{"id":1844,"date":"2018-05-08T20:07:25","date_gmt":"2018-05-08T18:07:25","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1844"},"modified":"2018-05-08T20:07:25","modified_gmt":"2018-05-08T18:07:25","slug":"sobor-konstantynopolitanski-i-antytrynitarze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/sobor-konstantynopolitanski-i-antytrynitarze\/","title":{"rendered":"Sob\u00f3r Konstantynopolita\u0144ski i antytrynitarze"},"content":{"rendered":"

 
\nW\u015br\u00f3d dzisiejszych antytrynitarzy jest kilka \u201eszk\u00f3\u0142\u201d staraj\u0105cych si\u0119 okre\u015bli\u0107 kiedy wprowadzono w chrze\u015bcija\u0144stwie nauk\u0119 o Tr\u00f3jcy \u015aw. Oto one:
\n1) Wprowadzona przez Teofila i Tertuliana w II wieku.
\n2) Wprowadzona przez Sob\u00f3r Nicejski w 325 r.
\n3) Wprowadzona przez Sob\u00f3r Konstantynopolita\u0144ski w 381 r.
\n4) Wprowadzona w \u201ep\u00f3\u017aniejszych wiekach\u201d.
\nTe odmienne koncepcje przewijaj\u0105 si\u0119 w naukach r\u00f3\u017cnych grup antytrynitarzy. Natomiast np. u \u015awiadk\u00f3w Jehowy, w ich kr\u00f3tkiej historii, wszystkie one by\u0142y przez nich nauczane czy przedstawiane jako obowi\u0105zuj\u0105ce w r\u00f3\u017cnym czasie. Na ko\u0144cu artyku\u0142u, w tabeli, zobaczymy te ich \u201epropozycje\u201d.
\n 
\nW tym artykule zajmiemy si\u0119 Soborem Konstantynopolita\u0144skim i nauk\u0105 o Tr\u00f3jcy \u015aw. Aby zobaczy\u0107 co on pozostawi\u0142 dla nas musimy zagl\u0105dn\u0105\u0107 do dokument\u00f3w z nim zwi\u0105zanych. Opublikowano je w tomie pt. \u201eDokumenty Sobor\u00f3w Powszechnych. Tekst grecki, \u0142aci\u0144ski, polski. Tom I (325-787)\u201d (Uk\u0142ad i opracowanie Ks.A.Baron i Ks.H.Pietras SJ, Krak\u00f3w 2003).
\nZaznaczmy, \u017ce sob\u00f3r ten nie wprowadzi\u0142 nauki o Tr\u00f3jcy \u015aw. (o kt\u00f3rej ju\u017c dawno nauczano), lecz tak jak Sob\u00f3r Nicejski u\u015bci\u015bli\u0142 pewne poj\u0119cia dotycz\u0105ce Tr\u00f3jcy \u015aw., kt\u00f3re mia\u0142y, wobec pojawiaj\u0105cych si\u0119 pogl\u0105d\u00f3w heretyk\u00f3w, pom\u00f3c chrze\u015bcijanom odpowiednio wierzy\u0107. Sob\u00f3r okre\u015bli\u0142 te\u017c co jest herezj\u0105 i kt\u00f3rzy ludzie nieprawid\u0142owo ucz\u0105 o Bogu.
\nW artykule o Soborze Nicejskim wykazali\u015bmy, \u017ce nauka o Tr\u00f3jcy \u015aw. nie narodzi\u0142a si\u0119 na tym soborze, ale istnia\u0142a du\u017co wcze\u015bniej, o czym upewniaj\u0105 nas pisma wczesnochrze\u015bcija\u0144skie.
\nTeraz za\u015b uka\u017cemy o czym m\u00f3wiono na Soborze Konstantynopolita\u0144skim oraz, \u017ce r\u00f3wnie\u017c przed tym soborem B\u00f3g w Tr\u00f3jcy \u015aw. by\u0142 obecny w nauczaniu Ko\u015bcio\u0142a.
\nPrzez to zobaczymy setki lat ci\u0105g\u0142o\u015bci dla tej nauki i \u017ce nie na miejscu s\u0105 wobec tego sugestie \u015awiadk\u00f3w Jehowy i innych antytrynitarzy, \u017ce pojawi\u0142a si\u0119 ona w \u201ep\u00f3\u017aniejszych wiekach\u201d.
