{"id":1906,"date":"2018-05-15T18:14:15","date_gmt":"2018-05-15T16:14:15","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1906"},"modified":"2018-05-15T18:14:15","modified_gmt":"2018-05-15T16:14:15","slug":"czy-brak-rodzajnika-w-j-11-przeczy-boskosci-jezusa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/czy-brak-rodzajnika-w-j-11-przeczy-boskosci-jezusa\/","title":{"rendered":"Czy brak rodzajnika w J 1,1 przeczy bosko\u015bci Jezusa?"},"content":{"rendered":"
\n
\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\u00a0\u015awiadkowie Jehowy (dalej: \u015aJ) uwa\u017caj\u0105, \u017ce brak rodzajnika greckiego (<\/span>ho<\/em>) w J 1,1 przeczy mo\u017cliwo\u015bci nazwania Jezusa Bogiem w takim sensie, w jakim nazywa si\u0119 Bogiem Boga Ojca. \u015aJ uwa\u017caj\u0105, \u017ce Pismo stosuje tu jakie\u015b rzekome rozr\u00f3\u017cnienie, jak\u0105\u015b niby \u201ezasad\u0119\u201d, pod\u0142ug kt\u00f3rej jedynego prawdziwego Boga okre\u015bla si\u0119 w Pi\u015bmie zawsze mianem \u201eB\u00f3g\u201d z rodzajnikiem poprzedzaj\u0105cym to s\u0142owo w greckim oryginale, natomiast bog\u00f3w nieprawdziwych (czy takich \u201enie do ko\u0144ca prawdziwych\u201d bog\u00f3w, jakim jest dla \u015aJ np. Jezus) okre\u015bla si\u0119 ju\u017c w Pi\u015bmie mianem \u201eb\u00f3g\u201d bez rodzajnika poprzedzaj\u0105cego to s\u0142owo w greckim oryginale, aby pono\u0107 \u201ezaznaczy\u0107\u201d, \u017ce nie chodzi tu ju\u017c o takiego Boga jak B\u00f3g prawdziwy (Jahwe, czy Jehowa). Potwierdzeniem tej tezy ma by\u0107 w\u0142a\u015bnie J 1,1, gdzie B\u00f3g Ojciec jest okre\u015blony mianem \u201eB\u00f3g\u201d z rodzajnikiem poprzedzaj\u0105cym to s\u0142owo w greckim oryginale, za\u015b Jezus jest tam okre\u015blony w\u0142a\u015bnie za pomoc\u0105 s\u0142owa \u201eB\u00f3g\u201d bez rodzajnika w greckim oryginale (dlatego \u015aJ pisz\u0105 s\u0142owo \u201eb\u00f3g\u201d przez ma\u0142e b w swej Biblii, gdy odnosi si\u0119 ono w J 1,1 do Jezusa). Z pozoru argumentacja ta wydaje si\u0119 zgrabna, \u201esensowna\u201d, \u201epotwierdzaj\u0105ca\u201d antytrynitarne przekonania \u015aJ co do Jezusa, ale jak zobaczymy jest ona o tyle b\u0142\u0119dna, co z\u0142udnie trafna i s\u0142uszna w swej prostocie. Niniejszy traktat stawia sobie za cel obalenie tego fa\u0142szywego mitu lansowanego przez Towarzystwo Stra\u017cnica w oparciu o analiz\u0119 tekst\u00f3w z greckiego Starego Testamentu (<\/span>Septuaginta<\/em>\u00a0\u2013 LXX). Tekst ten powsta\u0142 nied\u0142ugo przed Nowym Testamentem a nast\u0119pnie by\u0142 kopiowany w czasach Jezusa i po nim, co sprawia, \u017ce jest on dla nas miarodajnym \u015bwiadectwem tego jak stosowano zasady gramatyczne w grece biblijnej w czasach, gdy powstawa\u0142a Ewangelia Jana i interesuj\u0105cy nas fragment J 1,1<\/span>1<\/a><\/sup>. Jak udowodni\u0119, istniej\u0105 fragmenty w tek\u015bcie greckim Biblii Starego Testamentu, kt\u00f3re nie tylko\u00a0<\/span>nie stawiaj\u0105 rodzajnika przed s\u0142owem \u201eB\u00f3g\u201d odnosz\u0105cym si\u0119 do Boga Jahwe<\/em>, ale istniej\u0105 nawet wersety, kt\u00f3re\u00a0<\/span>wymieniaj\u0105c w jednym rz\u0119dzie Boga Jahwe i bog\u00f3w fa\u0142szywych stawiaj\u0105 rodzajnik przed s\u0142owem \u201eb\u00f3g\u201d odnosz\u0105cym si\u0119 do bog\u00f3w fa\u0142szywych<\/em>,\u00a0<\/span>nie stawiaj\u0105 natomiast rodzajnika przed s\u0142owem \u201eB\u00f3g\u201d odnosz\u0105cym si\u0119 do Boga prawdziwego<\/em>. Takie wersy ostatecznie obalaj\u0105 powy\u017csz\u0105 tez\u0119 \u015aJ, pod\u0142ug kt\u00f3rej brak lub obecno\u015b\u0107 rodzajnika w J 1,1 przed s\u0142owem \u201eB\u00f3g\u201d odnoszonym w tym wersie do Boga Ojca i Syna ma dowodzi\u0107 jakiego\u015b rozr\u00f3\u017cnienia w hierarchii bosko\u015bci u tych Os\u00f3b, czy wr\u0119cz degradacji Boga Syna w stosunku do Boga Ojca pod wzgl\u0119dem bosko\u015bci. Warto nadmieni\u0107, \u017ce we wszystkich tych miejscach polska Biblia \u015aJ z 1997 roku tak\u017ce wstawia s\u0142owo \u201eB\u00f3g\u201d z du\u017cej litery. Jak wida\u0107, dla \u015aJ to nie jakie\u015b rzekome \u201eobiektywne wzgl\u0119dy gramatyczne\u201d decyduj\u0105, czy pisa\u0107 to s\u0142owo z du\u017cej lub ma\u0142ej litery, lecz zwyk\u0142e uprzedzenie doktrynalne i wcze\u015bniej przyj\u0119ty pogl\u0105d na temat bosko\u015bci Jezusa odgrywaj\u0105 tu tak naprawd\u0119 decyduj\u0105c\u0105 rol\u0119. Nadmieniam, \u017ce w poni\u017cszych przyk\u0142adach b\u0119d\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 do przyk\u0142ad\u00f3w u\u017cycia s\u0142owa\u00a0<\/span>theos<\/em>\u00a0bez rodzajnika w\u00a0<\/span>nominativie<\/em>\u00a0(mianowniku). Jest to odpowied\u017a na najnowszy wymys\u0142 antytryniatrzy, kt\u00f3rzy przygniecieni faktem istnienia w Biblii tekst\u00f3w, gdzie s\u0142owo\u00a0<\/span>theos<\/em>\u00a0bez rodzajnika odnosi si\u0119 do Boga Jehowy, twierdz\u0105, \u017ce kiedy s\u0142owo\u00a0<\/span>theos<\/em>\u00a0odnosi si\u0119 do Jezusa w J 1,1 to zwyczajowo powinno ono posiada\u0107 rodzajnik okre\u015blony, poniewa\u017c jest w\u00a0<\/span>nominativie<\/em>, nie ma natomiast wymogu, aby s\u0142owo\u00a0<\/span>theos<\/em>\u00a0b\u0119d\u0105ce w innym przypadku gramatycznym (np. w\u00a0<\/span>genetivie<\/em>) posiada\u0142o rodzajnik okre\u015blony. Dlatego, ich zdaniem, odpowiednio odmienione s\u0142owo\u00a0<\/span>theos<\/em>\u00a0bez rodzajnika mo\u017ce odnosi\u0107 si\u0119 w Biblii do Boga Ojca, gdy jest w innym przypadku gramatycznym ni\u017c mianownik, nie degraduj\u0105c jednocze\u015bnie Jego bosko\u015bci. Rzecznikiem takiego niedorzecznego pomys\u0142u jest niejaki Jason BeDuhn, ulubiony grecysta \u015aJ i innych antytrynitarzy.<\/span><\/div>\n
\n

