{"id":1865,"date":"2018-05-08T20:50:01","date_gmt":"2018-05-08T18:50:01","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1865"},"modified":"2018-05-08T20:50:01","modified_gmt":"2018-05-08T18:50:01","slug":"nowacjan-o-trojcy-swietej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/nowacjan-o-trojcy-swietej\/","title":{"rendered":"Nowacjan o Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej"},"content":{"rendered":"<div class=\"art_head\">\n<div class=\"art_lead_info nophoto\">\n<div class=\"head_info\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"art_text\">\nNowacjan (200-258), to pisarz wczesnochrze\u015bcija\u0144ski, prawie nie wspominany przez antytrynitarzy, w zwi\u0105zku z nauk\u0105 o Tr\u00f3jcy \u015aw. Przyk\u0142adowo \u015awiadkowie Jehowy w latach 1950-2005 zaledwie 2 razy o nim napomkn\u0119li (w 1992 i 1993 r.), a przecie\u017c to on napisa\u0142 dzie\u0142o, kt\u00f3re zawiera\u0142o w tytule s\u0142owo \u201eTr\u00f3jca\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Owszem, zosta\u0142 on w 251 r. wykluczony ze spo\u0142eczno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a, gdy go wybrano antypapie\u017cem, ale wcze\u015bniej by\u0142 cenionym chrze\u015bcijaninem, kt\u00f3ry napisa\u0142 ok. 240 r. traktat \u201eO Tr\u00f3jcy\u201d. W nim mi\u0119dzy innymi polemizuje on zar\u00f3wno z tymi, kt\u00f3rzy twierdzili, \u017ce Jezus jest tylko i wy\u0142\u0105cznie cz\u0142owiekiem, jak i z tymi, kt\u00f3rzy nauczali, \u017ce Ojciec i Syn to ta sama osoba.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Om\u00f3wimy poni\u017cej nast\u0119puj\u0105ce tematy zwi\u0105zane z zawarto\u015bci\u0105 dzie\u0142a Nowacjana:<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">1) Zrodzony, a nie stworzony i odwieczny Syn Bo\u017cy<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">2) B\u00f3stwo Chrystusa.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">3) Osobowo\u015b\u0107 i B\u00f3stwo Ducha \u015awi\u0119tego.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">4) Tr\u00f3jca \u015awi\u0119ta.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" style=\"text-align: left;\" align=\"center\"><strong>Zrodzony, a nie stworzony i odwieczny Syn Bo\u017cy<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">W pi\u015bmie Nowacjana Jezus jest dziesi\u0105tki razy nazwany \u201ezrodzonym\u201d z Ojca, a ani razu \u201estworzonym\u201d, jak nauczaj\u0105 dzisiejsi antytrynitarze. Trudno tu wszystkie te fragmenty przytoczy\u0107, ale zacytujemy najistotniejsze. \u015awiadkowie Jehowy w swych cytowanych poni\u017cej publikacjach nawet nie wspomnieli o zrodzeniu Syna w nauce Nowacjana.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Oto jego nauka:<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eOn zatem, poniewa\u017c zosta\u0142 zrodzony z Ojca, jest zawsze w Ojcu. Tak za\u015b m\u00f3wi\u0119, abym dowi\u00f3d\u0142, \u017ce nie jest nienarodzony, lecz zrodzony. Ot\u00f3\u017c kto jest przed wszelkim czasem, musi by\u0107 pojmowany, \u017ce zawsze by\u0142 w Ojcu. Nie mo\u017cna bowiem przypisywa\u0107 czasu Temu, kt\u00f3ry istnieje przed czasem. On bowiem jest zawsze w Ojcu, gdy\u017c tylko wtedy Ojciec jest zawsze Ojcem\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 31:184).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eZ Niego, kiedy tak zechcia\u0142, S\u0142owo narodzi\u0142o si\u0119 jako Syn, kt\u00f3re nie jest pojmowane jako d\u017awi\u0119k uderzanego powietrza, czy ton mocnego g\u0142osu wydobywanego z wn\u0119trzno\u015bci, lecz rozpoznany w istocie poprzez moc okazan\u0105 przez Boga. Tajemnicy Jego \u015bwi\u0119tego i boskiego narodzenia nie pozna\u0142 ani aposto\u0142, ani nie poznali prorocy, ani nie pozna\u0142 anio\u0142, ani nie zrozumia\u0142o stworzenie; s\u0105 one znane jedynie Synowi, kt\u00f3ry pozna\u0142 tajemnice Ojca\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 31:183).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eJest bowiem wielkim niebezpiecze\u0144stwem, Zbawiciela rodzaju ludzkiego, Pana wszystkiego i w\u0142adc\u0119 \u015bwiata, kt\u00f3remu zosta\u0142o wszystko poddane i przyznane przez Ojca, przez kt\u00f3rego wszystko powsta\u0142o, wszystko zosta\u0142o stworzone, wszystko zosta\u0142o urz\u0105dzone, Kr\u00f3la czas\u00f3w i wszystkich wiek\u00f3w, Ksi\u0119ciu wszystkich anio\u0142\u00f3w, przed kt\u00f3rym nie istnia\u0142o nic z wyj\u0105tkiem Ojca, nazywa\u0107 jedynie cz\u0142owiekiem i odmawia\u0107 Mu w tych rzeczach Boskiego autorytetu. Ta bowiem obelga heretyk\u00f3w b\u0119dzie si\u0119 odnosi\u0142a tak\u017ce do samego Boga Ojca, je\u015bli B\u00f3g Ojciec nie m\u00f3g\u0142 zrodzi\u0107 Syna Boga\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 11:57).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eZatem go\u015bciem u Abrahama nie by\u0142 Ojciec, lecz Chrystus i wtedy nie by\u0142 ujrzany Ojciec, lecz Syn; ujrzany zosta\u0142 Chrystus. S\u0142usznie zatem Chrystus jest i Panem i Bogiem, kt\u00f3ry nie inaczej zosta\u0142 ujrzany przez Abrahama, jak tylko poniewa\u017c jako B\u00f3g S\u0142owo zosta\u0142 zrodzony z Boga Ojca przed samym Abrahamem\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 18:106).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eTeraz za\u015b kimkolwiek On jest, nie jest z siebie, poniewa\u017c nie jest niezrodzony, lecz jest z Ojca, poniewa\u017c jest zrodzony, czy to jest wi\u0119c S\u0142owo, czy to jest Moc, czy to jest Madro\u015b\u0107, czy to jest \u015awiat\u0142o, czy to jest Syn. I kimkolwiek On jest z tych przymiot\u00f3w, dop\u00f3ki nie jest sk\u0105din\u0105d, jak ju\u017c wy\u017cej powiedzieli\u015bmy, ni\u017c z Ojca, zawdzi\u0119czaj\u0105c sw\u00f3j pocz\u0105tek swemu Ojcu, nie m\u00f3g\u0142 uczyni\u0107 niezgody w bosko\u015bci przez liczb\u0119 dw\u00f3ch bog\u00f3w. On wzi\u0105\u0142 pocz\u0105tek poprzez narodzenie z Tego, kt\u00f3ry jest jedynym Bogiem\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 31:189).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eJest zatem Bogiem, lecz zrodzony w ten spos\u00f3b, aby by\u0142 Bogiem. On jest tak\u017ce Panem, lecz zrodzony w tym celu z Ojca, aby by\u0142 Panem.\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 31:191).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eO ile Pismo og\u0142asza Chrystusa tak\u017ce Bogiem, tak r\u00f3wnie\u017c owego Boga og\u0142asza cz\u0142owiekiem. (&#8230;) Albowiem nie tylko przedstawia, \u017ce On jest Synem Bo\u017cym, lecz i Synem cz\u0142owieka (&#8230;). Jak bowiem sama natura nakre\u015bli\u0142a, \u017ce nale\u017cy wierzy\u0107, i\u017c jest cz\u0142owiekiem, kto jest z cz\u0142owieka, podobnie ta sama natura nakazuje, \u017ce nale\u017cy wierzy\u0107 w Boga, kt\u00f3ry jest z Boga. Zaiste, je\u015bliby nie by\u0142 Bogiem, podczas gdy jest z Boga, ju\u017c nie b\u0119dzie cz\u0142owiekiem, chocia\u017cby by\u0142by z cz\u0142owieka\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 11:59).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Patrz te\u017c poni\u017cej podrozdzia\u0142y: \u201eSyn mniejszy od Ojca?\u201d i \u201ePierworodny wszelkiego stworzenia (Kol 1:15)\u201d w rozdziale \u201eB\u00f3stwo Chrystusa\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" style=\"text-align: left;\" align=\"center\"><strong>B\u00f3stwo Chrystusa<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">W pi\u015bmie Nowacjana jest dziesi\u0105tki tekst\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych o B\u00f3stwie Chrystusa. Trudno je tu wszystkie przytacza\u0107, jednak najwa\u017cniejsze zacytujemy, szczeg\u00f3lnie te, kt\u00f3re omawiaj\u0105 interesuj\u0105ce nas wersety biblijne. W\u0142a\u015bciwie nale\u017ca\u0142oby odes\u0142a\u0107 zainteresowanych do przestudiowania ca\u0142ego dzie\u0142a Nowacjana, kt\u00f3re zawiera 31 rozdzia\u0142\u00f3w, w wi\u0119kszo\u015bci po\u015bwi\u0119cownych om\u00f3wieniu B\u00f3stwa Chrystusa w polemice z antytrynitarzami tamtych czas\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u015awiadkowie Jehowy wymieniaj\u0105c Ireneusza (ur. 130-40), Hipolita (ur. przed 170), Orygenesa (ur. 185), Cypriana (ur. 200) i Nowacjana napisali:<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eCo prawda ten i \u00f3w pod pewnymi wzgl\u0119dami zr\u00f3wnuje Ojca z Synem, ale pod innymi uwa\u017ca Syna za istot\u0119 podporz\u0105dkowan\u0105 Bogu Ojcu\u201d (Stra\u017cnica Nr 7, 1992 s. 29).