\nOto s\u0142owa z Soboru Konstantynopolita\u0144skiego:
\n 
\nWyznanie Wiary 150 Ojc\u00f3w<\/strong>
\n\u201eWierzymy w jednego Boga Ojca Wszechmog\u0105cego, Stworzyciela nieba i ziemi, wszystkich rzeczy widzialnych i niewidzialnych; i w jednego Pana Jezusa Chrystusa, Syna Bo\u017cego jednorodzonego, zrodzonego z Ojca przed wszystkimi wiekami, \u015bwiat\u0142o\u015b\u0107 ze \u015bwiat\u0142o\u015bci, Boga prawdziwego z Boga prawdziwego, zrodzonego, a nie uczynionego, wsp\u00f3\u0142istotnego Ojcu, przez kt\u00f3rego wszystko si\u0119 sta\u0142o; kt\u00f3ry dla nas ludzi i dla naszego zbawienia zst\u0105pi\u0142 z nieba i przyj\u0105\u0142 cia\u0142o za spraw\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego z Maryi Dziewicy i sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem. Zosta\u0142 ukrzy\u017cowany za nas pod Poncjuszem Pi\u0142atem, poni\u00f3s\u0142 m\u0119k\u0119 i zosta\u0142 pogrzebany i zmartwychwsta\u0142 trzeciego dnia wed\u0142ug Pisma, i wst\u0105pi\u0142 do nieba i siedzi po prawicy Ojca, i znowu przyjdzie w chwale s\u0105dzi\u0107 \u017cywych i umar\u0142ych, kt\u00f3rego panowaniu nie b\u0119dzie ko\u0144ca. I w Ducha \u015awi\u0119tego, Pana i O\u017cywiciela, kt\u00f3ry od Ojca pochodzi, kt\u00f3rego nale\u017cy czci\u0107 i wielbi\u0107 wraz z Ojcem i Synem, kt\u00f3ry przemawia\u0142 przez prorok\u00f3w. W jeden, \u015bwi\u0119ty, powszechny i apostolski Ko\u015bci\u00f3\u0142. Wyznajemy jeden chrzest dla odpuszczenia grzech\u00f3w. Oczekujemy zmartwychwstania umar\u0142ych i \u017cycia w przysz\u0142ym \u015bwiecie. Amen\u201d.
\n 
\nKanony ustalone na Soborze<\/strong>
\n\u201eI.<\/strong>\u00a0To, co zosta\u0142o ustanowione w Nicei ma pozosta\u0107 niezmienione i o wy\u0142\u0105czeniu heretyk\u00f3w.
\nWyznania wiary \u015bwi\u0119tych Ojc\u00f3w zebranych w Nicei w Bitynii nie wolno zmienia\u0107, lecz nale\u017cy je zachowa\u0107 z jego moc\u0105; nale\u017cy te\u017c wy\u0142\u0105czy\u0107 ka\u017cd\u0105 herezj\u0119, a szczeg\u00f3lnie herezj\u0119 eunomian czyli anomejczyk\u00f3w, arian lub eudoksjan i p\u00f3\u0142arian czyli pneumatomach\u00f3w, a tak\u017ce [herezj\u0119] sabelian, marcelian, fotynian i apolinaryst\u00f3w\u201d.
\n[eunomianie – g\u0142osz\u0105cy ca\u0142kowit\u0105 inno\u015b\u0107 istoty Syna wzgl\u0119dem Ojca;
\neudoksjanie – g\u0142osz\u0105cy, \u017ce Syn jest niepodobny do Ojca, poniewa\u017c ma pocz\u0105tek i odr\u0119bn\u0105 wol\u0119;
\np\u00f3\u0142arianie – uznaj\u0105cy B\u00f3stwo Syna, ale neguj\u0105cy je odno\u015bnie Ducha \u015awi\u0119tego i uwa\u017caj\u0105cy Go za nieosobow\u0105 moc Boga;
\nsabelianie – g\u0142osz\u0105cy, \u017ce jest tylko jedna Osoba Boska objawiaj\u0105ca si\u0119 na r\u00f3\u017cne sposoby;
\nmarcelianie – g\u0142osz\u0105cy istnienie Tr\u00f3jcy jedynie czasowo, by przy ko\u0144cu \u015bwiata zn\u00f3w by\u0142 jeden B\u00f3g bez rozr\u00f3\u017cnienia Ojca, Syna i Ducha;
\nfotynianie – wykluczaj\u0105cy realne istnienie Syna i Ducha jako odr\u0119bnych Os\u00f3b;
\napolinary\u015bci – g\u0142osz\u0105cy, \u017ce Boski Logos zajmowa\u0142 w Jezusie miejsce ludzkiej duszy rozumnej]\n 
\nList biskup\u00f3w zebranych w Konstantynopolu<\/strong>
\n[adresowany do papie\u017ca Damazego i biskup\u00f3w Zachodu]\n\u201e6.<\/strong>\u00a0My bowiem znie\u015bli\u015bmy prze\u015bladowania i ucisk, gro\u017aby w\u0142adc\u00f3w, okrucie\u0144stwa urz\u0119dnik\u00f3w i inne pr\u00f3by ze strony heretyk\u00f3w, przecierpieli\u015bmy to dla wiary ewangelicznej, ustalonej w Nicei bity\u0144skiej przez trzystu osiemnastu Ojc\u00f3w. Powinna by\u0107 zaaprobowana i przez was i przez nas i przez wszystkich, kt\u00f3rzy nie zmieniaj\u0105 przewrotnie s\u0142\u00f3w prawdziwej wiary; bowiem jest staro\u017cytna i wynika z chrztu \u015bwi\u0119tego. Nauczy\u0142a nas wierzy\u0107 w imi\u0119 Ojca i Syna i Ducha \u015awi\u0119tego. Wierzymy r\u00f3wnie\u017c w jedn\u0105 Bosko\u015b\u0107, moc i substancj\u0119 Ojca i Syna i Ducha \u015awi\u0119tego, w r\u00f3wn\u0105 godno\u015b\u0107 i wsp\u00f3\u0142wieczne panowanie, w trzy najdoskonalsze hipostazy