{"id":1840,"date":"2018-05-08T20:02:49","date_gmt":"2018-05-08T18:02:49","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1840"},"modified":"2018-05-08T20:02:49","modified_gmt":"2018-05-08T18:02:49","slug":"teofil-i-nauka-o-trojcy-swietej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/teofil-i-nauka-o-trojcy-swietej\/","title":{"rendered":"Teofil i nauka o Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej"},"content":{"rendered":"
\n
\n
<\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\nTeofil Antioche\u0144ski (\u2020182), to jeden z najcz\u0119\u015bciej wspominianych przez antytrynitarzy apologeta. Wymienia si\u0119 go w\u0142a\u015bciwie jedynie dlatego, \u017ce jako pierwszy u\u017cy\u0142 (z zachowanych \u017ar\u00f3de\u0142 wczesnochrze\u015bcija\u0144skich) po grecku s\u0142owo \u201cTr\u00f3jca\u201d (trias<\/em>). Tylko tyle na na og\u00f3\u0142 m\u00f3wi\u0105 antytrynitarze np. \u015awiadkowie Jehowy (patrz \u201cPojednanie\u201d 1928 s.108; \u201cReligia zbiera wicher\u201d 1944 s.29; \u201cNiech B\u00f3g b\u0119dzie prawdziwy\u201d 1954 rozdz.IX par.3; Stra\u017cnice: Nr 17, 1960 s.13; Nr 22, 1967 s.11; Rok CVI [1985] Nr 6 s.23; Nr 15, 1992 s.22; \u201cCzy wierzy\u0107 w Tr\u00f3jc\u0119?\u201d 1989 s.5). Najwa\u017cniejsza antytrynitarna broszura \u015awiadk\u00f3w Jehowy po\u015bwi\u0119ci\u0142a Teofilowi \u201ca\u017c\u201d jedno zdanie! Oczywi\u015bcie antytrynitarze pr\u00f3buj\u0105 mu te\u017c czasem zarzuca\u0107 nieprawowierno\u015b\u0107 trynitarn\u0105, czy nawet herezj\u0119, chocia\u017cby dlatego, \u017ce Ducha \u015aw. nazywa (podobnie jak Ireneusz [ur. przed 140]) \u201cM\u0105dro\u015bci\u0105\u201d (inni pisarze tego czasu nazywaj\u0105 tak Jezusa). Ale przecie\u017c, przy r\u00f3wno\u015bci majestatu os\u00f3b Bo\u017cych, nie jest to dla wyznawc\u00f3w Boga w Tr\u00f3jcy \u015aw. \u017cadnym problemem (cho\u0107 te\u017c, w nawi\u0105zaniu do 1Kor 1:24, w dw\u00f3ch miejscach Teofil nazywa Jezusa M\u0105dro\u015bci\u0105). Tak\u017ce Iz 11:2 zwie Ducha Pa\u0144skiego \u201cduchem m\u0105dro\u015bci\u201d. Jednak Stra\u017cnica Rok CVI [1985] Nr 6 s.23 podaje:<\/p>\n

\u201cJednak\u017ce na triad\u0119 Teofila sk\u0142ada\u0142 si\u0119 \u2018B\u00f3g i Jego S\u0142owo oraz Jego m\u0105dro\u015b\u0107\u2019, co zgo\u0142a nie przypomina Tr\u00f3jcy uznawanej w chrze\u015bcija\u0144stwie!\u201d. [Dziwne, \u017ce \u015awiadkowie Jehowy tak zamartwiaj\u0105 si\u0119 o nasz\u0105 wiar\u0119 w Boga i jak ma wygl\u0105da\u0107 nauka o Tr\u00f3jcy \u015aw., kt\u00f3r\u0105 przecie\u017c zdecydowanie odrzucaj\u0105. Czy chcieliby innej Tr\u00f3jcy \u015aw., kt\u00f3r\u0105 b\u0119d\u0105 uznawa\u0107?]\n

Ciekawe jest to, \u017ce cho\u0107 Stra\u017cnica Nr 6, 1996 s.28-30 opublikowa\u0142a artyku\u0142 o Teofilu (\u201cKim by\u0142 Teofil z Antiochii?\u201d), m\u00f3wi\u0105cy o jego \u017cyciu i dorobku pisarskim, to jednak ani jednym s\u0142owem nie wspomnia\u0142a o jego nauce o Tr\u00f3jcy \u015aw.! Zamie\u015bci\u0142a za\u015b na ko\u0144cu tego artyku\u0142u takie pochlebne o nim zdanie:<\/p>\n

\u201cNiemniej a\u017c do \u015bmierci w roku 182 Teofil najwyra\u017aniej by\u0142 niestrudzonym apologet\u0105,\u00a0kt\u00f3rego<\/u>\u00a0dzie\u0142a<\/u>\u00a0interesuj\u0105<\/u>\u00a0szczerych<\/u>\u00a0chrze\u015bcijan<\/u>\u00a0doby<\/u>\u00a0obecnej<\/u>\u201d (s.30).<\/p>\n

Por\u00f3wnajmy to zdanie z opini\u0105 J.F.Rutherforda (zm.1942), drugiego prezesa Towarzystwa Stra\u017cnica, w typowym dla dawniejszych antytrynitarzy j\u0119zyku:<\/p>\n

