\u015awiadkowie Jehowy w Stra\u017cnicy Nr 3, 1992 s.22, omawiaj\u0105c pogl\u0105dy Polikarpa, ca\u0142kowicie pomin\u0119li wspomniany powy\u017cej tekst o jego m\u0119cze\u0144stwie oraz listy Ignacego do niego, a przecie\u017c s\u0105 one zawarte w tomiku, z kt\u00f3rego cytuj\u0105 s\u0142owa Polikarpa i innych chrze\u015bcijan (patrz \u201eOjcowie Apostolscy\u201d z serii \u2018Pisma Starochrze\u015bcija\u0144skich Pisarzy\u2019 Tom XLV, t\u0142um. A. \u015awiderk\u00f3wna, Warszawa 1990). Czy\u017c nie jest to wybi\u00f3rcze traktowanie tekst\u00f3w? Tym bardziej, \u017ce tak niewiele mamy do pokazania.
\n\u015awiadkowie Jehowy zacytowali poni\u017cszy fragment z \u201eListu do Ko\u015bcio\u0142a w Filippi\u201d (wst\u0119p) Polikarpa i opatrzyli go komentarzem:
\n\u201e\u2018[mi\u0142osierdzia] i pokoju niechaj wam w pe\u0142ni u\u017cyczy B\u00f3g wszechmog\u0105cy i Zbawiciel nasz, Jezus Chrystus\u2019 Tu znowu Jezus r\u00f3\u017cni si\u0119 od Boga Wszechmocnego. Nie wchodzi w sk\u0142ad tr\u00f3jjedynego B\u00f3stwa\u201d (Stra\u017cnica Nr 3, 1992 s.22 [s\u0142owo \u2019mi\u0142osierdzia\u2019 zosta\u0142o opuszczone przez t\u0119 Stra\u017cnic\u0119]).
\nOt\u00f3\u017c wcale a\u017c tak nie r\u00f3\u017cni si\u0119 Jezus od Boga w powy\u017cszych s\u0142owach, jak wydaje si\u0119 \u015awiadkom Jehowy.
\nJe\u015bli nawet w tym fragmencie mowa jest o dw\u00f3ch osobach Bo\u017cych, a nie o jednej (Jezusie jako Bogu wszechmog\u0105cym i Zbawicielu), to samo zestawienie Ich razem ukazuje nam jeden majestat Ojca i Syna.
\nPr\u00f3cz tego i mi\u0142osierdzie i pok\u00f3j \u201ew pe\u0142ni\u201d daj\u0105 nam, jak wida\u0107, razem Ojciec i Syn. Zastosowanie s\u0142owa \u201eu\u017cyczy\u201d, a nie \u201eu\u017cycz\u0105\u201d, te\u017c wskazuje na jedno\u015b\u0107 os\u00f3b Bo\u017cych.
\nPodobnie te\u017c mo\u017cna zrozumie\u0107 fragment:
\n\u201eWesp\u00f3\u0142 z wami uradowa\u0142em si\u0119 wielce w Panu naszym Jezusie Chrystusie, \u017ce\u015bcie mieli okazj\u0119 przyj\u0105\u0107 u siebie te [\u017cywe] wizerunki (…) i odprowadzi\u0107 ich w dalsz\u0105 drog\u0119, [gdy odchodzili] sp\u0119tani \u015bwi\u0119tymi wi\u0119zami, kt\u00f3re s\u0105 diademem kr\u00f3lewskim prawdziwych wybra\u0144c\u00f3w naszego Boga i Pana\u201d (\u201eList do Ko\u015bcio\u0142a w Filippi\u201d 1:1).
\nW innych miejscach Polikarp tak\u017ce akcentuje to, \u017ce do Boga Ojca i Syna mamy mie\u0107 identyczny stosunek:
\n\u201ePodobnie i diakoni (…) s\u0105 bowiem s\u0142ugami Boga i Chrystusa, a nie ludzi\u201d (\u201eList do Ko\u015bcio\u0142a w Filippi\u201d 5:2).
\n\u201eNiech da wam On udzia\u0142 w dziedzictwie \u015bwi\u0119tych swoich, a razem z wami i nam i wszystkim ludziom, jacy tylko \u017cyj\u0105c pod niebem uwierz\u0105 w Pana naszego Jezusa Chrystusa i Jego Ojca, kt\u00f3ry wskrzesi\u0142 Go z martwych\u201d (\u201eList do Ko\u015bcio\u0142a w Filippi\u201d 12:2).
