{"id":1859,"date":"2018-05-08T20:39:05","date_gmt":"2018-05-08T18:39:05","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1859"},"modified":"2018-05-08T20:39:05","modified_gmt":"2018-05-08T18:39:05","slug":"ireneusz-i-trojjedyny-bog","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/ireneusz-i-trojjedyny-bog\/","title":{"rendered":"Ireneusz i Tr\u00f3jjedyny B\u00f3g"},"content":{"rendered":"
\n
\n
<\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/div>\n
\n

\u00a0\u00a0\u00a0 Dla antytrynitarzy do\u015b\u0107 niewygodne s\u0105 pogl\u0105dy Ireneusza z Lyonu (ur. 130-40). Jednak i jego nauki o Bogu s\u0105 czasem przez nich przedstawiane jako rzekomo potwierdzaj\u0105ce ich antytrynitarn\u0105 wyk\u0142adni\u0119.<\/p>\n

Przyk\u0142adowo \u015awiadkowie Jehowy w Stra\u017cnicy Nr 14, 1990 s. 21-23, w artykule pt. \u201ePrzeciw fa\u0142szywej wiedzy\u201d, przedstawili \u017cyciorys, niekt\u00f3re nauki i dorobek Ireneusza. Nie przedstawili jednak tego rzetelnie. Dopu\u015bcili si\u0119 wielu przemilcze\u0144, a zacytowali z jego dzie\u0142 tylko te fragmenty, kt\u00f3re nie pi\u0119tnuj\u0105 tych nauk gnostyk\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 podobne do ich wyk\u0142adni. \u015awiadkowie Jehowy w tym artykule nie napisali nic o wierze Ireneusza w B\u00f3stwo Chrystusa i Boga w Trzech Osobach.<\/p>\n

Na ko\u0144cu swego artyku\u0142u \u015awiadkowie Jehowy napisali:<\/p>\n

\u201eNiemniej wysoko sobie cenimy \u015bwiadectwo cz\u0142owieka, kt\u00f3ry \u015bmia\u0142o wyst\u0119powa\u0142 w obronie natchnionego spisanego S\u0142owa Bo\u017cego, przek\u0142adaj\u0105c je nad tradycje ludzkie\u201d (j\/w. s. 23).<\/p>\n

Oby ta opinia obowi\u0105zywa\u0142a wszystkich czytelnik\u00f3w Stra\u017cnicy i dotyczy\u0142a te\u017c jego nauk, kt\u00f3re poni\u017cej przedstawimy.<\/p>\n

\n

Oto czego naucza\u0142 Ireneusz:<\/p>\n

1) Zrodzony, a nie stworzony i odwieczny Syn Bo\u017cy.<\/p>\n

2) B\u00f3stwo Chrystusa i cze\u015b\u0107 dla Niego.<\/p>\n

3) Osobowo\u015b\u0107 Ducha \u015awi\u0119tego.<\/p>\n

4) Tr\u00f3jca \u015awi\u0119ta.<\/p>\n

\n

Poni\u017cej przedstawiamy obszerne cytaty z zachowanych dzie\u0142 Ireneusza tzn. \u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d (Demonstratio apostolicae praedicationis<\/em>) i \u201ePrzeciw herezjom\u201d (Adversus haereses<\/em>) oraz opinie antytrynitarzy.<\/p>\n

\n

Zrodzony, a nie stworzony i odwieczny Syn Bo\u017cy<\/strong><\/p>\n

Antytrynitarze czasem przywo\u0142uj\u0105 Ireneusza jako tego, kt\u00f3ry rzekomo stosuje do Jezusa tekst Prz 8:22 (np. \u015awiadkowie Jehowy patrz ich \u201e\u2018Wieczyste zamierzenie\u2019 Bo\u017ce odnosi teraz triumf dla dobra cz\u0142owieka\u201d 1978 s. 27). Sugeruj\u0105 przez to, \u017ce naucza\u0142 on o stworzeniu Syna, tak jak oni. Tymczasem Ireneusz wcale tego tekstu nie odnosi do Jezusa lecz do Ducha \u015aw., kt\u00f3rego nazywa M\u0105dro\u015bci\u0105 (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:20,3) i cytuje go nast\u0119puj\u0105co: \u201ePan mnie\u00a0stworzy\u0142<\/u>\u00a0pocz\u0105tkiem swych dr\u00f3g w swoich dzie\u0142ach, przed wiekami\u00a0za\u0142o\u017cy\u0142<\/u>\u00a0mnie<\/u>, na pocz\u0105tku, nim uczyni\u0142 ziemi\u0119, nim uczyni\u0142 otch\u0142a\u0144, nim powsta\u0142y strumienie w\u00f3d, przed ustaleniem g\u00f3r, przed wszystkimi wzg\u00f3rzami\u00a0rodzi<\/u>\u00a0mnie<\/u>\u201d. Wida\u0107 wi\u0119c, \u017ce Ireneusz poprzez wymienno\u015b\u0107 s\u0142\u00f3w \u201estworzy\u0142\u201d, \u201eza\u0142o\u017cy\u0142\u201d, \u201erodzi mnie\u201d nie sugeruje, ani nie naucza o stworzeniu Ducha \u015aw., a jedynie poprzez specyficzny rodzaj literacki Ksi\u0119gi Przys\u0142\u00f3w m\u00f3wi o istnieniu Jego w odwieczno\u015bci. M\u00f3wi\u0105 o tym kolejne s\u0142owa tego rozdzia\u0142u Ireneusza:<\/p>\n

\u201eS\u0142owo, to jest Syn, by\u0142o\u00a0zawsze<\/u>\u00a0z Ojcem, co wiele razy ju\u017c udowodnili\u015bmy. Tak\u017ce M\u0105dro\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 jest Duch, by\u0142a przy Nim przed wszelkim stworzeniem\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:20,3).<\/p>\n

Na dodatek \u015awiadkowie Jehowy w powy\u017cszej swej publikacji nie podaj\u0105 \u017cadnego \u017ar\u00f3d\u0142a Ireneusza, kt\u00f3re mia\u0142oby naucza\u0107 tak jak oni.<\/p>\n

Oto czego on naucza\u0142 o zrodzeniu i odwieczno\u015bci Syna:<\/p>\n

\u201ePanem jest Ojciec i Panem jest Syn, Bogiem jest Ojciec, Bogiem jest Syn, bo\u00a0zrodzony<\/u>\u00a0z Boga jest Bogiem [por. J 1:18]. I tak\u00a0wed\u0142ug<\/u>\u00a0substancji<\/u>, swej mocy i istoty ukazuje si\u0119 jeden B\u00f3g, za\u015b wedle porz\u0105dku naszego zbawienia to Syn i Ojciec\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 47).<\/p>\n

\n

\u201ePrzez stworzenie S\u0142owo objawia Boga jako Stw\u00f3rc\u0119 (…) przez Syna za\u015b objawia Ojca, kt\u00f3ry\u00a0zrodzi\u0142<\/u>\u00a0Syna\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:6,6).<\/p>\n

\n

\u201eTen Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa przez swoje S\u0142owo, kt\u00f3rym jest Syn jego, przeze\u0144 si\u0119 si\u0119 objawia i ukazuje wszystkim, kt\u00f3rym si\u0119 objawia. Poznaj\u0105 Go bowiem ci, kt\u00f3rym objawi si\u0119 Syn.\u00a0Zawsze<\/u>\u00a0wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cy<\/u>\u00a0z Ojcem Syn, dawno i od pocz\u0105tku zawsze objawia\u0142 Ojca anio\u0142om, archanio\u0142om…\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 2:30,9).<\/p>\n

\n

\u201eGdyby wi\u0119c kto zechcia\u0142 nas zapyta\u0107: W jaki spos\u00f3b Syn zosta\u0142 wydany przez Ojca, w\u00f3wczas odpowiemy mu, \u017ce to wydanie, czy zrodzenie, czy wynikni\u0119cie czy otworzenie czy jakimkolwiek innym s\u0142owem okre\u015blimy je – nikomu nie jest znane, bo jest niewys\u0142owione. Nie zna go Walentyn, ani Marcjon, ani Saturnin, ani Bazylides, ani anio\u0142owie, ani archanio\u0142owie, ani ksi\u0105\u017c\u0119ta, ani moce, lecz zna je tylko sam B\u00f3g Ojciec, kt\u00f3ry go zrodzi\u0142 i Syn, kt\u00f3ry zosta\u0142 zrodzony. Skoro wi\u0119c zrodzenie jego jest niewys\u0142owione, to nie s\u0105 przy zdrowych zmys\u0142ach ci, co pr\u00f3buj\u0105 opisa\u0107 Jego narodzenie i wydanie, bo obiecuj\u0105 opowiedzie\u0107 w s\u0142owach to, co w s\u0142owach wyrazi\u0107 si\u0119 nie da\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 2:28,6).<\/p>\n

\n

\u201eUkazano wi\u0119c jasno, \u017ce S\u0142owo, kt\u00f3re by\u0142o na pocz\u0105tku u Boga, S\u0142owo, przez kt\u00f3re wszystko si\u0119 sta\u0142o i kt\u00f3re stale by\u0142o przy rodzaju ludzkim, teraz, w ostatnich czasach, w chwili przewidzianej przez Ojca, zjednoczy\u0142o si\u0119 ze swoim stworzeniem i sta\u0142o si\u0119 znosz\u0105cym cierpienie cz\u0142owiekiem. W ten spos\u00f3b zostaje odrzucone twierdzenie przeciwne, ludzi, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105: je\u015bli Chrystus wtedy si\u0119 narodzi\u0142, to nie by\u0142o Go przedtem. Uzasadnili\u015bmy bowiem, \u017ce jako Syn Bo\u017cy nie zacz\u0105\u0142 wtedy istnie\u0107, b\u0119d\u0105c przecie\u017c zawsze przy Ojcu, ale gdy przyj\u0105\u0142 cia\u0142o i sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:18,1).<\/p>\n

\n

\u201eB\u00f3g stworzy\u0142 na pocz\u0105tku Adama nie dlatego, \u017ce potrzebowa\u0142 ludzi, ale aby mie\u0107 kogo\u015b, w kim m\u00f3g\u0142by z\u0142o\u017cy\u0107 swoje dobrodziejstwa. Bo nie tylko przed powstaniem Adama, ale tak\u017ce przed wszelkim stworzeniem S\u0142owo wychwala\u0142o swego Ojca, trwaj\u0105c w Ojcu i odbieraj\u0105c chwa\u0142\u0119 od Ojca, tak jak samo rzek\u0142o: \u2018Ojcze, otocz mnie t\u0105 chwa\u0142\u0105, kt\u00f3r\u0105 mia\u0142em u ciebie, zanim \u015bwiat powsta\u0142\u2019.\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:14,1).<\/p>\n

\n

\u201eNie jeste\u015b cz\u0142owieku, bytem niestworzonym, nie istniejesz razem z Bogiem jak jego w\u0142asne S\u0142owo\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 2:25,3).<\/p>\n

\n

\u201eWprawdzie nie jest to pe\u0142na my\u015bl o Ojcu wszystkiego, ale to znacznie godniejszy spos\u00f3b m\u00f3wienia, ni\u017c m\u00f3wienie tych [heretyk\u00f3w], kt\u00f3rzy powstanie s\u0142owa ludzkiego przenosz\u0105 na\u00a0odwieczne<\/u>\u00a0s\u0142owo<\/u>\u00a0Bo\u017ce<\/u>\u00a0i o Jego pocz\u0105tku i pochodzeniu m\u00f3wi\u0105 tak, jak o w\u0142asnym s\u0142owie\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 2:13,8).<\/p>\n

\n

\u201eNie jest zatem tak, \u017ce S\u0142owo (…) nie pozna\u0142o Ojca, jak ucz\u0105 ludzie tego rodzaju [gnostycy]. By\u0142oby to wprawdzie prawdopodobne w wypadku pochodzenia ludzi, bo cz\u0119sto nie znaj\u0105 swoich rodzic\u00f3w. Je\u015bli chodzi o S\u0142owo Ojca, jest to ca\u0142kowicie wykluczone. Bo je\u015bli istnieje w Ojcu, to i poznaje tego, w kt\u00f3rym istnieje, a wi\u0119c nie pozostaje w niewiedzy o sobie samym\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 2:17,8).<\/p>\n

\n

\u201ewed\u0142ug ducha za\u015b Synem Bo\u017cym preegzystuj\u0105cym u Ojca,\u00a0zrodzonym<\/u>\u00a0przed wszelkim stworzeniem \u015bwiata a objawionym w ostatnich czasach w postaci cz\u0142owieka, on, S\u0142owo Bo\u017ce, kt\u00f3ry jednoczy i streszcza w sobie wszystko, co jest na niebie i na ziemi\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 30).<\/p>\n

\n

\u201edla Boga Syn istnieje nie tylko zanim objawi\u0142 si\u0119 w \u015bwiecie, ale tak\u017ce zanim \u015bwiat powsta\u0142. Jako pierwszy prorokowa\u0142 to Moj\u017cesz w s\u0142owach po hebrajsku:\u00a0Barasith bara Elovim basan benowam samenthares<\/em>, a co t\u0142umaczy si\u0119 (…): \u2018Syn (by\u0142) na pocz\u0105tku, nast\u0119pnie B\u00f3g stworzy\u0142 niebo i ziemi\u0119\u2019 [Rdz 1:1]. Po\u015bwiadcza to tak\u017ce (…) m\u00f3wi\u0105c:\u00a0przed jutrzenk\u0105 zrodzi\u0142em ci\u0119 i przed s\u0142o\u0144cem trwa imi\u0119 twoje<\/em>\u00a0[Ps 110:3; 72:17]. Jest wi\u0119c przed stworzeniem \u015bwiata, gdy\u017c razem ze stworzeniem \u015bwiata powsta\u0142y gwiazdy. (…) Dla Boga bowiem istnieje Syn na pocz\u0105tku, przed powstaniem \u015bwiata; dla nas za\u015b teraz, gdy si\u0119 objawia. Nie by\u0142 zatem dla nas przedtem, poniewa\u017c nie znali\u015bmy go. Dlatego te\u017c i jego ucze\u0144 Jan m\u00f3wi\u0105c nam kim jest Syn Bo\u017cy, kt\u00f3ry by\u0142 u Ojca zanim \u015bwiat powsta\u0142 i \u017ce przez niego wszystko si\u0119 sta\u0142o, co si\u0119 sta\u0142o, m\u00f3wi tak:\u00a0Na pocz\u0105tku by\u0142o S\u0142owo i S\u0142owo by\u0142o u Boga, wszystko przez niego si\u0119 sta\u0142o, a bez niego nic si\u0119 nie sta\u0142o<\/em>\u00a0[J 1:1-3]. Bardzo jasno wskazuje, \u017ce na pocz\u0105tku S\u0142owo by\u0142o razem z Ojcem, przez nie wszystko si\u0119 sta\u0142o i tym (S\u0142owem) jest jego Syn\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 43).<\/p>\n