<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Szkoda, \u017ce \u201ezapomnieli\u201d oni doda\u0107, \u017ce pisarze ci odr\u00f3\u017cniaj\u0105 Bosk\u0105 i ludzk\u0105 natur\u0119 Jezusa, i \u017ce ze wzgl\u0119du na t\u0119 ostatni\u0105 Chrystus samouni\u017cony by\u0142 \u201epodporz\u0105dkowany\u201d Ojcu.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Oto s\u0142owa Nowacjana m\u00f3wi\u0105ce o ludzkiej i Boskiej naturze Chrystusa oraz fragmenty omawiaj\u0105ce poszczeg\u00f3lne teksty biblijne:<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eTa sama nauka prawdy poucza nas, aby\u015bmy wierzyli, po Ojcu, tak\u017ce w Syna Bo\u017cego, Jezusa Chrystusa, naszego Pana Boga, ale przecie\u017c Syna Bo\u017cego, tego Boga kt\u00f3ry jest Jeden i Jedyny, oczywi\u015bcie Stw\u00f3rca wszystkich rzeczy\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 9:46).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eOt\u00f3\u017c nie mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce nic przez Niego nie zosta\u0142o uczynione, gdy zauwa\u017camy, \u017ce to jest napisane, \u017ce wszystkie rzeczy zosta\u0142y uczynione przez Niego [J 1:3, Kol 1:16-17]. Zatem nie jest po wszystkich rzeczach, to znaczy nie jest tylko cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry zaistnia\u0142 po wszystkich rzeczach, lecz i Bogiem, poniewa\u017c B\u00f3g jest przed wszystkimi rzeczami. Jest zatem przed wszystkimi rzeczami, poniewa\u017c wszystko jest przez Niego, podczas gdy, je\u015bli by\u0142by tylko cz\u0142owiekiem, nic nie by\u0142oby przez Niego, albo je\u015bli wszystko by\u0142oby przez Niego, to nie by\u0142by tylko cz\u0142owiekiem&#8230;\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 13:70).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eJednak dot\u0105d heretyk wzbrania si\u0119 wypowiedzie\u0107, \u017ce Chrystus jest Bogiem, kt\u00f3rego to Boga dostrzega udowadnianego tyloma rzeczami i g\u0142osami. Je\u015bli Chrystus jest tylko cz\u0142owiekiem, w jaki spos\u00f3b przychodz\u0105c na ten \u015bwiat przyszed\u0142 do swojej w\u0142asno\u015bci [J 1:11], skoro cz\u0142owiek nie uczyni\u0142by \u017cadnego \u015bwiata? Je\u015bli Chrystus jest tylko cz\u0142owiekiem, w jaki spos\u00f3b m\u00f3wi si\u0119, \u017ce \u015bwiat zosta\u0142 uczyniony przez Niego [J 1:10], skoro \u015bwiat nie przez cz\u0142owieka zosta\u0142 ustanowiony, lecz m\u00f3wi si\u0119, \u017ce cz\u0142owiek zosta\u0142 ustanowiony po stworzeniu \u015bwiata\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 14:72).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eJe\u015bli Chrystus jest tylko cz\u0142owiekiem, w jaki spos\u00f3b \u2018rzeczy, kt\u00f3re czyni Ojciec, podobnie i czyni Syn\u2019 [J 5:19], skoro cz\u0142owiek nie mo\u017ce czyni\u0107 dzie\u0142 podobnych niebia\u0144skim czynom Boga? Je\u015bli Chrystus jest tylko cz\u0142owiekiem, w jaki spos\u00f3b \u2018jak Ojciec ma \u017cycie w sobie, tak da\u0142 Synowi mie\u0107 \u017cycie w samym sobie\u2019 [J 5:26], skoro cz\u0142owiek nie mo\u017ce mie\u0107 \u017cycia w sobie wzorem Boga Ojca, gdy\u017c nie jest chwalebny na wieki, lecz wykreowany z materii i \u015bmiertelno\u015bci?\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 14:76).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eZ tego, ci kt\u00f3rzy przypuszczaj\u0105, \u017ce Chrystus &#8211; Syn Boga i cz\u0142owieka &#8211; jest jedynie cz\u0142owiekiem, a nie Bogiem, sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 Staremu i Nowemu Testamentowi, dop\u00f3ki fa\u0142szuj\u0105 powag\u0119 i prawd\u0119 Starego i Nowego Testamentu\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 17:97).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\"><strong>\u201eJa i Ojciec jedno jeste\u015bmy\u201d J 10:30<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u015awiadkowie Jehowy w Stra\u017cnicy (jak ni\u017cej) cytuj\u0105 dwa zdania Nowacjana o J 10:30 i polecaj\u0105 nam skupi\u0107 si\u0119 na s\u0142owach \u201ejedno jeste\u015bmy\u201d, sugeruj\u0105c, \u017ce autorowi nie chodzi\u0142o o jedno\u015b\u0107 boskiej natury, lecz o \u201einn\u0105\u201d jedno\u015b\u0107. Tymczasem g\u0142\u00f3wn\u0105 my\u015bl\u0105 Nowacjana jest pokazanie heretykom, \u017ce s\u0142owo \u201ejedno\u201d, a nie \u201ejednym\u201d wskazuje, \u017ce Ojciec i Syn to nie ta sama osoba, jak uczyli niekt\u00f3rzy odst\u0119pcy.<\/p>\n<table border=\"1\" width=\"728\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<colgroup>\n<col width=\"353\" \/>\n<col width=\"354\" \/><\/colgroup>\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td width=\"353\">\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"center\"><strong>Stra\u017cnica Nr 20, 1993 s. 28-29 o J 10:30 bez podania \u017ar\u00f3d\u0142a pochodzenia cytatu z dzie\u0142a Nowacjana \u201eO Tr\u00f3jcy\u201d<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"354\">\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"center\"><strong><span style=\"color: #000000;\">Tekst, wraz z kontekstem o J 10:30 wg \u201eNowacjan,\u00a0<em>O Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej<\/em>\u201d t\u0142um. Ks. G. Ja\u015bkiewicz, Krak\u00f3w 2005, s. 85-6<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td width=\"353\">\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eNowacjan (ok. 200-258) wypowiedzia\u0142 si\u0119 na ten temat tak:<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u2018Skoro On oznajmi\u0142 \u00ab<em>jedno<\/em>\u00bb, niech wi\u0119c heretycy zrozumiej\u0105, \u017ce nie powiedzia\u0142 \u00abjednym\u00bb. Wyraz\u00a0<em>jedno<\/em>ma rodzaj nijaki, wobec czego wskazuje na jednomy\u015blno\u015b\u0107, a nie na jedno\u015b\u0107 os\u00f3b. (&#8230;) Co wi\u0119cej, kiedy On powiedzia\u0142\u00a0<em>jedno<\/em>, odnosi\u0142o si\u0119 to do zgody, do jedno\u015bci s\u0105du, do samej wi\u0119zi mi\u0142o\u015bci, gdy\u017c Ojciec i Syn faktycznie s\u0105 jedno w zgodzie, w mi\u0142o\u015bci i w przywi\u0105zaniu\u2019 (<em>De Trinitate<\/em>\u00a0[O Tr\u00f3jcy], rozdzia\u0142 27)\u201d.<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"354\">\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201ePoniewa\u017c cz\u0119sto nalegaj\u0105 na nas tym miejscem, gdzie jest napisane: \u2018Ja i Ojciec jedno jeste\u015bmy\u2019 [J 10:30] nawet i w tym ich zwyci\u0119\u017cymy w spos\u00f3b r\u00f3wnie prosty. Je\u015bli bowiem &#8211; jak uwa\u017caj\u0105 heretycy &#8211; Chrystus by\u0142 Ojcem, powinien powiedzie\u0107: \u2018Ja Ojciec jestem jedno\u2019. Ale gdy m\u00f3wi \u2018Ja\u2019, nast\u0119pnie wprowadza Ojca m\u00f3wi\u0105c: \u2018Ja i Ojciec\u2019, wyr\u00f3\u017cnia i wyodr\u0119bnia od ojcowskiego autorytetu w\u0142a\u015bciwe znaczenie swojej Osoby, to jest Syna, nie tylko dla d\u017awi\u0119ku imienia, lecz tak\u017ce ze wzgl\u0119du na porz\u0105dek udzielonej pot\u0119gi. On m\u00f3g\u0142by powiedzie\u0107: \u2018Ja, Ojciec\u2019, je\u015bli mia\u0142by na uwadze, \u017ce jest Ojcem.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Ale poniewa\u017c powiedzia\u0142 \u2018jedno\u2019, niech zrozumiej\u0105 heretycy, \u017ce nie powiedzia\u0142 \u2018jeden\u2019. Jedno\u015b\u0107 bowiem przedstawiona w spos\u00f3b neutralny ma znaczenie spo\u0142ecznej zgody, a nie oznacza jedno\u015bci osoby. (&#8230;) Nast\u0119pnie dodaje m\u00f3wi\u0105c: \u2018jeste\u015bmy\u2019, a nie \u2018jestem\u2019, aby przez to pokaza\u0107 co powiedzia\u0142: \u2018jeste\u015bmy\u2019 i \u2018Ja i Ojciec\u2019 &#8211; \u017ce s\u0105 dwiema Osobami. Poniewa\u017c m\u00f3wi \u2018jedno\u2019 odnosi do zgodno\u015bci i tego samego s\u0105du, i do tej samej wsp\u00f3lnoty mi\u0142o\u015bci, jak s\u0142usznie Ojciec i Syn s\u0105 jedno przez zgodno\u015b\u0107, mi\u0142o\u015b\u0107 i przywi\u0105zanie\u201d (\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 27:148-150).<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Ma\u0142o tego, Nowacjan w innych miejscach swego dzie\u0142a tak\u017ce omawia tekst J 10:30, ale o tym cytowana Stra\u017cnica ju\u017c milczy. Dlaczego? Ot\u00f3\u017c dlatego, bo w pozosta\u0142ych fragmentach mowa jest o Boskiej naturze Chrystusa, a wi\u0119c o Jego B\u00f3stwie! To za\u015b ju\u017c nie odpowiada \u015awiadkom Jehowy.