\n\u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 Bo\u017cy w Smyrnie do Ko\u015bcio\u0142a Bo\u017cego w Filomelion i do wszystkich gmin \u015bwi\u0119tego i powszechnego [katholike] Ko\u015bcio\u0142a, gdziekolwiek si\u0119 znajduj\u0105: mi\u0142osierdzie, pok\u00f3j i mi\u0142o\u015b\u0107 Boga Ojca i Pana naszego Jezusa Chrystusa niechaj b\u0119dzie udzielone wam obficie\u201d (\u201eM\u0119cze\u0144stwo \u015bw. Polikarpa\u201d wst\u0119p).
\nOto inny fragment z \u201eListu do Ko\u015bcio\u0142a w Filippi\u201d (11:2), kt\u00f3ry zacytowali \u015awiadkowie Jehowy i opatrzyli go komentarzem:
\n\u201e\u2018B\u00f3g za\u015b i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, jak te\u017c On sam, wieczny Aposto\u0142, Syn Bo\u017cy, Jezus Chrystus, niech buduje was w wierze, w prawdzie, [we wszelkiej \u0142agodno\u015bci, w cierpliwo\u015bci i umiej\u0119tno\u015bci czekania, w wytrwa\u0142o\u015bci i czysto\u015bci]\u2019. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce Polikarp (…) nie m\u00f3wi o \u2018Ojcu\u2019 i \u2018Synu\u2019 tworz\u0105cych tr\u00f3jjedyne b\u00f3stwo. Wr\u0119cz przeciwnie, pisze o \u2018Bogu i Ojcu\u2019 Jezusa, a nie po prostu o \u2018Ojcu Jezusa\u2019. Zaznacza wi\u0119c r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy Bogiem i Jezusem…\u201d (Stra\u017cnica Nr 3, 1992 s.22; s\u0142owa w nawiasie [] opuszczone przez Stra\u017cnic\u0119).
\nS\u0142owa te nie musz\u0105 mie\u0107 takiego znaczenia jak twierdz\u0105 \u015awiadkowie Jehowy. Mo\u017cna zrozumie\u0107 je nast\u0119puj\u0105co: \u201eB\u00f3g za\u015b [dla Polikarpa i dla nas] i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa…\u201d.
\nNawet je\u015bli odczytamy ten fragment, tak jakby chcieli \u015awiadkowie Jehowy, to Jezus jako cz\u0142owiek, samouni\u017cony s\u0142uga Bo\u017cy, ma nad sob\u0105 Boga. Za\u015b jako Syn Bo\u017cy jest \u201ewiecznym Aposto\u0142em\u201d (patrz powy\u017cej). Tego natomiast jako\u015b Stra\u017cnica nie komentuje.
\nPr\u00f3cz tego, jak wida\u0107, i Ojciec i Syn \u201ebuduje was w wierze, w prawdzie, we wszelkiej \u0142agodno\u015bci, w cierpliwo\u015bci i umiej\u0119tno\u015bci czekania, w wytrwa\u0142o\u015bci i czysto\u015bci\u201d, co zn\u00f3w ukazuje nam r\u00f3wn\u0105 wa\u017cno\u015b\u0107 os\u00f3b Bo\u017cych.
\nMamy te\u017c s\u0142owa, kt\u00f3re nakazuj\u0105 oddawa\u0107 cze\u015b\u0107 Chrystusowi, a to oznacza Jego Bosko\u015b\u0107:
\n\u201eJemu sk\u0142adamy ho\u0142d naszej adoracji, gdy\u017c jest Synem Bo\u017cym, m\u0119czennik\u00f3w za\u015b kochamy jako uczni\u00f3w i na\u015bladowc\u00f3w Pana…\u201d (\u201eM\u0119cze\u0144stwo \u015bw. Polikarpa\u201d 17:3).
\n\u201ePrzeczytawszy ten list po\u015blijcie go zatem braciom w miastach dalej po\u0142o\u017conych, aby i oni wielbili Pana, kt\u00f3ry powo\u0142uje wybranych spo\u015br\u00f3d s\u0142ug swoich\u201d (\u201eM\u0119cze\u0144stwo \u015bw. Polikarpa\u201d 20:1).
