/strong>
\nBiblijna idea stworzenia \u015bwiata z\u00a0niczego by\u0142a ju\u017c obecna w\u00a0wielu pradawnych mitach kultur ca\u0142ego \u015bwiata.
\nOto kilka przyk\u0142ad\u00f3w.<\/p>\n\n
\nPodobnie mamy w\u00a0kwestii biblijnego motywu w\u00f3d pierwotnego chaosu, oraz\u00a0ptaka unosz\u0105cego si\u0119 nad dzie\u0142em bo\u017cego stworzenia (Rdz 1:1-2). Wi\u0119kszo\u015b\u0107 niebiblijnych kultur ma identyczny motyw w\u00a0swych dawnych podaniach o\u00a0stworzeniu. Zn\u00f3w nie ma sensu wszystkich tych kultur wylicza\u0107. Stosowne om\u00f3wienie tego motywu w\u015br\u00f3d pradawnych poda\u0144 przer\u00f3\u017cnych kultur \u015bwiata czytelnik znajdzie w\u00a0powy\u017cszym leksykonie Leeming\u00f3w na stronach: 17, 19, 21, 27, 89, 105, 117, 127, 131, 146, 159, 164.
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a011) Motyw demonologiczny w\u00a0Biblii<\/em><\/strong>
\nZ punktu widzenia Biblii, dopiero po wyj\u015bciu Izraelit\u00f3w z\u00a0Egiptu Jahwe objawia istnienie demon\u00f3w. Pierwszym tekstem jaki w\u00a0Biblii m\u00f3wi o\u00a0demonach jest Kp\u0142 17:7. Natomiast pierwszym tekstem jaki m\u00f3wi o\u00a0Szatanie jest 1 Krn 21:1. Motywy te by\u0142y obecne w\u015br\u00f3d poga\u0144skich kultur du\u017co wcze\u015bniej ni\u017c objawia je Biblia. Motyw demon\u00f3w zna ju\u017c mezopotamski poemat Enuma Elisz (144), kt\u00f3ry s\u0142awi Marduka (por. M Eliade,\u00a0Historia wierze\u0144…,<\/em>\u00a0t. 1, str. 48). R\u00f3wnie\u017c bytowanie demon\u00f3w w\u00a0otch\u0142ani by\u0142o znane du\u017co wcze\u015bniej religiom Mezopotamii (Eliade, j.w., str. 44-45). Dlaczego tu \u015awiadkowie Jehowy nie maja pretensji, \u017ce\u00a0jaka\u015b nauka Biblii pojawi\u0142a si\u0119 wcze\u015bniej w\u00a0religiach poga\u0144skich?
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 12) Motyw drzewa \u017cycia i\u00a0wody \u017cywej w\u00a0raju z\u00a0Ap. 22:17-19<\/em><\/strong>
\nMotyw ten istnia\u0142 setki lat przed chrze\u015bcija\u0144stwem w\u00a0tekstach religii asyryjskiej (por. M Eliade,\u00a0Historia wierze\u0144…,<\/em>\u00a0t. 1, str. 51). \u015awiadkom Jehowy jako\u015b to\u00a0jednak nie przeszkadza.
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 13) Motyw Smoka<\/em><\/strong>
\nApokalipsa porusza motyw walki si\u0142 boskich ze smokiem (Ap 20:2). \u201eBitwa boga z\u00a0w\u0119\u017cowym czy\u00a0morskim potworem stanowi dobrze znany w\u0105tek mitologiczny. Wystarczy przypomnie\u0107 walk\u0119 Re z\u00a0Apopi, sumeryjskiego boga Ninurty z\u00a0Asagiem, Marduka z\u00a0Tiamat, hetyckiego boga burzy z\u00a0w\u0119\u017cem Illujank\u0105, Zeusa z\u00a0Tyfonem, ira\u0144skiego bohatera Traetony z\u00a0tr\u00f3jg\u0142owym smokiem A\u017ci Dahak\u0105<\/em>\u201d (M Eliade,\u00a0Historia wierze\u0144\u2026..,<\/em>\u00a0t. 1, str. 134).