\n

Nazywaj\u0105c kilkakrotnie Syna i Ducha \u201eR\u0119kami Boga\u201d Ireneusz stwierdza ich wsp\u00f3\u0142wieczno\u015b\u0107 z Ojcem:<\/p>\n

\u201ePrzez R\u0119ce Ojca [por. Rdz 2:7] to jest przez Syna i Ducha powstaje cz\u0142owiek na podobie\u0144stwo Bo\u017ce, a nie tylko cz\u0119\u015b\u0107 cz\u0142owieka\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 5:6,1). Patrz poni\u017cej rozdzia\u0142 \u201eTr\u00f3jca \u015awi\u0119ta\u201d.<\/p>\n

\n

Ireneusz wskazuje te\u017c na odwieczno\u015b\u0107 Syna, jako \u015awiat\u0142o\u015bci, przez pokazanie pochodzenia \u015bwiat\u0142a od jego \u017ar\u00f3d\u0142a:<\/p>\n

\u201eBo nawet p\u00f3\u017aniej zapalona pochodnia nie ma innego \u015bwiat\u0142a od pal\u0105cej si\u0119 wcze\u015bniej. Gdy wszystkie ich p\u0142omienie schodz\u0105 si\u0119 razem, wracaj\u0105 do pierwotnej jedno\u015bci i staj\u0105 si\u0119 zn\u00f3w jednym \u015bwiat\u0142em, kt\u00f3re by\u0142o na pocz\u0105tku. I wtedy nie da si\u0119 ju\u017c ustali\u0107, kt\u00f3re \u015bwiat\u0142o by\u0142o wcze\u015bniej, a kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej, bo wszystkie w ca\u0142o\u015bci s\u0105 jednym\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 2:17,4).<\/p>\n

\n

To, \u017ce Ireneusz uwa\u017ca\u0142 Jezusa za Stw\u00f3rc\u0119, a nie stworzenie przedstawi\u0142 te\u017c w nast\u0119puj\u0105cych s\u0142owach:<\/p>\n

\u201ePrawdziwym Stw\u00f3rc\u0105 \u015bwiata jest S\u0142owo Bo\u017ce, to jest Pan nasz, kt\u00f3ry w ostatecznych czasach sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem i chocia\u017c przebywa\u0142 na \u015bwiecie w niewidzialny spos\u00f3b, obejmowa\u0142 wszystko, co zosta\u0142o stworzone, i zwi\u0105zany by\u0142 z ca\u0142o\u015bci\u0105 stworzenia, poniewa\u017c by\u0142 S\u0142owem Bo\u017cym, zarz\u0105dzaj\u0105cym wszystkim i porz\u0105dkuj\u0105cym wszystko. I dlatego przysz\u0142o Ono do swego w spos\u00f3b widzialny i sta\u0142o si\u0119 cia\u0142em” (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 5:18,3).<\/p>\n

\n

\u201eA wi\u0119c ten, ale tylko ten, co wraz ze S\u0142owem wszystko stworzy\u0142, powinien s\u0142usznie nazywa\u0107 si\u0119 Bogiem i Panem, natomiast wszystko co zosta\u0142o stworzone, nie mo\u017ce by\u0107 okre\u015blane t\u0105 sama nazw\u0105\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:8,3).<\/p>\n

Gdyby Jezus by\u0142 stworzeniem nie m\u00f3g\u0142by by\u0107 okre\u015blany tytu\u0142ami \u201ePan\u201d i \u201eB\u00f3g\u201d, a jednak Ireneusz tak nazywa Chrystusa, co zobaczymy poni\u017cej.<\/p>\n

\n

Jezus-Cz\u0142owiek stworzeniem Ojca<\/strong><\/p>\n

Ireneusz Chrystusa nazywa stworzeniem ale\u00a0wy\u0142\u0105cznie<\/u>, gdy m\u00f3wi o Jego ludzkiej naturze, gdy zosta\u0142 On stworzony jako cz\u0142owiek w swym narodzeniu z Maryi.<\/p>\n

\u201eJe\u015bli pierwszy Adam zosta\u0142 wzi\u0119ty z ziemi i ukszta\u0142towany przez S\u0142owo Bo\u017ce, trzeba, \u017ceby to samo S\u0142owo, rekapituluj\u0105c w sobie samym Adama, mia\u0142o podobie\u0144stwo z Jego narodzeniem. Dlaczego wi\u0119c B\u00f3g nie wzi\u0105\u0142 ponownie ziemi, ale z Maryi dokona\u0142 tego stworzenia? Aby nie powsta\u0142o jakie\u015b inne stworzenie, jak tylko to, kt\u00f3re ma by\u0107 zbawione, przeciwnie, aby zrekapitulowane zosta\u0142o to samo stworzenie przy zachowaniu podobie\u0144stwa\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:21,10).<\/p>\n

\n

B\u00f3stwo Chrystusa i cze\u015b\u0107 dla Niego<\/strong><\/p>\n

Antytrynitarze zwalczaj\u0105c B\u00f3stwo Chrystusa uwa\u017caj\u0105, \u017ce Ireneusz naucza\u0142 tak jak oni. Przyk\u0142adowo \u015awiadkowie Jehowy, cho\u0107 nie podaj\u0105 z jakiego dzie\u0142a Ireneusza czerpi\u0105 materia\u0142, pisz\u0105:<\/p>\n

\u201eIreneusz, kt\u00f3ry zmar\u0142 oko\u0142o roku 200 n.e., o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce Jezus w swoim bycie przedludzkim by\u0142 odr\u0119bn\u0105 jednostk\u0105 i podlega\u0142 Bogu. Zaznaczy\u0142, \u017ce Jezus nie dor\u00f3wnuje \u2018Prawdziwemu i jedynemu Bogu\u2019, kt\u00f3ry \u2018jest najwy\u017cszy nad wszystkimi i poza Nim nie ma \u017cadnego innego\u2019.\u201d (\u201eCzy wierzy\u0107 w Tr\u00f3jc\u0119?\u201d 1989 s.7).<\/p>\n

Oto inna opinia \u015awiadk\u00f3w Jehowy, przecz\u0105ca zapewne powy\u017cszej:<\/p>\n

\u201e\u2018Ojcowie\u2019 \u017cyj\u0105cy w II wieku n.e. na przyk\u0142ad Ignacy z Antiochii, lub Ireneusz z Lyonu co prawda g\u0142osili pogl\u0105dy, w kt\u00f3rych najwy\u017cej mo\u017cna by si\u0119 dopatrywa\u0107 wiary w podw\u00f3jnego Boga, z\u0142o\u017conego z Ojca i Syna\u201d (Stra\u017cnica Rok CVI [1985] Nr 3 s.21).<\/p>\n

W jeszcze innej publikacji wymieniaj\u0105c np. Ireneusza \u015awiadkowie Jehowy pisz\u0105:<\/p>\n

\u201eten i \u00f3w pod pewnymi wzgl\u0119dami zr\u00f3wnuje Ojca z Synem, ale pod innymi uwa\u017ca Syna za istot\u0119 podporz\u0105dkowan\u0105 Bogu Ojcu\u201d (Stra\u017cnica Nr 7, 1992 s.29).<\/p>\n

Oczywi\u015bcie autorzy Stra\u017cnicy nie napisz\u0105 ju\u017c, \u017ce te \u201epewne wzgl\u0119dy\u201d, o kt\u00f3rych wspominaj\u0105, to ludzka lub boska natura Chrystusa.<\/p>\n

Zastanowi\u0107 by si\u0119 nale\u017ca\u0142o te\u017c, czy cytowane wypowiedzi \u015awiadk\u00f3w Jehowy dadz\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 uzgodni\u0107.<\/p>\n

\n

Oto nauka Ireneusza:<\/p>\n

\u201eJe\u015bli za\u015b nikt nie mo\u017ce odpuszcza\u0107 grzech\u00f3w, jak tylko sam B\u00f3g, te za\u015b odpu\u015bci\u0142 Pan i tak leczy\u0142 ludzi, to jasne jest, \u017ce to on by\u0142 S\u0142owem Bo\u017cym, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 Synem cz\u0142owieczym, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 od Ojca w\u0142adz\u0119 odpuszczania grzech\u00f3w, poniewa\u017c jednoczesnie by\u0142 cz\u0142owiekiem i Bogiem. Jako cz\u0142owiek cierpia\u0142 razem z nami, jako B\u00f3g ulitowa\u0142 si\u0119 nad nami i odpu\u015bci\u0142 nasze winy, gdy\u017c byli\u015bmy winni Stw\u00f3rcy, naszemu Bogu\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 5:17,3).<\/p>\n

\n

\u201eTen Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa przez swoje S\u0142owo, kt\u00f3rym jest Syn jego, przeze\u0144 si\u0119 si\u0119 objawia i ukazuje wszystkim, kt\u00f3rym si\u0119 objawia. Poznaj\u0105 Go bowiem ci, kt\u00f3rym objawi si\u0119 Syn. Zawsze wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cy z Ojcem Syn, dawno i od pocz\u0105tku zawsze objawia\u0142 Ojca anio\u0142om, archanio\u0142om…\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 2:30,9).<\/p>\n

\n

\u201eOt\u00f3\u017c tak samo S\u0142owo Bo\u017ce z patriarchami przed Moj\u017ceszem rozmawia\u0142o z wysoko\u015bci B\u00f3stwa i chwa\u0142y; z tymi co byli pod Prawem, ze stanowiska kap\u0142a\u0144skiego, a gdy nast\u0119pnie sta\u0142 si\u0119 dla nas cz\u0142owiekiem zes\u0142a\u0142 na ca\u0142y \u015bwiat dar niebieskiego Ducha\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:11,8).<\/p>\n

\n

\u201eB\u00f3g sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem i sam Pan zbawi\u0142 nas, daj\u0105c nam znak [w swoim narodzeniu] z Dziewicy\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:21,1).<\/p>\n

\n

\u201eaby [cz\u0142owiek] m\u00f3g\u0142 ogl\u0105da\u0107 Boga i ogarn\u0105\u0107 Ojca, to dlatego S\u0142owo Bo\u017ce sta\u0142o si\u0119 cz\u0142owiekiem i Synem Cz\u0142owieczym, \u017ceby przyzwyczai\u0107 ludzi do przyjmowania Boga i \u017ceby B\u00f3g, wed\u0142ug upodobania Ojca, przyzwyczaja\u0142 si\u0119 do zamieszkiwania w cz\u0142owieku\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:20,2).<\/p>\n

\n

\u201eaby przed Chrystusem Jezusem, naszym Panem, Bogiem [niekt\u00f3re przek\u0142ady], Zbawicielem i Kr\u00f3lem wed\u0142ug postanowienia niewidzialnego Ojca, zgi\u0119\u0142o si\u0119 wszelkie kolano istot niebieskich, ziemskich i podziemnych i aby wszelki j\u0119zyk go wyznawa\u0142\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 1:10,1).<\/p>\n

\n

\u201eW ko\u0144cu S\u0142owo ukaza\u0142o Ojca w spos\u00f3b widzialny, niemal dotykalny i chocia\u017c nie wszyscy podobnie w niego wierzyli, to jednak wszyscy zobaczyli Ojca w Synu [por. J 14:9]. Niewidzialnym w Synu jest Ojciec, widzialnym w Ojcu jest Syn. Dlatego podczas jego pobytu [na ziemi] wszyscy m\u00f3wili o Chrystusie i nazywali go Bogiem\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:6,6).<\/p>\n

\n

\u201eS\u0142u\u017cy\u0142 bogatej i wielorakiej woli Ojca, poniewa\u017c sam jest Zbawc\u0105 tych, kt\u00f3rzy s\u0105 zbawieni, i Panem tych, kt\u00f3rzy s\u0105 pod jego panowaniem, i Bogiem tego, co stworzone, i Jednorodzonym Ojca, i Chrystusem, kt\u00f3rego zapowiedziano, i S\u0142owem Boga wcielonym, gdy nadesz\u0142a pe\u0142nia czasu, w kt\u00f3rym wypada\u0142o, by Syn Bo\u017cy sta\u0142 si\u0119 Synem Cz\u0142owieczym\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:16,7).<\/p>\n

\n

\u201eB\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c s\u0105dzi\u0142 ebionit\u00f3w. Jak mog\u0105 si\u0119 uratowa\u0107, je\u015bli nie jest Bogiem ten, kt\u00f3ry sprawia ich zbawienie na ziemi? Jak przyjdzie cz\u0142owiek do Boga, je\u015bli to nie B\u00f3g przyszed\u0142 na cz\u0142owieka? (…) Jak wi\u0119c jest on wi\u0119kszy od Salomona i wi\u0119kszy od Jonasza albo Panem wobec Dawida, je\u015bli nie mia\u0142by innej istoty ni\u017c oni?\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:33,1-7).<\/p>\n

\n

\u201eTeraz, jako \u017ce S\u0142owo Bo\u017ce by\u0142o cz\u0142owiekiem, urodzonym z pnia Jessego i synem Abrahama, Duch Bo\u017cy spocz\u0105\u0142 na Nim i zosta\u0142 On konsekrowany, by nie\u015b\u0107 dobr\u0105 nowin\u0119 maluczkim; jako B\u00f3g za\u015b nie s\u0105dzi\u0142 na podstawie pozor\u00f3w ani nie pot\u0119pia\u0142 na podstawie pog\u0142osek\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:9,3).<\/p>\n