to znaczy doskona\u0142e osoby. Wierzymy tak, by nie mia\u0142 miejsca ob\u0142\u0119d Sabeliusza, kt\u00f3ry miesza hipostazy a zatem usuwa indywidualne w\u0142asno\u015bci [os\u00f3b Boskich] i by nie utrzymywa\u0142y si\u0119 bezbo\u017cne pogl\u0105dy eunomian, arian, pneumatomach\u00f3w kt\u00f3rzy dziel\u0105 substancj\u0119 albo natur\u0119 albo Bosko\u015b\u0107 i niestworzonej, wsp\u00f3\u0142istotnej i wsp\u00f3\u0142wiecznej Tr\u00f3jcy przypisuj\u0105 natur\u0119 p\u00f3\u017aniejsz\u0105, stworzon\u0105 i o r\u00f3\u017cnej istocie. Zachowujemy te\u017c nie ska\u017con\u0105 nauk\u0119 o staniu si\u0119 cz\u0142owiekiem Pana i nie przyjmujemy samego przyj\u0119cia cia\u0142a bez duszy, bez inteligencji, w spos\u00f3b niepe\u0142ny. Jeste\u015bmy zupe\u0142nie przekonani, \u017ce S\u0142owo Boga istnia\u0142o przed wiekami w spos\u00f3b doskona\u0142y i dla naszego zbawienia sta\u0142o si\u0119 doskona\u0142ym cz\u0142owiekiem w czasach ostatnich\u201d.
\n 
\nKanony uchwalone na Synodzie w 382 roku i dodane do czterech Kanon\u00f3w Soborowych<\/strong>
\n\u201eV.<\/strong>\u00a0O dobrym przyj\u0119ciu <tomu> biskup\u00f3w zachodnich.
\nCo do <tomu> biskup\u00f3w zachodnich: przyjmujemy tak\u017ce te z Antiochii, kt\u00f3re wyznaj\u0105, \u017ce jest jedna Bosko\u015b\u0107 Ojca i Syna i Ducha \u015awi\u0119tego\u201d.
\n 
\nZobaczmy te\u017c jak nieprawdziwa jest opinia \u015awiadk\u00f3w Jehowy, \u017ce w 381 r. \u201epo raz pierwszy zaproponowano przyj\u0119cie nauki o Tr\u00f3jcy\u201d (\u201eSkorowidz do publikacji Towarzystwa Stra\u017cnica 1986-2000\u201d 2003, has\u0142o: \u2018Sobory i Synody\u2019 s.496). Wystarczy chocia\u017cby przytoczy\u0107 s\u0142owa z Synodu Aleksandryjskiego z 362 r. (tzw. Synod Wyznawc\u00f3w), by zauwa\u017cy\u0107, \u017ce \u015awiadkowie Jehowy myl\u0105 poj\u0119cia lub \u015bwiadomie wprowadzaj\u0105 w b\u0142\u0105d ludzi ich s\u0142uchaj\u0105cych. Oto s\u0142owa Synodu Aleksandryjskiego:
\n 
\nAkta Synodalne<\/strong>
\nWszystkich zatem pragn\u0105cych zgody z nami, a zw\u0142aszcza tych, kt\u00f3rzy z arianami zerwali do siebie przywo\u0142ajcie i jako ojcowie syn\u00f3w przyjmijcie oraz jako nauczyciele i opiekunowie u\u015bciskajcie (…) niczego od nich wi\u0119cej nie \u017c\u0105daj\u0105c, jak tylko pot\u0119pienia herezji aria\u0144skiej i z\u0142o\u017cenia wyznania wiary og\u0142oszonego przez czcigodnych Ojc\u00f3w z Nicei. Niech tak\u017ce pot\u0119pi\u0105 tych, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce Duch \u015awi\u0119ty jest stworzeniem r\u00f3\u017cnym od Chrystusa co do substancji. Albowiem prawdziwe usuni\u0119cie si\u0119 od sekty aria\u0144skiej jest r\u00f3wnoznaczne z zaprzestaniem dzielenia \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy i utrzymywania, jakoby do Niej nale\u017ca\u0142o co\u015b stworzonego. (…) Niech przez wszystkich odrzucona zostanie tak\u017ce bezbo\u017cno\u015b\u0107 Sabeliusza i Paw\u0142a z Samosaty, podobnie jak szale\u0144stwo Walentyna i Bazylidesa oraz ob\u0142\u0119d manichejczyk\u00f3w…
\nOni jednak zaklinali si\u0119, \u017ce nigdy tego nie twierdzili ani na my\u015bli nie mieli. A kiedy zapytali\u015bmy si\u0119, jak oni ostatecznie wyra\u017caj\u0105 swoje przekonania i dlaczego w og\u00f3le takich wyraz\u00f3w u\u017cywaj\u0105 odpowiedzieli:
\n\u201eWierzymy w Tr\u00f3jc\u0119 \u015awi\u0119t\u0105, nie tylko wyra\u017con\u0105 s\u0142owem <<tr\u00f3jca>>, ale b\u0119d\u0105c\u0105 prawdziwie Tr\u00f3jc\u0105 substancjaln\u0105: Ojciec istnieje prawdziwie i trwa, Syn istnieje prawdziwie i trwa, Duch \u015awi\u0119ty do Niej nale\u017cy i trwa. Ani nie m\u00f3wimy o trzech bogach lub trzech zasadach, ani nie przyjmujemy tych, kt\u00f3rzy tak twierdz\u0105 lub my\u015bl\u0105. Wyznajemy natomiast Tr\u00f3jc\u0119 \u015awi\u0119t\u0105, jedyne B\u00f3stwo, jedyn\u0105 Zasad\u0119, Syna wsp\u00f3\u0142istotnego Ojcu, jak m\u00f3wi\u0105 Ojcowie, Ducha \u015awi\u0119tego niestworzonego, nie obcego, ale nale\u017c\u0105cego do Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej, nieoddzielonego od istoty Syna i Ojca\u201d.