\n

W niniejszym traktacie nie b\u0119d\u0119 si\u0119 ju\u017c skupia\u0142 na wspomnianych fragmentach z Nowego Testamentu (\u0141k 20,38; Mk 12,27; J 1,6.18; 8,54; 1 Kor 8,4.6; 2 Kor 1,21; 5,19; Gal 2,6; 6,7; Ef 4,6; Flp 2,13; 1 Tm 2,5; 4,4; 1 Tes 2,5; 2 Tes 2,16; Tt 1,1; Hbr 3,4; 1 P 5,5; Ap 21,7), w kt\u00f3rych rodzajnik grecki nie wyst\u0119puje przed (odpowiednio odmienionym) s\u0142owem\u00a0theos<\/em>\u00a0odniesionym do Boga Ojca, poniewa\u017c takie przypadki by\u0142y ju\u017c sygnalizowane i s\u0105 raczej znane. Niniejsza rozprawka stawia sobie za cel wniesienie nowych danych do wci\u0105\u017c nie do ko\u0144ca wyczerpanego zagadnienia, dlatego skupi\u0119 si\u0119 na argumentacji opartej o tekst grecki Starego Testamentu, co \u2013 o ile wiem – b\u0119dzie pewnym\u00a0novum<\/em>\u00a0w naszej publicystyce. Wierz\u0119, \u017ce b\u0119dzie to przydatny przyczynek. Zanim jednak przejdziemy do konkretnych przyk\u0142ad\u00f3w z tekstu greckiego Biblii, przyjrzyjmy si\u0119 tytu\u0142em wprowadzenia temu jak \u015aJ ujmuj\u0105 argumentacj\u0119 odnosz\u0105c\u0105 si\u0119 do tej tematyki. Jedna ze \u201eStra\u017cnic\u201d, cytuj\u0105c pewnego autora, podaje:<\/p>\n