\n

\u201eM\u00f3wi tak\u017ce prorok, \u017ce Chrystus po zmartwychwstaniu rozkazuje narodom. Mia\u0142 bowiem zmar\u0142y powsta\u0107 z martwych, by\u0107 wyznawany i w wierze uznawany za Syna Bo\u017cego, Kr\u00f3la. Dlatego m\u00f3wi:\u00a0A jego powstanie b\u0119dzie wspania\u0142e<\/em>\u00a0[Iz 11:10], to jest b\u0119dzie chwa\u0142\u0105. W\u00f3wczas zosta\u0142 bowiem jako B\u00f3g uwielbiony, gdy powsta\u0142 z martwych\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 61).<\/p>\n

\n

\u201eA zatem przez t\u0119 wypowied\u017a, \u017ce wed\u0142ug cia\u0142a Chrystus b\u0119dzie z rodu Dawida, \u017ce b\u0119dzie Synem Bo\u017cym, poniewa\u017c zmar\u0142y powstanie, \u017ce z wygl\u0105du b\u0119dzie cz\u0142owiekiem, ale z mocy Bogiem i w jaki spos\u00f3b sam b\u0119dzie S\u0119dzi\u0105 ca\u0142ego \u015bwiata i jak sam b\u0119dzie Sprawc\u0105 sprawiedliwo\u015bci i Zbawc\u0105, – to wszystko og\u0142asza Pismo\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 62).<\/p>\n

\n

R\u00f3\u017cny od archanio\u0142\u00f3w<\/strong><\/p>\n

Patrz \u201ePrzeciw herezjom\u201d 2:28,6 i 2:30,9 (cytowane powy\u017cej w rozdziale \u201eZrodzony, a nie stworzony i odwieczny Syn Bo\u017cy\u201d) oraz \u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 9.<\/p>\n

\n

B\u00f3g b\u0142ogos\u0142awiony (Rz 9:5)<\/strong><\/p>\n

\u201eI znowu pisz\u0105c do Rzymian o Izraelu m\u00f3wi: do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 ojcowie i z kt\u00f3rych jest Chrystus wed\u0142ug cia\u0142a, kt\u00f3ry jest Bogiem ponad wszystkim, b\u0142ogos\u0142awionym na wieki [por. Rz 9:5]. I znowu pisz\u0105c List do Galat\u00f3w m\u00f3wi: kiedy nadesz\u0142a pe\u0142nia czasu, B\u00f3g zes\u0142a\u0142 swego Syna zrodzonego z niewiasty [por. Ga 4:4]\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:16,3).<\/p>\n

\n

Alfa i Omega, Pocz\u0105tek i Koniec (Ap 21:6)<\/strong><\/p>\n

W \u201ePrzeciw herezjom\u201d 5:35,2 Ireneusz odni\u00f3s\u0142 fragment tekstu Ap 21:6 do Chrystusa.<\/p>\n

\n

B\u00f3g (Mt 1:23)<\/strong><\/p>\n

\u201eM\u00f3wi bowiem,\u00a0oto dziewica pocznie i porodzi Syna<\/em>, a ten istniej\u0105c jako B\u00f3g, b\u0119dzie\u00a0z nami<\/em>\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 54).<\/p>\n

\n

Jednorodzony B\u00f3g (J 1:18)<\/strong><\/p>\n

\u201eJego S\u0142owo, stosownie do jego postanowienia i dla po\u017cytku tych, kt\u00f3rzy to widzieli, objawi\u0142o wspania\u0142o\u015b\u0107 Ojca i wyja\u015bni\u0142o porz\u0105dek zbawczych wydarze\u0144, jak zreszt\u0105 sam Pan powiedzia\u0142: \u2018Jednorodzony B\u00f3g, kt\u00f3ry jest w \u0142onie Ojca, on powiedzia\u0142\u2019 [J 1:18]. S\u0142owo Ojca, kt\u00f3re jest bogate i wielorakie, ukaza\u0142o si\u0119 ogl\u0105daj\u0105cym go nie tylko w jednej postaci i na jeden jedyny spos\u00f3b, ale wed\u0142ug przyczyn zbawczych wydarze\u0144 wzgl\u0119dnie ich skutk\u00f3w\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:20,10-11).<\/p>\n

\n

B\u00f3g mocy (Iz 9:5)<\/strong><\/p>\n

\u201eI zn\u00f3w ten sam prorok m\u00f3wi:\u00a0Syn si\u0119 nam urodzi\u0142 i ch\u0142opiec zosta\u0142 nam dany, a imi\u0119 jego zosta\u0142o nazwane \u2018przedziwny doradca\u2019, \u2018B\u00f3g mocy\u2019<\/em>\u00a0[Iz 9:5]\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 54).<\/p>\n

\n

\u201eI rzek\u0142 B\u00f3g: uczy\u0144my cz\u0142owieka na obraz nasz i podobie\u0144stwo<\/em>\u00a0[Rdz 1:26], a z tego jawnie wynika, \u017ce to Ojciec zwraca si\u0119 do Syna, kt\u00f3ry jest \u2018przedziwnym doradc\u0105\u2019 Ojca. Sta\u0142 si\u0119 tak\u017ce naszym doradc\u0105, a daj\u0105c nam rad\u0119 nie zmusza chocia\u017c jest Bogiem. Nazwa\u0142 go jednocze\u015bnie \u2018Bogiem mocnym\u2019 [Iz 9:5]\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 55).<\/p>\n

\n

\u201eW ten spos\u00f3b S\u0142owo Bo\u017ce zachowuje pierwsze\u0144stwo we wszystkim [por. Kol 1:18], gdy\u017c jako prawdziwy cz\u0142owiek jest tak\u017ce\u00a0przedziwnym doradc\u0105, Bogiem mocnym<\/em>\u00a0[Iz 9:5]\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 40).<\/p>\n

\n

Prawdziwy B\u00f3g<\/strong><\/p>\n

\u201enatomiast On odebra\u0142 \u015bwiadectwo od wszystkich, od Ojca, od Ducha, (…) \u017ce prawdziwie by\u0142 cz\u0142owiekiem i, \u017ce prawdziwie Bogiem\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:6,7).<\/p>\n

\n

B\u00f3g (Hbr 1:8n., Ps 45:7-8)<\/strong><\/p>\n

\u201eJeszcze ja\u015bniej o Ojcu i Synu m\u00f3wi Dawid:\u00a0tron tw\u00f3j Bo\u017ce na wieki wiek\u00f3w. Umi\u0142owa\u0142e\u015b sprawiedliwo\u015b\u0107, a znienawidzi\u0142e\u015b nieprawo\u015b\u0107, dlatego ci\u0119 nama\u015bci\u0142 B\u00f3g olejkiem rado\u015bci, bardziej ni\u017c tych, kt\u00f3rzy do ciebie nale\u017c\u0105<\/em>\u00a0[Ps 44:7-8, Hbr 1:8]. Tak wi\u0119c Syn, kt\u00f3ry jest przecie\u017c Bogiem, otrzyma\u0142 od Ojca, to jest od Boga, tron wiecznego panowania i olejek namaszczenia, bardziej ni\u017c ci, co do niego nale\u017c\u0105. Olejkiem namaszczenia jest Duch, kt\u00f3rym zosta\u0142 namaszczony…\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 47).<\/p>\n

\n

R\u00f3wny Ojcu<\/strong><\/p>\n

\u201ePanem jest Ojciec i Panem jest Syn, Bogiem jest Ojciec, Bogiem jest Syn, bo zrodzony z Boga jest Bogiem [por. J 1:18]. I tak wed\u0142ug substancji, swej mocy i istoty ukazuje si\u0119 jeden B\u00f3g, za\u015b wedle porz\u0105dku naszego zbawienia to Syn i Ojciec. Ojciec wszechrzeczy jest niewidzialny i niedost\u0119pny, trzeba aby przez Syna mieli dost\u0119p do Ojca ci, kt\u00f3rzy zamierzaj\u0105 si\u0119 zbli\u017cy\u0107 do Ojca\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 47).<\/p>\n

[Ks. M. Michalski ten sam fragment odda\u0142 nast\u0119puj\u0105co: \u201eTak to Syn jest Panem na\u00a0r\u00f3wni<\/u>\u00a0z Ojcem i Bogiem na\u00a0r\u00f3wni<\/u>\u00a0z Ojcem, gdy\u017c z Boga zrodzony musi by\u0107 sam tak\u017ce Bogiem. Oczywi\u015bcie je\u015bli chodzi o istot\u0119 substancji i mocy, jeden jest tylko B\u00f3g; ale gdy chodzi o ekonomi\u0119 naszego zbawienia, istnieje zar\u00f3wno Ojciec jak Syn\u201d.]\n

\n

Ireneusz wielokrotnie przypisuje czyny Boga Jahwe ze Starego Testamentu Chrystusowi, przez co zr\u00f3wnuje majestat Syna i Ojca:<\/p>\n

\u201eMoj\u017cesz m\u00f3wi tak\u017ce, \u017ce Syn Bo\u017cy rozmawia\u0142 z Abrahamem:\u00a0I Ukaza\u0142 si\u0119 B\u00f3g<\/em>\u00a0[w hebr. Jahwe]\u00a0przy d\u0119bie Mambre, w po\u0142udnie, a podnosz\u0105c oczy zobaczy\u0142: oto trzej m\u0119\u017cowie stali przed nim. Odda\u0142 im pok\u0142on i rzek\u0142: Panie, je\u015bli rzeczywi\u015bcie znalaz\u0142em \u0142ask\u0119 przed tob\u0105<\/em>\u00a0[Rdz 18:1-3] i w tym co nast\u0119puje potem, m\u00f3wi z Panem, a Pan rozmawia z nim. Dwaj zatem z trzech to byli anio\u0142owie, jeden za\u015b z nich to Syn Bo\u017cy i z nim rozmawia\u0142 Abraham wstawiaj\u0105c si\u0119 za Sodomitami (…) Dalej m\u00f3wi Pismo:\u00a0I Pan<\/em>\u00a0[w hebr. Jahwe]\u00a0spu\u015bci\u0142 na Sodom\u0119 i Gomor\u0119 deszcz siarki i ognia z nieba<\/em>\u00a0[Rdz 19:24]. I to Syn Bo\u017cy w\u0142a\u015bnie rozmawia\u0142 z Abrahamem, bo to Pan jest tym, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 w\u0142adz\u0119 ukarania Sodomit\u00f3w od Pana z nieba, to znaczy od Ojca, kt\u00f3ry panuje nad wszystkim\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 44).<\/p>\n

\n

\u201eW istocie, wsz\u0119dzie w pismach Moj\u017cesza rozsiany zosta\u0142 Syn Bo\u017cy, a to gdy rozmawia z Abrahamem, a to z Noem, przekazuj\u0105c mu wymiary arki, innym razem gdy poszukuje Adama, albo gdy wymierza s\u0105d Sodomitom, to zn\u00f3w gdy objawia si\u0119 Jakubowi i wskazuje mu drog\u0119 lub gdy z ciernistego krzewu rozmawia z Moj\u017ceszem. To niezliczone miejsca, na kt\u00f3rych Moj\u017cesz wskazuje na Syna Bo\u017cego (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:10,1).<\/p>\n

Patrz te\u017c \u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 2 (patrz poni\u017cej) i 46.<\/p>\n

\n

Stworzyciel<\/strong><\/p>\n

Cho\u0107 Ireneusz w jednym fragmencie pisze o Ojcu, \u017ce \u201eOn sam jest Bogiem, kt\u00f3ry wszystko stworzy\u0142\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 2:30,9), to jednak w innym uczy o Synu:<\/p>\n

\u201eA wi\u0119c ten, ale tylko ten, co wraz ze S\u0142owem wszystko stworzy\u0142, powinien s\u0142usznie nazywa\u0107 si\u0119 Bogiem i Panem, natomiast wszystko co zosta\u0142o stworzone, nie mo\u017ce by\u0107 okre\u015blane t\u0105 sama nazw\u0105\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:8,3).<\/p>\n

\n

\u201eDlatego Adam nazwany zosta\u0142 przez Paw\u0142a typem przysz\u0142ego [Adama] (por. Rz 5:14), poniewa\u017c S\u0142owo jako Stw\u00f3rca wszystkich rzeczy przedstawi\u0142o – wskazuj\u0105c na siebie samego – przysz\u0142y porz\u0105dek zbawienia rodzaju ludzkiego ze wzgl\u0119du na Syna Bo\u017cego\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:22,3).<\/p>\n

\n

\u201ePrawdziwym Stw\u00f3rc\u0105 \u015bwiata jest S\u0142owo Bo\u017ce, to jest Pan nasz, kt\u00f3ry w ostatecznych czasach sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem i chocia\u017c przebywa\u0142 na \u015bwiecie w niewidzialny spos\u00f3b, obejmowa\u0142 wszystko, co zosta\u0142o stworzone, i zwi\u0105zany by\u0142 z ca\u0142o\u015bci\u0105 stworzenia, poniewa\u017c by\u0142 S\u0142owem Bo\u017cym, zarz\u0105dzaj\u0105cym wszystkim i porz\u0105dkuj\u0105cym wszystko. I dlatego przysz\u0142o Ono do swego w spos\u00f3b widzialny i sta\u0142o si\u0119 cia\u0142em” (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 5:18,3).<\/p>\n

\n

\u201eWynika z nich jasno, \u017ce ten, kt\u00f3ry jest tw\u00f3rc\u0105 wszechrzeczy, S\u0142owo, „kt\u00f3ry siedzi na cherubach” i „ogarnia wszystko”, gdy objawi\u0142 si\u0119 ludziom, da\u0142 nam czterokszta\u0142tn\u0105 Ewangeli\u0119, podtrzyman\u0105 przez tchnienie jednego Ducha\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:11,8).<\/p>\n