\u201cDoktryna o tr\u00f3jcy zosta\u0142a pierwotnie wprowadzona do ko\u015bcio\u0142a przez\u00a0kleryka\u0142a<\/u>\u00a0z Antjochji, kt\u00f3ry nazywa\u0142 si\u0119 \u2018Theophilus\u2019. Doktryna pouczana w\u00f3wczas przez tego\u017c\u00a0klech\u0119<\/u>, za kt\u00f3rym poszli w \u015blady i inni, opiewa, \u017ce jest\u00a0trzech<\/u>\u00a0bog\u00f3w<\/u>\u00a0w<\/u>\u00a0jednym<\/u>…\u201d (\u201cPojednanie\u201d 1928 s.108). [Tu te\u017c wida\u0107 celowe przekr\u0119canie naszej nauki o Tr\u00f3jcy \u015aw.]\n

N.Knorr (zm.1977), trzeci prezes Towarzystwa Stra\u017cnica, te\u017c u\u017cywa\u0142 podobnych s\u0142\u00f3w, bo np. w zwi\u0105zku z Tr\u00f3jc\u0105 \u015aw. nazwa\u0142 Tertuliana \u201creligiantem<\/u>\u00a0z Kartaginy\u201d (\u201cReligia zbiera wicher\u201d 1945 s.29) i napisa\u0142: \u201ctr\u00f3jca sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z\u00a0trzech<\/u>\u00a0os\u00f3b<\/u>\u00a0w<\/u>\u00a0jednej<\/u>\u00a0osobie<\/u>, czyli jednym Bogu\u201d (\u201cPrawda was wyswobodzi\u201d 1946 s.261).<\/p>\n

Inna publikacja \u015awiadk\u00f3w Jehowy, zajmuj\u0105ca si\u0119 polemik\u0105 z nauk\u0105 o Tr\u00f3jcy \u015aw., tylko jakby przemkn\u0119\u0142a obok Teofila, wymieniaj\u0105c go zaledwie w\u015br\u00f3d innych pisarzy wczesnochrze\u015bcija\u0144skich pisz\u0105cych o Bogu w Trzech Osobach (Stra\u017cnica Nr 7, 1992 s.24 i 28).<\/p>\n

Co jeszcze w zwi\u0105zku z Teofilem pisz\u0105 \u015awiadkowie Jehowy?<\/p>\n

Okazuje si\u0119, \u017ce czasem lubi\u0105 oni cytuj\u0105c co\u015b, dokona\u0107 opuszcze\u0144 tekstu aby wyj\u015b\u0107 na swoje. Oto przyk\u0142ad cytatu z ang. Encyklopedii Katolickiej (The Catholic Encyclopedia<\/em>) z trzech r\u00f3\u017cnych publikacji Towarzystwa Stra\u017cnica:<\/p>\n

\u201cS\u0142owo (…) [trias] (kt\u00f3re przet\u0142umaczono na \u0142aci\u0144skie\u00a0trinitas<\/em>) ukazuje si\u0119 po raz pierwszy u Teofila z Antiochii oko\u0142o roku 180 po Chr. M\u00f3wi on o \u2018Tr\u00f3jcy Boga \/Ojca\/, Jego S\u0142owa i Jego M\u0105dro\u015bci\u2019 (\u2018Ad Autolycum\u2019, II, 15,p.G., VI. 1078.).\u00a0S\u0142owo<\/u>\u00a0to<\/u>,\u00a0ma<\/u>\u00a0si\u0119<\/u>\u00a0rozumie\u0107<\/u>,\u00a0mog\u0142o<\/u>\u00a0by\u0107<\/u>\u00a0ju\u017c<\/u>\u00a0wcze\u015bniej<\/u>\u00a0u\u017cywane<\/u>. Nieco p\u00f3\u017aniej pojawia si\u0119 ono w swej \u0142aci\u0144skiej formie\u00a0trinitas<\/em>\u00a0u Tertuliana\u201d (Stra\u017cnica Nr 22, 1967 s.11).<\/p>\n

A oto ten sam cytat po \u201cwykropkowaniu\u201d przez \u015awiadk\u00f3w Jehowy podkre\u015blonego zdania [powy\u017csze podkre\u015blenie moje]:<\/p>\n

\u201c\u2018(…) S\u0142owo\u00a0trias<\/em>\u00a0(kt\u00f3rego t\u0142umaczeniem jest \u0142aci\u0144skie\u00a0trinitas<\/em>) pojawia si\u0119 po raz pierwszy oko\u0142o 180 roku n.e. u Teofila z Antiochii. (…) Nied\u0142ugo potem wyst\u0119puje ju\u017c w postaci \u0142aci\u0144skiego trinitas u Tertuliana\u2019.\u201d (Stra\u017cnica Rok CVI [1985] Nr 6 s.23).<\/p>\n

\u201c\u2018(…) S\u0142owo (…) [tri\u2019as<\/em>] (kt\u00f3rego t\u0142umaczeniem jest \u0142aci\u0144skie\u00a0trinitas<\/em>) spotykamy po raz pierwszy u Teofila z Antiochii oko\u0142o A.D. 180. (…) Wkr\u00f3tce potem pojawia si\u0119 ono w \u0142aci\u0144skiej formie\u00a0trinitas<\/em>\u00a0u Tertuliana\u2019.\u201d (\u201cCzy wierzy\u0107 w Tr\u00f3jc\u0119?\u201d 1989 s.5).<\/p>\n