\n\u201eKr\u00f3lem za\u015b na wieki Pan nasz, Jezus Chrystus. Jemu chwa\u0142a, cze\u015b\u0107, majestat, tron wieczny z pokolenia na pokolenie. Amen\u201d (\u201eM\u0119cze\u0144stwo \u015bw. Polikarpa\u201d 21:1). Patrz te\u017c poni\u017cej fragment trynitarny.
\nPrzedstawiamy te\u017c s\u0142owa \u015bw. Ignacego kierowane do Polikarpa. Zapewne nauczali oni zgodnie, \u017ce Jezus jest Bogiem, odwiecznie istniej\u0105cym.
\n\u201eWyczekuj Tego, kt\u00f3ry jest ponad wszelk\u0105 zmienno\u015bci\u0105, poza czasem, niewidzialnego, kt\u00f3ry dla nas sta\u0142 si\u0119 widzialnym, niedotykalnego, nie znaj\u0105cego cierpienia, kt\u00f3ry dla nas cierpienie pozna\u0142, kt\u00f3ry dla nas zni\u00f3s\u0142 wszystko na wszelki spos\u00f3b\u201d (\u201eDo Polikarpa\u201d 3:2).
\n\u201e\u017bycz\u0119 wam, aby\u015bcie byli zawsze zdrowi w Bogu naszym Jezusie Chrystusie. Oby\u015bcie trwali w Nim w jedno\u015bci i pieczy Bo\u017cej\u201d (\u201eDo Polikarpa\u201d 8:2).
\n\u201eWielbi\u0119 Jezusa Chrystusa Boga, kt\u00f3ry uczyni\u0142 was tak m\u0105drymi\u201d (\u201eDo Ko\u015bcio\u0142a w Smyrnie\u201d 1:1).
\nNa koniec przedstawiamy teksty trynitarne ca\u0142kowicie pomini\u0119te przez publikacj\u0119 \u015awiadk\u00f3w Jehowy. Cho\u0107 pisz\u0105 oni o \u201eLi\u015bcie do Filippi\u201d, a nie o \u201eM\u0119cze\u0144stwie \u015bw. Polikarpa\u201d, to jednak warto zacytowa\u0107 ich s\u0142owa, a p\u00f3\u017aniej odczyta\u0107 fragmenty interesuj\u0105cego nas, a przemilczanego przez \u015awiadk\u00f3w Jehowy, dzie\u0142a:
\n\u201eCzy jest w tym li\u015bcie co\u015b, co by sugerowa\u0142o istnienie Tr\u00f3jcy? Nie, nie ma \u017cadnej takiej wzmianki\u201d (Stra\u017cnica Nr 3, 1992 s.22).
\nOto za\u015b s\u0142owa Polikarpa odnotowane przez jego uczni\u00f3w, w kt\u00f3rych ukazana jest r\u00f3wna cze\u015b\u0107 dla os\u00f3b Bo\u017cych:
\n\u201e[Polikarp modli\u0142 si\u0119:] \u2018Dlatego te\u017c za wszystko Ci\u0119 chwal\u0119, b\u0142ogos\u0142awi\u0119, wielbi\u0119 przez Arcykap\u0142ana wiecznego i niebieskiego, Jezusa Chrystusa Twego Syna umi\u0142owanego, przez kt\u00f3rego Tobie z Nim razem i z Duchem \u015awi\u0119tym chwa\u0142a i teraz i na przysz\u0142e wieki. Amen\u2019.\u201d (\u201eM\u0119cze\u0144stwo \u015bw. Polikarpa\u201d 14:3).
\n\u201ePodnosz\u0105c oczy ku niebu [Polikarp] powiedzia\u0142: \u2018Panie, Bo\u017ce wszechmog\u0105cy, Ojcze Twego umi\u0142owanego i b\u0142ogos\u0142awionego Syna, Jezusa Chrystusa, przez kt\u00f3rego pozwoli\u0142e\u015b nam si\u0119 pozna\u0107, Bo\u017ce anio\u0142\u00f3w i mocy, Bo\u017ce wszelkiego stworzenia i ca\u0142ego plemienia sprawiedliwych, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 w Twojej obecno\u015bci. B\u0142ogos\u0142awi\u0119 Ci\u0119, \u017ce uzna\u0142e\u015b mnie godnym tego dnia i tej godziny, kiedy to, zaliczony do Twoich m\u0119czennik\u00f3w dost\u0119puj\u0119 udzia\u0142u w kielichu Twego Chrystusa, abym m\u00f3g\u0142 te\u017c zmartwychwsta\u0107 na \u017cycie wieczne duszy i cia\u0142a w nieskazitelno\u015bci Ducha \u015awi\u0119tego\u2019.\u201d (\u201eM\u0119cze\u0144stwo \u015bw. Polikarpa\u201d 14:1-2).