\n

\u201eGdyby Jan napisa\u0142: ho theos en ho logos, stosuj\u0105c rodzajnik przed obu rzeczownikami, wtedy wyra\u017anie postawi\u0142by znak r\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy logos \/S\u0142owem\/ a Bogiem. Poniewa\u017c jednak przed tym theos rodzajnik nie wyst\u0119puje, wyraz \u00f3w nabiera charakteru opisowego, staje si\u0119 bardziej przymiotnikiem ni\u017c rzeczownikiem. [\u2026] Jan nie uto\u017csamia tutaj s\u0142owa z Bogiem. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c: nie twierdzi, jakoby Jezus by\u0142 Bogiem\u201d2<\/a><\/sup>.<\/p>\n

\n

Inne publikacje \u015aJ stwierdzaj\u0105:<\/p>\n

\n

\u201eNatomiast s\u0142owo\u00a0theos<\/em>, u\u017cyte (w funkcji orzecznika rzeczownikowego) po raz drugi w ko\u0144cowej cz\u0119\u015bci wersetu z Jana 1:1, oddano w wy\u017cej przytoczonych przek\u0142adach jako >>boski<< lub >>b\u00f3g<<, a nie >>B\u00f3g<<. Dlaczego? W\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce w tym wypadku wyraz\u00a0theos<\/em>, wyst\u0119puj\u0105c w liczbie pojedynczej przed czasownikiem pe\u0142ni rol\u0119 orzecznika rzeczownikowego, i do tego w j\u0119zyku greckim nie poprzedza go rodzajnik\u00a0ho<\/em>. Taka budowa zdania w omawianym wersecie wskazuje na\u00a0charakterystyk\u0119<\/em>, czyli\u00a0cech\u0119<\/em>\u00a0podmiotu. Uwypukla ona natur\u0119 S\u0142owa (Logosa), to znaczy fakt, i\u017c by\u0142 >>bogiem<<, >>boski<<, ale nie wszechmocnym Bogiem\u201d3<\/a><\/sup>.<\/p>\n

\n

\u201eNie ma natomiast rodzajnika przed nast\u0119pnym\u00a0the-os\u2019<\/em>\u00a0w Jana 1:1. Dlatego w dos\u0142ownym t\u0142umaczeniu powinno to brzmie\u0107: >>i bogiem by\u0142 S\u0142owo<<. [\u2026] Tak wi\u0119c w Jana 1:1 uwypuklono cech\u0119 S\u0142owa, \u017ce by\u0142o >>boskie<<, >>boskiego rodzaju<<, nawet >>bogiem<<, ale nie Bogiem Wszechmocnym\u201d4<\/a><\/sup>.<\/p>\n

\n

\u201eW przytoczonych przek\u0142adach angielskich, francuskich i niemieckich u\u017cyto okre\u015ble\u0144 >>b\u00f3g<<, >>boski<< lub >>boskiego rodzaju<<, poniewa\u017c grecki wyraz theos (teos) wyst\u0119puje tutaj przed czasownikiem jako orzecznik rzeczownikowy w liczbie pojedynczej i nie poprzedza go rodzajnik. [\u2026] Natomiast do Boga, u kt\u00f3rego na pocz\u0105tku by\u0142 S\u0142owo (Logos), odnosi si\u0119 tu wyra\u017cenie ho theos (teos poprzedzone rodzajnikiem ho)\u201d5<\/a><\/sup>.<\/p>\n

\n

Takie rozumowanie jest nie tylko tworzeniem sztucznej i nieprawdziwej zasady, ale stoi ono w jawnej sprzeczno\u015bci z wieloma przyk\u0142adami wyst\u0119puj\u0105cymi w tek\u015bcie greckim Biblii. Pismo wielokrotnie bowiem stosuje s\u0142owo\u00a0theos<\/em>\u00a0bez rodzajnika w stosunku do samego Boga Jahwe, w dodatku \u00f3w\u00a0theos<\/em>\u00a0cz\u0119sto stoi w\u0142a\u015bnie przed czasownikiem. Oto przyk\u0142ady (pomijam sytuacje, w kt\u00f3rych rodzajniki nie wyst\u0119puj\u0105, gdy\u017c regu\u0142a gramatyczna G. Sharp\u2019a nie wymaga powt\u00f3rzenia rodzajnik\u00f3w w przypadku odnoszenia si\u0119 do tej samej osoby), kt\u00f3re tego dowodz\u0105: w Rdz 17,7 B\u00f3g m\u00f3wi o przymierzu, jakie chce zawrze\u0107 z Abrahamem, \u201ejako przymierze wieczne, abym by\u0142 Bogiem twoim\u201d (diatheken aionion einai sou theos<\/em>) [\u2026]. W tek\u015bcie greckim nie ma tu rodzajnika przed s\u0142owem B\u00f3g jak widzimy, mimo, i\u017c s\u0142owo B\u00f3g odnosi si\u0119 w tym wersie do Jahwe.<\/p>\n

\n

W Rdz 17,8 Jahwe m\u00f3wi: \u201e[\u2026] i b\u0119d\u0119 ich Bogiem\u201d (kai esomai autois theos<\/em>). Zn\u00f3w nie ma tu rodzajnika, mimo, i\u017c s\u0142owo B\u00f3g odnosi si\u0119 w tym wersie do Jahwe. Taka sama sytuacja zachodzi tak\u017ce w nast\u0119puj\u0105cych miejscach Septuaginty:<\/p>\n