\n[Akta cytowane za \u201eBreviarium Fidei. Wyb\u00f3r Doktrynalnych Wypowiedzi Ko\u015bcio\u0142a\u201d opr. S. G\u0142owa SJ, J. Bieda SJ, Pozna\u0144 1989]\n 
\n\u015awiadkowie Jehowy zapewne \u201etaktycznie\u201d nie przytoczyli s\u0142\u00f3w z tego synodu, bo chyba nie pasowa\u0142 on im z powodu tego, \u017ce wcze\u015bniej ni\u017c Sob\u00f3r Konstantynopolita\u0144ski podawa\u0142 prawd\u0119 o Tr\u00f3jcy \u015aw.
\n 
\nNie b\u0119dziemy tu przytacza\u0107, z racji obszerno\u015bci tematu, innych pism chrze\u015bcijan z okresu mi\u0119dzy soborami z 325 i 381 r., kt\u00f3rzy pisali o Tr\u00f3jcy \u015aw., a jest ich wielu np. Hilary (\u2020367), Efrem (\u2020373), Bazyli (\u2020379), Cyryl Jerozolimski (\u2020386), Grzegorz z Nazjadu (\u2020390), Grzegorz z Nyssy (\u2020394), Ambro\u017cy (\u2020397). Cytowanie ich wszystkich dzie\u0142 przekracza ramy tego artyku\u0142u i wymaga\u0142oby osobnego opracowania. Dla przyk\u0142adu jednak zacytujmy tu cho\u0107 kilka wypowiedzi najwi\u0119kszego obro\u0144cy Boga w Tr\u00f3jcy \u015aw. Atanazy Wielki (296-373 r.), bo o nim mowa, kt\u00f3ry zmar\u0142 jeszcze przed Soborem Konstantynopolita\u0144skim, a dzia\u0142a\u0142 w latach 325-373, pozostawi\u0142 po sobie takie np. s\u0142owa:
\n\u201e\u015awi\u0119ta i b\u0142ogos\u0142awiona Tr\u00f3jca jest niepodzielna i jedna w samej sobie. Kiedy wspomina si\u0119 o Ojcu, w\u0142\u0105cza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c S\u0142owo, jak r\u00f3wnie\u017c Ducha, kt\u00f3ry jest w Synu. Je\u017celi jest wymieniany Syn, Ojciec jest w Synu, a Duch nie jest poza S\u0142owem. Bo istnieje szczeg\u00f3lna \u0142aska, kt\u00f3ra jest spe\u0142niana ze strony Ojca przez Syna w Duchu \u015awi\u0119tym\u201d (\u201eListy do Serapiona\u201d 1:14 cyt. za \u201ePocz\u0105tki doktryny chrze\u015bcija\u0144skiej\u201d J. N. D. Kelly, W-wa 1988, s.195).
\n\u201ePrzeto wraz z przybywaj\u0105cym do nas Duchem przybywa Syn i Ojciec i w nas zamieszkuj\u0105. Niepodzielna bowiem jest Tr\u00f3jca i jedna jej bosko\u015b\u0107, jeden B\u00f3g ponad wszystko, przez wszystko i we wszystkich. Taka jest wiara Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. T\u0119 bowiem wiar\u0119 w Tr\u00f3jc\u0119 ugruntowa\u0142 i umocni\u0142 Pan, kt\u00f3ry powiedzia\u0142 do aposto\u0142\u00f3w: Id\u0105c nauczajcie wszystkie narody, chrzcz\u0105c je w imi\u0119 Ojca i Syna i Ducha \u015aw…\u201d (\u201eListy do Serapiona\u201d IV cyt. za \u201eB\u00f3g jeden w Tr\u00f3jcy Os\u00f3b\u201d Ks. W. Granat, Lublin 1962, s.343).