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 14) Ofiary izraelit\u00f3w<\/em><\/strong>
\nPewne ofiary jakie izraelici sk\u0142adali dla Jahwe mia\u0142y swoje analogie w\u00a0rytua\u0142ach kananejskich. Ofiara jako pokarm dla b\u00f3stwa (Sdz 6:9) to\u00a0motyw znany nie tylko Biblii ale\u00a0i\u00a0rytua\u0142om kananejskim (M Eliade, j.w., str. 120). Ponadto stele, z\u00a0pocz\u0105tku stosowane bez zastrze\u017ce\u0144 przez patriarch\u00f3w (Rdz 31:13) i\u00a0nawet przez Moj\u017cesza (Wj 24:4 \u2013 cho\u0107 p\u00f3\u017aniej Jahwe zakaza\u0142, patrz Pwt Pr. 16:22), by\u0142y stosowane przez poga\u0144skie ludy w\u00a0tym samym czasie (Wj 23:24).
\nPodobie\u0144stw takich jest wi\u0119cej, ale\u00a0nie ma sensu d\u0142u\u017cej tego wszystkiego wylicza\u0107. Te przyk\u0142ady wystarcz\u0105. Jak wida\u0107, podobie\u0144stwa mi\u0119dzy elementami symboliki czy\u00a0cho\u0107by wierzeniami chrze\u015bcija\u0144stwa a\u00a0innych religii, mo\u017cna znale\u017a\u0107 zawsze w\u00a0dowolnej kwestii. \u015awiadkowie Jehowy stwarzaj\u0105 iluzoryczny obraz gdy sugeruj\u0105 w\u00a0swych publikacjach, \u017ce\u00a0takie podobie\u0144stwa istniej\u0105 tylko w\u00a0przypadku nauk ortodoksyjnego chrze\u015bcija\u0144stwa (najcz\u0119\u015bciej katolicyzmu).
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 2) Poga\u0144skie motywy w\u00a0Biblii<\/em>
\nNajprawdopodobniej ma\u0142o kt\u00f3ry \u015awiadek Jehowy atakuj\u0105cy poga\u0144skie zapo\u017cyczenia, czy\u00a0motywy w\u00a0chrze\u015bcija\u0144stwie, zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce\u00a0sama Biblia stosuje bezpo\u015brednio takie zapo\u017cyczenia. Oto dowody na to:
\n1) \u015aw. Pawe\u0142 w\u00a0Dz. Ap. 17:28 gdzie w\u00a0mowie pochwalnej o\u00a0Bogu chrze\u015bcijan cytuje fragment hymnu Kleantesa do Zeusa (sic!) (por. przypis do Dz. Ap. 17:28 w\u00a0Biblii Tysi\u0105clecia). Z\u00a0tym, \u017ce\u00a0Pawe\u0142 cytuje tu hymn do Zeusa Kleantesa zgadza si\u0119 tak\u017ce angloj\u0119zyczna Biblia \u015awiadk\u00f3w Jehowy z\u00a0przypisami, wydana w\u00a01984 roku (patrz tam\u017ce przypis do Dz. Ap 17:28 i\u00a0str. 1554) Por.\u00a0inne publikacje \u015awiadk\u00f3w:\u00a0Insight on the Scriptures<\/em>, vol. 1, str. 210;\u00a0Insight<\/em>\u2026., vol. 2, str.1036;\u00a0Stra\u017cnica<\/em>\u00a0z\u00a015 czerwca 1990 (str. 18, patrz te\u017c ang.\u00a0Stra\u017cnic\u0119<\/em>\u00a0z\u00a015 listopada 1989, str. 12, ang.\u00a0Stra\u017cnic\u0119<\/em>\u00a0z\u00a01 lipca 1981, str. 28 i\u00a0<\/em>ang.\u00a0Stra\u017cnic\u0119<\/em>\u00a0z\u00a01 lipca 1954, str. 404).
\n2) W\u00a0Tt 1:12 Pawe\u0142 cytuje wieszcza greckiego. \u017byj\u0105cy w\u00a0IV\u00a0wieku historyk Ko\u015bcio\u0142a Sokrates Scholastyk, podaje w\u00a0swym dziele\u00a0Historia Ko\u015bcio\u0142a<\/em>\u00a0(III, 16), \u017ce\u00a0Pawe\u0142 cytuje tu s\u0142owa Epimenidesa \u2013\u00a0poga\u0144skiego kap\u0142ana\u00a0orfickiego (por. Sokrates Scholastyk,\u00a0Historia Ko\u015bcio\u0142a<\/em>, PAX 1986, str. 304 przypis, por.\u00a0te\u017c przypis w\u00a0BT do Tt 1:12). Z\u00a0tym zgadza si\u0119 angloj\u0119zyczna Biblia \u015awiadk\u00f3w Jehowy z\u00a0przypisami, wydana w\u00a0roku 1984 (patrz tam\u017ce przypis do Tt 1:12). Por.\u00a0te\u017c ang.\u00a0Stra\u017cnic\u0119<\/em>\u00a0z\u00a015 stycznia 1982 roku (str. 4), oraz\u00a0ang.\u00a0Stra\u017cnic\u0119<\/em>\u00a0z\u00a015 maja 1989 (str. 31), kt\u00f3ra nazywa Epimenidesa \u201eprorokiem lub\u00a0m\u00f3wc\u0105<\/em>\u201d (\u201eprophet or spokesman<\/em>\u201d).