Z powy\u017cszego wida\u0107, \u017ce autorowi has\u0142a \u201cTr\u00f3jca\u201d (z tej encyklopedii), chodzi\u0142o o to, \u017ce z ocala\u0142ych pism (z II w.), tylko u powy\u017cszych pisarzy s\u0142owo Tr\u00f3jca zachowa\u0142o si\u0119, a i nie przeczy on, \u017ce mog\u0142o by\u0107 ono u\u017cywane wcze\u015bniej w mowie czy na pi\u015bmie. Nawet je\u015bli dzi\u015b brak dzie\u0142 zawieraj\u0105cych je. Jednak \u015awiadkom Jehowy zdanie o mo\u017cliwym wcze\u015bniejszym (przed Teofilem) wyst\u0119powaniu s\u0142owa \u201cTr\u00f3jca\u2019 najwyra\u017aniej nie odpowiada\u0142o, dlatego w nowszych publikacjach woleli je opu\u015bci\u0107.<\/p>\n

Niestety dzi\u015b posiadamy tylko jedno pismo Teofila pt. \u201cDo Autolyka\u201d. Niewiele wi\u0119c mamy element\u00f3w zwi\u0105zanych z nauk\u0105 o Tr\u00f3jcy \u015aw., ale jednak s\u0105.<\/p>\n

Oto jego nauka:<\/p>\n

1) Zrodzenie, a nie stworzenie i odwieczno\u015b\u0107 Syna.<\/p>\n

2) B\u00f3stwo Chrystusa.<\/p>\n

3) Osobowo\u015b\u0107 Duch \u015awi\u0119tego.<\/p>\n

3) Tr\u00f3jca \u015awi\u0119ta.<\/p>\n

Co wa\u017cne, nie wida\u0107 w dziele Teofila stwierdze\u0144 typu \u201cwprowadzamy nauk\u0119 o Tr\u00f3jcy \u015aw.\u201d. Wymienia on Boga w Tr\u00f3jcy \u015aw. tak jakby nauka ta by\u0142a ju\u017c wcze\u015bniej znana. Jedynie nowo\u015bci\u0105 jest to, co dla Teofila stanowi zapowied\u017a Tr\u00f3jcy \u015aw. i to ju\u017c w Starym Testamencie (owe trzy dni)!!!<\/p>\n

Poni\u017csze fragmenty dzie\u0142a \u201cDo Autolyka\u201d pochodz\u0105 z edycji z 1935 roku, pr\u00f3cz urywk\u00f3w czy cytat\u00f3w z podanym rokiem przek\u0142adu (patrz poni\u017cej \u201cUwagi\u201d).<\/p>\n

Zrodzony, a nie stworzony i odwieczny Syn Bo\u017cy<\/strong><\/p>\n

Teofil wyra\u017anie odr\u00f3\u017cnia zrodzenie Syna od jego rzekomego stworzenia, o kt\u00f3rym m\u00f3wi\u0105 czasem antytrynitarze.<\/p>\n

\u015awiadkowie Jehowy w ksi\u0105\u017cce \u201c\u2018Wieczyste zamierzenie\u2019 Bo\u017ce odnosi teraz triumf dla dobra cz\u0142owieka\u201d 1978 (s.27) chc\u0105 nas zapewne wprowadzi\u0107 w b\u0142\u0105d omawiaj\u0105c Prz 8:22. Pisz\u0105 bowiem (cytuj\u0105c jaki\u015b obcoj\u0119zyczny komentarz):<\/p>\n

\u201cczytamy w uwadze marginesowej do tego urywka: \u2018Interpretacja ta ma du\u017ce znaczenie (…) z uwagi na chrystologiczne zastosowanie tego urywka przez dawnych Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a\u2019.*\u201d.<\/p>\n

Na tej samej stronie (w przypisie do tego zdania) podaj\u0105 za\u015b:<\/p>\n

\u201c* (…) Zobacz te\u017c komentarz do Ksi\u0119gim Przys\u0142\u00f3w 8:22 Justyna M\u0119czennika (…) Teofila z Antiochii…\u201d.<\/p>\n

Ot\u00f3\u017c po pierwsze: Teofil \u201cchrystologicznie\u201d nie omawia Prz 8:22, a M\u0105dro\u015bci\u0105 nazywa w swym pi\u015bmie osob\u0119 Ducha \u015aw.<\/p>\n

Po drugie: wcale nie przytacza on w swym dziele tekstu Prz 8:22, a jedynie czyni aluzj\u0119 do Prz 8:27-30 (patrz ni\u017cej).<\/p>\n

Oto nauka Teofila:<\/p>\n

\u201cMaj\u0105c wi\u0119c B\u00f3g swoje w\u0142asne S\u0142owo, w wn\u0119trzno\u015bciach swoich zamkni\u0119te,\u00a0zrodzi\u0142<\/u>\u00a0je ze swoj\u0105 M\u0105dro\u015bci\u0105, wydaj\u0105c przed wszystkiem. Tego S\u0142owa u\u017cy\u0142, jako narz\u0119dzia, i przez nie wszystko ustanowi\u0142. Nazywa si\u0119 pocz\u0105tkiem, dlatego, \u017ce ma zwierzchnictwo i panowanie nad wszystkiem, co przeze\u0144 zosta\u0142o stworzone\u201d* (\u201cDo Autolyka\u201d 2:10).<\/p>\n