\nHermas
\n\u015awiadkowie Jehowy s\u0142usznie pisz\u0105: \u201eKolejnym ojcem apostolskim by\u0142 Hermas, kt\u00f3ry pisa\u0142 w pierwszej po\u0142owie II wieku\u201d (Stra\u017cnica Nr 3, 1992 s.22). P\u00f3\u017aniej jednak zaprzeczaj\u0105c \u201ei\u017c pojmowa\u0142 Boga jako Tr\u00f3jc\u0119\u201d przytaczaj\u0105 trzy teksty, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 o dw\u00f3ch osobach Bo\u017cych, a przemilczaj\u0105 m\u00f3wi\u0105ce o trzech.
\nOt\u00f3\u017c Hermas zr\u00f3wna\u0142 pod wzgl\u0119dem majestatu Ojca, Syna i Ducha \u015aw. Nazwa\u0142 on bowiem dw\u00f3ch ostatnich \u201ewsp\u00f3dziedzicami\u201d tego co posiada B\u00f3g Ojciec, a to oznacza, \u017ce s\u0105 Oni dla nas r\u00f3wnie wa\u017cni. Musz\u0105 te\u017c posiada\u0107 Bosk\u0105 wszechmoc by wszech\u015bwiat utrzymywa\u0107 w istnieniu i nim zarz\u0105dza\u0107.
\nWyja\u015bniaj\u0105c sw\u0105 przypowie\u015b\u0107 Hermas pisa\u0142:
\n\u201eZiemia to \u015bwiat nasz, w\u0142a\u015bciciel ziemi to Ten, kto wszystko stworzy\u0142, uporz\u0105dkowa\u0142 i obdarzy\u0142 moc\u0105; syn jest Duchem \u015awi\u0119tym, a niewolnik Synem Bo\u017cym\u201d (\u201ePasterz\u201d \u2018Przypowie\u015b\u0107 pi\u0105ta\u2019 5:2).
\n\u201e(…) synowi [Duchowi \u015aw.] w\u0142a\u015bciciela [Ojca] spodoba\u0142 si\u0119 zamiar, \u017ceby niewolnik [Syn Bo\u017cy] zosta\u0142 z nim razem wsp\u00f3\u0142dziedzicem\u201d (\u201ePasterz\u201d \u2018Przypowie\u015b\u0107 pi\u0105ta\u2019 2:8).
\n\u201eDo\u015bwiadczy\u0142 was bowiem B\u00f3g i zapisa\u0142 w naszej liczbie i ca\u0142e wasze potomstwo b\u0119dzie mieszka\u0142o z Synem Bo\u017cym, gdy\u017c otrzymali\u015bcie udzia\u0142 w Jego Duchu\u201d (\u201ePasterz\u201d \u2018Przypowie\u015b\u0107 dziewi\u0105ta\u2019 24:4).
\nHermas okre\u015bla Syna Bo\u017cego jako posiadaj\u0105cego wszelk\u0105 moc, a wi\u0119c wszechmog\u0105cego:
\n\u201eWidzisz wi\u0119c, m\u00f3wi, \u017ce On jest Panem swego ludu, gdy\u017c od Ojca otrzyma\u0142 wszelk\u0105 w\u0142adz\u0119 [por. Mt 28:18]\u201d (\u201ePasterz\u201d \u2018Przypowie\u015b\u0107 pi\u0105ta\u2019 6:3).
\n\u201eImi\u0119 Syna Bo\u017cego wielkie jest, niezmierzone i ca\u0142y \u015bwiat d\u017awiga. Je\u015bli wi\u0119c ca\u0142e stworzenie utrzymywane jest [w istnieniu] przez Syna Bo\u017cego, to co powiesz o tych, kt\u00f3rych on powo\u0142a\u0142, kt\u00f3rzy nosz\u0105 Imi\u0119 Syna Bo\u017cego i post\u0119puj\u0105 wed\u0142ug Jego przykaza\u0144?\u201d (\u201ePasterz\u201d \u2018Przypowie\u015b\u0107 dziewi\u0105ta\u2019 14:5).