\n\u201eKiedy serafini g\u0142osz\u0105 chwa\u0142\u0119 Bogu m\u00f3wi\u0105c po trzykro\u0107: \u015awi\u0119ty, \u015awi\u0119ty, \u015awi\u0119ty Pan, B\u00f3g Zast\u0119p\u00f3w, chwal\u0105 Ojca i Syna i Ducha \u015aw. Dlatego tak, jak chrzcimy si\u0119 w imi\u0119 Ojca i Syna, tak samo i w imi\u0119 Ducha \u015aw. stajemy si\u0119 synami Boga, a nie bog\u00f3w. Ojciec bowiem i Syn i Duch \u015aw.\u00a0Dominus sabaoth est<\/em>. Jedno jest b\u00f3stwo, jeden B\u00f3g w trzech hipostazach\u201d (\u201eO Wcieleniu i przeciw arianom\u201d cyt. za \u201eB\u00f3g jeden w Tr\u00f3jcy Os\u00f3b\u201d Ks. W. Granat, Lublin 1962, s.343).
\n\u201eTr\u00f3jca ma jedn\u0105 sprawczo\u015b\u0107 i dzia\u0142anie. Albowiem Ojciec przez S\u0142owo w Duchu \u015awi\u0119tym wszystko czyni\u201d (\u201eListy do Serapiona\u201d IV cyt. za \u201eB\u00f3g jeden w Tr\u00f3jcy Os\u00f3b\u201d Ks. W. Granat, Lublin 1962, s.412).
\n[Inne teksty Atanazego patrz \u201eApologie.<\/em>\u00a0\u015aw. Atanazy\u201d przek\u0142. Ks. J. O\u017c\u00f3g TJ, Warszawa 1979; \u201eListy do Serapiona<\/em>. \u015aw. Atanazy Wielki\u201d przek\u0142. S. Kalinkowski, Krak\u00f3w 1996]\n 
\nBy jednak kto\u015b nie s\u0105dzi\u0142, \u017ce \u015bwiadectwa pozostawione przez Atanazego i innych chrze\u015bcija\u0144skich pisarzy miedzysoborowych by\u0142y ich \u201eprywatnymi\u201d naukami, przedstawmy cho\u0107 jedn\u0105 wypowied\u017a papiesk\u0105 z tego czasu. Papie\u017c Damazy I w li\u015bcie do biskup\u00f3w wschodnich (ok. 374 r.) wyznawa\u0142:
\n\u201eniestworzonego Ducha \u015awi\u0119tego maj\u0105cego jeden majestat, jedn\u0105 istot\u0119, jedn\u0105 moc z Bogiem Ojcem i Panem naszym Jezusem Chrystusem\u201d (cyt. za \u201eEncyklopedia Katolicka\u201d Tom II, kolumna 941, has\u0142o <B\u00f3g>, Lublin 1985).
\n 
\nNie jest te\u017c prawd\u0105 to co sugeruj\u0105 \u015awiadkowie Jehowy i inni antytrynitarze, \u017ce przed Soborem Konstantynopolita\u0144skim nie uwa\u017cano Ducha \u015aw. za osob\u0119, Pana i \u017ce nie oddawano Jemu boskiej czci. Stra\u017cnica Nr 21, 1991 s.20 podaje, \u017ce dopiero \u201esob\u00f3r w Konstantynopolu uzna\u0142, i\u017c ducha \u015bwi\u0119tego nale\u017cy czci\u0107 i wychwala\u0107 na r\u00f3wni z Ojcem. W rok p\u00f3\u017aniej inny synod w tym\u017ce mie\u015bcie og\u0142osi\u0142 pe\u0142ni\u0119 bosko\u015bci ducha \u015bwi\u0119tego\u201d. Oto tylko kilka przyk\u0142ad\u00f3w z dzie\u0142 pisarzy wczesnochrze\u015bcija\u0144skich, kt\u00f3rzy na setki lat przed omawianym soborem o tym uczyli:
\nKlemens Rzymski (\u2020101) – \u201eJak prawd\u0105 jest, \u017ce \u017cyje B\u00f3g, \u017cyje Pan, Jezus Chrystus i Duch \u015awi\u0119ty, wsp\u00f3lna wiara i nadzieja wszystkich wybranych\u201d (\u201eList do Koryntian\u201d 58:2).
\n 
\nHymn\u00a0Phos hilaron<\/em>\u00a0(II w.) – \u201eku czci Twojej, Bo\u017ce Ojcze, Synu i Duchu \u015awi\u0119to\u015bci, \u015bpiewamy bo\u015b godzien jest tego o Panie\u201d.
\n 
\nJustyn M\u0119czennik (ur. 100) – \u201eJemu to, a z Nim razem Synowi, kt\u00f3ry od Niego przyszed\u0142 i tak\u0105 nam poda\u0142 nauk\u0119, (…) wreszcie Duchowi Proroczemu, oddajemy uwielbienie i pok\u0142on, cze\u015b\u0107 im sk\u0142adaj\u0105c, pe\u0142n\u0105 rozumu i prawdy\u201d (\u201eApologia\u201d I:6,2).
\n 
\nTertulian (ur. 155) – \u201eTrzeba bowiem by\u0142o, aby chrze\u015bcijanie zaja\u015bnieli w \u015bwiecie jako synowie \u015bwiat\u0142o\u015bci, czcz\u0105cy i wzywaj\u0105cy po imieniu jedno \u015bwiat\u0142o \u015bwiata, Boga i Pana. Zreszt\u0105 je\u017celi na podstawie \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce imi\u0119 Boga i Pana przystoi i Ojcu, i Synowi, i Duchowi wzywaliby\u015bmy \u2018bog\u00f3w\u2019 i \u2018pan\u00f3w\u2019, to zgasiliby\u015bmy nasze lampy\u201d (\u201ePrzeciw Prakseaszowi\u201d 13:8).