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Oto jego s\u0142owa:<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eJe\u015bli Chrystus jest tylko cz\u0142owiekiem [jak twierdz\u0105 heretycy], kim jest skoro m\u00f3wi: \u2018Ja i Ojciec jedno jeste\u015bmy\u2019 [J 10:30]. W jaki bowiem spos\u00f3b: \u2018Ja i Ojciec jedno jeste\u015bmy\u2019 je\u015bli On nie jest Bogiem i Synem, kt\u00f3ry dlatego mo\u017ce by\u0107 nazwanym jedno, poniewa\u017c zar\u00f3wno jest z Niego, jak r\u00f3wnie\u017c jest Jego Synem i dlatego, \u017ce rodzi si\u0119 z Niego, i \u017ce jest dostrze\u017cone, \u017ce od Niego pochodzi\u0142 i przez kt\u00f3rego On jest tak\u017ce Bogiem?\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 15:87).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eco za\u015b tyczy si\u0119 Jego Bosko\u015bci, powiedzeniem \u2018Ja i Ojciec jedno jeste\u015bmy\u2019 [J 10:30] dowi\u00f3d\u0142, \u017ce jest Synem i Bogiem. Jest wobec tego Bogiem, Bogiem za\u015b w tym sensie, \u017ce jest Synem, nie Ojcem\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 15:88).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201e\u017baden z ludzi nie mo\u017ce twierdzi\u0107: \u2018Ja i Ojciec jeste\u015bmy jedno\u2019 [J 10:30], jedynie Chrystus wypowiedzia\u0142 to zdanie maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 B\u00f3stwa. W ko\u0144cu Aposto\u0142 Tomasz, pouczony wszystkimi dowodami i okoliczno\u015bciami, kt\u00f3re przemawia\u0142y za B\u00f3stwem Chrystusa m\u00f3wi, odpowiadaj\u0105c Chrystusowi: \u2018Pan m\u00f3j i B\u00f3g m\u00f3j\u2019 [J 20:28]\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 13:69).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\"><strong>B\u00f3g (J 20:28)<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eAlbo czy Chrystus nie jest te\u017c Bogiem? W jaki spos\u00f3b zatem zosta\u0142o powiedziane do Chrystusa: \u2018Pan m\u00f3j i B\u00f3g m\u00f3j\u2019 [J 20:28]?\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 30:178).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201e\u017baden z ludzi nie mo\u017ce twierdzi\u0107: \u2018Ja i Ojciec jeste\u015bmy jedno\u2019 [J 10:30], jedynie Chrystus wypowiedzia\u0142 to zdanie maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 B\u00f3stwa. W ko\u0144cu Aposto\u0142 Tomasz, pouczony wszystkimi dowodami i okoliczno\u015bciami, kt\u00f3re przemawia\u0142y za B\u00f3stwem Chrystusa m\u00f3wi, odpowiadaj\u0105c Chrystusowi: \u2018Pan m\u00f3j i B\u00f3g m\u00f3j\u2019 [J 20:28]. Poza tym Aposto\u0142 Pawe\u0142 pisze w swoim li\u015bcie: \u2018Do nich nale\u017c\u0105 ojcowie, a z nich pochodzi Chrystus wed\u0142ug cia\u0142a, kt\u00f3ry jest ponad wszystkim, B\u00f3g b\u0142ogos\u0142awiony na wieki\u2019 [Rz 9:5]. I ten sam Aposto\u0142 deklaruje, \u017ce on \u2018nie przez ludzi czy przez cz\u0142owieka, lecz przez Jezusa Chrystusa\u2019 [Ga 1:1] zosta\u0142 ustanowiony aposto\u0142em. On utrzymuje, \u017ce samej Ewangelii wyuczy\u0142 si\u0119 nie od ludzi czy dzi\u0119ki cz\u0142owiekowi, lecz przyj\u0105\u0142 od Jezusa Chrystusa [por. Ga 1:11-12], s\u0142usznie zatem Chrystus jest Bogiem\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 13:69).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eLecz poniewa\u017c tak utrzymujemy, czytamy i wierzymy, tak nie powinni\u015bmy omija\u0107 \u017cadnej cz\u0119\u015bci niebia\u0144skich pism, oczywi\u015bcie wobec tego \u017cadn\u0105 miar\u0105 nie winni\u015bmy odrzuca\u0107 tych znak\u00f3w, kt\u00f3re tak\u017ce w odniesieniu do B\u00f3stwa Chrystusa zosta\u0142y wy\u0142o\u017cone w pismach, aby\u015bmy nie byli odpowiedzialni, \u017ce sfa\u0142szowali\u015bmy ca\u0142o\u015b\u0107 \u015bwi\u0119tej wiary, \u0142amaniem autorytetu pism. I niech w to wierzymy, skoro jest rzecz\u0105 jak najwiarygodniejsz\u0105, \u017ce Jezus Chrystus, Syn Bo\u017cy jest naszym Panem i Bogiem, poniewa\u017c \u2018na pocz\u0105tku by\u0142o S\u0142owo, a S\u0142owo by\u0142o u Boga i Bogiem by\u0142o S\u0142owo. Ono by\u0142o na pocz\u0105tku u Boga. I S\u0142owo cia\u0142em si\u0119 sta\u0142o i zamieszka\u0142o w nas\u2019 [J 1:1-2, 14]. I \u2018Pan m\u00f3j i B\u00f3g m\u00f3j\u2019 [J 20:28]. Oraz: \u2018Kt\u00f3rych ojcowie i z kt\u00f3rych Chrystus wed\u0142ug cia\u0142a, kt\u00f3ry jest ponad wszystkim, B\u00f3g b\u0142ogos\u0142awiony na wieki\u2019 [Rz 9:5]\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 30:177).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\"><strong>B\u00f3g (J 1:1)<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eJe\u015bli Chrystus jest tylko cz\u0142owiekiem, w jaki spos\u00f3b m\u00f3wi: \u2018Ja od Boga wyszed\u0142em i przyby\u0142em\u2019 [J 8:42], skoro twierdzi, \u017ce cz\u0142owiek zosta\u0142 uczyniony przez Boga, a nie pochodzi od Boga? W jaki za\u015b spos\u00f3b cz\u0142owiek nie pochodzi od Boga, w taki pochodzi\u0142o S\u0142owo Bo\u017ce, o kt\u00f3rym jest powiedziane: \u2018Moje serce wyda\u0142o dobre S\u0142owo\u2019 [Ps 45:2], kt\u00f3re poniewa\u017c jest z Boga, s\u0142usznie jest u Boga [por. J 1:1] i ono poniewa\u017c nie wypowiedziane nadaremnie, s\u0142usznie czyni wszystko. \u2018Wszystko bowiem zosta\u0142o stworzone przez Niego, a bez Niego nic si\u0119 nie sta\u0142o\u2019 [J 1:3]. Ot\u00f3\u017c to S\u0142owo, przez kt\u00f3re wszystko zosta\u0142o stworzone jest Bogiem. \u2018A Bogiem &#8211; m\u00f3wi &#8211; by\u0142o S\u0142owo\u2019 [J 1:1]. B\u00f3g zatem wywi\u00f3d\u0142 si\u0119 z Boga, wobec tego S\u0142owo, kt\u00f3re zst\u0105pi\u0142o jest Bogiem, kt\u00f3re pochodzi od Boga\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 15:83).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eNie ukaza\u0142 wtedy, \u017ce by\u0142 kto\u015b inny przy Bogu &#8211; przez kt\u00f3rego te dzie\u0142a otrzyma\u0142y rozkaz aby si\u0119 sta\u0142y &#8211; jak tylko On, przez kt\u00f3rego wszystko zosta\u0142o stworzone, a bez kt\u00f3rego nic nie zosta\u0142o stworzone [J 1:3]. Ale je\u015bli On jest S\u0142owem Boga &#8211; \u2018albowiem moje serce wyda\u0142o dobre S\u0142owo\u2019 [Ps 45:2] &#8211; ukazuje, \u017ce na pocz\u0105tku by\u0142o S\u0142owo i \u017ce S\u0142owo to by\u0142o u Ojca, poza tym, \u017ce S\u0142owo by\u0142o Bogiem, \u017ce wszystko zosta\u0142o przez Niego stworzone. Jednak\u017ce to \u2018S\u0142owo sta\u0142o si\u0119 cia\u0142em i zamieszka\u0142o mi\u0119dzy nami\u2019 [J 1:14], oczywi\u015bcie Chrystus, Syn Bo\u017cy, kt\u00f3rego zar\u00f3wno i na przysz\u0142o\u015b\u0107 wyznajemy jako cz\u0142owieka w odniesieniu do cia\u0142a, jak te\u017c widzimy Go jako Bo\u017ce S\u0142owo i Boga przed za\u0142o\u017ceniem \u015bwiata. Wierzymy i utrzymujemy s\u0142usznie, \u017ce Chrystus Jezus zgodnie z nauk\u0105 Starego i Nowego Testamentu jest zar\u00f3wno Bogiem jak i cz\u0142owiekiem\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 17:95).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eLecz poniewa\u017c tak utrzymujemy, czytamy i wierzymy, tak nie powinni\u015bmy omija\u0107 \u017cadnej cz\u0119\u015bci niebia\u0144skich pism, oczywi\u015bcie wobec tego \u017cadn\u0105 miar\u0105 nie winni\u015bmy odrzuca\u0107 tych znak\u00f3w, kt\u00f3re tak\u017ce w odniesieniu do B\u00f3stwa Chrystusa zosta\u0142y wy\u0142o\u017cone w pismach, aby\u015bmy nie byli odpowiedzialni, \u017ce sfa\u0142szowali\u015bmy ca\u0142o\u015b\u0107 \u015bwi\u0119tej wiary, \u0142amaniem autorytetu pism. I niech w to wierzymy, skoro jest rzecz\u0105 jak najwiarygodniejsz\u0105, \u017ce Jezus Chrystus, Syn Bo\u017cy jest naszym Panem i Bogiem, poniewa\u017c \u2018na pocz\u0105tku by\u0142o S\u0142owo, a S\u0142owo by\u0142o u Boga i Bogiem by\u0142o S\u0142owo. Ono by\u0142o na pocz\u0105tku u Boga. I S\u0142owo cia\u0142em si\u0119 sta\u0142o i zamieszka\u0142o w nas\u2019 [J 1:1-2, 14]. I \u2018Pan m\u00f3j i B\u00f3g m\u00f3j\u2019 [J 20:28]. Oraz: \u2018Kt\u00f3rych ojcowie i z kt\u00f3rych Chrystus wed\u0142ug cia\u0142a, kt\u00f3ry jest ponad wszystkim, B\u00f3g b\u0142ogos\u0142awiony na wieki\u2019 [Rz 9:5]\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 30:177).