\nHermas nie nazywa nigdzie Syna Bo\u017cego stworzeniem, jak wydaje si\u0119 \u015awiadkom Jehowy. Odr\u00f3\u017cnia on Syna od anio\u0142\u00f3w oraz od archanio\u0142a Micha\u0142a, m\u00f3wi\u0105c o nich jako pierwszych stworzonych.
\n\u201eSyn Bo\u017cy zosta\u0142 zrodzony przed wszystkim stworzeniem, tak \u017ce by\u0142 On doradc\u0105 Ojca, gdy Ten \u015bwiat stwarza\u0142\u201d (\u201ePasterz\u201d \u2018Przypowie\u015b\u0107 dziewi\u0105ta\u2019 12:2).
\n\u015awiadkowie Jehowy zacytowali za\u015b z angloj\u0119zycznej publikacji takie oto zdanie (podobno Hermasa):
\n\u201eSyn Boga jest starszy od wszelkich swych stworze\u0144\u201d (Stra\u017cnica Nr 3, 1992 s.22).
\nHermas wskazuje, \u017ce anio\u0142owie, a nie Syn Bo\u017cy, s\u0105 pierwszymi stworzeniami Boga.
\n\u201eS\u0105 to \u015bwi\u0119ci Anio\u0142owie Boga, stworzeni jako pierwsi. Im powierzy\u0142 Pan ca\u0142e stworzenie swoje, by je rozwijali, budowali i nim rz\u0105dzili\u201d (\u201ePasterz\u201d \u2018Widzenie trzecie\u2019 4:1).
\n\u201eprzyjaciele za\u015b i doradcy to \u015bwi\u0119ci anio\u0142owie, stworzeni na samym pocz\u0105tku\u201d (\u201ePasterz\u201d \u2018Przypowie\u015b\u0107 pi\u0105ta\u2019 5:3).
\nHermas odr\u00f3\u017cnia te\u017c tych anio\u0142\u00f3w od Syna Bo\u017cego:
\n\u201e\u00f3w m\u0105\u017c pe\u0142en chwa\u0142y, powiedzia\u0142, jest Synem Bo\u017cym, a tamtych sze\u015bciu, to pe\u0142ni chwa\u0142y anio\u0142owie, kt\u00f3rzy towarzysz\u0105 Mu po prawicy i po lewicy\u201d (\u201ePasterz\u201d \u2018Przypowie\u015b\u0107 dziewi\u0105ta\u2019 12:8).
\n\u015awiadkowie Jehowy chc\u0105c koniecznie Syna Bo\u017cego uto\u017csami\u0107 z archanio\u0142em Micha\u0142em odwo\u0142ali si\u0119 do angloj\u0119zycznej ksi\u0105\u017cki (Early Christian Doctrines), kt\u00f3r\u0105 napisa\u0142 profesor J. N. D. Kelly.
\nAle nie do\u015b\u0107, \u017ce powo\u0142ali si\u0119 na star\u0105 edycj\u0119 jego dzie\u0142a z 1960 r. (by\u0142y p\u00f3\u017aniej kolejne uzupe\u0142niane i korygowane wydania z 1965, 1968 i 1977 r.), to przet\u0142umaczyli na j\u0119zyk polski jego tekst troch\u0119 inaczej ni\u017c oddaje to nasze krajowe wydanie z 1988 r. (\u201ePocz\u0105tki doktryny chrze\u015bcija\u0144skiej\u201d J. N. D. Kelly, t\u0142um. J. Mruk\u00f3wna, Warszawa).
\nCzy\u017cby \u015awiadkowie Jehowy nie wiedzieli, \u017ce w 1992 r., gdy publikowali sw\u00f3j artyku\u0142 o Hermasie, by\u0142a ju\u017c polska wersja ksi\u0105\u017cki Kellego?
\nA mo\u017ce specjalnie sami woleli t\u0142umaczy\u0107 tekst, by dokona\u0107 te\u017c korekt i opuszcze\u0144 wygodnych dla nich?