\n

Jestem, kt\u00f3ry Jestem, Jahwe (Wj 3:14)<\/strong><\/p>\n

\u201eI dlatego Duch \u015awi\u0119ty m\u00f3wi przez Dawida:\u00a0B\u0142ogos\u0142awiony m\u0105\u017c, kt\u00f3ry nie chodzi w radzie bezbo\u017cnych<\/em>\u00a0[Ps 1:1], to jest w radzie ludzi nie znaj\u0105cych Boga, gdy\u017c ci s\u0105 bezbo\u017cnymi, kt\u00f3rzy nie czcz\u0105 tego, kt\u00f3ry prawdziwie jest Bogiem i dlatego S\u0142owo m\u00f3wi do Moj\u017cesza:\u00a0Jestem tym, kt\u00f3ry jest<\/em>\u00a0[Wj 3:14]. A wi\u0119c ci, kt\u00f3rzy nie czcz\u0105 istniej\u0105cego Boga, ci s\u0105 bezbo\u017cnymi…\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 2).<\/p>\n

O imieniu Jahwe patrz powy\u017cej podrozdzia\u0142 \u201eR\u00f3wny Ojcu\u201d.<\/p>\n

\n

Pan wszechrzeczy<\/strong><\/p>\n

\u201ePan wszechrzeczy przekaza\u0142 swoim aposto\u0142om w\u0142adz\u0119 g\u0142oszenia Ewangelii, dzi\u0119ki nim poznali\u015bmy i my prawd\u0119, to jest nauk\u0119 Syna Bo\u017cego. Do nich te\u017c Pan powiedzia\u0142: \u2018kto was s\u0142ucha mnie s\u0142ucha…\u2019.\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:1,1).<\/p>\n

\n

Wieczny Kr\u00f3l<\/strong><\/p>\n

\u201eWype\u0142ni\u0142 tak\u017ce obietnice dane Dawidowi. Przyrzek\u0142 mu bowiem, \u017ce z jego \u0142ona wzbudzi mu wiecznego kr\u00f3la, kt\u00f3rego panowania nie b\u0119dzie ko\u0144ca. (…) kt\u00f3ry b\u0119dzie panowa\u0142 nad domem Dawida na wieki i kt\u00f3rego panowaniu nie b\u0119dzie ko\u0144ca [por. \u0141k 1:33]\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 36).<\/p>\n

\n

\u201eProrocy m\u00f3wi\u0105 wi\u0119c, \u017ce si\u0119 urodzi\u0142, w jaki spos\u00f3b si\u0119 urodzi\u0142 i gdzie mia\u0142 si\u0119 urodzi\u0107 Syn Bo\u017cy, oraz \u017ce jest Chrystusem, jedynym Kr\u00f3lem wiecznym\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 66).<\/p>\n

\n

\u201eJemu to przekaza\u0142 [Ojciec] kr\u00f3lestwo wszystkich rzeczy, w\u0142adz\u0119 nad \u017cywymi i umar\u0142ymi i s\u0105d\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 41).<\/p>\n

\n

Tylko Ojciec Bogiem?<\/strong><\/p>\n

Antytrynitarzom zdaje si\u0119, \u017ce tylko Ojciec jest Bogiem bo Ireneusz pisze:<\/p>\n

\u201eA wi\u0119c ten, ale tylko ten, co wraz ze S\u0142owem wszystko stworzy\u0142, powinien s\u0142usznie nazywa\u0107 si\u0119 Bogiem i Panem, natomiast wszystko co zosta\u0142o stworzone, nie mo\u017ce by\u0107 okre\u015blane t\u0105 sama nazw\u0105\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:8,3).<\/p>\n

Tymczasem Ireneusz o zrodzonym, a nie stworzonym Synu, jako Panu i Bogu napisa\u0142 to, co przedstawili\u015bmy powy\u017cej w podrozdziale \u201eR\u00f3wny Ojcu\u201d.<\/p>\n

\n

Wiedza Syna<\/strong><\/p>\n

Ireneusz tak jak Biblia rozr\u00f3\u017cnia Jezusa-Cz\u0142owieka, kt\u00f3ry wyzbywa si\u0119 w swym samouni\u017ceniu pewnej wiedzy i Jezusa-Boga, kt\u00f3rego majestat r\u00f3wny jest Ojcu. Dlatego pisze on o wiedzy Chrystusa-Cz\u0142owieka nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n

\u201eG\u0142upio nad\u0119ci twierdzicie, \u017ce znacie niewypowiedziane Bo\u017ce tajemnice, a przecie\u017c sam Pan, Syn Bo\u017cy jawnie stwierdzi\u0142, \u017ce dzie\u0144 i godzin\u0119 s\u0105du zna tylko Ojciec: (…) [Mk 13:32]. Je\u017celi wi\u0119c sam Syn nie wstydzi si\u0119 odnie\u015b\u0107 wiadomo\u015b\u0107 o tym dniu do Ojca, lecz powiedzia\u0142 prawdziwie, tak, jak jest, to i my nie powinni\u015bmy si\u0119 wstydzi\u0107 zachowa\u0107 Bogu tych zagadnie\u0144, kt\u00f3re s\u0105 ponad g\u0142owy nasze. Albowiem nikt nie jest nad Mistrza\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 2:28,6).<\/p>\n

\n

\u015awiadkowie Jehowy wykorzystuj\u0105 do swych cel\u00f3w samouni\u017cenie Syna w ludzkiej naturze i dobrowolne wyzbycie si\u0119 przez Niego wiedzy o \u201edniu i godzinie\u201d s\u0105du i sugeruj\u0105, \u017ce Jezus jest pewnie nawet jako B\u00f3g ni\u017cszy od Ojca.<\/p>\n

Poni\u017cej przedstawiamy cytat z ich publikacji i potem s\u0142owa, kt\u00f3re z wiadomych powod\u00f3w pomin\u0119li, a kt\u00f3re s\u0105 dalszym ci\u0105giem wypowiedzi Ireneusza.<\/p>\n

Oto s\u0142owa ze Stra\u017cnicy Nr 20, 1993 s.29:<\/p>\n

\u201eMo\u017cemy si\u0119 od Niego [Chrystusa] dowiedzie\u0107, \u017ce Ojciec jest ponad wszystkim. M\u00f3wi bowiem: \u2018Ojciec wi\u0119kszy jest ni\u017c Ja\u2019. A zatem nasz Pan o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce Ojciec przewy\u017csza Go pod wzgl\u0119dem wiedzy\u201d (Adversus haereses<\/em>\u00a0[Przeciw herezjom], ksi\u0119ga II. rozdzia\u0142 28,8).<\/p>\n

\n

Oto dalsze s\u0142owa Ireneusza, pewnie celowo pomini\u0119te przez \u015awiadk\u00f3w Jehowy, kt\u00f3re ukazuj\u0105, \u017ce autor odnosi si\u0119 do Jezusa-Cz\u0142owieka:<\/p>\n

\u201ez tego powodu, dla kt\u00f3rego my r\u00f3wnie\u017c, tak d\u0142ugo jak nale\u017cymy do porz\u0105dku tego \u015bwiata, powinni\u015bmy pozostawia\u0107 doskona\u0142\u0105 wiedz\u0119 i takie pytania Bogu i nie powinni\u015bmy \u017cadn\u0105 miar\u0105, badaj\u0105c niezr\u00f3wnan\u0105 natur\u0119 Ojca, nara\u017ca\u0107 si\u0119 na ryzyko zadawania pytania czy istnieje jaki\u015b inny B\u00f3g ponad Bogiem\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 2:28,8).<\/p>\n

\n

O wiedzy Chrystusa jako S\u0142owa Boga Ireneusz uczy\u0142:<\/p>\n

\u201eNie jest zatem tak, \u017ce S\u0142owo (…) nie pozna\u0142o Ojca, jak ucz\u0105 ludzie tego rodzaju [gnostycy]. By\u0142oby to wprawdzie prawdopodobne w wypadku pochodzenia ludzi, bo cz\u0119sto nie znaj\u0105 swoich rodzic\u00f3w. Je\u015bli chodzi o S\u0142owo Ojca, jest to ca\u0142kowicie wykluczone. Bo je\u015bli istnieje w Ojcu, to i poznaje tego, w kt\u00f3rym istnieje, a wi\u0119c nie pozostaje w niewiedzy o sobie samym\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 2:17,8).<\/p>\n

\n

\u201enajpierw w niebiosach, jako Pierworodny z postanowienia Ojca,\u00a0S\u0142owo<\/u>\u00a0doskona\u0142e<\/u>, kt\u00f3re wszystkim rz\u0105dzi ustanawiaj\u0105c prawa na ziemi\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 39).<\/p>\n

\n

Ojciec g\u0142ow\u0105 Chrystusa (1Kor 11:3)<\/strong><\/p>\n

\u201eS\u0142owo za\u015b niesione przez Ojca udziela Ducha wszystkim tym, kt\u00f3rym chce da\u0107 Ojciec (…) I w ten spos\u00f3b objawia si\u0119 jeden B\u00f3g Ojciec, kt\u00f3ry jest \u2018ponad wszystkim i przez wszystko, i we wszystkim\u2019 [Ef 4:6]. Bo\u00a0ponad wszystkim<\/em>\u00a0jest Ojciec i jest on g\u0142ow\u0105 Chrystusa,\u00a0przez wszystko<\/em>\u00a0jest S\u0142owo i ono jest g\u0142ow\u0105 Ko\u015bcio\u0142a,\u00a0we wszystkich<\/em>\u00a0za\u015b nas jest Duch i on jest wod\u0105 \u017cyw\u0105, kt\u00f3r\u0105 daje Pan tym, kt\u00f3rzy poprawnie w niego wierz\u0105, mi\u0142uj\u0105 go i wiedz\u0105, \u017ce jest Ojciec, kt\u00f3ry jest \u2018ponad wszystkim i przez wszystko, i w nas wszystkich\u2019 [Ef 4:6]\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 5:18,2).<\/p>\n

Antytrynitarze komentuj\u0105c ten fragment akcentuj\u0105 to, \u017ce Ojciec jest \u201eg\u0142ow\u0105 Chrystusa\u201d. Tak uczynili \u015awiadkowie Jehowy w Stra\u017cnicy Nr 20, 1993 s.29, gdzie jak wspomniano poni\u017cej (patrz rozdzia\u0142 \u201eOsobowo\u015b\u0107 Ducha \u015awi\u0119tego\u201d) opu\u015bcili te\u017c wzmiank\u0119 o Duchu \u015aw. A tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce fragment ten ma znaczenie trynitarne (!), a Ireneusz poszczeg\u00f3lne zwroty tekstu Ef 4:6 nadaje trzem Osobom Bo\u017cym (patrz te\u017c poni\u017cej podrozdzia\u0142 \u201eTr\u00f3jca \u015awi\u0119ta i Ef 4:6\u201d w rozdziale \u201eTr\u00f3jca \u015awi\u0119ta\u201d).<\/p>\n

Ma\u0142o tego, Ireneusz Ojca nazywa \u201eg\u0142ow\u0105 Chrystusa\u201d, a nie \u201eg\u0142ow\u0105 S\u0142owa\u201d, przez kt\u00f3re wed\u0142ug niego jest wszystko. Wida\u0107 wi\u0119c, \u017ce dla Ireneusza S\u0142owo to B\u00f3g [por. J 1:1], a Chrystus to cz\u0142owiek, kt\u00f3rego Ojciec jest g\u0142ow\u0105 [por. 1Kor 11:3]. Je\u015bli nie tak b\u0119dziemy rozumie\u0107 powy\u017csze s\u0142owa, to inaczej nie uzgodnimy ich z fragmentem, kt\u00f3ry przedstawiono powy\u017cej w podrozdziale \u201eR\u00f3wny Ojcu\u201d.<\/p>\n

\n

Dobry i Doskona\u0142y Nauczyciel<\/strong><\/p>\n

\u201eGdyby nasz nauczyciel, S\u0142owo, nie sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem, nie mogliby\u015bmy inaczej pozna\u0107 spraw Bo\u017cych. Nikt inny nie m\u00f3g\u0142by nam opowiedzie\u0107 o sprawach Ojca, jak tylko Jego w\u0142asne S\u0142owo. „Kto bowiem inny pozna\u0142 my\u015bl Pana? albo kto by\u0142 Jego doradc\u0105?” Nie mogliby\u015bmy si\u0119 te\u017c inaczej nauczy\u0107, jak tylko widz\u0105c naszego nauczyciela i s\u0142ysz\u0105c na w\u0142asne uszy Jego g\u0142os, aby\u015bmy si\u0119 stali na\u015bladowcami czyn\u00f3w i wykonawcami s\u0142\u00f3w Jego, aby\u015bmy nawi\u0105zali z Nim wsp\u00f3lnot\u0119, gdy tylko przyjmiemy wzrastanie, my, kt\u00f3rzy jeste\u015bmy od niedawna, aby\u015bmy zaistnieli przez Niego,\u00a0jedynie<\/u>\u00a0dobrego<\/u>\u00a0i najlepszego, przez tego, kt\u00f3ry ma dar niezniszczalno\u015bci, my, stworzeni wed\u0142ug Jego podobie\u0144stwa, przeznaczeni do tego, gdy nas jeszcze nie by\u0142o, wed\u0142ug uprzedniej wiedzy Ojca, aby\u015bmy zaistnieli jako stworzenie, gdy przyj\u0119li\u015bmy pocz\u0105tek przysz\u0142o\u015bci, w oznaczonym wcze\u015bniej czasie, w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki pos\u0142udze S\u0142owa\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 5:1,1).<\/p>\n

\n

\u201enajpierw w niebiosach, jako Pierworodny z postanowienia Ojca,\u00a0S\u0142owo<\/u>\u00a0doskona\u0142e<\/u>, kt\u00f3re wszystkim rz\u0105dzi ustanawiaj\u0105c prawa na ziemi, gdy\u017c Pierworodny Dziewicy, cz\u0142owiek, sprawiedliwy, \u015bwi\u0119ty, pobo\u017cny,\u00a0dobry<\/u>, podobaj\u0105cy si\u0119 Bogu,\u00a0doskona\u0142y<\/u>\u00a0pod<\/u>\u00a0ka\u017cdym<\/u>\u00a0wzgl\u0119dem<\/u>, wszystkich, kt\u00f3rzy za nim id\u0105 wybawia od piek\u0142a, poniewa\u017c jako pierworodny spo\u015br\u00f3d umar\u0142ych jest tak\u017ce dawc\u0105 \u017cycia Bo\u017cego\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 39).<\/p>\n