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\"><strong>B\u00f3g b\u0142ogos\u0142awiony (Rz 9:5)<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201e\u017baden z ludzi nie mo\u017ce twierdzi\u0107: \u2018Ja i Ojciec jeste\u015bmy jedno\u2019 [J 10:30], jedynie Chrystus wypowiedzia\u0142 to zdanie maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 B\u00f3stwa. W ko\u0144cu Aposto\u0142 Tomasz, pouczony wszystkimi dowodami i okoliczno\u015bciami, kt\u00f3re przemawia\u0142y za B\u00f3stwem Chrystusa m\u00f3wi, odpowiadaj\u0105c Chrystusowi: \u2018Pan m\u00f3j i B\u00f3g m\u00f3j\u2019 [J 20:28]. Poza tym Aposto\u0142 Pawe\u0142 pisze w swoim li\u015bcie: \u2018Do nich nale\u017c\u0105 ojcowie, a z nich pochodzi Chrystus wed\u0142ug cia\u0142a, kt\u00f3ry jest ponad wszystkim, B\u00f3g b\u0142ogos\u0142awiony na wieki\u2019 [Rz 9:5]. I ten sam Aposto\u0142 deklaruje, \u017ce on \u2018nie przez ludzi czy przez cz\u0142owieka, lecz przez Jezusa Chrystusa\u2019 [Ga 1:1] zosta\u0142 ustanowiony aposto\u0142em. On utrzymuje, \u017ce samej Ewangelii wyuczy\u0142 si\u0119 nie od ludzi czy dzi\u0119ki cz\u0142owiekowi, lecz przyj\u0105\u0142 od Jezusa Chrystusa [por. Ga 1:11-12], s\u0142usznie zatem Chrystus jest Bogiem\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 13:69).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eLecz poniewa\u017c tak utrzymujemy, czytamy i wierzymy, tak nie powinni\u015bmy omija\u0107 \u017cadnej cz\u0119\u015bci niebia\u0144skich pism, oczywi\u015bcie wobec tego \u017cadn\u0105 miar\u0105 nie winni\u015bmy odrzuca\u0107 tych znak\u00f3w, kt\u00f3re tak\u017ce w odniesieniu do B\u00f3stwa Chrystusa zosta\u0142y wy\u0142o\u017cone w pismach, aby\u015bmy nie byli odpowiedzialni, \u017ce sfa\u0142szowali\u015bmy ca\u0142o\u015b\u0107 \u015bwi\u0119tej wiary, \u0142amaniem autorytetu pism. I niech w to wierzymy, skoro jest rzecz\u0105 jak najwiarygodniejsz\u0105, \u017ce Jezus Chrystus, Syn Bo\u017cy jest naszym Panem i Bogiem, poniewa\u017c \u2018na pocz\u0105tku by\u0142o S\u0142owo, a S\u0142owo by\u0142o u Boga i Bogiem by\u0142o S\u0142owo. Ono by\u0142o na pocz\u0105tku u Boga. I S\u0142owo cia\u0142em si\u0119 sta\u0142o i zamieszka\u0142o w nas\u2019 [J 1:1-2, 14]. I \u2018Pan m\u00f3j i B\u00f3g m\u00f3j\u2019 [J 20:28]. Oraz: \u2018Kt\u00f3rych ojcowie i z kt\u00f3rych Chrystus wed\u0142ug cia\u0142a, kt\u00f3ry jest ponad wszystkim, B\u00f3g b\u0142ogos\u0142awiony na wieki\u2019 [Rz 9:5]\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 30:177).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\"><strong>B\u00f3g z nami (Iz 7:14, Mt 1:23)<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eJak bowiem m\u00f3wi Izajasz: \u2018Oto Panna pocznie i porodzi Syna i nazwiecie imi\u0119 Jego Emmanuel, co si\u0119 t\u0142umaczy: \u00abB\u00f3g z nami\u00bb\u2019 [Iz 7:14, Mt 1:23], tak sam Chrystus m\u00f3wi: \u2018Oto ja jestem z wami a\u017c do sko\u0144czenia \u015bwiata\u2019 [Mt 28:20]. Wobec tego On jest Bogiem z nami, owszem, o wiele bardziej On jest te\u017c w nas. Chrystus jest z nami, zatem Jego imi\u0119 jest \u2018B\u00f3g z nami\u2019, poniewa\u017c On tak\u017ce jest z nami. Inaczej, czy\u017c nie jest On z nami? W jaki spos\u00f3b zatem m\u00f3wi, \u017ce jest z nami? On w takim razie jest z nami. Lecz poniewa\u017c jest z nami, zosta\u0142 nazwany Emmanuelem, to znaczy \u2018B\u00f3g z nami\u2019. B\u00f3g zatem poniewa\u017c jest z nami, zosta\u0142 nazwany \u2018B\u00f3g z nami\u2019.\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 12:63).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\"><strong>B\u00f3g (Ga 1:1)<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201e\u017baden z ludzi nie mo\u017ce twierdzi\u0107: \u2018Ja i Ojciec jeste\u015bmy jedno\u2019 [J 10:30], jedynie Chrystus wypowiedzia\u0142 to zdanie maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 B\u00f3stwa. W ko\u0144cu Aposto\u0142 Tomasz, pouczony wszystkimi dowodami i okoliczno\u015bciami, kt\u00f3re przemawia\u0142y za B\u00f3stwem Chrystusa m\u00f3wi, odpowiadaj\u0105c Chrystusowi: \u2018Pan m\u00f3j i B\u00f3g m\u00f3j\u2019 [J 20:28]. Poza tym Aposto\u0142 Pawe\u0142 pisze w swoim li\u015bcie: \u2018Do nich nale\u017c\u0105 ojcowie, a z nich pochodzi Chrystus wed\u0142ug cia\u0142a, kt\u00f3ry jest ponad wszystkim, B\u00f3g b\u0142ogos\u0142awiony na wieki\u2019 [Rz 9:5]. I ten sam Aposto\u0142 deklaruje, \u017ce on \u2018nie przez ludzi czy przez cz\u0142owieka, lecz przez Jezusa Chrystusa\u2019 [Ga 1:1] zosta\u0142 ustanowiony aposto\u0142em. On utrzymuje, \u017ce samej Ewangelii wyuczy\u0142 si\u0119 nie od ludzi czy dzi\u0119ki cz\u0142owiekowi, lecz przyj\u0105\u0142 od Jezusa Chrystusa [por. Ga 1:11-12], s\u0142usznie zatem Chrystus jest Bogiem\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 13:69).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\"><strong>R\u00f3wny Ojcu w postaci Bo\u017cej (Flp 2:6-11)<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eDlaczego za\u015b zdajemy si\u0119 \u015bpieszy\u0107 do innej cz\u0119\u015bci dyskusji, czy mo\u017cemy pomin\u0105\u0107 to miejsce u Aposto\u0142a: \u2018On, kt\u00f3ry by\u0142 w postaci Bo\u017cej, nie zosta\u0142 pos\u0105dzony o kradzie\u017c, aby by\u0107 na r\u00f3wni z Bogiem, lecz ogo\u0142oci\u0142 samego siebie, przyj\u0105wszy posta\u0107 s\u0142ugi, stawszy si\u0119 podobnym do ludzi, a w zewn\u0119trznym przejawie uznany za cz\u0142owieka, uni\u017cy\u0142 samego siebie stawszy si\u0119 pos\u0142usznym a\u017c do \u015bmierci &#8211; i to \u015bmierci krzy\u017cowej. Dlatego te\u017c B\u00f3g Go nad wszystko wywy\u017cszy\u0142 i da\u0142 Mu imi\u0119, kt\u00f3re jest ponad wszelkie imi\u0119, aby na imi\u0119 Jezusa zgi\u0119\u0142o si\u0119 ka\u017cde kolano istot niebieskich, ziemskich i podziemnych i aby ka\u017cdy j\u0119zyk wyzna\u0142, \u017ce Jezus jest Panem ku chwale Boga Ojca\u2019 [Flp 2:6-11]? M\u00f3wi: \u2018Gdy by\u0142 w postaci Bo\u017cej\u2019. Je\u015bli Chrystus by\u0142 tylko cz\u0142owiekiem by\u0142by okre\u015blony \u2018w obrazie Bo\u017cym\u2019 a nie \u2018w postaci Bo\u017cej\u2019. Wiemy, \u017ce cz\u0142owiek przecie\u017c zosta\u0142 uczyniony na obraz, a nie w postaci Boga [por. Rdz 1:26-27]. Kim jest zatem ten Anio\u0142, kt\u00f3ry jak powiedzieli\u015bmy, zostal uczyniony w postaci Bo\u017cej. Lecz nie czytamy o postaci Bo\u017cej w anio\u0142ach, jak tylko, \u017ce On jest osobliwy i zrodzony przed wszystkimi rzeczami, Syn Bo\u017cy, S\u0142owo Bo\u017ce, na\u015bladowca wszystkich ojcowskich dzie\u0142, w\u0142a\u015bnie i On dzia\u0142a jak Jego Ojciec [J 5:19], On jest, jak wyrazili\u015bmy, w postaci Boga Ojca. I s\u0142usznie zosta\u0142 og\u0142oszony w postaci Bo\u017cej, podczas gdy i On jest ponad wszystkim i otrzymawszy Bo\u017c\u0105 moc nad wszelkim stworzeniem jest Bogiem na wz\u00f3r Ojca. To jednak\u017ce otrzyma\u0142 On od swego Ojca, aby by\u0142 Bogiem i Panem wszystkiego, a B\u00f3g z Niego zrodzony i ukazany w postaci Boga Ojca. On zatem chocia\u017c by\u0142 w postaci Bo\u017cej nie zosta\u0142 oskar\u017cony o kradzie\u017c, aby na r\u00f3wni by\u0107 z Bogiem [Flp 2:6]. Chocia\u017c bowiem On pami\u0119ta\u0142, \u017ce jest Bogiem z Boga Ojca, nigdy si\u0119 z Bogiem Ojcem ani nie por\u00f3wnywa\u0142 ani nie kojarzy\u0142, pomny, \u017ce jest ze swego Ojca i \u017ce to, kim On jest, ma dlatego, \u017ce da\u0142 Mu Ojciec. St\u0105d w ko\u0144cu zar\u00f3wno i przed wniebowst\u0105pieniem cia\u0142a, jak i po wniebowst\u0105pieniu cia\u0142a, opr\u00f3cz tego po samym zmartwychwstaniu okaza\u0142 ca\u0142\u0105 uleg\u0142o\u015b\u0107 Ojcu we wszystkich rzeczach i w podobny spos\u00f3b j\u0105 okazuje. Z tego wzgl\u0119du dowodzi si\u0119, \u017ce On nigdy nie zabiega\u0142 o jak\u0105\u015b kradzie\u017c B\u00f3stwa, mianowicie, aby r\u00f3wna\u0142 si\u0119 Bogu Ojcu. Przeciwnie raczej pos\u0142uszny i poddany wszelkiej Jego w\u0142adzy i woli, nawet by\u0142 usatysfakcjonowany, \u017ce przyj\u0105\u0142 posta\u0107 s\u0142ugi, to znaczy sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem; a rodz\u0105c si\u0119, przyj\u0105\u0142 materi\u0119 cia\u0142a i cz\u0142owieka, kt\u00f3ra przesz\u0142a na Niego ze stanem niewoli grzech\u00f3w przodk\u00f3w i odpowiedni\u0105 cz\u0142owiekowi\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 22:126-28).