\nOto s\u0142owa zacytowane przez \u015awiadk\u00f3w Jehowy i z polskiej edycji omawianej ksi\u0105\u017cki:
\nStra\u017cnica Nr 3, 1992 s. 22
\n\u201ePocz\u0105tki doktryny chrze\u015bcija\u0144skiej\u201d J. N. D. Kelly, t\u0142um. J. Mruk\u00f3wna, Warszawa 1988
\n\u201eRaz po raz czytamy o aniele, kt\u00f3ry przewy\u017csza sze\u015bciu anio\u0142\u00f3w tworz\u0105cych duchow\u0105 rad\u0119 Bo\u017c\u0105 i kt\u00f3ry bywa okre\u015blany mianem \u2018najczcigodniejszego\u2019, \u2018\u015bwi\u0119tego\u2019 lub \u2018chwalebnego\u2019. Na imi\u0119 ma Micha\u0142. Trudno oprze\u0107 si\u0119 my\u015bli, \u017ce Hermas widzia\u0142 w nim Syna Bo\u017cego i \u017ce zr\u00f3wna\u0142 go z archanio\u0142em Micha\u0142em\u201d.
\n\u201eW kilku miejscach czytamy o aniele, kt\u00f3ry jest wy\u017cszy od sze\u015bciu anio\u0142\u00f3w tworz\u0105cych \u015bci\u015blejsz\u0105 rad\u0119 Boga i kt\u00f3remu regularnie towarzysz\u0105 takie okre\u015blenia, jak \u2018najczcigodniejszy\u2019, \u2018\u015bwi\u0119ty\u2019 i \u2018chwalebny\u2019. Anio\u0142 ten ma imi\u0119 Micha\u0142 i trudno jest unikn\u0105\u0107 konkluzji, \u017ce Hermas widzia\u0142 w nim Syna Bo\u017cego i por\u00f3wna\u0142 go z archanio\u0142em Micha\u0142em. Obaj, na przyk\u0142ad, s\u0105 obdarzeni najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0105 nad ludem Bo\u017cym; obaj sprawuj\u0105 s\u0105dy nad wierz\u0105cymi i obaj przekazuj\u0105 grzesznik\u00f3w anio\u0142owi pokuty, \u017ceby ich poprawi\u0142\u201d (s. 79).
\n\u201eWida\u0107 te\u017c (…) pr\u00f3by przedstawiania Chrystusa jako anio\u0142a wy\u017cszego rz\u0119du (…).
\nNie ma oczywi\u015bcie ani \u015bladu \u015bci\u015ble pojmowanego dogmatu o Tr\u00f3jcy\u201d.
\n\u201ewidzieli\u015bmy (…), \u017ce pr\u00f3bowano interpretowa\u0107 Chrystusa jako rodzaj najwy\u017cszego anio\u0142a; tutaj daje si\u0119 dostrzec wp\u0142yw \u017cydowskiej nauki o anio\u0142ach. Nie ma oczywi\u015bcie \u015bladu nauki o Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej w \u015bcis\u0142ym sensie, cho\u0107 b\u0119d\u0105ca w\u0142asno\u015bci\u0105 Ko\u015bcio\u0142a formu\u0142a triady zostawi\u0142a sw\u00f3j \u015blad wsz\u0119dzie\u201d (s. 80).
\n[Podkre\u015blono wyra\u017ane r\u00f3\u017cnice w t\u0142umaczeniu i istotne opuszczenia tekstu dokonane przez \u015awiadk\u00f3w Jehowy.]\nJak wida\u0107 t\u0142umaczenie i opuszczenia \u015awiadk\u00f3w Jehowy s\u0105 do\u015b\u0107 istotne i s\u0142u\u017cy\u0142y im do dostosowania s\u0142\u00f3w profesora do w\u0142asnych potrzeb.
\nJ. N. D. Kelly w polskiej edycji swej ksi\u0105\u017cki zamie\u015bci\u0142 te\u017c s\u0142owa przedmowy z wydania pi\u0105tego (angielskiego) z 1977 r. Oto fragment ich:
\n\u201ePrzygotowuj\u0105c to wydanie do druku, wprowadzi\u0142em o wiele wi\u0119cej i to znacznie obszerniejszych poprawek i zmian ni\u017c w trzech poprzednich wydaniach; w niekt\u00f3rych dzia\u0142ach napisa\u0142em w\u0142a\u015bciwie na nowo ca\u0142e paragrafy, \u017ceby uwzgl\u0119dni\u0107 \u015bwie\u017ce wyniki w nauce i zmian\u0119 moich w\u0142asnych pogl\u0105d\u00f3w\u201d (s. 5).