[\u201cB\u00f3g przeto posiadaj\u0105c swe S\u0142owo we w\u0142asnym \u0142onie,\u00a0zrodzi\u0142<\/u>\u00a0je ze sw\u0105 M\u0105dro\u015bci\u0105 i wyni\u00f3s\u0142 ponad wszystko\u201d wg t\u0142um. 1962]\n

[\u201cDlatego te\u017c B\u00f3g, maj\u0105c sw\u00f3j Logos wewn\u0119trzny\u00a0we w\u0142asnych wn\u0119trzno\u015bciach<\/em>\u00a0[por. Ps 110:3],\u00a0zrodzi\u0142<\/u>\u00a0go wraz ze swoj\u0105 M\u0105dro\u015bci\u0105, wydaj\u0105c (go) przed istnieniem wszystkiego. Tego w\u0142a\u015bnie Logosu u\u017cy\u0142 jako wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcy dla swych dzie\u0142 i przez Niego wszystko stworzy\u0142 (por. 1 J 1:3)\u201d ed. 2004]\n

\u201cTen wi\u0119c [Logos], b\u0119d\u0105c Duchem Boga, Pocz\u0105tkiem, m\u0105dro\u015bci\u0105 i moc\u0105 Najwy\u017cszego, zst\u0119powa\u0142 na Prorok\u00f3w, i przez nich m\u00f3wi\u0142 o stworzeniu \u015bwiata i inne rzeczy. W czasie bowiem stwarzania \u015bwiata nie by\u0142o Prorok\u00f3w, lecz tylko M\u0105dro\u015b\u0107 Boga, kt\u00f3ra jest z nim, i \u015bwi\u0119te S\u0142owo jego, kt\u00f3re zawsze u niego jest obecne. Przeto tak m\u00f3wi przez proroka Salomona: \u2018Gdy gotowa\u0142 niebiosa, tamem ja by\u0142a; kiedy zawiesza\u0142 fundamenty ziemi, z nimem by\u0142a, wszystko sk\u0142adaj\u0105c\u2019 [Prz 8:27-30]\u201d (\u201cDo Autolyka\u201d 2:10).<\/p>\n

\u201cLecz jego S\u0142owo, przez kt\u00f3re stworzy\u0142 wszystko, b\u0119d\u0105ce jego moc\u0105 i m\u0105dro\u015bci\u0105 [1Kor 1:24], przybieraj\u0105c osob\u0119 [\u2018rol\u0119\u2019 ed. 2004] Ojca i Pana wszechrzeczy, przyby\u0142o do raju pod osob\u0105 Boga [\u2018postaci\u0105 Ojca\u2019 ed. 2004] i rozmawia\u0142o z Adamem. Albowiem i samo Pismo \u015bw. nas uczy, i\u017c Adam s\u0142ysza\u0142 g\u0142os. Czym\u017ce za\u015b mo\u017ce by\u0107 \u00f3w g\u0142os, jak nie S\u0142owem Boga, kt\u00f3re jest tak\u017ce jego Synem; nie jak poeci i bajkopisarze zmy\u015blaj\u0105 syn\u00f3w boskich ze sp\u00f3\u0142kowania, lecz jak opowiada prawda, S\u0142owo zawsze istniej\u0105ce w sercu Boga? Zanim cokolwiek si\u0119 sta\u0142o, jego pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 rad\u0105 [\u2018Jego mia\u0142 za Doradc\u0119\u2019 ed. 2004], bo ono jest jego my\u015bl\u0105 i roztropno\u015bci\u0105 [\u2018On jest Jego Rozumem i My\u015bl\u0105\u2019 ed. 2004]. Gdy za\u015b chcia\u0142 B\u00f3g uczyni\u0107 to, co postanowi\u0142,\u00a0zrodzi\u0142<\/u>\u00a0to S\u0142owo [\u2018Logos zewn\u0119trzny\u2019 ed. 2004], wydalaj\u0105c je z siebie jako pierworodne przed wszelkim stworzeniem; nie tak jednak, by by\u0142 pozbawiony S\u0142owa, lecz by\u00a0rodzi\u0142<\/u>\u00a0S\u0142owo [\u2018zrodzi\u0107 Logos\u2019 ed. 2004] i ze S\u0142owem zawsze obcowa\u0142. O tem poucza nas Pismo \u015bw. i m\u0119\u017cowie natchnieni Duchem \u015bw. W\u015br\u00f3d nich Jan tak m\u00f3wi: \u2018Na pocz\u0105tku by\u0142o S\u0142owo, a S\u0142owo by\u0142o u Boga\u2019. W s\u0142owach tych wskazuje, \u017ce z pocz\u0105tku by\u0142 tylko B\u00f3g, a z nim S\u0142owo. Tedy dodaje: \u2018A Bogiem by\u0142o S\u0142owo. Wszystko si\u0119 przez nie sta\u0142o, a bez niego nic si\u0119 nie sta\u0142o\u2019. Skoro wi\u0119c S\u0142owo jest\u00a0Bogiem<\/u>\u00a0i\u00a0z<\/u>\u00a0Boga<\/u>\u00a0zrodzonem<\/u>, Ojciec wszechrzeczy posy\u0142a je wed\u0142ug upodobania w pewne miejsca, a gdy ono tam przyb\u0119dzie, daje si\u0119 s\u0142ysze\u0107 i widzie\u0107 jako przeze\u0144 pos\u0142ane i znajduje si\u0119 w miejscu\u201d (\u201cDo Autolyka\u201d 2:22).<\/p>\n