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eZ jego jednak pokory b\u0142yskawicznie rodzi si\u0119 wspania\u0142y owoc. \u2018Przyj\u0105\u0142 bowiem imi\u0119, kt\u00f3re jest ponad wszelkie imi\u0119\u2019 [Flp 2:9], kt\u00f3re z pewno\u015bci\u0105 rozumiemy, \u017ce nie jest innym, jak tylko imieniem Bo\u017cym. Albowiem skoro jedynie Bogu przystoi by\u0107 ponad wszystkim, co za tym idzie, \u017ce to imi\u0119 jest ponad wszystkim, kt\u00f3re jest Jego &#8211; Boga, kt\u00f3ry jest ponad wszystkim. Jest zatem imieniem, kt\u00f3re jest ponad wszelkim imieniem; kt\u00f3re to imi\u0119 jest z pewno\u015bci\u0105 Tego, kt\u00f3ry, chocia\u017c by\u0142 w postaci Bo\u017cej, nie zosta\u0142 oskar\u017cony o kradzie\u017c, \u017ce On jest r\u00f3wnym Bogu. Jednak, gdyby Chrystus nie by\u0142 Bogiem ani nie zgi\u0119\u0142oby si\u0119 ka\u017cde kolano na Jego imi\u0119 \u2018istot niebieskich, ziemskich i podziemnych\u2019 [por. Flp 2:10], ani rzeczy widzialne, ani niewidzialne, ani wszelkie stworzenie ze wszystkim co si\u0119 w nim znajduje nie by\u0142oby cz\u0142owiekowi poddane, ani uleg\u0142e, gdyby pami\u0119ta\u0142o, \u017ce jest przed cz\u0142owiekiem\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 22:130).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Zr\u00f3wnywaniem majestatu Syna i Ojca jest r\u00f3wnie\u017c przypisywanie Jezusowi czyn\u00f3w Jahwe ze Starego Testamentu.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Przyk\u0142adowo Nowacjan cytuje i odnosi do Chrystusa nast\u0119puj\u0105ce fragmenty Biblii w kt\u00f3rych wyst\u0119puje imi\u0119 Jahwe: Rdz 11:7\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 17:98-99)<\/span>, Rdz 12:7 i 18:1\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 18:100), Rdz 19:24 (\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 18:106).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\"><strong>Jezus bogiem? (J 10:35-36)<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201ePoniewa\u017c w\u0142a\u015bnie \u017bydzi s\u0105dzili, \u017ce Chrystus jest znienawidzony i wierzyli, \u017ce jest blu\u017anierc\u0105, dlatego, \u017ce okazywa\u0142 w swych przem\u00f3wieniach, \u017ce On sam jest Bogiem, dlatego te\u017c uciekli si\u0119 do kamieni [por. J 10:31] i ska\u0142 i przynosili, aby przypu\u015bci\u0107 atak, On za\u015b przyk\u0142adem i \u015bwiadectwem Pism dzielnie obali\u0142 swych przeciwnik\u00f3w. \u2018Je\u015bli tych &#8211; m\u00f3wi &#8211; nazwa\u0142 bogami, do kt\u00f3rych odnosz\u0105 si\u0119 s\u0142owa Boga, a Pismo nie mo\u017ce by\u0107 odrzucone: wy m\u00f3wicie o Nim, kt\u00f3rego Ojciec u\u015bwieci\u0142 i pos\u0142a\u0142 na ten \u015bwiat, zaprawd\u0119 blu\u017anisz, poniewa\u017c powiedzia\u0142em: Ja jestem Synem Bo\u017cym?\u2019 [J 10:35-36] Przez te s\u0142owa ani nie zaprzeczy\u0142, \u017ce jest Bogiem, owszem potwierdzi\u0142, \u017ce On jest Bogiem. Albowiem bez wahania s\u0105 nazwani bogami, do kt\u00f3rych by\u0142y skierowane s\u0142owa, tym bardziej On jest Bogiem, kt\u00f3ry jest uwa\u017cany za lepszego z nich. Niemniej s\u0142usznie odrzuci\u0142 oszczercze blu\u017anierstwo przez odpowiednie ustosunkowanie si\u0119. On chce by\u0107 postrzegany, \u017ce jest Bogiem, jako Syn Bo\u017cy&#8230;\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 16:87-8).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\"><strong>Jezus Dobry<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eNie ukaza\u0142 wtedy, \u017ce by\u0142 kto\u015b inny przy Bogu &#8211; przez kt\u00f3rego te dzie\u0142a otrzyma\u0142y rozkaz aby si\u0119 sta\u0142y &#8211; jak tylko On, przez kt\u00f3rego wszystko zosta\u0142o stworzone, a bez kt\u00f3rego nic nie zosta\u0142o stworzone [J 1:3]. Ale je\u015bli On jest S\u0142owem Boga &#8211; \u2018albowiem moje serce wyda\u0142o dobre S\u0142owo\u2019 [Ps 45:2] &#8211; ukazuje, \u017ce na pocz\u0105tku by\u0142o S\u0142owo i \u017ce S\u0142owo to by\u0142o u Ojca, poza tym, \u017ce S\u0142owo by\u0142o Bogiem, \u017ce wszystko zosta\u0142o przez Niego stworzone\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 17:95).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eJe\u015bli Chrystus jest tylko cz\u0142owiekiem, w jaki spos\u00f3b m\u00f3wi: \u2018Ja od Boga wyszed\u0142em i przyby\u0142em\u2019 [J 8:42], skoro twierdzi, \u017ce cz\u0142owiek zosta\u0142 uczyniony przez Boga, a nie pochodzi od Boga? W jaki za\u015b spos\u00f3b cz\u0142owiek nie pochodzi od Boga, w taki pochodzi\u0142o S\u0142owo Bo\u017ce, o kt\u00f3rym jest powiedziane: \u2018Moje serce wyda\u0142o dobre S\u0142owo\u2019 [Ps 45:2], kt\u00f3re poniewa\u017c jest z Boga, s\u0142usznie jest u Boga [por. J 1:1] i ono poniewa\u017c nie wypowiedziane nadaremnie, s\u0142usznie czyni wszystko. \u2018Wszystko bowiem zosta\u0142o stworzone przez Niego, a bez Niego nic si\u0119 nie sta\u0142o\u2019 [J 1:3]\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 15:83).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Patrz te\u017c poni\u017cej podrozdzia\u0142 \u201eJeden B\u00f3g\u201d w rozdziale \u201eTr\u00f3jca \u015awi\u0119ta\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\"><strong>Pierworodny wszelkiego stworzenia (Kol 1:15)<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eChocia\u017c te\u017c Chrystus jest nazwany przez Aposto\u0142a pierworodnym z ca\u0142ego stworzenia [Kol 1:15], w jaki spos\u00f3b m\u00f3g\u0142 by\u0107 pierworodnym wszelkiego stworzenia, jak nie ze wzgl\u0119du na B\u00f3stwo, skoro przed wszelkim stworzeniem S\u0142owo wysz\u0142o od Boga Ojca? Je\u015bli heretycy tego w ten spos\u00f3b nie przyjm\u0105, b\u0119d\u0105 zmuszeni, \u017ceby ukaza\u0107 Chrystusa jako cz\u0142owieka pierworodnego z ca\u0142ego stworzenia; nie b\u0119d\u0105 w stanie tego uczyni\u0107. Albo kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, On jest przed wszelkim stworzeniem, aby m\u00f3g\u0142 by\u0107 pierworodnym z wszelkiego stworzenia i jest nie tyle cz\u0142owiekiem, poniewa\u017c cz\u0142owiek zaistnia\u0142 po stworzeniu, albo jest tylko cz\u0142owiekiem i jest po wszelkim stworzeniu. A w jaki spos\u00f3b jest pierworodny z wszelkiego stworzenia, jak nie dlatego, \u017ce jest owym boskim S\u0142owem, kt\u00f3re istnieje przed wszelkim stworzeniem i dlatego jest pierworodny wobec wszelkiego stworzenia; staje si\u0119 cia\u0142em i zamieszkuje w nas, to znaczy przyjmuje natur\u0119 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry jest po wszelkim stworzeniu i tak mieszka mi\u0119dzy nami z nim i w nim, \u017ceby ani cz\u0142owiecze\u0144stwo nie zosta\u0142o zabrane Chrystusowi, ani nie zosta\u0142o zaprzepaszczone B\u00f3stwo? Albowiem je\u015bli jest jedynie przed wszelkim stworzeniem, cz\u0142owiecze\u0144stwo zosta\u0142o od Niego odebrane. Je\u015bli za\u015b jest tylko cz\u0142owiekiem, B\u00f3stwo, kt\u00f3re jest przed wszelkim stworzeniem zosta\u0142o odebrane. Jedno i drugie zatem jest w Chrystusie z\u0142\u0105czone i jedno z drugim po\u0142\u0105czone i zar\u00f3wno jedno jak i drugie splecione. S\u0142usznie zatem, w\u0142a\u015bnie jest w Nimco\u015b, co przewy\u017csza stworzenie, wydaje si\u0119, \u017ce r\u0119kojmi\u0105 w Nim jest zgodno\u015b\u0107 B\u00f3stwa i cz\u0142owiecze\u0144stwa. Z tej to przyczyny On jest og\u0142aszany uczynionym po\u015brednikiem Boga i ludzi (por. 1Tm 2:5), staje si\u0119 jawnym, \u017ce w sobie z\u0142\u0105czy\u0142 Boga i cz\u0142owieka\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 21:123).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\"><strong>Syn drugi po Ojcu?