{"id":1832,"date":"2018-05-08T19:52:50","date_gmt":"2018-05-08T17:52:50","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1832"},"modified":"2018-05-08T19:52:50","modified_gmt":"2018-05-08T17:52:50","slug":"justyn-meczennik-i-bostwo-chrystusa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/justyn-meczennik-i-bostwo-chrystusa\/","title":{"rendered":"Justyn M\u0119czennik i B\u00f3stwo Chrystusa"},"content":{"rendered":"

 
\nWielu antytrynitarzy pr\u00f3buje powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na Justyna M\u0119czennika (ur.100), jako na tego, kt\u00f3ry nie naucza\u0142 o B\u00f3stwie Chrystusa i Tr\u00f3jcy \u015aw. (np. \u015awiadkowie Jehowy w broszurze \u201cCzy wierzy\u0107 w Tr\u00f3jc\u0119\u201d s.7). Jak wa\u017cne by\u0142y w przesz\u0142o\u015bci dzie\u0142a Justyna dla antytrynitarzy \u015bwiadczy chocia\u017cby polski przek\u0142ad (z \u0142aciny) \u201cDialogu z \u017bydem Tryfonem\u201d dokonany przez Braci Polskich (w 1564r.), w osobach W.Krzyszkowskiego i Sz.Budnego. Tymczasem powy\u017csze zagadnienia poruszane przez Justyna nie s\u0105 tak proste, jak si\u0119 niekt\u00f3rym wydaje, bo w pismach jego mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 zr\u00f3\u017cnicowane pogl\u0105dy. Oto one:
\n1) Stwierdzanie zrodzenia Syna przez Ojca.
\n2) Stwierdzanie B\u00f3stwa Chrystusa.
\n3) Stwierdzanie ni\u017cszo\u015bci Syna wobec Ojca.
\n4) Nie\u015bwiadome zr\u00f3wnywanie majestatu Syna i Ojca.
\n5) Stwierdzanie osobowo\u015bci Ducha \u015aw.
\n6) Stwierdzanie oddawania czci Synowi i Duchowi \u015aw.
\n7) U\u017cywanie tekst\u00f3w i formu\u0142 trynitarnych.
\nPoni\u017cej om\u00f3wimy te zagadnienia, podaj\u0105c te\u017c cytaty z dzie\u0142 Justyna. Ale aby by\u0142o wida\u0107 o co chodzi antytrynitarzom, zaznaczmy, \u017ce na og\u00f3\u0142 nie uznaj\u0105 oni B\u00f3stwa Jezusa i osobowo\u015bci Ducha \u015aw. oraz podkre\u015blaj\u0105, \u017ce Chrystus by\u0142 stworzeniem, tzn. stworzonym Synem, a nie zrodzonym przez Boga. Nie m\u00f3g\u0142 wi\u0119c mie\u0107 tej samej boskiej natury co Ojciec. Niekt\u00f3rzy antytrynitarze nie uznaj\u0105 te\u017c oddawania czci Chrystusowi (najwy\u017cej zgadzaj\u0105 si\u0119, aby okazywa\u0107 Mu szacunek). Czy Justyn r\u00f3\u017cni si\u0119 pogl\u0105dami od tak wierz\u0105cych ludzi? Zaraz si\u0119 o tym przekonamy.
\nZrodzony, a nie stworzony<\/strong>
\nPoni\u017cej zauwa\u017cymy, \u017ce u Justyna nie znajdziemy stwierdze\u0144 typu: \u201cJezus jest stworzeniem\u201d czy \u201cby\u0142 czas, kiedy Syna nie by\u0142o\u201d i to pomimo, \u017ce przytacza (i omawia!) on tekst Prz 8:22, o kt\u00f3rym wielu antytrynitarzy cz\u0119sto wspomina (patrz np. Stra\u017cnica Nr 7, 1992 s.26, kt\u00f3ra podaje jeden okrojony i wyrwany z kontekstu fragment). Dwa razy pisa\u0142 Justyn na temat tego wersetu:
\n\u201c\u015awiadkiem moim b\u0119dzie tutaj S\u0142owo M\u0105dro\u015bci, kt\u00f3re samo jest Bogiem,\u00a0zrodzonym<\/u>\u00a0z Ojca wszech rzeczy, jest S\u0142owem i M\u0105dro\u015bci\u0105, i Moc\u0105, i Chwa\u0142\u0105 Rodziciela swego, co przez usta Salomonowe powiedzia\u0142: \u2018Je\u015bli wam zwiastuj\u0119 to, co si\u0119 ka\u017cdego dnia dzieje, B\u0119d\u0119 i o tem pami\u0119ta\u0142, by wyliczy\u0107 rzeczy\u00a0odwieczne<\/u>: Pan\u00a0stworzy\u0142<\/u>\u00a0Mnie (…) Przed wszystkiemi wzg\u00f3rzami\u00a0zrodzi\u0142<\/u>\u00a0Mnie\u2019.\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 61:3).