\n

Wzywanie imienia Jezusa jako Pana i Boga (Rz 10:13)<\/strong><\/p>\n

\u201eAle\u00a0ka\u017cdy, kto wezwie imienia Pa\u0144skiego b\u0119dzie zbawiony<\/em>\u00a0[Rz 10:13]. A nie dano innego imienia Pana pod niebem, w kt\u00f3rym ludzie s\u0105 zbawieni, jak tylko imi\u0119 Boga, kt\u00f3rym jest Jezus Chrystus, Syn Bo\u017cy, kt\u00f3remu poddaj\u0105 si\u0119 i demony, duchy z\u0142o\u015bci i wszelkie rodzaje odst\u0119pstwa\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 96).<\/p>\n

\n

Na koniec jeszcze jedno \u015bwiadectwo dotycz\u0105ce B\u00f3stwa Chrystusa wspominaj\u0105ce Ireneusza i innych chrze\u015bcijan. J. Salij OP o przytoczonym poni\u017cej fragmencie, zachowanym w dziele Euzebiusza (ur. 260), pisze:<\/p>\n

\u201eNiekt\u00f3rzy patrologowie, w \u015blad za Teodoretem z Cyru, z imieniem \u015bw. Hipolita wi\u0105\u017c\u0105 zaginione dzie\u0142ko pt.\u00a0Przeciw herezji Artemona<\/em>. Artemon, podobnie jak dzi\u015b \u015bwiadkowie Jehowy, a przed nim niejaki Teodot, odrzucali prawd\u0119, \u017ce Chrystus Pan jest prawdziwym Bogiem. Ot\u00f3\u017c pasjonuj\u0105co ciekawy z punktu widzenia naszego tematu jest zachowany do dzi\u015b fragment tego dzie\u0142ka. W\u015br\u00f3d patrolog\u00f3w nie ma powszechnej zgody co do tego, czy rzeczywi\u015bcie autorem tego tekstu jest Hipolit, nie ma jednak w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce jest to tekst przednicejski\u201d (\u201eNadzieja poddawana pr\u00f3bom\u201d, rozdz. \u2018Odn\u00f3wmy w sobie prawd\u0119 o Tr\u00f3jjedynym Bogu!\u2019).<\/p>\n

Oto s\u0142owa Euzebiusza wspominaj\u0105ce wiar\u0119 Ireneusza w B\u00f3stwo Chrystusa:<\/p>\n

\u201eJeden z tych m\u0119\u017c\u00f3w napisa\u0142 dzie\u0142o przeciwko herezji Artemona, kt\u00f3r\u0105 Pawe\u0142 z Samostaty usi\u0142owa\u0142 za naszych od\u015bwie\u017cy\u0107 czas\u00f3w. Znajduje si\u0119 tam opowie\u015b\u0107, nale\u017c\u0105ca do zajmuj\u0105cej nas obecnie historji. Jest w niej bowiem odparcie co dopiero wspomnianej herezji, kt\u00f3ra twierdzi, \u017ce Zbawiciel by\u0142 tylko cz\u0142owiekiem, a kt\u00f3ra nie tak dawno temu wyst\u0105pi\u0142a z nowinkami swemi, podczas gdy jej tw\u00f3rcy chcieli j\u0105 staro\u017cytno\u015bci otoczy\u0107 powag\u0105. Pr\u00f3cz tego znajduje si\u0119 tam wiele innych dowod\u00f3w na zbicie owego k\u0142amstwa blu\u017anierczego, a wreszcie czytamy dos\u0142ownie: \u2018Ot\u00f3\u017c twierdz\u0105 oni, \u017ce wszyscy starzy, a nawet aposto\u0142owie, przej\u0119li i nauczali to samo, co oni m\u00f3wi\u0105 obecnie, \u017ce prawdziwa nauka przechowa\u0142a si\u0119 do czas\u00f3w Wiktora [papie\u017c w latach 189-198], trzynastego z rz\u0119du po Piotrze biskupa rzymskiego. Pocz\u0105wszy za\u015b od Zefiryna [papie\u017c w latach 198-217], nast\u0119pcy jego, prawda zosta\u0142a sfa\u0142szowana. Twierdzenie to mog\u0142oby mie\u0107 poz\u00f3r prawdy, gdyby si\u0119 przedewszystkiem Ksi\u0119gi bo\u017ce temu nie sprzeciwia\u0142y. Istniej\u0105 ponadto pisma niekt\u00f3rych braci, starsze od czas\u00f3w Wiktorowych, a u\u0142o\u017cone w obronie prawdy, tak przeciwko poganom, jak i przeciwko herezjom \u00f3wczesnym. M\u00f3wi\u0105 one o Justynie, Miltjadesie, Tacjanie, Klemensie i bardzo wielu innych, a wsz\u0119dzie o Chrystusie jako Bogu.\u00a0Kt\u00f3\u017cby<\/u>\u00a0nie<\/u>\u00a0zna\u0142<\/u>\u00a0dzie\u0142<\/u>\u00a0Ireneusza<\/u>, Melitona i innych, kt\u00f3re g\u0142osz\u0105, \u017ce Chrystus jest Bogiem i cz\u0142owiekiem? Ile\u017c to psalm\u00f3w i pie\u015bni, u\u0142o\u017conych od czas\u00f3w pierwotnych przez wiernych braci, opiewa Chrystusa jako S\u0142owo Bo\u017ce i przyznaje mu bosko\u015b\u0107? Jak\u017ce\u017c wi\u0119c przypu\u015bci\u0107, \u017ce ci, kt\u00f3rzy \u017cyli przed Wiktorem, tak uczyli, jak oni m\u00f3wi\u0105, je\u015bli od tylu lat ko\u015bcieln\u0105 g\u0142oszono nauk\u0119? Jak si\u0119 nie wstydz\u0105, takie o Wiktorze zmy\u015bla\u0107 k\u0142amstwa, aczkolwiek wiedz\u0105 bardzo dobrze, \u017ce Wiktor wykluczy\u0142 z jedno\u015bci szewca Teodota, wodza i ojca tego odszczepie\u0144stwa bezbo\u017cnego, kt\u00f3ry pierwszy twierdzi\u0142, \u017ce Chrystus jest tylko cz\u0142owiekiem? Przecie je\u015bli Wiktor tak my\u015bla\u0142, jak tego ucz\u0105 w swem blu\u017anierstwie, jak\u017ce\u017c m\u00f3g\u0142 wy\u0142\u0105czyc Teodota, tej herezji tw\u00f3rc\u0119?\u2019.\u201d (\u201eHistoria Ko\u015bcio\u0142a\u201d V:28:1-7).<\/p>\n

\n

Osobowo\u015b\u0107 Ducha \u015awi\u0119tego<\/strong><\/p>\n

Antytrynitarze na og\u00f3\u0142 nauczaj\u0105, \u017ce nic nie upowa\u017cnia nas do twierdzenia, \u017ce Ireneusz wspomina o osobowo\u015bci Ducha \u015aw.<\/p>\n

\u015awiadkowie Jehowy cho\u0107 nie wypowiadaj\u0105 si\u0119 w swych publikacjach na temat Ducha \u015aw. w nauce Ireneusza, to dopu\u015bcili si\u0119 czego\u015b innego. Ot\u00f3\u017c cytuj\u0105c jego pisma jakby celowo staraj\u0105 si\u0119 pomija\u0107 (opuszcza\u0107) s\u0142owa o Duchu \u015awi\u0119tym. Czy\u017cby bali si\u0119, \u017ce kto\u015b zauwa\u017cy istnienie trzeciej osoby Tr\u00f3jcy \u015aw.?<\/p>\n

Wydaje si\u0119, \u017ce \u015awiadkowie Jehowy nie przecz\u0105 temu, \u017ce Ireneusz i inni wczesnochrze\u015bcija\u0144scy pisarze uczyli o osobowo\u015bci Ducha \u015aw. (nie potwierdzaj\u0105 tego te\u017c stanowczo). Jedynie zg\u0142aszaj\u0105 oni pretensje o to, \u017ce \u201e\u017caden [z nich] nawet nie pr\u00f3buje snu\u0107 spekulatywnych rozwa\u017ca\u0144 nad tym, czy duch \u015bwi\u0119ty jest r\u00f3wny Ojcu i Synowi\u201d (Stra\u017cnica Nr 7, 1992 s.29).<\/p>\n

\n

Oto dwa przyk\u0142ady cytat\u00f3w \u015awiadk\u00f3w Jehowy, z dzie\u0142a Ireneusza, gdzie Ducha \u015aw. pomini\u0119to:<\/p>\n

\u201eIreneusz wielokrotnie potwierdza, i\u017c wierzy w \u2018jednego Boga, Ojca Wszechmocnego, kt\u00f3ry uczyni\u0142 niebo i ziemi\u0119, i morza i wszystko, co w nich jest, oraz w jednego Chrystusa Jezusa, syna Bo\u017cego, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 cia\u0142em dla naszego zbawienia\u2019.\u201d (Stra\u017cnica Nr 14, 1990 s.23).<\/p>\n

Dalsze, bezpo\u015brednie s\u0142owa tego fragmentu s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n

\u201ei<\/u>\u00a0w<\/u>\u00a0Ducha<\/u>\u00a0\u015awi\u0119tego<\/u>, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142 przez prorok\u00f3w o planach zbawienia i o przyj\u015bciu Umi\u0142owanego Chrystusa Jezusa, naszego Pana, o Jego zrodzeniu z dziewicy, o m\u0119ce i zmartwychwstaniu, i Jego cielesnym wniebowst\u0105pieniu, o Jego przyj\u015bciu w chwale Ojca, aby wszystko na nowo zjednoczy\u0107 i aby obudzi\u0107 wszelkie cia\u0142o ca\u0142ej ludzko\u015bci, aby przed Chrystusem Jezusem, naszym Panem, Zbawicielem i Kr\u00f3lem wed\u0142ug postanowienia niewidzialnego Ojca, zgi\u0119\u0142o si\u0119 wszelkie kolano istot niebieskich, ziemskich i podziemnych i aby wszelki j\u0119zyk go wyznawa\u0142\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 1:10,1).<\/p>\n

\n

Drugi przyk\u0142ad:<\/p>\n

\u201eW tak spos\u00f3b oznajmiono, \u017ce jeden B\u00f3g jest ponad wszystkim, przez wszystkich i we wszystkich [Ef 4:6 dop. autora]. Ojciec rzeczywi\u015bcie jest ponad wszystkim i stanowi G\u0142ow\u0119 Chrytusa (Adversus haereses<\/em>, ksi\u0119ga V, rozdzia\u0142 18,2)\u201d (Stra\u017cnica Nr 20, 1993 s.29).<\/p>\n

\n

Dalsze, bezpo\u015brednie s\u0142owa tego fragmentu s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n

\u201eprzez wszystko<\/em>\u00a0jest S\u0142owo i ono jest g\u0142ow\u0105 Ko\u015bcio\u0142a,\u00a0we wszystkich<\/em>\u00a0za\u015b nas jest Duch i on jest wod\u0105 \u017cyw\u0105, kt\u00f3r\u0105 daje Pan tym, kt\u00f3rzy poprawnie w niego wierz\u0105, mi\u0142uj\u0105 go i wiedz\u0105, \u017ce jest Ojciec, kt\u00f3ry jest \u2018ponad wszystkim i przez wszystko, i w nas wszystkich\u2019 [Ef 4:6]\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 5:18,2).<\/p>\n

Patrz te\u017c podrozdzia\u0142 \u201eOjciec g\u0142ow\u0105 Chrystusa (1Kor 11:3)\u201d w rozdziale \u201eB\u00f3stwo Chrystusa i cze\u015b\u0107 dla Niego\u201d.<\/p>\n

\n

Osobowo\u015b\u0107 Ducha \u015aw. Ireneusz ukazuje najdobitniej gdy m\u00f3wi o Trzech Osobach Bo\u017cych razem, w miejscach gdzie opisuje stworzenie cz\u0142owieka. Oto przyk\u0142ady:<\/p>\n

\u201eMia\u0142 bowiem bogat\u0105 i niewys\u0142owiona pomoc, wspomagaj\u0105 go bowiem we wszystkim Bliscy, a zarazem jego R\u0119ce, to znaczy Syn i Duch, S\u0142owo i M\u0105dro\u015b\u0107, kt\u00f3rym s\u0142u\u017c\u0105 wszyscy anio\u0142owie i s\u0105 im poddani\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:7,4).<\/p>\n

\n

\u201eB\u00f3g nie potrzebowa\u0142 tak\u017ce pomocy dla stworzenia tego, co sam zamierza\u0142 stworzy\u0107, jakby nie mia\u0142 w\u0142asnych r\u0105k. Jest przy nim stale i S\u0142owo, i M\u0105dro\u015b\u0107, Syn i Duch, dzi\u0119ki kt\u00f3rym i przez kt\u00f3rych stworzy\u0142 wszystko w spos\u00f3b wolny i swobodny,\u00a0bo<\/u>\u00a0do<\/u>\u00a0nich<\/u>\u00a0powiedzia\u0142<\/u>: \u2018uczy\u0144my cz\u0142owieka na obraz i podobie\u0144stwo nasze\u2019 [Rdz 1:26]\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:20,1).<\/p>\n

\n

Wed\u0142ug Ireneusza Duch \u015aw. daje \u201emoc z wysoka\u201d, sam b\u0119d\u0105c Dawc\u0105, a nie bezosobow\u0105 moc\u0105.<\/p>\n

\u201eW istocie bowiem, dopiero gdy Pan nasz zmartwychwsta\u0142 i gdy Aposto\u0142owie zostali\u00a0wyposa\u017ceni<\/u>\u00a0moc\u0105<\/u>\u00a0z<\/u>\u00a0wysoka<\/u>\u00a0przez<\/u>\u00a0Ducha<\/u>\u00a0\u015awi\u0119tego<\/u>, kt\u00f3ry zst\u0105pi\u0142 na nich, gdy zostali wype\u0142nieni wszelk\u0105 pewno\u015bci\u0105 i gdy tak oto posiedli doskona\u0142\u0105 wiedz\u0119, wtedy wyszli a\u017c po kra\u0144ce ziemi, aby g\u0142osi\u0107 nam dobr\u0105 nowin\u0119 o dobrodziejstwach Boga, a ludziom og\u0142asza\u0107 pok\u00f3j z nieba\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:przedmowa i 1,1).<\/p>\n