<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">U Nowacjana znajdziemy okre\u015blenie \u201edrugi po Ojcu\u201d, ale kontekst tych my\u015bli wskazuje, \u017ce polemizuj\u0105c z tymi, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce Syn i Ojciec to ta sama osoba, chce on ukaza\u0107 odr\u0119bno\u015b\u0107 os\u00f3b Bo\u017cych. Wydaje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce raczej powinno si\u0119 rozumie\u0107 nauk\u0119 Nowacjana o Chrystusie jako \u201edrugim obok Ojca\u201d. Pami\u0119tajmy te\u017c, \u017ce rozr\u00f3\u017cnia on w Chrystusie Bo\u017c\u0105 natur\u0119 (r\u00f3wn\u0105 Ojcu) i ludzk\u0105 (ni\u017csz\u0105 od boskiej). M\u00f3wi\u0105c o tej drugiej przytacza Nowacjan np. tekst J 14:28. Oto jego s\u0142owa:<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eChrystus, jak dowodzi \u015bwi\u0119ty autorytet boskich pism jest nie tylko cz\u0142owiekiem, lecz i Bogiem. Z tego powodu pojawiaj\u0105 si\u0119 inni heretycy, usi\u0142uj\u0105c zniszczy\u0107 pozycj\u0119 Chrystusa w naszej wierze, chc\u0105c ukaza\u0107 tym samym, \u017ce Chrystus jest Bogiem Ojcem, podczas gdy jest zapowiedziany nie tylko jako cz\u0142owiek, lecz tak\u017ce obiecywany jako B\u00f3g. Tak bowiem m\u00f3wi\u0105: je\u015bli si\u0119 o\u015bwiadcza, \u017ce B\u00f3g jest jeden, Chrystus za\u015b jest Bogiem, zatem m\u00f3wi\u0105, je\u015bli Ojciec i Chrystus s\u0105 jednym Bogiem, Chrystus zostanie nazwany Ojcem. W tym dowodzi si\u0119, \u017ce b\u0142\u0105dz\u0105, nieznaj\u0105cy Chrystusa, oto uznaj\u0105 d\u017awi\u0119k imienia; nie chc\u0105 bowiem \u017ceby by\u0142 drug\u0105 Osob\u0105 po Ojcu, lecz samym Ojcem. Poniewa\u017c \u0142atwo zbi\u0107 ich zarzuty, dlatego niewiele zostanie powiedziane. Kt\u00f3\u017c bowiem nie uznaje, \u017ce Osoba Syna jest druga po Ojcu, skoro czyta, \u017ce Ojciec stosownie do Syna powiedzia\u0142: \u2018Uczy\u0144my cz\u0142owieka na nasz obraz i podobie\u0144stwo\u2019 [Rdz 1:26], a po czym i to zosta\u0142o przypomniane: \u2018I uczyni\u0142 B\u00f3g cz\u0142owieka, na obraz Bo\u017cy go stworzy\u0142\u2019 [Rdz 1:27]? R\u00f3wnie\u017c, gdy utrzymywa\u0142 w swych r\u0119kach: \u2018Spu\u015bci\u0142 Pan na Sodom\u0119 i Gomor\u0119 ogie\u0144 i siark\u0119 od Pana z nieba\u2019 [Rdz 19:24]\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 26:145-6).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\"><strong>Syn mniejszy od Ojca?<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Wydaje si\u0119, \u017ce Nowacjan wprowadzi\u0142 jakby lekki ba\u0142agan w swym pi\u015bmie. Ot\u00f3\u017c raz pisze, \u017ce Syn jest mniejszy od Ojca, bo rodzi si\u0119, a wi\u0119c ma pocz\u0105tek istnienia, a r\u00f3wnocze\u015bnie uczy, \u017ce istnieje On bezczasowo, przed czasem, odwiecznie. Trudno zatem uzgodni\u0107 obie wypowiedzi. Oto jego s\u0142owa:<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eOn zatem, poniewa\u017c zosta\u0142 zrodzony z Ojca, jest zawsze w Ojcu. Tak za\u015b m\u00f3wi\u0119, abym dowi\u00f3d\u0142, \u017ce nie jest nienarodzony, lecz zrodzony. Ot\u00f3\u017c kto jest przed wszelkim czasem, musi by\u0107 pojmowany, \u017ce zawsze by\u0142 w Ojcu. Nie mo\u017cna bowiem przypisywa\u0107 czasu Temu, kt\u00f3ry istnieje przed czasem. On bowiem jest zawsze w Ojcu, gdy\u017c tylko wtedy Ojciec jest zawsze Ojcem\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 31:184).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eZaiste i Ojciec Go bowiem poprzedza, co jest konieczne &#8211; jest pierwszy, skoro jest Ojcem. Skoro tak, to jest czym\u015b oczywistym, \u017ce ten, kt\u00f3ry nie zna pocz\u0105tku poprzedza Tego, kt\u00f3ry ma pocz\u0105tek. Jednocze\u015bnie jest nieuniknione, aby On by\u0142 mniejszy, skoro wie, \u017ce jest w Nim, maj\u0105c pocz\u0105tek z tego wzgl\u0119du, \u017ce si\u0119 rodzi. Jakkolwiek ma pocz\u0105tek poniewa\u017c si\u0119 rodzi, dzi\u0119ki naturze Ojca w jaki\u015b spos\u00f3b, jest podobny w pochodzeniu, skoro rodzi si\u0119 z tego Ojca, kt\u00f3ry jedyny nie ma pocz\u0105tku\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 31:185).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\"><strong>Jezus Anio\u0142em<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Cho\u0107 kilka razy Nowacjan nazywa Chrystusa anio\u0142em, wyja\u015bnia sk\u0105d te okre\u015blenie w stosunku do Jezusa pochodzi:<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eAle powiedz\u0105, \u017ce by\u0142 anio\u0142em. W jaki spos\u00f3b zatem b\u0119dzie Bogiem, je\u015bli by\u0142 anio\u0142em, skoro ta nazwa nie zosta\u0142a przypisana anio\u0142om? Chyba, \u017ce z dw\u00f3ch stron prawda zmusza nas do tej opinii, z kt\u00f3rej powinni\u015bmy zrozumie\u0107, \u017ce by\u0142 Syn Bo\u017cy, kt\u00f3ry poniewa\u017c jest z Boga, s\u0142usznie zosta\u0142 nazwany Bogiem poniewa\u017c jest Synem Boga. Poniewa\u017c jest poddany Ojcu i Zwiastunem ojcowskiej woli, zosta\u0142 og\u0142oszony Anio\u0142em Wielkiej Rady [Iz 9:5 wg LXX]\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 18:103).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Patrz te\u017c poni\u017cej podrozdzia\u0142y: \u201eJedyny prawdziwy B\u00f3g (J 17:3)\u201d i \u201eJeden B\u00f3g\u201d w rozdziale \u201eTr\u00f3jca \u015awi\u0119ta\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" style=\"text-align: left;\" align=\"center\"><strong>Osobowo\u015b\u0107 i B\u00f3stwo Ducha \u015awi\u0119tego<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u015awiadkowie Jehowy sugeruj\u0105, \u017ce wg\u00a0<em>New Catholic Encyclopedia<\/em>\u00a0Duch \u015aw. przez Nowacjana nie jest \u201euwa\u017cany za Osob\u0119 bosk\u0105\u201d (Stra\u017cnica Nr 20, 1993 s. 28-przypis).<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Przez te zdanie \u015awiadkowie Jehowy chc\u0105 zapewne narzuci\u0107 pogl\u0105d, \u017ce Duch \u015aw. nie jest osob\u0105. Tymczasem Nowacjan po prostu nie nazywa Ducha \u015aw. wprost \u201eBogiem\u201d, nie neguj\u0105c jednak jego osobowo\u015bci. To za\u015b, \u017ce jest On dla niego osob\u0105 wskazuje chocia\u017cby poprzez ca\u0142y rozdzia\u0142 29 swego dzie\u0142a, w kt\u00f3rym omawia Jego dzia\u0142ania. Przytacza tam i komentuje mn\u00f3stwo tekst\u00f3w biblijnych np. J 14:16-17, 15:26, 16:7, 16:13, 14:18, Mt 3:16, 12:32, Iz 11:2-3, 61:1, Rz 8:9, 1Kor 2:12, 12:3, 2Kor 3:17. Wiele te\u017c razy nazywa Ducha \u015aw. \u201eParakletem\u201d (<span style=\"color: #000000;\">\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 16:90, 29:163-66<\/span>).<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Skoro jednak Nowacjan swemu dzie\u0142u nada\u0142 tytu\u0142 \u201eO Tr\u00f3jcy\u201d (<em>De Trinitate<\/em>), to mo\u017ce jednak wynika z tego, \u017ce Ducha \u015aw. uwa\u017ca on za Boga?<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Ale wbrew sugestiom \u015awiadk\u00f3w Jehowy jest jednak w pi\u015bmie Nowacjana przynajmniej jedno zdanie, kt\u00f3re ukazuje wprost bosko\u015b\u0107 Ducha \u015aw.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Oto te s\u0142owa:<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eOn jest dany jako mieszkaniec dla naszych cia\u0142 i sprawca \u015bwi\u0119to\u015bci. On czyni\u0105c to w nas, prowadzi nasze cia\u0142a do wieczno\u015bci i zmartwychwstania niezniszczalno\u015bci, skoro je przyzwyczaja do zwi\u0105zku z Nim poprzez niebiesk\u0105 moc i do po\u0142\u0105czenia z bosk\u0105 wieczno\u015bci\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego. Nasze cia\u0142a rozwijaj\u0105 si\u0119 w Nim i poprzez Niego do osi\u0105gni\u0119cia nie\u015bmiertelno\u015bci, podczas gdy ucz\u0105 si\u0119 kierowa\u0107 umiarkowanie zgodnie do Jego polece\u0144\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 29:169).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Nawet to, \u017ce Nowacjan rozwa\u017ca czy Duch \u015aw. jest mniejszy czy wi\u0119kszy od Syna Bo\u017cego wskazuje na osobowo\u015b\u0107 Obu.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Z tak\u0105 zawzi\u0119to\u015bci\u0105 broni on prawdziwego B\u00f3stwa Chrystusa, \u017ce nawet snuje rozwa\u017cania, \u017ce jest On wy\u017cszy od Ducha \u015aw., wbrew heretykom, kt\u00f3rzy uczyli o ni\u017cszo\u015bci Syna wobec Ducha.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Wnioskuje on, \u017ce skoro Duch \u015aw. przyjmuje \u201eco\u015b\u201d od Chrystusa, to znaczy, \u017ce jest od Niego ni\u017cszy. W innym jednak miejscu swego dzie\u0142a Nowacjan ukazuje, \u017ce jednak Chrystus sam przyjmuje wiele od Ducha \u015aw., co stawia w innym \u015bwietle jego rozwa\u017cania.