\n

\u201eTam te\u017c wzywa\u0142 imienia Pana, Boga wiekuistego (ekei to onoma kyriou theos aionios<\/em>)\u201d (Rdz 21,33).<\/p>\n

\n

\u201eJa objawi\u0142em si\u0119 Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi jako B\u00f3g, kt\u00f3ry jest (theos hon auton<\/em>) [\u2026]\u201d (Wj 6,3).<\/p>\n

\n

\u201eI wezm\u0119 was sobie za m\u00f3j lud i b\u0119d\u0119 Bogiem waszym (esomai theos hymon<\/em>) [\u2026]\u201d (Wj 6,7).<\/p>\n

\n

\u201eB\u00f3g zbawicielem moim, b\u0119d\u0119 chwali\u0107 tego\u017c Boga (soterian houtos mou theos kai doksaso auton theos<\/em>) [\u2026]\u201d (Wj 15,2).<\/p>\n

\n

\u201eI b\u0119d\u0119 ich Bogiem (kai esomai auton theos<\/em>)\u201d (Wj 29,45).<\/p>\n

\n

\u201eBo ja jestem Pan, kt\u00f3ry was wyprowadzi\u0142 z ziemi egipskiej, abym by\u0142 waszym Bogiem\u201d (hoti ego eimi kyrios ho anagagon hymas ek ges aigyptou einai hymon theos<\/em>)\u201d (Kp\u0142 11,45; tak samo w Kp\u0142 22,33).<\/p>\n

\n

\u201e[\u2026] i b\u0119d\u0119 waszym Bogiem (kai esomai hymon theos<\/em>) [\u2026]\u201d (Kp\u0142 26,12).<\/p>\n

\n

\u201e[\u2026] abym by\u0142 ich Bogiem (tou einai auton theos<\/em>)\u201d (Kp\u0142 26,45).<\/p>\n

\n

\u201e[\u2026] abym by\u0142 waszym Bogiem (einai hymon theos<\/em>)\u201d (Lb 15,41).<\/p>\n

\n

\u201e[\u2026] i wo\u0142ali: Bo\u017ce, Bo\u017ce (kai<\/em>\u00a0eipan theos theos<\/em>) [\u2026]\u201d (Lb 16,22).<\/p>\n

\n

\u201eOn wasz\u0105 chwa\u0142\u0105, On waszym Bogiem (houtos kauhema sou kai houtos theos sou<\/em>) [\u2026]\u201d (Pwt 10,21).<\/p>\n

\n

\u201eOn b\u0119dzie waszym Bogiem (autos estai sou theos<\/em>) [\u2026]\u201d (Pwt 29,12).<\/p>\n

\n

\u201eB\u00f3g, dzie\u0142o jego prawdziwe (theos alethina ta erga<\/em>) [\u2026]\u201d (Pwt 32,4).<\/p>\n

\n

\u201e[\u2026] drogi Jego sprawiedliwe, B\u00f3g wierny (hodoi autou kriseis theos pistos<\/em>) [\u2026]\u201d (Pwt 32,4).<\/p>\n

\n

\u201eI tak poznacie, \u017ce B\u00f3g jest po\u015br\u00f3d was (en touto gnoseothe hoti theos dzon en hymin<\/em>) [\u2026]\u201d (Joz 3,10).<\/p>\n

\n

\u201eChcemy s\u0142u\u017cy\u0107 Panu, poniewa\u017c On Bogiem naszym (gar theos hymon estin<\/em>)\u201d (Joz 24,18).<\/p>\n

\n

\u201e[\u2026] bo B\u00f3g jest Bogiem \u015bwi\u0119tym i zazdrosnym (hoti theos hagios estin kai dzeolas<\/em>) [\u2026]\u201d (Joz 24,19).<\/p>\n

\n

\u201e[\u2026] bo B\u00f3g jest wszechwiedz\u0105cym Panem i B\u00f3g jest got\u00f3w dzia\u0142a\u0107 pod\u0142ug swych cel\u00f3w (hoti theos gnoseon kyrios kai theos hetoimadzon epitedeumata autou<\/em>)\u201d (1 Sm 2,3).<\/p>\n

\n

\u201e[\u2026] bo B\u00f3g b\u0119dzie z tob\u0105 (hoti theos meta sou<\/em>)\u201d (1 Sm 10,7).<\/p>\n

\n

\u201e[\u2026] i pozna ca\u0142a ziemia, \u017ce B\u00f3g jest w Izraelu (gnosetai pasa he ge hoti estin theos en Israel<\/em>)\u201d (1 Sm 17,46).<\/p>\n

\n

\u201e[\u2026] Panie, wszechmocny Bo\u017ce Izraela (kyrie pantokrator theos Israel<\/em>) [\u2026]\u201d (2 Sm 7,27).<\/p>\n

\n

\u201ePanie, Panie, wszechmocny Bo\u017ce Izraela (kyrie kyrie pantokrator theos Israel<\/em>)\u201d (1 Krn 17,24).<\/p>\n