B\u00f3stwo Chrystusa<\/strong><\/p>\n

B\u00f3stwo Chrystusa Teofil przedstawia bardzo og\u00f3lnikowo, tylko przy okazji opisu przedwieczno\u015bci. Ale za to jest to odwo\u0142anie si\u0119 do tak przekr\u0119canego przez antytrynitarzy (szczeg\u00f3lnie dzi\u015b) wersetu J 1:1. Pokazuje te\u017c, \u017ce S\u0142owo jest Bogiem z Boga i ma t\u0119 sam\u0105 natur\u0119 co Ojciec.<\/p>\n

Oto jego s\u0142owa:<\/p>\n

\u201cLecz jego S\u0142owo, przez kt\u00f3re stworzy\u0142 wszystko, b\u0119d\u0105ce jego moc\u0105 i m\u0105dro\u015bci\u0105, przybieraj\u0105c osob\u0119 Ojca i Pana wszechrzeczy, przyby\u0142o do raju pod osob\u0105 Boga i rozmawia\u0142o z Adamem. Albowiem i samo Pismo \u015bw. nas uczy, i\u017c Adam s\u0142ysza\u0142 g\u0142os. Czym\u017ce za\u015b mo\u017ce by\u0107 \u00f3w g\u0142os, jak nie S\u0142owem Boga, kt\u00f3re jest tak\u017ce jego Synem\u201d (\u201cDo Autolyka\u201d 2:22).<\/p>\n

\u201cW\u015br\u00f3d nich Jan tak m\u00f3wi: \u2018Na pocz\u0105tku by\u0142o S\u0142owo, a S\u0142owo by\u0142o u Boga\u2019. W s\u0142owach tych wskazuje, \u017ce z pocz\u0105tku by\u0142 tylko B\u00f3g, a z nim S\u0142owo. Tedy dodaje: \u2018A Bogiem by\u0142o S\u0142owo. Wszystko si\u0119 przez nie sta\u0142o, a bez niego nic si\u0119 nie sta\u0142o\u2019. Skoro wi\u0119c S\u0142owo jest\u00a0Bogiem<\/u>\u00a0i\u00a0z<\/u>\u00a0Boga<\/u>\u00a0zrodzonem<\/u>, Ojciec wszechrzeczy posy\u0142a je wed\u0142ug upodobania w pewne miejsca, a gdy ono tam przyb\u0119dzie, daje si\u0119 s\u0142ysze\u0107 i widzie\u0107 jako przeze\u0144 pos\u0142ane i znajduje si\u0119 w miejscu\u201d (\u201cDo Autolyka\u201d 2:22).<\/p>\n

\u201cDlatego w\u0142a\u015bnie prorok powiedzia\u0142, \u017ce najpierw zosta\u0142o stworzone niebo na kszta\u0142t dachu, m\u00f3wi\u0105c:\u00a0Na pocz\u0105tku stworzy\u0142 B\u00f3g niebo<\/em>, co oznacza, \u017ce przez Pocz\u0105tek, jak ju\u017c wykazali\u015bmy [por. 2:10], niebo zosta\u0142o stworzone\u201d (\u201cDo Autolyka\u201d 2:13).<\/p>\n

\u201cDalej, boski Logos poucza nas o poddaniu w\u0142adzy i sprawuj\u0105cym rz\u0105dy…\u201d (\u201cDo Autolyka\u201d 3:14).<\/p>\n

Osobowo\u015b\u0107 Ducha \u015awi\u0119tego<\/strong><\/p>\n

Cho\u0107 Teofil nie zajmowa\u0142 si\u0119 specjalnie relacjami mi\u0119dzy osobami Bo\u017cymi, to jednak pozostawi\u0142 \u015blad swej wiary w osobowo\u015b\u0107 Ducha \u015aw., gdy B\u00f3g\u00a0m\u00f3wi<\/u>\u00a0do<\/u>\u00a0Syna i Ducha \u015aw.<\/p>\n

Oto jego s\u0142owa:<\/p>\n

\u201cCo wi\u0119cej, B\u00f3g jakby potrzebowa\u0142 pomocy, gdy m\u00f3wi: \u2018Uczy\u0144my cz\u0142owieka na obraz i podobie\u0144stwo\u2019. Do nikogo si\u0119 w ten spos\u00f3b nie odzywa, jeno do swego S\u0142owa i swej M\u0105dro\u015bci\u201d (\u201cDo Autolyka\u201d 2:18).<\/p>\n

Patrz te\u017c poni\u017cej \u201cTr\u00f3jca \u015awi\u0119ta\u201d.<\/p>\n

Je\u015bli za\u015b chodzi o to, \u017ce Teofil wielokrotnie nazywa\u0142 Ducha \u015aw. M\u0105dro\u015bci\u0105, przez co \u015awiadkom Jehowy wydawa\u0142a si\u0119 dziwna jego nauka o Tr\u00f3jcy \u015aw., to nadmieniam, \u017ce wiele razy u\u017cywa on te\u017c okre\u015blenia Duch \u015awi\u0119ty czy Bo\u017cy. Patrz np. powy\u017cej 2:10, 2:22 lub: \u201cTego wszystkiego nauczy\u0142 nas Duch \u015awi\u0119ty, kt\u00f3ry przemawia\u0142 przez usta Moj\u017cesza i innych prorok\u00f3w\u201d (\u201cDo Autolyka\u201d 2:30 por. 2:35, 3:12).<\/p>\n