\nWydaje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce je\u015bli Kelly rzeczywi\u015bcie uto\u017csami\u0142 Jezusa z Micha\u0142em, komentuj\u0105c to zagadnienie, myli si\u0119 (a nie jest nieomylny co przyzna\u0142 powy\u017cej).
\nOto bowiem s\u0142owa Hermasa, kt\u00f3re wyra\u017anie odr\u00f3\u017cniaj\u0105 Syna Bo\u017cego od archanio\u0142a Micha\u0142a.
\n\u201eOwe drzewo wielkie, os\u0142aniaj\u0105ce g\u00f3ry i r\u00f3wniny i wszystk\u0105 ziemi\u0119, jest to prawo Bo\u017ce dane ca\u0142emu \u015bwiatu. A prawem tym jest Syn Bo\u017cy, g\u0142oszony a\u017c po kra\u0144ce ziemi. Ci w cieniu drzewa, to ludzie, co us\u0142yszeli g\u0142oszon\u0105 nauk\u0119 i w Niego uwierzyli. Ten Anio\u0142 wielki i pe\u0142en chwa\u0142y to Micha\u0142\u201d (\u201ePasterz\u201d \u2018Przypowie\u015b\u0107 \u00f3sma\u2019 3:2-3).
\nPowy\u017cej wskazali\u015bmy na fragmenty, gdzie Duch \u015aw. nazwany jest, wraz z Synem Bo\u017cym, \u201ewsp\u00f3dziedzicem\u201d, co wskazuje na Jego osobowo\u015b\u0107, B\u00f3stwo i r\u00f3wno\u015b\u0107 pod wzgl\u0119dem majestatu z Bogiem Ojcem, skoro dziedziczy po Nim wszystko. Nie przeszkadza Mu to jednak wype\u0142nia\u0107 roli s\u0142u\u017cebnej (patrz poni\u017cej), razem z Synem, wobec Boga (tylko to zazwyczaj akcentuj\u0105 antytrynitarze).
\nPr\u00f3cz tego Duch \u015aw. okre\u015blony jest jako Pan i osoba posiadaj\u0105ca wielk\u0105 moc. Oto s\u0142owa Hermasa:
\n\u201eJe\u015bli b\u0119dziesz cierpliwy, Duch \u015awi\u0119ty mieszkaj\u0105cy w tobie nie dozna skalenia, bo nie przys\u0142oni Go inny z\u0142y duch. A znajduj\u0105c wiele wolnego miejsca b\u0119dzie si\u0119 nim radowa\u0142 i weseli\u0142 wraz z naczyniem, w kt\u00f3rym mieszka i s\u0142u\u017cy\u0107 b\u0119dzie Bogu z wielk\u0105 rado\u015bci\u0105 maj\u0105c w sobie obfito\u015b\u0107 dobra. Je\u015bli za\u015b tylko zdarzy si\u0119 jaki\u015b wybuch gniewu, od razu Duch \u015awi\u0119ty, jako \u017ce jest delikatny, odczuwa ciasnot\u0119, brak czystej przestrzeni i stara si\u0119 to mieszkanie opu\u015bci\u0107. D\u0142awiony przez ducha z\u0142ego, nie znajduje miejsca, aby s\u0142u\u017cy\u0107 Bogu tak, jak chce, gdy\u017c jest skalany gniewem. W cierpliwo\u015bci bowiem mieszka Pan, a w gniewie szatan\u201d (\u201ePasterz\u201d \u2018Przykazanie pi\u0105te\u2019 1:2-3).
\n\u201eKiedy bowiem te wszystkie duchy mieszkaj\u0105 w jednym naczyniu, w kt\u00f3rym mieszka tak\u017ce i Duch \u015awi\u0119ty, naczynie nie mo\u017ce ich pomie\u015bci\u0107 i zaczyna si\u0119 przelewa\u0107. Duch zatem delikatny, nie przywyk\u0142y mieszka\u0107 razem z duchem z\u0142ym ani z [jego] twardo\u015bci\u0105, porzuca takiego cz\u0142owieka i szuka sobie mieszkania tam, gdzie jest \u0142agodno\u015b\u0107 i pok\u00f3j\u201d (\u201ePasterz\u201d \u2018Przykazanie pi\u0105te\u2019 2:5-6).