\n3) W\u00a01 Kor. 15:33 Pawe\u0142 cytuje Meandra (por. przypis w\u00a0BT do 1 Kor 15:33).
\n4) Imi\u0119 kananejskiego bo\u017cka El zosta\u0142o wprowadzone do Biblii na okre\u015blenie Boga Jahwe (o szczeg\u00f3\u0142ach kananejskiego kultu El por.\u00a0Encyklopedia biblijna<\/em>, Vocatio, Warszawa 1999, str. 249-250). Nic dziwnego, skoro izraelici tak d\u0142ugo obcowali ze \u015bwiatem poj\u0119\u0107 religijnych z\u00a0kt\u00f3rym si\u0119 zetkn\u0119li w\u00a0ziemi Kanan, do kt\u00f3rej przyszed\u0142 ju\u017c Abraham (Rdz 12:5; 13:12) i\u00a0osiedli\u0142 si\u0119 tam (Rdz 16:3; 17:8; 24:3,37). Ziemia ta po wyj\u015bciu z\u00a0niewoli egipskiej sta\u0142a si\u0119 na powr\u00f3t siedzib\u0105 izraelit\u00f3w (Joz 14:1). Ale\u00a0nie tylko na zbie\u017cno\u015bci nazwy biblijnego Ela z\u00a0Elem kananejskim si\u0119 ko\u0144czy. R\u00f3wnie\u017c literacka symbolika poga\u0144ska stosowana przez kananejczyk\u00f3w wobec Ela by\u0142a przej\u0119ta i\u00a0zastosowana w\u00a0Biblii. Na przyk\u0142ad, jak podaje zacytowana przed chwil\u0105\u00a0Encyklopedia<\/em>\u00a0Vocatio (str. 249), symbolem Ela w\u00a0tekstach ugaryckich by\u0142 byk. Z\u00a0tym, \u017ce\u00a0Ela okre\u015blano w\u00a0tekstach z\u00a0Ras Szamra terminem \u201eojciec byk\u201d zgadzaj\u0105 si\u0119 te\u017c publikacje \u015awiadk\u00f3w Jehowy (Insight on the Scriptures<\/em>, vol. 1, str. 976). Zauwa\u017cmy, \u017ce\u00a0r\u00f3wnie\u017c i\u00a0Jahwe w\u00a0Biblii jest okre\u015blony nie tylko terminem El, ale\u00a0nawet jak ugarycki El jest on w\u00a0Biblii przyr\u00f3wnany do rogatego byd\u0142a (por. Lb 23:22). Warto tu te\u017c na tym miejscu przytoczy\u0107 wyniki bada\u0144 wielkiego religioznawcy jakim by\u0142 Mircea Eliade, kt\u00f3ry charakteryzuj\u0105c t\u0142o religijne dawnej Mezopotamii pisa\u0142: \u201eOd najdawniejszej staro\u017cytno\u015bci charakterystycznym atrybutem istot boskich by\u0142a rogata tiara. Jak we wszystkich krajach Bliskiego Wschodu Sumer dziedziczy\u0142 nieprzerwanie od epoki neolitu symbolik\u0119 byka. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, modalno\u015b\u0107 bosk\u0105 okre\u015blano tam jako\u00a0<\/em>moc i\u00a0\u201etranscendencj\u0119\u201d przestrzeni, np.\u00a0burzliwe niebo pe\u0142ne g\u0142os\u00f3w gromu (grzmot upodobniano do ryku byka)<\/em>\u201d (M Eliade,\u00a0Historia wierze\u0144.<\/em>…, t. 1, str. 39). Ale\u00a0to\u00a0dopiero pocz\u0105tek podobie\u0144stw. Inne podobie\u0144stwa s\u0105 jeszcze bardziej jednoznaczne. Tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce\u00a0biblijne okre\u015blenia Boga, takie jak \u2018el eljon\u2019 B\u00f3g najwy\u017cszy (Rdz 14:18), B\u00f3g widzenia (Rdz 16:13), czy\u00a0\u2018el szaddaj\u2019 B\u00f3g stepu (Rdz 17:1) s\u0105 okre\u015bleniami jakie kananejczycy stosowali przed Moj\u017ceszem w\u0142a\u015bnie wobec swego boga El (por. Juliusz Synowiec,\u00a0Moj\u017cesz i\u00a0jego religia<\/em>, Krak\u00f3w 1996, str. 73). R\u00f3wnie\u017c okre\u015blenie B\u00f3g Betelu jest okre\u015bleniem \u017cywcem zapo\u017cyczonym z\u00a0terminologii kananejskiej stosowanej wobec Ela (por. J. Synowiec,\u00a0Pi\u0119cioksi\u0105g<\/em>, Krak\u00f3w 2000, str. 316). Ugaryckie teksty wspominaj\u0105 o\u00a0siwej brodzie El i\u00a0jego s\u0119dziwym stanie (por.