\n

\u201eS\u0142owo, to jest Syn, by\u0142o zawsze z Ojcem, co wiele razy ju\u017c udowodnili\u015bmy. Tak\u017ce M\u0105dro\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 jest Duch, by\u0142a przy Nim przed wszelkim stworzeniem\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:20,3).<\/p>\n

\n

\u201eCzym\u015b innym jest to, co stworzone, i innym Tw\u00f3rca. Tchnienie jest czym\u015b doczesnym, Duch za\u015b wiecznym. Tchnienie ma si\u0142\u0119 kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105, trwa jak\u0105\u015b chwil\u0119 i ginie pozostawiaj\u0105c bez tchnienia to, w czym dot\u0105d przebywa\u0142o. Duch za\u015b ogarnia cz\u0142owieka wewn\u0119trznie i zewn\u0119trznie, trwa wiecznie i nigdy go nie opuszcza\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 5:12,2).<\/p>\n

\n

Ireneusz okre\u015blaj\u0105c Ducha \u015aw. jako osob\u0119 nie tylko omawia wersety biblijne, ale i sam od siebie nadaje Mu cechy osobowe. Pisze np. \u017ce Duch \u015aw. \u201em\u00f3wi\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 2) czy \u201ezapowiada\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d przedmowa przed rozdz. 43).<\/p>\n

\n

Patrz te\u017c pocz\u0105tkowe s\u0142owa w rozdziale \u201eZrodzony, a nie stworzony i odwieczny Syn Bo\u017cy\u201d oraz rozdzia\u0142 \u201eTr\u00f3jca \u015awi\u0119ta\u201d.<\/p>\n

\n

Tr\u00f3jca \u015awi\u0119ta<\/strong><\/p>\n

Antytrynitarze oczywi\u015bcie przecz\u0105 temu, \u017ce w pismach Ireneusza pojawiaj\u0105 si\u0119 elementy nauki o Bogu w Trzech Osobach. A jest w jego dzie\u0142ach, jak si\u0119 o tym przekonamy, dziesi\u0105tki fragment\u00f3w wskazuj\u0105cych nam, \u017ce wierzy\u0142 on w Tr\u00f3jc\u0119 \u015aw. Nie spos\u00f3b tu przytoczy\u0107 je wszystkie ale najwa\u017cniejsze zaprezentujemy poni\u017cej.<\/p>\n

\u015awiadkowie Jehowy \u201eomawiaj\u0105c\u201d nauk\u0119 o Bogu Ireneusza, Hipolita, Orygenesa, Cypriana i innych pisarzy wczesnochrze\u015bcija\u0144skich zatytu\u0142owali rozdzia\u0142 im po\u015bwi\u0119cony nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n

\u201eAni \u015bladu nauki o Tr\u00f3jcy<\/strong>\u201d (Stra\u017cnica Nr 7, 1992 s.29).<\/p>\n

Natomiast w innej publikacji, cytuj\u0105c fragmenty pism Ireneusza, Klemensa Aleksandryjskiego i Nowacjana, m\u00f3wi\u0105ce o ludzkiej naturze i samouni\u017ceniu Chrystusa, przemilczaj\u0105 te, kt\u00f3re ucz\u0105 o Jego B\u00f3stwie i Tr\u00f3jcy \u015aw. Stwierdzaj\u0105 te\u017c stanowczo:<\/p>\n

\u201eIch wypowiedzi nie daj\u0105 \u017cadnych podstaw do twierdzenia, jakoby wierzyli w Tr\u00f3jc\u0119\u201d (Stra\u017cnica Nr 20, 1993 s.29).<\/p>\n

Pr\u00f3cz tego \u015awiadkowie Jehowy dokonali, zapewne \u015bwiadomie, pewnych opuszcze\u0144 dotycz\u0105cych Ducha \u015aw., o kt\u00f3rych wspomniano powy\u017cej w rozdziale \u201eOsobowo\u015b\u0107 Ducha \u015awi\u0119tego\u201d. Pomijaj\u0105c Ducha Bo\u017cego zarazem chc\u0105 oni spowodowa\u0107 by\u015bmy nie mogli zauwa\u017cy\u0107 w pismach Ireneusza trzech os\u00f3b Bo\u017cych.<\/p>\n

Oto za\u015b nauka Ireneusza:<\/p>\n

\u201eB\u00f3g tak si\u0119 objawia: we wszystkim objawia si\u0119 B\u00f3g jako Ojciec, gdy Duch dzia\u0142a, gdy Syn pos\u0142uguje, gdy Ojciec potwierdza, za\u015b cz\u0142owiek przez to wszystko doskonali si\u0119 ku zbawieniu\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:20,6).<\/p>\n

\n

Jedno\u015b\u0107 Os\u00f3b Bo\u017cych stwierdza wyra\u017anie Ireneusz nazywaj\u0105c Syna i Ducha \u015aw. \u201eR\u0119kami Boga\u201d. S\u0105 wi\u0119c Oni jakby \u201ew\u201d Bogu, b\u0119d\u0105c zarazem oddzielnymi osobami.<\/p>\n

\u201eB\u00f3g b\u0119dzie uwielbiony w swoim stworzeniu, gdy zostanie ono dostosowane i odpowiednio si\u0119 upodobni do Jego Syna. Gdy\u017c R\u0119ce Ojca [por. Rdz 2:7], to jest Syn i Duch, uczyni\u0142y cz\u0142owieka na podobie\u0144stwo Bo\u017ce, ca\u0142ego, nie tylko cz\u0119\u015b\u0107 cz\u0142owieka\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 5:6,1).<\/p>\n

\n

\u201eCz\u0142owiek jest rodzajem zmieszania duszy i cia\u0142a, a zosta\u0142 stworzony na podobie\u0144stwo Boga i ukszta\u0142towany przez Jego \u2018R\u0119ce\u2019, to jest przez Syna i Ducha. Do Nich bowiem powiedzia\u0142: \u2018uczy\u0144my cz\u0142owieka\u2019.” (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4: przedmowa 4).<\/p>\n

\n

\u201eDla stworzenia \u015bwiata oraz ukszta\u0142towania cz\u0142owieka, z powodu kt\u00f3rego \u015bwiat powsta\u0142, Ojciec nie potrzebowa\u0142 anio\u0142\u00f3w, nie potrzebowa\u0142 tak\u017ce \u017cadnej pomocy dla stworzenia tych byt\u00f3w, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 w stworzeniu i s\u0142u\u017cy\u0142y dla przeprowadzenia planu zbawczego, zdarze\u0144, kt\u00f3re dotyczy\u0142y cz\u0142owieka. Mia\u0142 bowiem bogat\u0105 i niewys\u0142owiona pomoc, wspomagaj\u0105 go bowiem we wszystkim Bliscy, a zarazem jego R\u0119ce, to znaczy Syn i Duch, S\u0142owo i M\u0105dro\u015b\u0107, kt\u00f3rym s\u0142u\u017c\u0105 wszyscy anio\u0142owie i s\u0105 im poddani\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:7,4).<\/p>\n

\n

\u201etak oto S\u0142owo Ojca i Duch Bo\u017cy, \u0142\u0105cz\u0105c si\u0119 z dawn\u0105 materi\u0105 stworzenia Adama, uczynili go cz\u0142owiekiem \u017cywym i doskona\u0142ym, zdolnym do rozumienia doskona\u0142ego Ojca. (…) Adam bowiem nigdy nie zosta\u0142 wypuszczony z R\u0105k Bo\u017cych. Do nich przecie\u017c zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 Ojciec ze s\u0142owami: \u2018Uczy\u0144my cz\u0142owieka na obraz i podobie\u0144stwo nasze\u2019. I dlatego na ko\u0144cu (…) z upodobania Ojca jego R\u0119ce doskonali\u0142y go jako \u017cywego cz\u0142owieka tak, \u017ce Adam zaistnia\u0142 na obraz i podobie\u0144stwo Bo\u017ce\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 5:1,3).<\/p>\n

\n

\u201eA wi\u0119c to nie anio\u0142owie nas stworzyli, nie oni nas utworzyli. Ani anio\u0142owie nie mogli uczyni\u0107 obrazu Bo\u017cego, ani nikt poza prawdziwym Bogiem, tak\u017ce \u017cadna moc pozostaj\u0105ca daleko od Ojca wszechrzeczy. B\u00f3g nie potrzebowa\u0142 tak\u017ce pomocy dla stworzenia tego, co sam zamierza\u0142 stworzy\u0107, jakby nie mia\u0142 w\u0142asnych r\u0105k. Jest przy nim stale i S\u0142owo, i M\u0105dro\u015b\u0107, Syn i Duch, dzi\u0119ki kt\u00f3rym i przez kt\u00f3rych stworzy\u0142 wszystko w spos\u00f3b wolny i swobodny, bo do nich powiedzia\u0142: \u2018uczy\u0144my cz\u0142owieka na obraz i podobie\u0144stwo nasze\u2019 [Rdz 1:26]\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:20,1).<\/p>\n

\n

\u201eOd Boga, kt\u00f3ry wszystko stworzy\u0142 przez S\u0142owo i przyozdobi\u0142 przez M\u0105dro\u015b\u0107, [S\u0142owo] przej\u0119\u0142o moc nad wszystkim (…) aby S\u0142owo Bo\u017ce, kt\u00f3re otrzyma\u0142o pierwsze\u0144stwo w niebiosach, mia\u0142o tak\u017ce to samo pierwsze\u0144stwo na ziemi\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:20,2).<\/p>\n

\n

\u201eB\u00f3g jest pot\u0119\u017cny we wszystkim. Wcze\u015bniej pozwoli\u0142 siebie zobaczy\u0107 przez Ducha za pomoc\u0105 proroctw, nast\u0119pnie pozwoli\u0142 siebie widzie\u0107 przez Syna, w przyj\u0119ciu za dzieci, a w przysz\u0142o\u015bci, w kr\u00f3lestwie niebieskim da si\u0119 zobaczy\u0107 przez ojcostwo. Duch przygotuje cz\u0142owieka na przyj\u0119cie Syna Bo\u017cego, Syn prowadzi do Ojca, Ojciec za\u015b daje niezniszczalno\u015b\u0107 na \u017cycie wieczne, kt\u00f3re ka\u017cdy w ten spos\u00f3b zdob\u0119dzie, \u017ce widzie\u0107 b\u0119dzie Boga\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:20,5).<\/p>\n

\n

\u201eOd pocz\u0105tku bowiem Syn towarzysz\u0105c swemu stworzeniu objawia wszystkim Ojca, tym, kt\u00f3rym Ojciec chce, kiedy chce i w jaki spos\u00f3b chce. I dlatego we wszystkim, przez wszystkich jest jeden B\u00f3g, Ojciec, jedno S\u0142owo i jeden Duch, i jedno zbawienie dla wszystkich, kt\u00f3rzy w Niego wierz\u0105\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:6,7).<\/p>\n

\n

\u201eOn jest Ojcem, On Bogiem, On Stw\u00f3rc\u0105, sprawc\u0105 i tworzycielem, kt\u00f3ry stworzy\u0142 to wszystko, co w nich jest, przez siebie samego, to jest przez S\u0142owo i M\u0105dro\u015b\u0107\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 2:30,9).<\/p>\n

\n

\u201enatomiast On [Jezus] odebra\u0142 \u015bwiadectwo od wszystkich, od Ojca, od Ducha, (…) \u017ce prawdziwie by\u0142 cz\u0142owiekiem i, \u017ce prawdziwie Bogiem\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:6,7).<\/p>\n

\n

\u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 wi\u0119c, rozsiany po ca\u0142ym zamieszka\u0142ym kr\u0119gu a\u017c po kra\u0144ce ziemi otrzyma\u0142 od aposto\u0142\u00f3w i ich uczni\u00f3w t\u0119 wiar\u0119 w jednego Boga, Ojca wszechmog\u0105cego, Stworzyciela nieba, ziemi i morza ze wszystkim, co w nich istnieje, i w jednego Chrystusa Jezusa, Syna Bo\u017cego, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 cia\u0142em dla naszego zbawienia, i w Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142 przez prorok\u00f3w o planach zbawienia i o przyj\u015bciu Umi\u0142owanego Chrystusa Jezusa, naszego Pana, o Jego zrodzeniu z dziewicy, o m\u0119ce i zmartwychwstaniu, i Jego cielesnym wniebowst\u0105pieniu, o Jego przyj\u015bciu w chwale Ojca, aby wszystko na nowo zjednoczy\u0107 i aby obudzi\u0107 wszelkie cia\u0142o ca\u0142ej ludzko\u015bci, aby przed Chrystusem Jezusem, naszym Panem, Zbawicielem i Kr\u00f3lem wed\u0142ug postanowienia niewidzialnego Ojca, zgi\u0119\u0142o si\u0119 wszelkie kolano istot niebieskich, ziemskich i podziemnych i aby wszelki j\u0119zyk go wyznawa\u0142\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 1:10,1).<\/p>\n

\n

\u201eDlatego Duch ten zst\u0105pi\u0142 na Syna Bo\u017cego, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem, \u017ceby przez to, razem z Nim, przyzwyczaja\u0142 si\u0119 do zamieszkiwania w rodzaju ludzkim i spoczywania w ludziach, przebywania w stworzeniu Bo\u017cym, urzeczywistniaj\u0105c w ten spos\u00f3b wol\u0119 Ojca w\u015br\u00f3d nich i odnawiaj\u0105c ich od staro\u015bci ku nowo\u015bci Chrystusa (…) Dlatego Pan rzek\u0142, \u017ce po\u015ble Parakleta, kt\u00f3ry ma nas przygotowa\u0107 dla Boga\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:17,1-2).<\/p>\n

\n

\u201eJeden jest wi\u0119c B\u00f3g, kt\u00f3ry S\u0142owem i M\u0105dro\u015bci\u0105 uczyni\u0142 i uzgodni\u0142 wszystko\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:20,4).<\/p>\n