\n\u201eJednak o \u2018dw\u00f3ch bogach\u2019 czy \u2018dw\u00f3ch panach\u2019 nigdy nie m\u00f3wimy, nie dlatego \u017ce Ojciec albo Syn mia\u0142by nie by\u0107 Bogiem, albo te\u017c Duch mia\u0142by nie by\u0107 Bogiem, czy \u017ceby ka\u017cdy z nich nie by\u0142 Panem; z tego natomiast powodu, i\u017c jedynie dawniej wymieniano dw\u00f3ch bog\u00f3w i dw\u00f3ch pan\u00f3w, aby gdy przyb\u0119dzie Chrystus, zosta\u0142 poznany jako B\u00f3g i nazwany Bogiem, gdy\u017c jest Synem Boga i Pana. Gdyby bowiem w Pismach da\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 jedn\u0105 tylko osob\u0119 Boga i Pana, wtedy s\u0142usznie nie zosta\u0142by dopuszczony do miana Boga i Pana – nie by\u0142oby bowiem mowy o nikim innym pr\u00f3cz jednego Boga i Pana\u201d (\u201ePrzeciw Prakseaszowi\u201d 13:6).
\n 
\nHipolit (ur. przed 170) \u201eWidzimy zatem wcielone S\u0142owo, przez nie poznajemy Ojca, wierzymy Synowi i oddajemy cze\u015b\u0107 Duchowi \u015awi\u0119temu\u201d (\u201ePrzeciw Noetosowi\u201d 12).
\n\u201eNie mo\u017cemy inaczej poj\u0105\u0107 jednego Boga, je\u015bli nie uwierzymy prawdziwie w Ojca, Syna i Ducha \u015awi\u0119tego (…) S\u0142owo Ojca, (…) powiedzia\u0142o uczniom:\u00a0Id\u017acie i nauczajcie wszystkie narody, udzielaj\u0105c im chrztu w imi\u0119 Ojca i Syna i Ducha \u015aw<\/em>. Pouczy\u0142 tutaj, \u017ce kto by pomin\u0105\u0142 jednego z nich, ten nie okazuje prawdziwego uwielbienia Bogu. B\u00f3g bowiem otrzymuje uwielbienie w tej Tr\u00f3jcy\u201d (\u201ePrzeciw Noetosowi\u201d 14).
\n 
\nOrygenes (ur. 185) – \u201eNa wst\u0119pie modlitwy nale\u017cy wed\u0142ug swych si\u0142 wielbi\u0107 Boga przez Chrystusa, kt\u00f3ry razem z Nim jest uwielbiony, w Duchu \u015awi\u0119tym razem z Nim wychwalanym. (…) Ko\u0144czymy modlitw\u0119 uwielbieniem Boga przez Chrystusa w Duchu \u015awi\u0119tym\u201d (\u201eO modlitwie\u201d 33:1).
\n\u201eInni czytaj\u0105 tekst \u2018Po\u015bl\u0119 wam Rzecznika, Ducha \u015awi\u0119tego\u2019, nie chc\u0105 uzna\u0107, \u017ce chodzi tu o trzeci\u0105 Osob\u0119, r\u00f3\u017cn\u0105 od Ojca i Syna, o bosk\u0105 i wznios\u0142\u0105 Istot\u0119, lecz twierdz\u0105, \u017ce s\u0142owa te odnosz\u0105 si\u0119 do aposto\u0142a Paw\u0142a\u201d (\u201eHomilia o Ewangelii \u015bw.\u0141ukasza\u201d 24:5).
\n[Inne teksty dotycz\u0105ce tej tematyki patrz moje artyku\u0142y o Justynie, Tacjanie, Teofilu, Tertulianie i Orygenesie. O innych pisarzach wczesnochrze\u015bcija\u0144skich patrz te\u017c w mej ksi\u0105\u017cce \u201eW obronie wiary\u201d w rozdz. \u2018Osoba Ducha \u015awi\u0119tego\u2019 i \u2018Tr\u00f3jca \u015aw. w pismach Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a\u2019. Ca\u0142o\u015b\u0107 zamieszczona na www.trinitarians.info]\n 
\n <\/p>\n\n\n\n\n
Wprowadzona w II wieku<\/strong><\/td>\nWprowadzona w 325r.<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
\u201eDoktryna o tr\u00f3jcy zosta\u0142a pierwotniewprowadzona<\/u>\u00a0do ko\u015bcio\u0142a przez kleryka\u0142a z Antjochji, kt\u00f3ry nazywa\u0142 si\u0119 \u2018Theophilus\u2019. Doktryna pouczana w\u00f3wczas przez tego\u017c klech\u0119, za kt\u00f3rym poszli w \u015blady i inni, opiewa, \u017ce jest trzech bog\u00f3w w jednym (…). W roku P.325 odby\u0142 si\u0119 sob\u00f3r duchowie\u0144stwa w Nicei, gdzie radapotwierdzi\u0142a<\/u>\u00a0ow\u0105 doktryn\u0119 tr\u00f3jcy;…\u201d (\u201ePojednanie\u201d 1928 s.108).