Tr\u00f3jca \u015awi\u0119ta<\/strong><\/p>\n

Dlaczego tak niewiele o Tr\u00f3jcy \u015aw. napisa\u0142 w swym dziele Teofil? Ot\u00f3\u017c dlatego, \u017ce pismo to kieruje on do poganina Greka Autolyka. Jemu za\u015b tylko zarys nauki chrze\u015bcija\u0144skiej przedstawi\u0142. Nie jest to wi\u0119c rozprawa typu \u201cPrzeciw Prakseaszowi\u201d Tertuliana (ur.155), gdzie autor polemizowa\u0142 z konkretn\u0105 herezj\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, gdzie trzeba przedstawia\u0107 wiele argument\u00f3w z Biblii. Jak zauwa\u017cymy, g\u0142\u00f3wnie Stary Testament (!) i stworzenie \u015bwiata s\u0142u\u017cy\u0142y Teofilowi do przedstawienia Tr\u00f3jcy \u015aw. Wykorzystuje on to, \u017ce poganom bliskie by\u0142y rozwa\u017cania o pocz\u0105tku \u015bwiata i materii. Przy okazji (prawie niechc\u0105co) pozostawia nam \u015blad wiary w Tr\u00f3jc\u0119 \u015aw. Wprawdzie w swym dziele tylko raz u\u017cy\u0142 okre\u015blenia \u201cTr\u00f3jca\u201d, ale kilka razy zestawia\u0142 ze sob\u0105 trzy osoby Bo\u017ce, tak samo jak tu\u017c po wymienionym s\u0142owie \u201cTr\u00f3jca\u201d.<\/p>\n

Oto s\u0142owa Teofila:<\/p>\n

\u201cKt\u00f3\u017c jest tym lekarzem? B\u00f3g, kt\u00f3ry przez Logos i M\u0105dro\u015b\u0107 uzdrawia i o\u017cywia. B\u00f3g, kt\u00f3ry poprzez Logos i M\u0105dro\u015b\u0107 wszystko stworzy\u0142, albowiem\u00a0przez Jego S\u0142owo zosta\u0142y stworzone niebiosa, a przez Jego Ducha wszelka ich moc<\/em>\u00a0[Ps 33:6]. Najpot\u0119\u017cniejsza za\u015b jest Jego M\u0105dro\u015b\u0107.\u00a0B\u00f3g bowiem M\u0105dro\u015bci\u0105 umocni\u0142 ziemi\u0119, niebiosa utwierdzi\u0142 rozumem, wiedz\u0105 prze\u0142ama\u0142 otch\u0142anie i ob\u0142oki wyda\u0142y ros\u0119<\/em>\u00a0[Prz 3:19]\u201d (\u201cDo Autolyka\u201d 1:7, ed. 2004).<\/p>\n

\u201cMaj\u0105c wi\u0119c B\u00f3g swoje w\u0142asne S\u0142owo, w wn\u0119trzno\u015bciach swoich zamkni\u0119te, zrodzi\u0142 je ze swoj\u0105 M\u0105dro\u015bci\u0105, wydaj\u0105c przed wszystkiem\u201d (\u201cDo Autolyka\u201d 2:10; por. inne t\u0142umaczenia powy\u017cej w \u201cZrodzony, a nie stworzony i odwieczny Syn Bo\u017cy\u201d).<\/p>\n

\u201cTen wi\u0119c [Logos], b\u0119d\u0105c Duchem Boga, pocz\u0105tkiem, m\u0105dro\u015bci\u0105 i moc\u0105 Najwy\u017cszego, zst\u0119powa\u0142 na Prorok\u00f3w, i przez nich m\u00f3wi\u0142 o stworzeniu \u015bwiata i inne rzeczy. W czasie bowiem stwarzania \u015bwiata nie by\u0142o Prorok\u00f3w, lecz tylko M\u0105dro\u015b\u0107 Boga, kt\u00f3ra jest z nim, i \u015bwi\u0119te S\u0142owo jego, kt\u00f3re zawsze u niego jest obecne\u201d (\u201cDo Autolyka\u201d 2:10).<\/p>\n

\u201cMoj\u017cesz za\u015b, kt\u00f3ry na wiele lat \u017cy\u0142 przed Salomonem, albo raczej S\u0142owo Boga, tak m\u00f3wi przez niego, jakby przez swe narz\u0119dzie: \u2018Na pocz\u0105tku stworzy\u0142 B\u00f3g niebo i ziemie\u2019. Najpierw wymieni\u0142 pocz\u0105tek i stworzenie, a nast\u0119pnie s\u0142awi samego Boga; nie godzi si\u0119 bowiem lekkomy\u015blnie i z b\u0142ahej przyczyny wymienia\u0107 Boga. Przewidywa\u0142a bowiem Bo\u017ca Madro\u015b\u0107, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci b\u0119d\u0105 niekt\u00f3rzy bredzi\u0107 niezrozumiale, o wielkiej liczbie bog\u00f3w. By wi\u0119c m\u00f3g\u0142 by\u0107 B\u00f3g poznawany z dzie\u0142 swoich, i by wiadomem by\u0142o, \u017ce w S\u0142owie swojem stworzy\u0142 niebo i ziemi\u0119, i wszystko co w nich jest, napisano: \u2018Na pocz\u0105tku stworzy\u0142 B\u00f3g niebo i ziemi\u0119\u2019. Nast\u0119pnie, opowiedziawszy o ich stworzeniu, tak nas poucza: \u2018A ziemia by\u0142a pusta i pr\u00f3\u017cna, i ciemno\u015bci by\u0142y nad g\u0142\u0119boko\u015bci\u0105; a Duch Bo\u017cy unosi\u0142 si\u0119 nad wodami\u2019.\u201d (\u201cDo Autolyka\u201d 2:10).<\/p>\n