\n

\u201eOd pocz\u0105tku S\u0142owo Bo\u017ce zapowiada\u0142o, \u017ce B\u00f3g pozwoli ludziom, \u017ceby Go widzieli, \u017ce b\u0119dzie z nimi przebywa\u0142 na ziemi, b\u0119dzie rozmawia\u0142, b\u0119dzie pomaga\u0142 swemu stworzeniu, zbawiaj\u0105c je. (…) tak \u017ce cz\u0142owiek obejmie Ducha Bo\u017cego i wejdzie do chwa\u0142y Ojca\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:20,4).<\/p>\n

\n

\u201eI dlatego dla nas, jakby dla dzieci, On, kt\u00f3ry jest chlebem doskona\u0142ym Ojca, przygotowa\u0142 siebie jako mleko; by\u0142o nim Jego przyj\u015bcie w cz\u0142owiecze\u0144stwie i jakby z cielesnych piersi zostali\u015bmy karmieni, aby\u015bmy przez tego rodzaju mleczny pokarm przywykli do napoju S\u0142owa Bo\u017cego i aby\u015bmy Tego, kt\u00f3ry jest chlebem nie\u015bmiertelno\u015bci, to jest Ducha Ojca, mogli w nas samych zatrzyma\u0107\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:38,1).<\/p>\n

\n

\u201ewtedy, gdy Ojciec okazuje dobro\u0107 i nakazuje, gdy Syn pos\u0142uguje i kszta\u0142tuje, a Duch karmi i daje wzrost, wtedy cz\u0142owiek stopniowo rozwija si\u0119 i dochodzi do doskona\u0142o\u015bci, to znaczy staje si\u0119 bli\u017cszym Niestworzonego. Doskona\u0142ym bowiem jest tylko Niestworzony, a tym jest B\u00f3g. Cz\u0142owiek za\u015b musia\u0142 najpierw powsta\u0107; gdy powsta\u0142, mia\u0142 wzrasta\u0107; (…) Gdy si\u0119 rozmna\u017ca\u0142, mia\u0142 si\u0119 umacnia\u0107, by umocniwszy si\u0119 m\u00f3g\u0142 si\u0119 zbli\u017cy\u0107 do chwa\u0142y. Gdy za\u015b zosta\u0142 obdarzony chwa\u0142\u0105, m\u00f3g\u0142 zobaczy\u0107 swego Pana. B\u00f3g bowiem jest tym, kogo mamy ogl\u0105da\u0107\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:38,3).<\/p>\n

\n

\u201eTakimi oto sposobami przygotowuje rodzaj ludzki na \u2018symfoni\u0119\u2019 zbawienia. Dlatego Jan w Apokalipsie powiada\u201d \u2018A g\u0142os jego jak g\u0142os wielu w\u00f3d\u2019 [Ap 1:15] Rzeczywi\u015bcie liczne s\u0105 wody Ducha Bo\u017cego, bo Ojciec jest bogaty i wieloraki. Przez nich wszystkich przesz\u0142o S\u0142owo…\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:14,2).<\/p>\n

\n

\u201eDla niego [wierz\u0105cego] wszystko jest pewne: doskona\u0142a wiara w jednego, wszechmog\u0105cego Boga \u2018z kt\u00f3rego wszystko\u2019 [1Kor 8:6], w Syna Bo\u017cego, Chrystusa Jezusa, naszego Pana, \u2018przez kt\u00f3rego wszystko\u2019 [1Kor 8:6], i jego plan zbawienia, wed\u0142ug kt\u00f3rego Syn Bo\u017cy sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem, pewne jest uzgodnienie: \u2018w Duchu Bo\u017cym, kt\u00f3ry zapewnia poznanie prawdy\u2019 [1Tm 2:4] i kt\u00f3ry wyja\u015bni\u0142 plany zbawcze Ojca i Syna, wed\u0142ug kt\u00f3rych pomaga\u0142 rodzajowi ludzkiemu, tak jak chcia\u0142 Ojciec\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:33,7).<\/p>\n

\n

\u201enikt Go bowiem nie zmierzy\u0142 ani nie dotkn\u0105\u0142 – ale ze wzgl\u0119du na cel, aby\u015bmy mogli pozna\u0107: ten, kt\u00f3ry nas stworzy\u0142 i ukszta\u0142towa\u0142, i tchn\u0105\u0142 w nas tchnienie \u017cycia, przez stworzenia nas karmi\u0142, umocni\u0142 wszystko swoim S\u0142owem i M\u0105dro\u015bci\u0105 wszystko po\u0142\u0105czy\u0142, ten jest jedynie prawdziwym Bogiem\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:24,2).<\/p>\n

\n

\u201eDokona\u0142 tego nie przez anio\u0142\u00f3w, czy moce jakie\u015b, kt\u00f3re od\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 od Jego woli. B\u00f3g bowiem nie potrzebuje niczego, lecz przez S\u0142owo i Swego Ducha czyni wszystko, rozporz\u0105dza i zarz\u0105dza, daje wszystkim istnienie. To On stworzy\u0142 \u015bwiat, \u015bwiat sk\u0142ada si\u0119 ze wszystkiego; to On stworzy\u0142 cz\u0142owieka\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 1:22,1).<\/p>\n

\n

\u201eS\u0142owo, to jest Syn, by\u0142o zawsze z Ojcem, co wiele razy ju\u017c udowodnili\u015bmy. Tak\u017ce M\u0105dro\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 jest Duch, by\u0142a przy Nim przed wszelkim stworzeniem\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:20,3).<\/p>\n

\n

\u201eSkoro wi\u0119c przez swoj\u0105 krew Pan nas zbawia i wydaje swoj\u0105 dusz\u0119 za nasz\u0105 dusz\u0119 i swoje cia\u0142o za nasze cia\u0142o, skoro Duch Ojca rozlewa si\u0119 ku zjednoczeniu i wsp\u00f3lnocie Boga i ludzi, gdy przez Ducha sprowadza Boga mi\u0119dzy ludzi, a cz\u0142owieka przez swoje Wcielenie wprowadza na powr\u00f3t ku Bogu i skoro prawdziwie i pewnie daje nam wraz ze swoim przyj\u015bciem niezniszczalno\u015b\u0107, kt\u00f3ra polega na \u0142\u0105czno\u015bci z Nim samym – to przepad\u0142y wszystkie nauki heretyk\u00f3w\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 5:1,1).<\/p>\n

\n

\u201eOznacza to, \u017ce jest jeden B\u00f3g, kt\u00f3ry da\u0142 obietnic\u0119 o swoim Synu przez prorok\u00f3w, \u017ce jest jeden Jezus Chrystus, nasz Pan, kt\u00f3ry na skutek zrodzenia z Maryi pochodzi z pokolenia Dawida, \u017ce ten Jezus Chrystus w mocy Ducha u\u015bwi\u0119cenia zosta\u0142 przeznaczony jako Syn Bo\u017cy, z racji powstania z martwych\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:16,3).<\/p>\n

\n

\u201ePan powierzy\u0142 Duchowi \u015awi\u0119temu swego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry wpad\u0142 mi\u0119dzy zb\u00f3jc\u00f3w, gdy\u017c zlitowa\u0142 si\u0119 nad nim, opatrzy\u0142 jego rany i da\u0142 mu dwa kr\u00f3lewskie denary, aby\u015bmy otrzymuj\u0105c obraz Ojca i Syna przez Ducha z powierzonego nam denara mogli przynie\u015b\u0107 owoc i zwielokrotniony odda\u0107 Panu\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:17,3).<\/p>\n

\n

\u201e[W przeciwie\u0144stwie do heretyk\u00f3w] \u015bcie\u017cka tych, kt\u00f3rzy nale\u017c\u0105 do Ko\u015bcio\u0142a, wiedzie przez ca\u0142y \u015bwiat. Ma pewn\u0105 tradycj\u0119 od Aposto\u0142\u00f3w, co pozwala nam dostrzega\u0107 to, \u017ce wiara wszystkich jest jedna i ta sama, \u017ce wszyscy przyjmuj\u0105, i\u017c jest jeden i ten sam B\u00f3g, Ojciec, \u017ce wierz\u0105 w ten sam porz\u0105dek Wcielenia Syna Bo\u017cego, \u017ce znaj\u0105 to samo obdarowanie Duchem\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 5:20,1).<\/p>\n

\n

\u201eTaki jest podzia\u0142 i porz\u0105dek w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy si\u0119 zbawi\u0105, m\u00f3wi\u0105 prezbiterzy, uczniowie Aposto\u0142\u00f3w. Przez tego rodzaju stopnie zmierzaj\u0105 przez Ducha do Syna, przez Syna wst\u0119puj\u0105 do Ojca, gdy Syn ca\u0142e swoje dzie\u0142o przekazuje Ojcu. Tak uczy Aposto\u0142, gdy powiedzia\u0142: \u2018trzeba, \u017ceby kr\u00f3lowa\u0142, p\u00f3ki nie po\u0142o\u017cy wszystkich nieprzyjaci\u00f3\u0142 pod jego nogi. Ostatnia za\u015b nieprzyjaci\u00f3\u0142ka zostanie zniszczona \u015bmier\u0107\u2019.\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 5:36,1-2).<\/p>\n

\n

\u201eJezus jest S\u0142owem Bo\u017cym, Zbawicielem wszystkich, Panem nieba i ziemi, jak to wykazali\u015bmy, kt\u00f3ry przez przyj\u0119cie cia\u0142a i konsekracj\u0119 przez Ojca w Duchu sta\u0142 si\u0119 Jezusem Chrystusem. (…) Teraz, jako \u017ce S\u0142owo Bo\u017ce by\u0142o cz\u0142owiekiem, urodzonym z pnia Jessego i synem Abrahama, Duch Bo\u017cy spocz\u0105\u0142 na Nim i zosta\u0142 On konsekrowany, by nie\u015b\u0107 dobr\u0105 nowin\u0119 maluczkim; jako B\u00f3g za\u015b nie s\u0105dzi\u0142 na podstawie pozor\u00f3w ani nie pot\u0119pia\u0142 na podstawie pog\u0142osek (…) Tak wi\u0119c, na Niego zst\u0105pi\u0142 Duch Boga, Duch Tego, kt\u00f3ry przez prorok\u00f3w zapowiada\u0142 Jego konsekracj\u0119…\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 3:9,3).<\/p>\n

\n

\u201eI dlatego Duch \u015awi\u0119ty m\u00f3wi przez Dawida:\u00a0B\u0142ogos\u0142awiony m\u0105\u017c, kt\u00f3ry nie chodzi w radzie bezbo\u017cnych<\/em>\u00a0[Ps 1:1], to jest w radzie ludzi nie znaj\u0105cych Boga, gdy\u017c ci s\u0105 bezbo\u017cnymi, kt\u00f3rzy nie czcz\u0105 tego, kt\u00f3ry prawdziwie jest Bogiem i dlatego S\u0142owo m\u00f3wi do Moj\u017cesza:\u00a0Jestem tym, kt\u00f3ry jest<\/em>\u00a0[Wj 3:14]. A wi\u0119c ci, kt\u00f3rzy nie czcz\u0105 istniej\u0105cego Boga, ci s\u0105 bezbo\u017cnymi…\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 2).<\/p>\n

\n

\u201eB\u00f3g Ojciec niestworzony, niepoj\u0119ty, niewidzialny, jeden B\u00f3g, Stw\u00f3rca wszystkiego: to pierwszy artyku\u0142 naszej wiary. Drugi artyku\u0142 za\u015b to: S\u0142owo Bo\u017ce, Syn Bo\u017cy, Jezus Chrystus, nasz Pan, kt\u00f3ry objawi\u0142 si\u0119 prorokom wed\u0142ug w\u0142a\u015bciwo\u015bci ich prorokowania i wed\u0142ug stanu zrz\u0105dzenia Ojca, przez kt\u00f3rego wszystko si\u0119 sta\u0142o, kt\u00f3ry w ostatnim czasie, aby sprowadzi\u0107 wszystko w jedno, sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem w\u015br\u00f3d ludzi, widzialnym i dotykalnym, dla zniszczenia \u015bmierci i ukazania \u017cycia i zaprowadzenia wsp\u00f3lnoty cz\u0142owieka z Bogiem. A to trzeci artyku\u0142: Duch \u015awi\u0119ty przez kt\u00f3rego prorocy przepowiadali i ojcowie nauczali o sprawach Bo\u017cych, a sprawiedliwi kierowali si\u0119 na drog\u0119 sprawiedliwo\u015bci i kt\u00f3ry w ostatnim czasie zosta\u0142 wylany w nowy spos\u00f3b na ludzko\u015b\u0107 odnawiaj\u0105c cz\u0142owieka po ca\u0142ej ziemi dla Boga\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 6).<\/p>\n

\n

\u201eTak wi\u0119c B\u00f3g jest czczony nieustannie przez S\u0142owo swoje, kt\u00f3re jest jego Synem i przez Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry jest M\u0105dro\u015bci\u0105 Ojca wszech\u015bwiata. Ich bowiem moce, to jest S\u0142owa i M\u0105dro\u015bci, kt\u00f3re nazywaj\u0105 si\u0119 cherubinami i serafinami, wychwalaj\u0105 Boga nieustannymi g\u0142osami i ka\u017cdy jakikolwiek byt w niebie oddaje chwa\u0142\u0119 Bogu, Ojcu wszech\u015bwiata. To on przez S\u0142owo ustanowi\u0142 \u015bwiat…\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 10).<\/p>\n

\n

\u201eNa pustyni Moj\u017cesz otrzyma\u0142 od Boga prawo, wypisane palcem Bo\u017cym na kamiennych tablicach – Palcem Bo\u017cym za\u015b jest wys\u0142any od Ojca Duch \u015awi\u0119ty. (…) Tak\u017ce ten ca\u0142y r\u00f3d powo\u0142a\u0142 wcze\u015bniej S\u0142owem Boga, nada\u0142 im prawo lewit\u00f3w…\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 26).<\/p>\n

\n

\u201eTu zostali wys\u0142ani przez Boga prorocy, przez Ducha \u015awi\u0119tego upominali lud i nawracali go do Boga wszechmog\u0105cego, do Boga (ich) ojc\u00f3w. Byli zwiastunami objawienia naszego Pana Jezusa Chrytusa, Syna Bo\u017cego…\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 30).<\/p>\n