\u00a0Encyklopedia<\/em>…, Vocatio, str. 249). Biblia prawdopodobnie inspirowa\u0142a si\u0119 tym obrazem w\u00a0Dn 7:9-14. W\u00a0kananejskim kulcie El by\u0142 okre\u015blany jako zasiadaj\u0105cy po\u015br\u00f3d dworu niebieskiego (por. Ps 29:1, por.\u00a0te\u017c Ps 89:7) oraz\u00a0zgromadzenia bog\u00f3w (identycznie Biblia o\u00a0Jahwe, patrz Ps 82:1; 97:9). W\u00a0ko\u0144cu sam El jest okre\u015blany jako\u00a0b\u00f3g burzy<\/em>\u00a0(por. J Synowiec,\u00a0Moj\u017cesz\u2026,<\/em>\u00a0str. 73) co przypomina okre\u015blenia teofanii Jahwe (por. Wj 19:16,19; 20:18). Ta uderzaj\u0105ca zbie\u017cno\u015b\u0107 a\u017c tylu okre\u015ble\u0144 kultu poga\u0144skiego boga Ela i\u00a0okre\u015ble\u0144 stosowanych przez Biblie wobec Jahwe nie mo\u017ce by\u0107 przypadkowa. Wida\u0107, \u017ce\u00a0\u017bydzi przy opisie swego kultu Jahwe czerpali bardzo wyra\u017anie ze \u015bwiata symboli istniej\u0105cych w\u00a0poga\u0144skim kulcie. B\u00f3g im za z\u0142e tego nie mia\u0142. Ciekawe co na to\u00a0\u015awiadkowie Jehowy tak gorliwie doszukuj\u0105cy si\u0119 podobie\u0144stw element\u00f3w symboliki chrze\u015bcija\u0144skiej z\u00a0poga\u0144stwem?
\n5) Imiona postaci biblijnych, czcicieli Jahwe, czasem s\u0105 zwi\u0105zane bezpo\u015brednio z\u00a0kultem poga\u0144skim. Tak jest w\u00a0przypadku imienia Milka ze Starego Testamentu (por. Rdz 11:29), kt\u00f3re jest imieniem poga\u0144skiej bogini, c\u00f3rki Sina (por. Juliusz Synowiec,\u00a0Patriarchowie Izraela i\u00a0ich religia<\/em>, Krak\u00f3w 1995, str. 71). B\u00f3g mimo tego poga\u0144skiego zapo\u017cyczenia nie ka\u017ce jednak nigdzie zmieni\u0107 jej tego imienia. Tak\u017ce autor biblijny nie widzia\u0142 nic niestosownego w\u00a0wymienianiu tego imienia. Imi\u0119 Milka nosi\u0142a r\u00f3wnie\u017c w\u00a0czasach Mojzesza c\u00f3rka Selofchada (Lb 26:33; 27:1; 36:11, por.\u00a0Joz 17:3).
\n6) Ewidentnie poga\u0144skie by\u0142o te\u017c imi\u0119 \u017cony biblijnego J\u00f3zefa \u2013 Asenat (Rdz 41:45). To\u00a0imi\u0119 egipskie, kt\u00f3re oznacza: \u201eOby nale\u017ca\u0142a do Neit<\/em>\u201d. Neit to\u00a0poga\u0144ska bogini s\u0142o\u0144ca, a\u00a0tak\u017ce bogini miasta Sais (por. J Synowiec, j.w., str. 99 i\u00a0tam\u017ce przypis). Jak wida\u0107 autor biblijny nie mia\u0142 mimo to\u00a0obiekcji aby to\u00a0imi\u0119 umie\u015bci\u0107 w\u00a0Pi\u015bmie, tak\u017ce Jahwe nie mia\u0142 pretensji do Jakuba o\u00a0to, \u017ce\u00a0poj\u0105\u0142 \u017con\u0119 o\u00a0takim imieniu. Jahwe nigdy nie nakaza\u0142 zmienia\u0107 tego imienia jego \u017conie. Wida\u0107, \u017ce\u00a0B\u00f3g nie ma nic przeciwko zewn\u0119trznym elementom jakiej\u015b formy, nawet je\u015bli maj\u0105 one konotacje poga\u0144skie.