\n

\u201eCzy jednak naprawd\u0119 zamieszka B\u00f3g z cz\u0142owiekiem na ziemi? (hoti ei alethos katoikesei theos meta anthropon epi tes ges<\/em>)\u201d (2 Krn 6,18).<\/p>\n

\n

\u201e[\u2026] a ty jeste\u015b Bogiem lito\u015bciwym (kai sy theos elehemon<\/em>) [\u2026]\u201d (Neh 9,17).<\/p>\n

\n

\u201eBo B\u00f3g \u017cywy z nim (hoti theos dzon met autou<\/em>)\u201d (Est 6,13).<\/p>\n

\n

\u201eJeste\u015b raczej Bogiem pokornych, wspomo\u017cycielem uci\u015bnionych (alla tapeinon ei theos elattonon ei Boethos antilemptor<\/em>) [\u2026]\u201d (Jdt 9,11).<\/p>\n

\n

\u201e[\u2026] poniewa\u017c sam Pan nasz i B\u00f3g jest Ojcem naszym (kathoti autos kyrios hymon kai theos autos pater hymon<\/em>) [\u2026]\u201d (Tb 13,4).<\/p>\n

\n

\u201eGdy\u017c B\u00f3g nie mi\u0142uje nieprawo\u015bci (hoti ouhi theos thelon anomian<\/em>) [\u2026]\u201d (Ps 5,5).<\/p>\n

\n

\u201eM\u00f3wi g\u0142upi w sercu swoim: nie ma Boga (eipen afron en kardia autou ouk estin theos<\/em>)\u201d (Ps 13,1; 52,2).<\/p>\n

\n

\u201ePozna\u0142em, \u017ce ty jeste\u015b Bogiem moim (egnon hoti theos mou ei sy<\/em>)\u201d (Ps 55,10).<\/p>\n

\n

\u201ePoniewa\u017c On Bogiem moim i zbawicielem moim (kai gar autos theos mou kai soter mou<\/em>) [\u2026]\u201d (Ps 61,3.7).<\/p>\n

\n

\u201eTy Bogiem moim i zbawicielem (sy theos mou kai aptilemptor tes soterias mou<\/em>)\u201d (Ps 88,27).<\/p>\n

\n

\u201eJeste\u015b Bogiem mym, chc\u0119 ci dzi\u0119kowa\u0107 Bo\u017ce m\u00f3j (theos mou ei sy kai eksomologesomai soi theos mou ei sy<\/em>) [\u2026]\u201d (Ps 117,28).<\/p>\n

\n

\u201e[\u2026] poniewa\u017c Bogiem jestem (dioti theos ego eimi<\/em>) [\u2026]\u201d (Oz 11,9).<\/p>\n

\n

\u201eCzy\u017c nie jeden B\u00f3g nas stworzy\u0142?\u00a0(ouhi theos eis ektisen hymas<\/em>)\u201d (Mal 2,10).<\/span><\/p>\n

\n

\u201eJa B\u00f3g jestem pierwszy (ego theos protos<\/em>) [\u2026]\u201d (Iz 41,4).<\/p>\n

\n

\u201eCzy jestem Bogiem tylko z bliska, m\u00f3wi Pan, czy te\u017c z daleka? (theos engidzon ego eimi legei kyrios kai ouhi theos porrothen<\/em>)\u201d (Jer 23,23).<\/p>\n

\n

\u201ePan jest Bogiem odp\u0142aty (hoti theos antapodidosin autois<\/em>)\u201d (Jer 28,56; por. Jer 51,56).<\/p>\n

\n

\u201e[\u2026] b\u0119d\u0119 ich Bogiem (kai esomai autois theos<\/em>) [\u2026]\u201d (Ez 37,27).<\/p>\n

\n

\u201eTak m\u00f3wi Pan B\u00f3g [\u2026], albowiem tak m\u00f3wi Pan B\u00f3g (tade legei kyrios theos<\/em>\u00a0[\u2026]\u00a0legei kyrios theos<\/em>)\u201d (Ez 45,9).<\/p>\n

\n

\u201e[\u2026] tak m\u00f3wi Pan B\u00f3g (legei kyrios theos<\/em>) [\u2026]\u201d (Ez 45,15.18; 46,1.16; 47,13.23; 48,29).<\/p>\n

\n

\u201eJest jednak B\u00f3g w niebie (all esti theos en ourano<\/em>) [\u2026]\u201d (Dn 2,28).<\/p>\n

\n

\u201ePoniewa\u017c jest za\u015b B\u00f3g w niebie (esti gar theos en ouranois<\/em>)\u201d (Dn 3,17).<\/p>\n

\n

Wyj\u0105tkowo ciekawe zjawisko zachodzi w tek\u015bcie greckim Ps 94,3. We fragmencie tym B\u00f3g prawdziwy jest okre\u015blony mianem \u201eB\u00f3g\u201d bez rodzajnika, za\u015b bogowie obcy s\u0105 okre\u015blani s\u0142owem \u201eb\u00f3g\u201d z rodzajnikiem: \u201eponiewa\u017c B\u00f3g jest wielkim Bogiem i Kr\u00f3lem nad wszystkimi bogami (hoti theos megas kyrios kai Basileus megas epi pantas tous theous<\/em>)\u201d. Inne ciekawe zjawisko zachodzi w Pwt 10,17, gdzie u\u017cywa si\u0119 odpowiednio odmienionego s\u0142owa\u00a0theos<\/em>\u00a0z rodzajnikiem zar\u00f3wno wobec Boga jedynego jak i wobec bo\u017ck\u00f3w poga\u0144skich: \u201e[\u2026] albowiem Pan B\u00f3g wasz jest Bogiem bog\u00f3w (gar kyrios ho theos hymon houtos theos ton theon<\/em>) [\u2026]\u201d.<\/p>\n