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Oto oba teksty:<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eChrystus nie jest tylko cz\u0142owiekiem, lecz i Bogiem, w kt\u00f3rego kto wierzy zar\u00f3wno oddala niebezpiecze\u0144stwo przekle\u0144stwa, jak i przyst\u0119puje do owocu sprawiedliwo\u015bci. Je\u015bli Chrystus jest tylko cz\u0142owiekiem, w jaki spos\u00f3b m\u00f3wi, \u017ce Paraklet od Niego we\u017amie to, co chcia\u0142by objawi\u0107 [por. J 16:14]? Paraklet bowiem nic od cz\u0142owieka nie przyjmuje, lecz to Paraklet cz\u0142owiekowi udziela wiedzy; ani te\u017c Paraklet nie uczy si\u0119 od cz\u0142owieka o rzeczach przysz\u0142ych, lecz o rzeczach przysz\u0142ych Paraklet poucza cz\u0142owieka. Zatem albo Paraklet nie przyjmuje od Chrystusa jako cz\u0142owieka co ma objawi\u0107, poniewa\u017c cz\u0142owiek Parakletowi nic nie m\u00f3g\u0142by da\u0107, od kt\u00f3rego sam cz\u0142owiek winien otrzymywa\u0107, a Chrystus w tym miejscu myli si\u0119 i oszukuje, skoro m\u00f3wi, \u017ce Paraklet od Niego, b\u0119d\u0105cego cz\u0142owiekiem, otrzyma to co zwiastuje; albo nas nie oszukuje &#8211; poniewa\u017c nie myli si\u0119 &#8211; i Paraklet przyjmuje od Chrystusa rzeczy, kt\u00f3re objawi. Lecz je\u015bli otrzyma\u0142 od Chrystusa rzeczy kt\u00f3re ma zwiastowa\u0107, zatem wi\u0119kszy jest Chrystus ju\u017c od Parakleta, poniewa\u017c Paraklet nie przyj\u0105\u0142by od Chrystusa, gdyby nie by\u0142 mniejszy od Niego. Paraklet za\u015b mniejszy od Chrystusa, tym samym tak\u017ce dowodzi, \u017ce Chrystus jest Bogiem od kt\u00f3rego przyjmuje, co zwiastuje, aby \u015bwiadectwo Bosko\u015bci Chrystusa by\u0142o wielkie, w\u0142a\u015bnie Paraklet jest pojmowany jako mniejszy od Chrystusa, od Niego przyjmuje, co innym przekazuje. Rozwa\u017caj\u0105c, \u017ce Chrystus by\u0142by tylko cz\u0142owiekiem, Chrystus przyj\u0105\u0142 od Parakleta to, co oznajmia\u0142, a Paraklet nie przyj\u0105\u0142 od Chrystusa, tych rzeczy, kt\u00f3re og\u0142asza\u0142\u201d (\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 16:89-90<span style=\"color: #000000;\">).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eOn jest Tym, kt\u00f3ry w postaci go\u0142\u0119bicy, po chrzcie Pana, zst\u0105pi\u0142 na Niego i w Nim zamieszka\u0142 [Mt 3:16, Mk 1:10, \u0141k 3:22, J 1:33], mieszkaj\u0105c jedynie w Chrystusie w spos\u00f3b pe\u0142ny, a tak\u017ce ca\u0142y i nieograniczony w jakiej\u015b mierze czy cz\u0119\u015bci, lecz w ca\u0142ej swojej pe\u0142ni hojnie udzielony i pos\u0142any. Inni od Niego mog\u0105 otrzyma\u0107 jakiego\u015b skosztowania \u0142ask, poniewaz \u017ar\u00f3d\u0142o ca\u0142ego Ducha \u015awi\u0119tego pozostaje w Chrystusie, aby z Niego mog\u0142y by\u0107 wyprowadzane strumienie dar\u00f3w i dzie\u0142, dlatego Duch \u015awiety mieszka w spos\u00f3b obfity w Chrystusie. O tym jednak\u017ce ju\u017c prorok Izajasz m\u00f3wi\u0142 prorokuj\u0105c: \u2018I spocznie &#8211; m\u00f3wi &#8211; na Nim Duch m\u0105dro\u015bci i rozumu, Duch rady i m\u0119stwa, Duch wiedzy i boja\u017ani Pa\u0144skiej, i nape\u0142ni Go Duchem boja\u017ani Bo\u017cej\u2019 [Iz 11:2-3]. O Nim tak samo m\u00f3wi i w innym miejscu o osobie samego Pana: \u2018Duch Pa\u0144ski nade mn\u0105, poniewa\u017c mnie nama\u015bci\u0142 i pos\u0142a\u0142 mnie by g\u0142osi\u0107 dobr\u0105 nowin\u0119 ubogim\u2019 [Iz 61:1]. Podobnie Dawid: \u2018Dlatego B\u00f3g, tw\u00f3j B\u00f3g nama\u015bci\u0142 ciebie olejkiem rado\u015bci nad twych wsp\u00f3lnik\u00f3w\u2019 [Ps 45:8]\u201d (\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 29:168<span style=\"color: #000000;\">).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Ale oto inna publikacja \u015awiadk\u00f3w Jehowy, dla odmiany, jakby zgadza si\u0119 z tym, \u017ce pisarze wczesnochrze\u015bcija\u0144scy (w tym Nowacjan) uwa\u017cali Ducha \u015aw. za osob\u0119, a jedynie kwestionuje ona r\u00f3wno\u015b\u0107 Ducha z Ojcem i Synem w ich naukach. Oto jej s\u0142owa:<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201e\u017caden z nich nie twierdzi, i\u017c Ojciec, Syn i duch \u015bwi\u0119ty s\u0105 r\u00f3wni co do wiekuisto\u015bci, mocy, pozycji i m\u0105dro\u015bci. To samo mo\u017cna powiedzie\u0107 o innych pisarzach z II i III wieku takich jak Ireneusz, Hipolit, Orygenes, Cyprian i Nowacjan. (&#8230;) A \u017caden nawet nie pr\u00f3buje snu\u0107 spekulatywnych rozwa\u017ca\u0144 nad tym, czy duch \u015bwi\u0119ty jest r\u00f3wny Ojcu i Synowi\u201d (Stra\u017cnica Nr 7, 1992 s.29).<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Oto jeszcze kilka zda\u0144 Nowacjana o osobie Ducha \u015aw.:<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eJednak\u017ce rozporz\u0105dzenie rozumu i powaga wiary w porz\u0105dku s\u0142\u00f3w i pism Pana, napomina nas po tych rzeczach do wiary tak\u017ce w Ducha \u015awi\u0119tego, kiedy\u015b obiecanego Ko\u015bcio\u0142owi, lecz w odpowiednich okoliczno\u015bciach czasu udzielonego. By\u0142 bowiem obiecany przez proroka Joela, lecz udzielony przez Chrystusa. \u2018W owych czasach &#8211; m\u00f3wi &#8211; wylej\u0119 Ducha mego na niewolnik\u00f3w i niewolnice\u2019 [Jl 3:2]. Pan za\u015b m\u00f3wi: \u2018Przyjmijcie Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3rym odpu\u015bcicie grzechy, zostan\u0105 odpuszczone, a kt\u00f3rym zatrzymacie, zostan\u0105 zatrzymane\u2019 [J 20:22-23]. Tego za\u015b Ducha \u015awi\u0119tego Chrystus Pan nazywa b\u0105d\u017a \u2018Paraklet\u2019 b\u0105d\u017a og\u0142asza, \u017ce jest \u2018Duchem Prawdy\u2019 [J 14:16-17, 15:25]. On nie jest nowo\u015bci\u0105 w Ewangelii, ani nawet na nowo danym. Albowiem On to w\u0142a\u015bnie oskar\u017ca\u0142 lud przez prorok\u00f3w, a w aposto\u0142ach udzieli\u0142 im powo\u0142ania do pogan\u201d (\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 29:163-4<span style=\"color: #000000;\">).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eOn jest zatem jednym i tym samym Duchem, kt\u00f3ry by\u0142 w prorokach i Aposto\u0142ach, z wyj\u0105tkiem, \u017ce wtedy by\u0142 okazjonalnie, obecnie zawsze. Poza tym wtedy nie by\u0142 zawsze, teraz pozostaje zawsze. Wtedy skromnie rozdziela\u0142, obecnie da\u0142 si\u0119 ca\u0142y; wtedy udziela\u0142 sk\u0105po, obecnie u\u017cyczy\u0142 si\u0119 hojnie\u201d (\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 29:165<span style=\"color: #000000;\">).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eA poniewa\u017c Pan mia\u0142 wt\u0105pi\u0107 do nieba, da\u0142 uczniom Pocieszyciela z konieczno\u015bci, nie zostawi\u0142 ich &#8211; co w og\u00f3le nie przystawa\u0142o &#8211; jakby sierotami i nie porzuci\u0142 bez Pocieszyciela i swego rodzaju obro\u0144cy [por. J 14:18]\u201d (\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 29:166<span style=\"color: #000000;\">).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" style=\"text-align: left;\" align=\"center\"><strong>Tr\u00f3jca \u015awi\u0119ta<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u015awiadkowie Jehowy tak zdecydowanie walcz\u0105 z Tr\u00f3jc\u0105 \u015aw., \u017ce nawet podrozdzia\u0142 swego artyku\u0142u o Niej zatytu\u0142owali:<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201e<strong>Ani \u015bladu nauki o Tr\u00f3jcy<\/strong>\u201d (Stra\u017cnica Nr 7, 1992 s.29).<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Nie by\u0142oby w tym mo\u017ce nic dziwnego, gdyby nie to, \u017ce wymienili w nim Ireneusza (ur. 130-40), Hipolita (ur. przed 170), Orygenesa (ur. 185), Cypriana (ur. 200) i w\u0142a\u015bnie Nowacjana, kt\u00f3ry napisa\u0142 dzie\u0142o \u201eO Tr\u00f3jcy\u201d!<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Powy\u017csi pisarze wczesnochrze\u015bcija\u0144scy mieli wg tej Stra\u017cnicy jakoby nie uczy\u0107 o Tr\u00f3jcy \u015aw., a mo\u017ce nawet zaprzecza\u0107 Jej. Ciekawe, \u017ce publikacja ta nie zamie\u015bci\u0142a ani jednego cytatu z ich dzie\u0142!<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Ani s\u0142owa nie po\u015bwi\u0119ci\u0142a Nowacjanowi broszura \u015awiadk\u00f3w Jehowy pt. \u201eCzy wierzy\u0107 w Tr\u00f3jc\u0119?\u201d (1989), w rozdziale \u2018Czego nauczali przednicejscy Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a\u2019 (s. 7), a przecie\u017c nale\u017ca\u0142 on do pisarzy przednicejskich. Czy\u017cby tytu\u0142 jego dzie\u0142a \u201eO Tr\u00f3jcy\u201d nie odpowiada\u0142 autorom tej publikacji, \u017ce pomin\u0119li jego osob\u0119?<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Wymieniaj\u0105c i cytuj\u0105c kilka urywk\u00f3w (4) Ireneusza (ur. 130-40), Klemensa Aleksandryjskiego (ur. 150) i Nowacjana \u015awiadkowie Jehowy napisali te\u017c:<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eIch wypowiedzi nie daj\u0105 \u017cadnych podstaw do twierdzenia, jakoby wierzyli w Tr\u00f3jc\u0119\u201d (Stra\u017cnica Nr 20, 1993 s.29).