\n

\u201eOn to jest zapowiedzianym przez prawo nadane przez Moj\u017cesza i prorok\u00f3w Boga wszechmog\u0105cego, Synem Ojca wszechrzeczy, przez kt\u00f3rego wszystko istnieje. To on rozmawia\u0142 z Moj\u017ceszem i przyszed\u0142 do Judei, pocz\u0119ty z Boga przez Ducha \u015awi\u0119tego…\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 40).<\/p>\n

\n

\u201eTak wi\u0119c Syn, kt\u00f3ry jest przecie\u017c Bogiem, otrzyma\u0142 od Ojca, to jest od Boga, tron wiecznego panowania i olejek namaszczenia, bardziej ni\u017c ci, co do niego nale\u017c\u0105. Olejkiem namaszczenia jest Duch, kt\u00f3rym zosta\u0142 namaszczony…\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 47).<\/p>\n

\n

\u201ebo nie cz\u0142owiek wypowiada proroctwa, lecz Duch Bo\u017cy, dostosowuj\u0105c je dla danej osoby, wypowiedzia\u0142 si\u0119 w proroctwach, a poczyni\u0142 te wypowiedzi raz w imi\u0119 Chrystusa, innym razem w imi\u0119 Ojca\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 49).<\/p>\n

\n

\u201eChrystusem nazwany jest, poniewa\u017c przez niego Ojciec nama\u015bci\u0142 i urz\u0105dzi\u0142 wszystko, a tak\u017ce dlatego, \u017ce z racji jego cz\u0142owieczego przyj\u015bcia, sam namaszczony zosta\u0142 Duchem Boga i Ojca, co zreszt\u0105 m\u00f3wi o sobie przez Izajasza:\u00a0Duch Pana nade mn\u0105<\/em>….\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 53).<\/p>\n

\n

\u201eTen, kt\u00f3rego nazywa Jakubem i Izraelem, to Syn Bo\u017cy. On to otrzyma\u0142 od Ojca w\u0142adz\u0119 dla naszego \u017cycia i gdy otrzyma\u0142 to \u017cycie, sprowadzi\u0142 je dla nas, kt\u00f3rzy d\u0142ugo byli\u015bmy zdala od niego, gdy objawi\u0142 si\u0119 na ziemi i przebywa\u0142 z lud\u017ami, zmiesza\u0142 i utrwali\u0142 Ducha Boga Ojca ze stworzeniem Bo\u017cym, aby cz\u0142owiek sta\u0142 si\u0119 wed\u0142ug obrazu i podobie\u0144stwa Bo\u017cego\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 97).<\/p>\n

\n

\u201eTak wi\u0119c b\u0142\u0105d w odniesieniu do trzech podstawowych artyku\u0142\u00f3w naszej piecz\u0119ci (chrztu) odcina wielu od prawdy; bo albo pogardzaj\u0105 Ojcem, nie uznaj\u0105 Syna, przeciwstawiaj\u0105 si\u0119 planowi zbawienia w jego wcieleniu, albo nie przyjmuj\u0105 Ducha, to znaczy gardz\u0105 proroctwem. Trzeba nam strzec si\u0119 przed wszystkimi takimi lud\u017ami, je\u015bli chcemy podoba\u0107 si\u0119 Bogu i dost\u0105pi\u0107 zbawienia\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 100).<\/p>\n

\n

Po tych ostatnich s\u0142owach, ko\u0144cz\u0105cych \u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d, niekt\u00f3re opracowania zawieraj\u0105 nast\u0119puj\u0105cy fragment:<\/p>\n

\u201eChwa\u0142a naj\u015bwi\u0119tszej Tr\u00f3jcy i jednemu Bogu, Ojcu i Synowi i wszechmog\u0105cemu Duchowi \u015awi\u0119temu na wieki. Amen\u201d.<\/p>\n

Po tej doksologii nast\u0119puje kolofon skryby. Je\u015bli powy\u017cszy fragment nie stanowi\u0142by cz\u0119\u015bci kolofonu, a by\u0142 tylko zako\u0144czeniem powy\u017cszego dzie\u0142a, to zapewne by\u0142oby on kolejnym pi\u0119knym i bogatym wyznaniem wiary w Tr\u00f3jc\u0119 \u015aw. w staro\u017cytnym Ko\u015bciele.<\/p>\n

\n

Tr\u00f3jca \u015awi\u0119ta i Ef 4:6<\/strong><\/p>\n

\u201eJest jeden B\u00f3g, niestworzony, niewidzialny, stw\u00f3rca wszystkiego, ponad kt\u00f3rym nie ma innego Boga i po kt\u00f3rym nie ma innego Boga. B\u00f3g jest rozumnym bytem i dlatego przez Rozum-Logos uczyni\u0142 to, co stworzy\u0142. I duchem jest B\u00f3g i dlatego przez Ducha wszystko upi\u0119kszy\u0142. W ten spos\u00f3b m\u00f3wi tak\u017ce prorok:\u00a0Przez s\u0142owo Pana sta\u0142y si\u0119 niebiosa i przez jego ducha wszelka ich moc<\/em>\u00a0[Ps 33:6]. Tak wi\u0119c, skoro S\u0142owo umacnia, to jest tworzy rzeczy cielesne i obdarza istnieniem, a Duch porz\u0105dkuje r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 mocy, s\u0142usznie S\u0142owem nazywa si\u0119 Syna a Ducha M\u0105dro\u015bci\u0105 Bo\u017c\u0105. S\u0142usznie tak\u017ce Pawe\u0142, jego aposto\u0142 m\u00f3wi:\u00a0Jeden jest B\u00f3g, Ojciec, ponad wszystkim, przez wszystkich i w nas wszystkich<\/em>\u00a0[Ef 4:6]. Ponad wszystkim bowiem jest Ojciec, przez wszystkich za\u015b S\u0142owo – przez nie wszystko si\u0119 sta\u0142o od Ojca, we wszystkim za\u015b Duch, kt\u00f3ry wo\u0142a Abba, Ojcze i kt\u00f3ry kszta\u0142tuje cz\u0142owieka na podobie\u0144stwo Bo\u017ce. Tak wi\u0119c Duch ukazuje S\u0142owo i dlatego zwiastowali Syna Bo\u017cego, S\u0142owo za\u015b, to jest Logos, kieruje Duchem i dlatego on sam jest t\u0142umaczem prorok\u00f3w i prowadzi cz\u0142owieka do Ojca\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 5).<\/p>\n

\n

\u201eS\u0142owo za\u015b niesione przez Ojca udziela Ducha wszystkim tym, kt\u00f3rym chce da\u0107 Ojciec (…) I w ten spos\u00f3b objawia si\u0119 jeden B\u00f3g Ojciec, kt\u00f3ry jest \u2018ponad wszystkim i przez wszystko, i we wszystkim\u2019 [Ef 4:6]. Bo\u00a0ponad wszystkim<\/em>\u00a0jest Ojciec i jest on g\u0142ow\u0105 Chrystusa,\u00a0przez wszystko<\/em>\u00a0jest S\u0142owo i ono jest g\u0142ow\u0105 Ko\u015bcio\u0142a,\u00a0we wszystkich<\/em>\u00a0za\u015b nas jest Duch i on jest wod\u0105 \u017cyw\u0105, kt\u00f3r\u0105 daje Pan tym, kt\u00f3rzy poprawnie w niego wierz\u0105, mi\u0142uj\u0105 go i wiedz\u0105, \u017ce jest Ojciec, kt\u00f3ry jest \u2018ponad wszystkim i przez wszystko, i w nas wszystkich\u2019 [Ef 4:6]\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 5:18,2).<\/p>\n

Patrz te\u017c podrozdzia\u0142 \u201eOjciec g\u0142ow\u0105 Chrystusa (1Kor 11:3)\u201d w rozdziale \u201eB\u00f3stwo Chrystusa i cze\u015b\u0107 dla Niego\u201d.<\/p>\n

\n

Tr\u00f3jca \u015awi\u0119ta i Mt 28:19<\/strong><\/p>\n

Ireneusz nawi\u0105zuj\u0105c do formu\u0142y chrzcielnej z Mt 28:19 opisa\u0142 jej trynitarne znaczenie:<\/p>\n

\u201eDlatego chrzest naszego odrodzenia dokonuje si\u0119 przez te trzy artyku\u0142y, obdarzaj\u0105c nas zrodzeniem ku Bogu Ojcu przez jego Syna w Duchu \u015awi\u0119tym. Ci, kt\u00f3rzy nosz\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego, krocz\u0105 ku S\u0142owu, to jest w kierunku Syna. Syn za\u015b prowadzi (ich) do Ojca. Ojciec za\u015b udziela (im) nie\u015bmiertelno\u015bci. Tak wi\u0119c nie da si\u0119 bez Ducha widzie\u0107 S\u0142owo Bo\u017ce, nie mo\u017ce kto\u015b przyst\u0105pi\u0107 do Ojca bez Syna, gdy\u017c poznaniem Ojca jest Syn, a poznanie Syna Bo\u017cego (dokonuje si\u0119) za przyczyn\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego. Ducha za\u015b wedle upodobania Ojca przyznaje Syn i to tym, kt\u00f3rym postanowi\u0142 (da\u0107) Ojciec i jak postanowi\u0142 Ojciec\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 7).<\/p>\n

\n

\u201ew chrzcie otrzymali\u015bmy odpuszczenie grzech\u00f3w w imi\u0119 Boga Ojca i w imi\u0119 Jezusa Chrystusa, Syna Bo\u017cego, wcielonego i zmartwychwsta\u0142ego i w Duchu \u015awi\u0119tym Boga\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 3).<\/p>\n

\n

Cho\u0107 w zachowanych do dzi\u015b dzie\u0142ach Ireneusza nie pojawia si\u0119 s\u0142owo \u201eTr\u00f3jca\u201d (jak w tym czasie w pismach Teofila i Tertuliana), to jednak jego trynitarn\u0105 nauk\u0119 wida\u0107 wyra\u017anie. Obecnie r\u00f3wnie\u017c wielokrotnie u\u017cywa si\u0119 formu\u0142 trynitarnych, w kt\u00f3rych nie pada interesuj\u0105ce nas s\u0142owo, a jednak w Tr\u00f3jc\u0119 \u015aw. wierzymy np.:<\/p>\n

\u201eChwa\u0142a Ojcu i Synowi i Duchowi \u015awi\u0119temu…\u201d<\/p>\n

\u201eW imi\u0119 Ojca i Syna i Ducha \u015awi\u0119tego\u201d<\/p>\n

\u201eNiech was b\u0142ogos\u0142awi B\u00f3g wszechmog\u0105cy, Ojciec, Syn i Duch \u015awi\u0119ty\u201d<\/p>\n

\u201eMi\u0142o\u015b\u0107 Boga Ojca, \u0142aska Pana naszego Jezusa Chrystusa i dar jedno\u015bci w Duchu \u015awi\u0119tym\u201d.<\/p>\n

Szkoda, \u017ce nie zachowa\u0142y si\u0119 te\u017c inne dzie\u0142a Ireneusza, o kt\u00f3rych wspomina np. Euzebiusz (ur. 260) w swej \u201eHistorii Ko\u015bcio\u0142a\u201d (V:26). Zapewne r\u00f3wnie\u017c w nich te\u017c by\u015bmy znale\u017ali nauk\u0119 o Tr\u00f3jjedynym Bogu.<\/p>\n

\n

\n

\n

Uwagi:<\/p>\n

Wszystkie podkre\u015blenia tekstu pochodz\u0105 od autora artyku\u0142u.<\/p>\n

Dzie\u0142a Ireneusza cytowane wed\u0142ug:<\/p>\n

\u201eAntologia patrystyczna\u201d A. Bober, Krak\u00f3w 1965;<\/p>\n

\u201eAntologia Literatury Patrystycznej\u201d t\u0142um. M. Michalski, Warszawa 1975;<\/p>\n

\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej<\/em>. Ireneusz z Lyonu\u201d przek\u0142ad W. Myszor, Krak\u00f3w 1997;<\/p>\n

\u201e\u015aw. Ireneusz z Lyonu.\u00a0Chwa\u0142\u0105 Boga \u017cyj\u0105cy cz\u0142owiek<\/em>\u201d t\u0142um. W. Myszor, Krak\u00f3w 1999;<\/p>\n

\u201e\u015aw. Ireneusz z Lyonu.\u00a0B\u00f3g w Ciele i Krwi<\/em>\u201d t\u0142um. W. Myszor, Krak\u00f3w 2001;<\/p>\n

\n

Cytat z \u201eHistorii Ko\u015bcio\u0142a\u201d Euzebiusza wg:<\/p>\n

\u201eHistoria Ko\u015bcielna. O M\u0119czennikach Palesty\u0144skich.<\/em>\u00a0Euzebjusz z Cezarei\u201d, t\u0142um. Ks. A. Lisiecki, Pozna\u0144 1924.<\/p>\n<\/div>\n

<\/div>\n
W\u0142odzimierz Bednarski<\/div>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0\u00a0\u00a0 Dla antytrynitarzy do\u015b\u0107 niewygodne s\u0105 pogl\u0105dy Ireneusza z Lyonu (ur. 130-40). Jednak i jego nauki o Bogu s\u0105 czasem przez nich przedstawiane jako rzekomo potwierdzaj\u0105ce ich antytrynitarn\u0105 wyk\u0142adni\u0119. Przyk\u0142adowo \u015awiadkowie Jehowy w Stra\u017cnicy Nr 14, 1990 s. 21-23, w… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[976,1030,1053,1060],"tags":[144,211,282,389,411,598,761,828,838,942],"class_list":["post-1859","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bostwo-chrystusa","category-osobowosc-i-bostwo-ducha-sw","category-swiadkowie-jehowy","category-trojca-swieta","tag-antytrynitarze","tag-bostwo","tag-duch-swiety","tag-ireneusz","tag-jezus","tag-ojciec","tag-straznica","tag-swiadkowie-jehowy","tag-syn","tag-zrodzenie-i-odwiecznosc-syna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1859","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1859"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1859\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}