\u201cDnia czwartego stworzone zosta\u0142y \u015bwiat\u0142a [Rdz 1:14-19]. (…) Podobnie owe trzy dni, kt\u00f3re by\u0142y przed \u015bwiat\u0142ami, s\u0105 obrazem\u00a0Tr\u00f3jcy<\/u>\u00a0i Boga, jego S\u0142owa i jego M\u0105dro\u015bci; czwarty [dzie\u0144] za\u015b obrazem cz\u0142owieka, potrzebuj\u0105cego \u015bwiat\u0142a, by tak by\u0142o: B\u00f3g, S\u0142owo, M\u0105dro\u015b\u0107, cz\u0142owiek. Dlatego czwartego dnia zosta\u0142y stworzone \u015bwiat\u0142a\u201d (\u201cDo Autolyka\u201d 2:15).<\/p>\n

\u201cCo wi\u0119cej, B\u00f3g jakby potrzebowa\u0142 pomocy, gdy m\u00f3wi: \u2018Uczy\u0144my cz\u0142owieka na obraz i podobie\u0144stwo\u2019. Do nikogo si\u0119 w ten spos\u00f3b nie odzywa, jeno do swego S\u0142owa i swej M\u0105dro\u015bci\u201d (\u201cDo Autolyka\u201d 2:18).<\/p>\n

\u201cwyznaje si\u0119 Boga, prawda im [chrze\u015bcijanom] przewodzi, \u0142aska strze\u017ce, pok\u00f3j \u0142\u0105czy, boski Logos kieruje, M\u0105dro\u015b\u0107 poucza, \u017bycie prowadzi, B\u00f3g kr\u00f3luje\u201d (\u201cDo Autolyka\u201d 3:15, ed. 2004).<\/p>\n

Szkoda, \u017ce nie zachowa\u0142y si\u0119 te\u017c inne pisma polemiczne (autorstwa Teofila) z r\u00f3\u017cnymi herezjami, bo zapewne by dostarczy\u0142y nam one kolejnych tekst\u00f3w o Tr\u00f3jcy \u015aw. i B\u00f3stwie Chrystusa. Euzebiusz (ur.260) pisa\u0142, \u017ce istnia\u0142y one jeszcze za jego \u017cycia:<\/p>\n

\u201cTeofilowi, o kt\u00f3rym m\u00f3wili\u015bmy, \u017ce by\u0142 biskupem antioche\u0144skim, przypisuje si\u0119 trzy ksi\u0119gi\u00a0Do Autolikosa<\/em>, zawieraj\u0105ce wiadomo\u015bci zasadnicze, oraz inne pismo p.t.\u00a0Przeciwko herezji Hermogenesa<\/em>, w kt\u00f3rym autor si\u0119 opiera na \u015bwiadectwach, wyj\u0119tych z\u00a0Apokalipsy Janowej<\/em>. Pr\u00f3cz tego istniej\u0105 jego pi\u00f3ra inne jeszcze ksi\u0119gi katechetyczne. Poniewa\u017c heretycy tak\u017ce pod\u00f3wczas, tak jak k\u0105kol, zanieczyszczali czyste ziarno nauki apostolskiej, tedy wsz\u0119dzie pasterze ko\u015bcio\u0142\u00f3w odp\u0119dzali ich jak dzikie zwierz\u0119ta od owiec Chrystusowych. Trzymali ich z daleka, b\u0105d\u017a to przez upomnienia i przestrogi, jakich braciom nie szcz\u0119dzili, b\u0105d\u017a to przez otwart\u0105 z nimi walk\u0119, czy to w ustnych, a osobistych z nimi dyskusjach i zbijaniu ich zarzut\u00f3w, czy te\u017c w pisanych rozprawach, gdzie ich zapatrywania odpierali na podstawie dowod\u00f3w najstaranniej przygotowanych. \u017be Teofil razem z innymi bra\u0142 udzia\u0142 w tej walce, wynika z napisanej przez niego znakomitej ksi\u0119gi\u00a0Przeciwko Markjonowi<\/em>; dzie\u0142o to razem z innemi, o kt\u00f3rych m\u00f3wili\u015bmy, a\u017c po nasze si\u0119 przechowa\u0142o czasy. Nast\u0119pc\u0105 jego na stolicy antjoche\u0144skiej, jako si\u00f3dmy z rz\u0119du po aposto\u0142ach, by\u0142 Maksymin\u201d (\u201cHistoria Ko\u015bcio\u0142a\u201d IV:24).<\/p>\n

Na koniec s\u0142owa Stra\u017cnicy Nr 15, 1992 s.22-przypis:<\/p>\n

\u201cchocia\u017c Teofil i Tertulian u\u017cyli tych s\u0142\u00f3w [trias, trinitas], nie mieli na my\u015bli Tr\u00f3jcy, w jak\u0105 wierzy si\u0119 w chrze\u015bcija\u0144stwie doby obecnej\u201d.<\/p>\n