\n\u201eGdy cz\u0142owiek w\u0105tpi\u0105cy zaczyna co\u015b robi\u0107 i z racji w\u0105tpliwo\u015bci mu si\u0119 to nie udaje, smutek wst\u0119puje w jego serce, zasmuca Ducha \u015awi\u0119tego [por. Ef 4:30] i Go wyp\u0119dza\u201d (\u201ePasterz\u201d \u2018Przykazanie dziesi\u0105te\u2019 2:2).
\n\u201eObie wi\u0119c niemi\u0142e s\u0105 Duchowi \u015awi\u0119temu, i gniew i w\u0105tpliwo\u015b\u0107. Odrzu\u0107 zatem od siebie smutek i nie sk\u0105p miejsca mieszkaj\u0105cemu w tobie Duchowi \u015awi\u0119temu, by nie zacz\u0105\u0142 prosi\u0107 przeciwko tobie Boga i nie odst\u0105pi\u0142 od ciebie. Duch Bo\u017cy bowiem dany temu cia\u0142u nie znosi ani smutku ani ciasnoty\u201d (\u201ePasterz\u201d \u2018Przykazanie pi\u0105te\u2019 2:4-6).
\n\u201eA ty wierz Duchowi, kt\u00f3ry przychodzi od Boga i ma moc [wielk\u0105], nie ufaj za\u015b wcale duchowi z ziemi rodem i pr\u00f3\u017cnemu, gdy\u017c w nim nie ma mocy: przychodzi on od szatana\u201d (\u201ePasterz\u201d \u2018Przykazanie jedenaste\u2019 17).
\n\u201ePodobnie te\u017c pot\u0119\u017cny jest Duch Bo\u017cy, kt\u00f3ry przychodzi z wysoka. Temu wi\u0119c Duchowi ufaj, a trzymaj si\u0119 zdala od tamtego\u201d (\u201ePasterz\u201d \u2018Przykazanie jedenaste\u2019 21).
\nW\u0142odzimierz Bednarski
\nUwagi.
\nPisma wczesnochrze\u015bcija\u0144skie cytowane wed\u0142ug:
\n\u201eOjcowie Apostolscy\u201d z serii \u2018Pisma Starochrze\u015bcija\u0144skich Pisarzy\u2019 Tom XLV, t\u0142um. A. \u015awiderk\u00f3wna, Warszawa 1990;
\n\u201eTertulian. Wyb\u00f3r Pism\u201d t\u0142um. ks. W. Myszor, o. E. Stanula, ks. W. Kania, Warszawa 1970;
\n\u201eTr\u00f3jca \u015awi\u0119ta. Tertulian. Przeciw Prakseaszowi. Hipolit. Przeciw Noetosowi\u201d t\u0142um. E. Buszewicz, S. Kalinkowski, Krak\u00f3w 1997.
\nW\u0142odzimierz Bednarski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015awiadkowie Jehowy w Stra\u017cnicy Nr 3, 1992 s.22, omawiaj\u0105c pogl\u0105dy Polikarpa, ca\u0142kowicie pomin\u0119li wspomniany powy\u017cej tekst o jego m\u0119cze\u0144stwie oraz listy Ignacego do niego, a przecie\u017c s\u0105 one zawarte w tomiku, z kt\u00f3rego cytuj\u0105 s\u0142owa Polikarpa i innych chrze\u015bcijan (patrz… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[976,1012,1030,1053,1060],"tags":[144,211,270,282,362,411,438,598,641,761,828,838,942],"class_list":["post-1876","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bostwo-chrystusa","category-jezus-chrystus","category-osobowosc-i-bostwo-ducha-sw","category-swiadkowie-jehowy","category-trojca-swieta","tag-antytrynitarze","tag-bostwo","tag-didache","tag-duch-swiety","tag-hermas","tag-jezus","tag-klemens-rzymski","tag-ojciec","tag-polikarp-ze-smyrny","tag-straznica","tag-swiadkowie-jehowy","tag-syn","tag-zrodzenie-i-odwiecznosc-syna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1876","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1876"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1876\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1876"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1876"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1876"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}