\n 
\npor.\u00a0\u201eDo greckich pism ko\u015bcielnych doktryn\u0119 o tr\u00f3jcy\u00a0wprowadzi\u0142<\/u>\u00a0po raz pierwszy \u017cyj\u0105cy r\u00f3wnie\u017c w\u00a0drugim<\/u>stuleciu<\/u>\u00a0duchowny imieniem Teofilus. W czwartym wieku, a \u015bci\u015blej w\u00a0roku<\/u>\u00a0325<\/u>\u00a0po Chr., odby\u0142 si\u0119 pod kierownictwem nieochrzczonego cesarza Konstantyna sob\u00f3r w Nicei (Azja Mniejsza), kt\u00f3ry to sob\u00f3r\u00a0zatwierdzi\u0142<\/u>\u00a0t\u0119 doktryn\u0119.\u201d (\u201eNiech B\u00f3g b\u0119dzie prawdziwy\u201d 1954 rozdz.IX, par.3).<\/td>\n		\u201ePierwszy sob\u00f3r powszechny w Nicei (325 n.e.) przyczyni\u0142 si\u0119 do szybkiego rozwoju kultu Marii. W jaki spos\u00f3b? Ot\u00f3\u017c do oficjalnej nauki katolickiej\u00a0w\u0142\u0105czono<\/u>wtedy dogmat o \u2018Tr\u00f3jcy\u2019\u201d (\u201ePrzebud\u017acie si\u0119! Rok LXVII [1986] Nr 5 s.7).
\n 
\n\u201eW obu tych sprawach cesarz Konstantyn popar\u0142 biskup\u00f3w rzymskich. (…) w roku 325 n.e.\u00a0narzuci\u0142<\/u>na soborze nicejskim doktryn\u0119 o tr\u00f3jcy\u201d (Stra\u017cnica Rok CV [1984] Nr 6 s.7).
\n 
\n\u201e\u2018Tr\u00f3jc\u0119 \u015awi\u0119t\u0105\u2019 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z trzech bog\u00f3w w jednym Bogu czci r\u00f3wnie\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 sekt katolickich i protestanckich, aprzyj\u0119to<\/u>\u00a0j\u0105 jako nauk\u0119 katolick\u0105 dopiero na soborze nicejskim w roku 325 po Chr.\u201d (Stra\u017cnica Nr 14, 1961 s.3).
\n <\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n\n
Wprowadzona w 381r.<\/strong><\/td>\nWprowadzona
\nw p\u00f3\u017aniejszych wiekach<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Oto za\u015b wspomniane zestawienie
\nr\u00f3\u017cnych opinii \u015awiadk\u00f3w Jehowy
\ndotycz\u0105cych czasu wprowadzenia
\nnauki o Tr\u00f3jcy \u015aw.\u201ePodczas tego Pierwszego Soboru
\nPowszechnego, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w
\nroku 325 n.e. na terenie
\nAzji Mniejszej, zebrani
\nbiskupi opowiedzieli si\u0119
\nw ko\u0144cu za Aleksandrem i Atanazym. Przyj\u0119li trynitaria\u0144ski Symbol Nicejski, kt\u00f3ry\u00a0powprowadzeniupewnych
\nzmian(prawdopodobnie\u00a0w381\u00a0roku n.e.) jest po dzi\u015b uznawany w Ko\u015bciele rzymskokatolickim\u201d (Stra\u017cnica Rok CVI [1985] Nr 3 s.22).por. \u201eDoktryna ta zosta\u0142a\u00a0wprowadzonado \u2018zorganizowanego chrze\u015bcija\u0144stwa\u2019 przez greckiego duchownego wczwartym\u00a0wieku\u201d (\u201eBogactwo\u201d 1936 s.162)<\/td>\n		\u201eDopiero w p\u00f3\u017aniejszych wiekach
\nnauka o Tr\u00f3jcy zosta\u0142a sformu\u0142owana
\nw konkretnych wyznaniach wiary\u201d
\n(\u201eCzy wierzy\u0107 w Tr\u00f3jc\u0119?\u201d 1989 s.8).\u201eRozszerzone wyznanie wiary
\nz roku 381 (…) ukazuje,
\n\u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo by\u0142o
\nju\u017c bliskie sformu\u0142owania
\ndogmatu trynitarnego
\nw pe\u0142nym brzmieniu.
\nJednak\u017ce nawet \u00f3w sob\u00f3r
\nnie nada\u0142 tej nauce ostatecznego kszta\u0142tu.
\n(…) Nawet po Soborze
\nw Konstantynopolu min\u0119\u0142y stulecia,
\nzanim nauka o Tr\u00f3jcy przyj\u0119\u0142a si\u0119
\nw ca\u0142ym chrze\u015bcija\u0144stwie\u201d(Stra\u017cnica Nr 15, 1992 s.21).