\n

Warto te\u017c doda\u0107, \u017ce spos\u00f3b u\u017cywania rodzajnika w tek\u015bcie greckim Starego Testamentu przed rzeczownikami nie b\u0119d\u0105cymi w\u00a0nominativie<\/em>\u00a0r\u00f3wnie\u017c cz\u0119sto przeczy istnieniu rzekomej \u201ewskaz\u00f3wki\u201d, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 gdy jaki\u015b tekst nazywa \u201eBogiem\u201d kogo\u015b innego ni\u017c B\u00f3g jedyny, to wprowadza on w ten spos\u00f3b rozr\u00f3\u017cnienie przy pomocy rodzajnik\u00f3w. Tezie tej przecz\u0105 w\u0142a\u015bnie te teksty z LXX, kt\u00f3re cho\u0107 okre\u015blaj\u0105 mianem \u201eB\u00f3g\u201d kogo\u015b innego obok Boga jedynego, to jednak konsekwentnie stosuj\u0105 rodzajniki w obu przypadkach. Oto niekt\u00f3re z tych tekst\u00f3w: Pwt 7,16,25; 12,31; 20,18; 29,17; Sdz 2,12; 6,10; 11,24; 1 Sm 6,5; 2 Krn 2,4; 32,14-15; Dn 2,47; 3,90; 11,36; Jdt 5,8; Ps 135,2. Ma\u0142o tego, podobnie jak w przypadku wy\u017cej wspomnianego Ps 94,3 istniej\u0105 w LXX r\u00f3wnie\u017c inne miejsca, gdzie bog\u00f3w obcych okre\u015bla si\u0119 za pomoc\u0105 (odpowiednio odmienionego) rzeczownika\u00a0theos<\/em>\u00a0z rodzajnikiem, Boga Izraela okre\u015bla si\u0119 natomiast za pomoc\u0105 tego samego rzeczownika bez rodzajnika. Tak jest w Joz 24,23. Zdarzaj\u0105 si\u0119 te\u017c cz\u0119sto sytuacje w tek\u015bcie greckim, gdy rodzajnika nie u\u017cywa si\u0119 przed (odpowiednio odmienionym) rzeczownikiem\u00a0theos<\/em>\u00a0ani wtedy, gdy odnosi si\u0119 on do bog\u00f3w obcych, ani wtedy, gdy odnosi si\u0119 on do Boga Izraela. Tak jest w Pwt 29,17, gdzie czytamy, \u017ce s\u0142u\u017cono nie Bogu, lecz bogom, kt\u00f3rych nie znano (kai ou theo theois ois ouk edeisan<\/em>).\u00a0<\/span>R\u00f3wnie\u017c w Ps 49,1 zar\u00f3wno B\u00f3g jedyny jak i bogowie obcy s\u0105 okre\u015bleni za pomoc\u0105 odpowiednio odmienionego\u00a0theos<\/em>\u00a0bez rodzajnika: \u201eB\u00f3g bog\u00f3w, Pan, przem\u00f3wi\u0142 (theos theon kyrios elalesen<\/em>) [\u2026]\u201d.\u00a0Tak jest te\u017c w Mdr 12,27, Ba 1,22 i Jr 22,9 (por. te\u017c 2 Krl 17,7; 2 Krn 32,19 i w NT: Gal 4,8). Jak wida\u0107, w \u017cadnym wypadku obecno\u015b\u0107 lub nieobecno\u015b\u0107 rodzajnika przed rzeczownikiem\u00a0theos<\/em>\u00a0nie mo\u017ce by\u0107 nawet wskaz\u00f3wk\u0105 za tym, czy chodzi o b\u00f3stwo prawdziwe, czy nie.<\/span><\/p>\n

\n

Innym argumentem za tym, \u017ce rodzajnik lub jego brak nie by\u0142 dla autor\u00f3w Biblii wyroczni\u0105, jest fakt pomijania go przez bardzo wielu kopist\u00f3w Biblii. Dla przyk\u0142adu prze\u015bled\u017amy dzie\u0142a kopist\u00f3w Ewangelii Mateusza.\u00a0<\/span>Kodeks Delta omija rodzajnik\u00a0ton<\/em>\u00a0przed\u00a0andra<\/em>\u00a0w Mt 1,16, cho\u0107 takie kodeksy jak P1<\/sub>, Alef, B, C, L i W zawieraj\u0105 go w tym miejscu.<\/p>\n