\n7) Wida\u0107 to\u00a0r\u00f3wnie\u017c w\u00a0przypadku imienia poga\u0144skiego bo\u017cka Tammuza (por. Ez 8:14), kt\u00f3rego imieniem izraelici nazwali jeden ze swych miesi\u0119cy. Przyznaje to\u00a0nawet ksi\u0105\u017cka \u015awiadk\u00f3w Jehowy pt.\u00a0Ca\u0142e Pismo jest natchnione przez Boga i\u00a0po\u017cyteczne<\/em>\u00a0(str. 281 tabela). B\u00f3g nigdy wobec takiego zapo\u017cyczenia nie protestowa\u0142.
\n8) Jedynym miejscem w\u00a0kt\u00f3rym Biblia m\u00f3wi o\u00a0trumnie jest Rdz 50:26. Pochowano w\u00a0niej patriarch\u0119 J\u00f3zefa. W\u00a0staro\u017cytnym Egipcie w\u0142o\u017cenie do trumny mia\u0142o to\u00a0wymiar religijny i\u00a0by\u0142o zwyczajem charakterystycznym dla obrz\u0119dowo\u015bci poga\u0144skiej. \u201eNale\u017cy zapami\u0119ta\u0107, \u017ce\u00a0w\u0142o\u017cenie zmar\u0142ego do trumny oznacza\u0142o z\u0142o\u017cenie go w\u00a0ramionach jego matki, niebia\u0144skiej bogini Nut: >>Jeste\u015b dany matce Nut pod jej imieniem Trumny (Pir. 616)<<<\/em>\u201d (M. Eliade,\u00a0Historia wierze\u0144<\/em>…, t. 1, str. 66, przypis). W\u00a0staro\u017cytnej Palestynie trumna nie by\u0142a znana (por. J Synowiec,\u00a0Patriarchowie\u2026,<\/em>\u00a0str. 105). Mimo i\u017c zwyczaj chowania w\u00a0trumnie mia\u0142 wyra\u017ane zabarwienie religijno poga\u0144skie w\u00a0Egipcie, to\u00a0jednak autor biblijny nie widzi nic z\u0142ego w\u00a0tym, \u017ce\u00a0J\u00f3zefa pochowano w\u00a0trumnie. Warto tu nadmieni\u0107, \u017ce\u00a0dzi\u015b \u015awiadkowie Jehowy r\u00f3wnie\u017c chowaj\u0105 siebie w\u00a0trumnach (por. cho\u0107by opis pogrzebu jednego z\u00a0w\u0119gierskich \u015awiadk\u00f3w Jehowy w\u00a0Stra\u017cnicy<\/em>\u00a0z\u00a015 lipca 1993, str. 10).
\n9) Gedeon jest nazwany w\u00a0Biblii imieniem Jerubbal (Sdz 6:32), co znaczy \u201eBaal zwyci\u0119\u017ca\u201d (M. Eliade, j.w., str. 120). Imi\u0119 poga\u0144skiego Baala zosta\u0142o przez izraelit\u00f3w przej\u0119te na okre\u015blenie \u201ePana\u201d (j.w.). Jeden z\u00a0lewit\u00f3w w\u00a0Biblii nosi\u0142 imi\u0119 Meribbaal (2 Sm 4:4), co znaczy \u201eBaal jest obro\u0144c\u0105\u201d, lub\u00a0\u201ebohater Baala\u201d (por.\u00a0Encyklopedia biblijna<\/em>, Vocatio, Warszawa 1999, str. 737). Podobne imi\u0119 nosi\u0142 Baal chanan (1 Krn 27:28), lokalny nadzorca oliwek i\u00a0sykomor za panowania Dawida (j.w., str. 76). Baala nazywano w\u00a0tekstach \u201eje\u017ad\u017acem na ob\u0142okach\u201d, czyli\u00a0tak samo jak Jahwe (Ps 68:5). Czy\u00a0\u015awiadkom Jehowy doszukuj\u0105cym si\u0119 w\u00a0symbolice chrze\u015bcija\u0144skiej wszelkiego podobie\u0144stwa do symboliki poga\u0144skiej, to\u00a0nie przeszkadza?