Zapytajmy wobec tego: czy \u015awiadkowie Jehowy my\u015bl\u0105, \u017ce my nie akceptujemy wyk\u0142ad\u00f3w o Tr\u00f3jcy \u015aw. tych pisarzy? Czy mo\u017ce uwa\u017caj\u0105, \u017ce oni by odrzucili obecn\u0105, pe\u0142niejsz\u0105 wyk\u0142adni\u0119?<\/p>\n

Przecie\u017c tak jak poszczeg\u00f3lne Ksi\u0119gi Biblii nie opisuj\u0105 (w oderwaniu od innych) ca\u0142o\u015bci danego zagadnienia, tak samo pojedynczy pisarze wczesnochrze\u015bcija\u0144scy nie podaj\u0105 pe\u0142nej nauki o Tr\u00f3jcy \u015aw. Jedynie zebrane razem ocala\u0142e \u201cokruchy\u201d z ich dzie\u0142 ukazuj\u0105 ca\u0142\u0105 nasz\u0105 wyk\u0142adni\u0119 o jednym Bogu w Tr\u00f3jcy \u015aw.<\/p>\n

\n

\n

Uwagi:<\/p>\n

Wszystkie podkre\u015blenia tekstu pochodz\u0105 od autora artyku\u0142u.<\/p>\n

* – Zachowano oryginaln\u0105 pisowni\u0119 w cytatach z dzie\u0142a \u201cDo Autolyka\u201d oraz w \u201cHistorii Ko\u015bcio\u0142a\u201d Euzebiusza.<\/p>\n

Cytaty z dzie\u0142a Teofila \u201cDo Autolyka\u201d wg:<\/p>\n

\u201cApologeci Greccy II wieku\u201d ks.dr J.Czuj, Pozna\u0144 1935 [zawiera ca\u0142y tekst dzie\u0142a \u201cDo Autolyka\u201d]\n

\u201cB\u00f3g Jeden w Tr\u00f3jcy Os\u00f3b\u201d Ks.W.Granat, Lublin 1962 (s.355)<\/p>\n

\u201cPierwsi Apologeci Greccy\u201d t\u0142um. ks.L.Misiarczyk, Krak\u00f3w 2004 [zawiera ca\u0142y tekst dzie\u0142a \u201cDo Autolyka\u201d].<\/p>\n

Cytat z \u201cHistorii Ko\u015bcio\u0142a\u201d wg:<\/p>\n

\u201cHistoria Ko\u015bcielna. O M\u0119czennikach Palesty\u0144skich\u201d Euzebjusz z Cezarei, t\u0142um. Ks.Arkadjusz Lisiecki, Pozna\u0144 1924.<\/p>\n

Publikacje \u015awiadk\u00f3w Jehowy przytaczane powy\u017cej:<\/p>\n

\u201cPojednanie\u201d 1928 s.108<\/p>\n

\u201cReligia zbiera wicher\u201d 1945 s.29<\/p>\n

\u201cPrawda was wyswobodzi\u201d 1946 s.261<\/p>\n

\u201cNiech B\u00f3g b\u0119dzie prawdziwy\u201d 1954 rozdz.IX par.3<\/p>\n

Stra\u017cnica Nr 17, 1960 s.13<\/p>\n

Stra\u017cnica Nr 22, 1967 s.11<\/p>\n

\u201c\u2018Wieczyste zamierzenie\u2019 Bo\u017ce odnosi teraz triumf dla dobra cz\u0142owieka\u201d 1978 s.27<\/p>\n

Stra\u017cnica Rok CVI [1985] Nr 6 s.23<\/p>\n

\u201cCzy wierzy\u0107 w Tr\u00f3jc\u0119?\u201d 1989 s.5<\/p>\n

Stra\u017cnica Nr 7, 1992 s.24 i 28<\/p>\n

Stra\u017cnica Nr 15, 1992 s.22<\/p>\n

Stra\u017cnica Nr 6, 1996 s.28-30<\/p>\n

W\u0142odzimierz Bednarski<\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Teofil Antioche\u0144ski (\u2020182), to jeden z najcz\u0119\u015bciej wspominianych przez antytrynitarzy apologeta. Wymienia si\u0119 go w\u0142a\u015bciwie jedynie dlatego, \u017ce jako pierwszy u\u017cy\u0142 (z zachowanych \u017ar\u00f3de\u0142 wczesnochrze\u015bcija\u0144skich) po grecku s\u0142owo \u201cTr\u00f3jca\u201d (trias). Tylko tyle na na og\u00f3\u0142 m\u00f3wi\u0105 antytrynitarze np. \u015awiadkowie Jehowy… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[976,1030,1053,1060],"tags":[144,211,282,411,598,761,828,838,855,942],"class_list":["post-1840","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bostwo-chrystusa","category-osobowosc-i-bostwo-ducha-sw","category-swiadkowie-jehowy","category-trojca-swieta","tag-antytrynitarze","tag-bostwo","tag-duch-swiety","tag-jezus","tag-ojciec","tag-straznica","tag-swiadkowie-jehowy","tag-syn","tag-teofil-antiochenski","tag-zrodzenie-i-odwiecznosc-syna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1840","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1840"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1840\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1840"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1840"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1840"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}