\n

Pierwopis kodeksu B, jego kopia, kodeks Alef, kodeks Delta, D, W, Theta, minusku\u0142a 28, 157, 597, 1292, tzw. Rodzina Ferrara 13, nie zawieraj\u0105 rodzajnika\u00a0tou<\/em>\u00a0przed\u00a0ouranou<\/em>\u00a0w Mt 11,23, za\u015b takie kodeksy jak C, N, Sigma, minusku\u0142a 1, 13, 33, 180, 205, 565, 579, 700, 892, 1071, 1243, 1424, 1505 zawieraj\u0105 go w tym samym miejscu.<\/p>\n

\n

Kodeks Delta omija rodzajnik\u00a0ten<\/em>\u00a0przed\u00a0entolen<\/em>\u00a0w Mt 15,6, natomiast takie kodeksy jak L, W, E, F, G, N, Sigma, minusku\u0142y 33, 157, 180, 205, 565, 597, 1006, 1071, 1241, 1243, 1292, 1342, 1424, 1505, majusku\u0142y 0106, 0233 i tzw. Rodzina 1 Lake\u2019a, stawiaj\u0105 go przed wspomnianym wyrazem.<\/p>\n

\n

Takie kodeksy jak H i minusku\u0142y 28 oraz 1505 nie zawieraj\u0105 rodzajnika\u00a0ho<\/em>\u00a0przed\u00a0Petros<\/em>\u00a0w Mt 17,26, natomiast takie kodeksy jak W, Delta, E, F, G, Sigma, tzw. Rodzina Ferrara 13 i minusku\u0142y 157, 180, 205, 565, 579, 597, 1006, 1010, 1071, 1241, 1243, 1292, 1342, 1424 zawieraj\u0105 go przed\u00a0Petros<\/em>\u00a0w tym miejscu.<\/p>\n

\n

W Mt 19,17 rodzajnik\u00a0tou<\/em>\u00a0i\u00a0ho<\/em>\u00a0przed s\u0142owem\u00a0agathou<\/em>\u00a0i\u00a0agathos<\/em>\u00a0jest pomini\u0119ty w takich kodeksach jak D, czy minusku\u0142y 1, 700, zamieszczaj\u0105 go natomiast w tym miejscu takie kodeksy jak Alef, odpis kodeksu B, kodeksy L i Theta.<\/p>\n

\n

Kodeks Delta omija rodzajnik\u00a0ho<\/em>\u00a0przed s\u0142owem\u00a0protos<\/em>\u00a0w Mt 21,31, zawieraj\u0105 go natomiast takie kodeksy jak pierwopis kodeksu C, kodeks W, E, F, G, H, L, Z, O, Sigma, odpisy kodeksu Alef i C, majusku\u0142a 0102, minusku\u0142y 28, 33, 157, 180, 205, 565, 579, 597, 892, 1006, 1071, 1241, 1292, 1505, korekta minusku\u0142y 1424 i tzw. Rodzina Lake\u2019a 1.<\/p>\n

\n

W Mt 27,17 kodeksy Theta, Alef, A, D, L, W, Delta, E, F, G, H, Sigma, Rodzina Ferrara 13, minusku\u0142y 33, 157, 180, 205, 565, 579, 597, 892, 1006, 1071, 1241, 1243, 1292, 1342, 1424, 1505, pewna kopia minusku\u0142y 700 i jej pierwopis omijaj\u0105 rodzajnik\u00a0ton<\/em>\u00a0przed s\u0142owem\u00a0Barabban<\/em>, natomiast takie kodeksy jak B, minusku\u0142a 1010 i Rodzina Lake\u2019a 1 zawieraj\u0105 go w tym miejscu.<\/p>\n

\n

Wyczerpuj\u0105ce opisanie w taki spos\u00f3b jak powy\u017cszy wszystkich miejsc w Nowym Testamencie, gdzie r\u0119kopisy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 wzgl\u0119dem siebie w kwestii zamieszczania rodzajnika przed konkretnymi rzeczownikami nie ma sensu, poniewa\u017c by\u0142oby to zbyt nu\u017c\u0105ce dla czytelnika (nie m\u00f3wi\u0105c o autorze) i zupe\u0142nie niepotrzebne. Dalej podaj\u0119 zatem prawie wyczerpuj\u0105c\u0105 list\u0119 samych werset\u00f3w, w przypadku kt\u00f3rych poszczeg\u00f3lne r\u0119kopisy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 wzgl\u0119dem siebie w\u0142a\u015bnie w kwestii zamieszczania rodzajnik\u00f3w przed konkretnymi rzeczownikami w tek\u015bcie greckim Nowego Testamentu: Mk 1,4; 3,7; 5,21; 6,22; 8,26; 9,45; \u0141k 1,74; 7,28; 17,35; 18,24; 19,38; J 6,23; 14,22; 16,27; 19,29; Dz 8,5; 10,33; 16,7.32; 17,3; 18,25; 20,4; 21,13; 1 Kor 2,15; 15,55; 2 Kor 4,14; 5,17; Gal 3,17.21; Ef 3,1; Flp 3,12; Kol 2,2; Hbr 9,19; Jk 1,12; 2,19; 1 P 2,19; 5,11; 2 P 1,21; 1 J 4,3; 5,20; Jud 5; Ap 5,6; 13,6; 19,12; 20,6.9.<\/p>\n