\n10) Biblijny motyw Lewiatana walcz\u0105cego na morzu z\u00a0Bogiem (por. Ps 74:13-14) jest obrazem nawi\u0105zuj\u0105cym do mitologii ugaryckiej, w\u00a0kt\u00f3rej Lewiatan, potw\u00f3r morski walczy\u0142 z\u00a0Baalem (por.\u00a0Encyklopedia\u2026,<\/em>\u00a0Vocatio, str. 668-669).
\n11) W\u00a0Ap. 17:3 Jan nawi\u0105zuje do motywu mitologii rzymskiej o\u00a0bogini Roma, kt\u00f3ra dosiada bestii (por. przypis w\u00a0Biblii Tysi\u0105clecia do Ap. 17:3).
\nWielo\u015b\u0107 motyw\u00f3w i\u00a0zapo\u017cycze\u0144 poga\u0144skich jest wi\u0119c w\u00a0Biblii oczywista i\u00a0nie mniej widoczna jak w\u00a0chrze\u015bcija\u0144stwie, kt\u00f3re \u015awiadkowie Jehowy za takie same zapo\u017cyczenia krytykuj\u0105. Jednak zapo\u017cyczenia poga\u0144skie w\u00a0Biblii s\u0105 przez nich pomijanie milczeniem, jakby ich nie by\u0142o. Nic dziwnego, \u017ce\u00a0unikaj\u0105 tego tematu jak ognia nie informuj\u0105c laik\u00f3w s\u0142abo znaj\u0105cych Bibli\u0119, \u017ce\u00a0tak jest. To\u00a0taki rodzaj pewnej swoistej doktrynalnej cenzury u\u00a0\u015awiadk\u00f3w Jehowy, polegaj\u0105cej na tym, \u017ce\u00a0celowo przedstawia si\u0119 pewne zagadnienia w\u00a0niepe\u0142nym \u015bwietle, aby w\u00a0tym celu uzyska\u0107 partykularne korzy\u015bci. Nic dziwnego \u017ce\u00a0nie m\u00f3wi\u0105 oni wszystkiego, bo to\u00a0rzecz jasna wytr\u0105ci\u0142o by \u015awiadkom Jehowy ich argumenty przeciw chrze\u015bcija\u0144stwu oraz\u00a0o\u015bmieszy\u0142o by ich, stawiaj\u0105c ich na kompromituj\u0105cej pozycji bycia niekonsekwentnym.
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Podsumowanie<\/em><\/strong>
\nMotywy poga\u0144skie, czy\u00a0przypadkowe zbie\u017cno\u015bci nauk chrze\u015bcija\u0144stwa z\u00a0jakimi\u015b naukami obecnymi w\u00a0innych religiach nie dowodz\u0105 niczego z\u0142ego, jak chc\u0105 \u015awiadkowie Jehowy. S\u0105 to\u00a0podobie\u0144stwa czysto zewn\u0119trzne, nie wyst\u0119puje tu uto\u017csamienie si\u0119 charakteru i\u00a0istoty zbie\u017cnych zjawisk. Nawet je\u015bli uto\u017csamienie takich zjawisk nast\u0119puje na p\u0142aszczy\u017anie istotowej, to\u00a0jest to\u00a0efekt przypadku. Jak widzieli\u015bmy w\u00a0powy\u017cszym por\u00f3wnaniu tak\u017ce i\u00a0wiele motyw\u00f3w biblijnych znajduje swoje paralele w\u00a0religiach i\u00a0mitach poga\u0144skich spo\u0142eczno\u015bci ca\u0142ego \u015bwiata, jednak \u015awiadkowie Jehowy z\u00a0tego powodu poda\u0144 biblijnych nie odrzucaj\u0105. Ich pretensje s\u0105 wi\u0119c nieuzasadnione, b\u0119d\u0105c efektem zbyt w\u0105skiego spojrzenia na zjawisko. Spojrzenie takie jest celowym uproszczeniem zjawisk religijnych, uproszczeniem obliczonym nie na powiedzenie ludziom ca\u0142ej prawdy, a\u00a0tylko na wywo\u0142anie emocji przez powodowanie przykrych skojarze\u0144.
\nJan Lewandowski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"