\n 
\npor. \u201eW gruncie rzeczy poj\u0119cie
\n\u2018jednego Boga w trzech osobach\u2019
\nzosta\u0142o sformu\u0142owane przez ludzi
\ni ostatecznie\u00a0wprowadzone<\/u>
\ndo ko\u015bcio\u0142a dopiero
\njakie\u015b\u00a0400<\/u>\u00a0lat<\/u>
\npo\u00a0<\/u>\u015bmierci<\/u>\u00a0Chrystusa<\/u>\u201d
\n(Stra\u017cnica Nr 23, 1970 s.17).<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Na koniec jeszcze jedna uwaga dotycz\u0105ca \u015awiadk\u00f3w Jehowy. Ot\u00f3\u017c im si\u0119 nigdy nie dogodzi. Gdy Sob\u00f3r Nicejski nie zajmowa\u0142 si\u0119 nauk\u0105 o Duchu \u015aw. to \u015awiadkowie Jehowy krytykowali, \u017ce nie by\u0142 On wtedy nazwany r\u00f3wnym Ojcu i Synowi: \u201eCzy to wyznanie wiary m\u00f3wi, \u017ce Ojciec, Syn i duch \u015bwi\u0119ty s\u0105 trzema osobami w jednym Bogu? Czy oznajmia, jakoby ci trzej byli r\u00f3wni pod wzgl\u0119dem wiekuisto\u015bci, mocy, pozycji i m\u0105dro\u015bci? Bynajmniej. W \u017cadnym wypadku nie jest formu\u0142\u0105 trynitarn\u0105\u201d (Stra\u017cnica Nr 15, 1992 s.20).
\nGdy za\u015b Sob\u00f3r Konstantynopolita\u0144ski, wobec pojawiaj\u0105cych si\u0119 zarzut\u00f3w duchoburc\u00f3w, uzupe\u0142ni\u0142 Wyznanie Wiary, nazywaj\u0105c Ducha \u015aw. Panem i O\u017cywicielem i \u017ce nale\u017cy Go czci\u0107 na r\u00f3wni z Ojcem i Synem, to r\u00f3wnie\u017c jak widzieli\u015bmy powy\u017cej (Stra\u017cnica Nr 21, 1991 s.20), nie podoba im si\u0119 to.
\nWida\u0107 wi\u0119c, \u017ce jak nie pisano \u201enic\u201d o r\u00f3wno\u015bci Ducha \u015aw. z Ojcem i Synem by\u0142o \u017ale, a gdy napisano o tym te\u017c by\u0142o niedobrze. O co zatem chodzi \u015awiadkom Jehowy? O tym zapewne wie tylko Towarzystwo Stra\u017cnica.
\n 
\n 
\nUwagi:
\nWszystkie podkre\u015blenia pochodz\u0105 od autora artyku\u0142u.
\n 
\nTeksty pisarzy wczesnochrze\u015bcija\u0144skich bez podanych \u017ar\u00f3de\u0142 cytowane wg:
\nKlemens Rzymski – \u201eOjcowie Apostolscy\u201d przek\u0142. A. \u015awiderk\u00f3wna, Warszawa 1990;
\nHymn\u00a0Phos hilaron<\/em>\u00a0– \u201eAntologia patrystyczna\u201d A. Bober, Krak\u00f3w 1965;
\nJustyn M\u0119czennik – \u201eApologia. Dialog z \u017bydem Tryfonem\u201d Ks. A. Lisiecki, Pozna\u0144 1926;
\nTertulian i Hipolit – \u201eTr\u00f3jca \u015awi\u0119ta. Tertulian. Przeciw Prakseaszowi. Hipolit. Przeciw Noetosowi\u201d przek\u0142. E. Buszewicz, S. Kalinkowski, Krak\u00f3w 1997;
\nOrygenes – \u201eHomilie o Ewangelii \u015bw. \u0141ukasza<\/em>, Orygenes\u201d przek\u0142. S. Kalinkowski, Warszawa 1986;
\n\u201eOdpowied\u017a na S\u0142owo. Najstarsi mistrzowie chrze\u015bcija\u0144kiej modlitwy<\/em>, Tertulian, Cyprian, Orygenes\u201d H. Pietras, Krak\u00f3w 1993;<\/p>\n

W\u0142odzimierz Bednarski<\/p>\n



<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  W\u015br\u00f3d dzisiejszych antytrynitarzy jest kilka \u201eszk\u00f3\u0142\u201d staraj\u0105cych si\u0119 okre\u015bli\u0107 kiedy wprowadzono w chrze\u015bcija\u0144stwie nauk\u0119 o Tr\u00f3jcy \u015aw. Oto one: 1) Wprowadzona przez Teofila i Tertuliana w II wieku. 2) Wprowadzona przez Sob\u00f3r Nicejski w 325 r. 3) Wprowadzona przez… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[976,1007,1030,1053,1060],"tags":[144,211,282,411,598,746,828,838,942],"class_list":["post-1844","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bostwo-chrystusa","category-historia-kosciola","category-osobowosc-i-bostwo-ducha-sw","category-swiadkowie-jehowy","category-trojca-swieta","tag-antytrynitarze","tag-bostwo","tag-duch-swiety","tag-jezus","tag-ojciec","tag-sobor-konstantynopolitanski","tag-swiadkowie-jehowy","tag-syn","tag-zrodzenie-i-odwiecznosc-syna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1844","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1844"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1844\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1844"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1844"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1844"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}