\n

Reasumuj\u0105c, istniej\u0105 fragmenty w tek\u015bcie greckim Biblii Starego Testamentu, kt\u00f3re nie tylko nie stawiaj\u0105 rodzajnika przed s\u0142owem \u201eB\u00f3g\u201d odnosz\u0105cym si\u0119 do Boga Jahwe, ale istniej\u0105 nawet wersety, kt\u00f3re wymieniaj\u0105c w jednym rz\u0119dzie Boga Jahwe i bog\u00f3w fa\u0142szywych stawiaj\u0105 rodzajnik przed s\u0142owem \u201eb\u00f3g\u201d odnosz\u0105cym si\u0119 do bog\u00f3w fa\u0142szywych, nie stawiaj\u0105 natomiast rodzajnika przed s\u0142owem \u201eB\u00f3g\u201d odnosz\u0105cym si\u0119 do Boga prawdziwego. Takie wersy ostatecznie obalaj\u0105 powy\u017csz\u0105 tez\u0119 \u015aJ, pod\u0142ug kt\u00f3rej brak lub obecno\u015b\u0107 rodzajnika w J 1,1 przed s\u0142owem \u201eB\u00f3g\u201d odnoszonym w tym wersie do Boga Ojca i Syna ma dowodzi\u0107 jakiego\u015b rozr\u00f3\u017cnienia w hierarchii bosko\u015bci u tych Os\u00f3b.<\/p>\n

\n

Jan Lewandowski<\/p>\n

 <\/p>\n

\n

\n

1<\/a>\u00a0Por.\u00a0Ca\u0142e Pismo jest natchnione przez Boga i po\u017cyteczne<\/em>, Brooklyn 1998, s. 307n.<\/p>\n<\/div>\n

\n

2<\/a>\u00a0Pytania czytelnik\u00f3w<\/em>, \u201eStra\u017cnica\u201d, rok CII, nr 1, s. 30.<\/p>\n<\/div>\n

\n

3<\/a>\u00a0Dok\u0142adna wiedza o Bogu i Jego Synu prowadzi do \u017cycia<\/em>, \u201eStra\u017cnica\u201d, rok 109 nr 17, s. 17.<\/p>\n<\/div>\n

\n

4<\/a>\u00a0Czy wierzy\u0107 w Tr\u00f3jc\u0119?<\/em>, Brooklyn 1989, s. 27.<\/p>\n<\/div>\n

\n

5<\/a>\u00a0Chrze\u015bcija\u0144skie Pisma Greckie w Przek\u0142adzie Nowego \u015awiata<\/em>, Brooklyn 1994, s. 414, w rzeczonym cytacie zastosowano transkrypcj\u0119 grecko polsk\u0105 odno\u015bnie do wyrazu\u00a0ho theos<\/em>\u00a0i\u00a0theos<\/em>; angielsk\u0105 wersj\u0119 tego tekstu mo\u017cna znale\u017a\u0107 w:\u00a0The Kingdom Interlinear Translation of the Greek Scriptures<\/em>, Brooklyn 1985, s. 1139 i\u00a0New World Translation of the Holy Scriptures with references<\/em>, Brooklyn 1984, s. 1579; podobne i cz\u0119sto wyra\u017cane pogl\u0105dy mo\u017cna te\u017c odnale\u017a\u0107 w innych publikacjach \u015aJ, por. np.\u00a0Pytania czytelnik\u00f3w<\/em>, \u201eStra\u017cnica\u201d, rok XCVIII nr 18, s. 22n;\u00a0\u201eS\u0142owo by\u0142o u Boga\u201d i kim by\u0142o S\u0142owo?<\/em>, \u201eStra\u017cnica\u201d, rok CVII nr 10, s. 23;\u00a0Pytania czytelnik\u00f3w<\/em>, \u201eStra\u017cnica\u201d, rok CIX nr 10, s. 31 przypis;\u00a0Prowadzenie rozm\u00f3w na podstawie Pism<\/em>, Brooklyn 1991, s. 381;\u00a0Is Jesus Christ God?<\/em>, \u201eAwake!\u201d, 22 marca 1972, s. 6;\u00a0Insight on the Scriptures<\/em>, tom II, Brooklyn 1988, s. 54.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
\n
<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0\u015awiadkowie Jehowy (dalej: \u015aJ) uwa\u017caj\u0105, \u017ce brak rodzajnika greckiego (ho) w J 1,1 przeczy mo\u017cliwo\u015bci nazwania Jezusa Bogiem w takim sensie, w jakim nazywa si\u0119 Bogiem Boga Ojca. \u015aJ uwa\u017caj\u0105, \u017ce Pismo stosuje tu jakie\u015b rzekome rozr\u00f3\u017cnienie, jak\u0105\u015b niby \u201ezasad\u0119\u201d,… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[976,1012,1053],"tags":[411,640,761,828,942],"class_list":["post-1906","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bostwo-chrystusa","category-jezus-chrystus","category-swiadkowie-jehowy","tag-jezus","tag-polemika","tag-straznica","tag-swiadkowie-jehowy","tag-zrodzenie-i-odwiecznosc-syna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1906","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1906"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1906\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}