<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Trudno aby cytowany przez \u015awiadk\u00f3w Jehowy (patrz powy\u017cej tabela w rozdziale \u201eB\u00f3stwo Chrystusa\u201d) fragment z dzie\u0142a Nowacjana m\u00f3wi\u0142 o Tr\u00f3jcy \u015aw., skoro mowa jest w nim akurat o dw\u00f3ch osobach Bo\u017cych (Ojcu i Synu). Nie wiadomo wi\u0119c o co chodzi \u015awiadkom Jehowy.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">W dziele Nowacjana nie znajdziemy jakiej\u015b \u201edefinicji\u201d Tr\u00f3jcy \u015aw. Omawia on raczej poszczeg\u00f3lne osoby Bo\u017ce i to w oddzielnych rozdzia\u0142ach swego pisma. Natomiast stara si\u0119 pokaza\u0107 (wbrew heretykom), jak mo\u017cna pogodzi\u0107 to, \u017ce jest jeden B\u00f3g, a jednak trzy osoby Bo\u017ce. Najwa\u017cniejszym jednak celem pisma Nowacjana jest obrona B\u00f3stwa Chrystusa, kwestionowanego przez niekt\u00f3rych heretyk\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Jednym z nielicznych zda\u0144, w kt\u00f3rych zestawiona jest Tr\u00f3jca \u015aw. jest nast\u0119puj\u0105cy fragment:<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eTak\u017ce o tych wprawdzie rzeczach dotycz\u0105cych Ojca i Syna i Ducha \u015awi\u0119tego mamy zamiar wypowiedzie\u0107 si\u0119 kr\u00f3tko i zwi\u0119\u017ale przedstawi\u0107, a nie rozwleka\u0107 w d\u0142ugiej rozprawie. Mog\u0142y one by\u0107 bowiem przedstawione szerzej i kontynuowane w rozleglejszej rozprawie, poniewa\u017c ca\u0142y Stary i Nowy Testament m\u00f3g\u0142by nak\u0142oni\u0107 do \u015bwiadectwa, \u017ce tak si\u0119 ma prawdziwa wiara. Heretycy jednak\u017ce zawsze walcz\u0105c przeciwko prawdzie czystej Tradycji i katolickiej wierze, maj\u0105 zwyczaj podawa\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119 zda\u0144, b\u0119d\u0105c oburzeni przeciwko Chrystusowi, poniewa\u017c On zar\u00f3wno przez Pisma jest uznany Bogiem, jak r\u00f3wnie\u017c przez nas jest to wyznawane. Musimy s\u0142usznie &#8211; aby ka\u017cda heretycka obelga mog\u0142a by\u0107 z naszej wiary usuni\u0119ta &#8211; tak spiera\u0107 si\u0119 o Niego, bo Chrystus jest tak\u017ce Bogiem, aby ona nie zagra\u017ca\u0142a prawdzie Pisma, ani tym bardziej naszej wierze, poniewa\u017c jeden B\u00f3g jest obiecywany przez Pisma, a przez nas jest to utrzymywane i przyjmowane za prawd\u0119\u201d (\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 30:173<span style=\"color: #000000;\">).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\"><strong>Jedyny prawdziwy B\u00f3g (J 17:3)<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eJe\u015bli Chrystus jest tylko cz\u0142owiekiem [jak ucz\u0105 heretycy], dlaczego ustanowi\u0142 nam tak\u0105 zasad\u0119 wiary, przez kt\u00f3r\u0105 m\u00f3wi: \u2018To jest \u017cycie wieczne, aby znali Ciebie jedynego prawdziwego Boga i kt\u00f3rego wys\u0142a\u0142e\u015b Jezusa Chrystusa\u2019 [J 17:3]? Je\u015bli nie chcia\u0142by, \u017ceby tak\u017ce On by\u0142 uwa\u017cany za Boga, dlaczego dodaje: \u2018i kt\u00f3rego wys\u0142a\u0142e\u015b Jezusa Chrystusa\u2019, jak nie dlatego, \u017ce chcia\u0142 tak\u017ce by\u0107 przyj\u0119ty za Boga. Poniewa\u017c, je\u015bli nie chcia\u0142by by\u0107 wyznawany jako B\u00f3g, doda\u0142by: \u2018i cz\u0142owieka, kt\u00f3rego pos\u0142a\u0142e\u015b Jezusa Chrystusa\u2019. Teraz za\u015b ani nie doda\u0142, ani nie naucza\u0142, \u017ce On jest jedynie cz\u0142owiekiem, lecz z\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 z Bogiem i wskutek tego chcia\u0142 by\u0107 uznawany tak\u017ce Bogiem przez to po\u0142\u0105czenie, taki jakim jest\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 16:91).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\"><strong>Jeden B\u00f3g<\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">\u201eC\u00f3\u017c zatem powiemy? Czy\u017c Pismo przedstawia nam dw\u00f3ch Bog\u00f3w? W jaki spos\u00f3b zatem m\u00f3wi, \u017ce B\u00f3g jest jeden? Albo czy Chrystus nie jest Bogiem? W jaki spos\u00f3b zatem zosta\u0142o powiedziane do Chrystusa: \u2018Pan m\u00f3j i B\u00f3g m\u00f3j\u2019 [J 20:28]? O ile zatem tego wszystkiego nie utrzymamy ze stosownym uszanowaniem i zgodn\u0105 z prawem metod\u0105 rozumowania, s\u0142usznie b\u0119dziemy pos\u0105dzani, \u017ce dostarczyli\u015bmy okazj\u0119 do sporu heretykom, w ka\u017cdym razie nie z powodu b\u0142\u0119du pism niebia\u0144skich, kt\u00f3re nigdy nie k\u0142ami\u0105, lecz z zuchwa\u0142o\u015bci ludzkiego b\u0142\u0119du, przez kt\u00f3ry zechcieli by\u0107 heretykami.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">A przede wszystkim to trzeba zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 przeciw tym, kt\u00f3rzy usi\u0142uj\u0105 wytoczy\u0107 nam sp\u00f3r o dw\u00f3ch Bog\u00f3w. Jest napisane, \u017ce nie mog\u0105 zaprzeczy\u0107, i\u017c jest jeden Pan. Co zatem my\u015bl\u0105 o Chrystusie? Jest Panem czy absolutnie Nim nie jest? Ale przecie\u017c w og\u00f3le nie w\u0105tpi\u0105, \u017ce On jest Panem. Zatem, je\u015bli jest prawdziwa ich teoria, ju\u017c s\u0105 dwaj Panowie. W jaki spos\u00f3b zatem &#8211; ju\u017c zgodnie z pismami &#8211; jest jeden Pan?<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">A Chrystus jest nazwany jedynym Nauczycielem [Mt 23:8, 10]. A przecie\u017c czytamy, \u017ce nauczycielem jest tak\u017ce aposto\u0142 Pawe\u0142 [2Tm 1:11]. Zatem nauczyciel nie jest ju\u017c jeden; przyjmujemy, \u017ce wed\u0142ug tego jest dw\u00f3ch nauczycieli. W jaki zatem spos\u00f3b wed\u0142ug Pism Chrystus jest jedynym Nauczycielem? W Pismach jest jeden nazwany dobrym &#8211; B\u00f3g [Mk 10:18], lecz ten sam Chrystus jest okre\u015blony w Pismach dobry [J 10:11, Mk 10:17]. Je\u015bli s\u0142usznie konkluduj\u0105, nie ma zatem jednego dobrego, lecz tak\u017ce dwaj dobrzy. W jaki spos\u00f3b zgodnie z wiar\u0105 pism donosi si\u0119, \u017ce jeden jest dobry?<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Ot\u00f3\u017c, bodajby nie s\u0105dzili, \u017ce mog\u0105 zaszkodzi\u0107 jak\u0105\u015b racj\u0105 temu, \u017ce jeden jest Pan przez to, \u017ce Chrystus jest tak\u017ce Panem, ani nawet temu, \u017ce jeden jest nauczyciel przez to, \u017ce nauczycielem jest i Pawe\u0142, albo temu, \u017ce jeden jest dobry przez to, \u017ce dobrym jest i Chrystus, niech zrozumiej\u0105, \u017ce z tej samej racji nie mog\u0105 szkodzi\u0107 przez to, \u017ce jeden jest B\u00f3g, temu, \u017ce i Chrystus zosta\u0142 og\u0142oszony Bogiem\u201d\u00a0<span style=\"color: #000000;\">(\u201eO Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej\u201d 31:178-181).<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Uwagi:<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\">Teksty Nowacjana cytowane wed\u0142ug:<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"cs-CZ\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000;\">\u201eNowacjan,\u00a0<em>O Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej<\/em>\u201d t\u0142um. Ks. G. Ja\u015bkiewicz, Krak\u00f3w 2005.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div id=\"tags\"><\/div>\n<div class=\"statistic\"><\/div>\n<div class=\"art_info\">W\u0142odzimierz Bednarski<\/div>\n<div class=\"article-toolbox\">\n<div class=\"toolbox-buttons\"><\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nowacjan (200-258), to pisarz wczesnochrze\u015bcija\u0144ski, prawie nie wspominany przez antytrynitarzy, w zwi\u0105zku z nauk\u0105 o Tr\u00f3jcy \u015aw. Przyk\u0142adowo \u015awiadkowie Jehowy w latach 1950-2005 zaledwie 2 razy o nim napomkn\u0119li (w 1992 i 1993 r.), a przecie\u017c to on napisa\u0142 dzie\u0142o,&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[976,1030,1053,1060],"tags":[144,211,282,411,577,598,761,828,838,942],"class_list":["post-1865","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bostwo-chrystusa","category-osobowosc-i-bostwo-ducha-sw","category-swiadkowie-jehowy","category-trojca-swieta","tag-antytrynitarze","tag-bostwo","tag-duch-swiety","tag-jezus","tag-nowacjan","tag-ojciec","tag-straznica","tag-swiadkowie-jehowy","tag-syn","tag-zrodzenie-i-odwiecznosc-syna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1865","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1865"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1865\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}