\n\u201cPonadto powiada M\u0105dro\u015b\u0107: \u2018Je\u015bli wam zwiastuj\u0119 to, co si\u0119 ka\u017cdego dnia dzieje, B\u0119d\u0119 i o tem pami\u0119ta\u0142, by wyliczy\u0107 rzeczy\u00a0odwieczne<\/u>: Pan\u00a0stworzy\u0142<\/u>\u00a0Mnie (…) Przed wszystkiemi wzg\u00f3rzami\u00a0zrodzi\u0142<\/u>\u00a0Mnie\u2019 (…) Zrozumcie wy, co mnie s\u0142uchacie, i baczn\u0105 zwr\u00f3\u0107cie uwag\u0119: Ot\u00f3\u017c S\u0142owo jasno wykaza\u0142o, \u017ce Ojciec t\u0119 Latoro\u015bl\u00a0zrodzi\u0142<\/u>\u00a0przed wszystkiemi zgo\u0142a stworzeniami; a \u017ce\u00a0zrodzony<\/u>\u00a0od rodziciela r\u00f3\u017cni si\u0119 co do liczby, przyzna chyba ka\u017cdy bez wyj\u0105tku\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 129:3-4).
\nZauwa\u017cmy wi\u0119c, \u017ce Justyn widz\u0105c wymienno\u015b\u0107 s\u0142\u00f3w \u201cstworzy\u0142\u201d i \u201czrodzi\u0142\u201d (Prz 8:22, 25) naucza\u0142 o zrodzeniu Syna oraz m\u00f3wi\u0142 o odwieczno\u015bci!
\nPoni\u017cej inne cytaty o zrodzeniu Syna przez Ojca:
\n„\u017be to Wam szcz\u0119\u015bcia nie wr\u00f3\u017cy, stwierdza S\u0142owo, a wiemy, \u017ce po Bogu, co Je zrodzi\u0142, niema w\u0142adcy, kt\u00f3ryby takim blaskiem majestatu kr\u00f3lewskiego i tak\u0105 ja\u015bnia\u0142 sprawiedliwo\u015bci\u0105” („Apologia” I:12,7).
\n\u201cS\u0142owo Bo\u017ce na sw\u00f3j w\u0142asny spos\u00f3b i wbrew pospolitemu zwyk\u0142ych nartodzin prawu z Boga zrodzone zosta\u0142o\u201d (\u201cApologia\u201d I:22,2).
\n\u201cPonadto: Sam Jezus Chrystus zosta\u0142 zrodzony jako rzeczywisty Syn Bo\u017cy, jest Jego S\u0142owem, Pierworodnym i Moc\u0105, sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem wed\u0142ug woli Jego\u201d (\u201cApologia\u201d I:23,2).
\n\u201cSyn za\u015b Jego, Syn jedyny w w\u0142a\u015bciwem tego s\u0142owa znaczeniu, S\u0142owo, razem z Nim istniej\u0105ce i zrodzone przed wszelkim stworzeniem\u201d (\u201cApologia\u201d II:5,3).
\n\u201cOt\u00f3\u017c na pocz\u0105tku, przed wszystkimi stworzeniami, B\u00f3g zrodzi\u0142 z siebie samego jak\u0105\u015b Moc Rozumn\u0105, kt\u00f3r\u0105 Duch \u015awi\u0119ty nazywa tak\u017ce Chwa\u0142\u0105 Pa\u0144sk\u0105, to znowu Synem, czasem M\u0105dro\u015bci\u0105. albo Anio\u0142em, czy te\u017c Panem i S\u0142owem, a wreszcie Ona sama zowie si\u0119 Wodzem Naczelnym (…) i z woli si\u0119 Ojcowskiej zrodzi\u0142a\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 61:1).
\n\u201cNie, ta Latoro\u015bl, wydana rzeczywi\u015bcie przez Ojca, by\u0142a z Nim przed wszystkimi stworzeniami, i z Ni\u0105 to Ojciec rozmawia, tak w\u0142a\u015bnie jak to oznajmi\u0142o S\u0142owo przez usta Salomonowe, \u017ce ten sam, kt\u00f3rego Salomon zowie M\u0105dro\u015bci\u0105, jak r\u00f3wnie\u017c Pierwocin\u0105 wszystkich stworze\u0144 i Latoro\u015bl\u0105, z Boga zrodzon\u0105\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 62:4).
\n\u201cNiemniej i Dawid obwie\u015bci\u0142, ze \u2018przed s\u0142o\u0144cem i ksi\u0119\u017cycem mia\u0142 si\u0119 z \u017cywota narodzi\u0107\u2019 wed\u0142ug woli Ojcowskiej, oraz pokaza\u0142, i\u017c jako Chrystus mia\u0142 by\u0107 \u2018Bogiem mocnym i czcigodnym\u2019.\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 76:7).
\n\u201cAlbowiem Ojciec postanowi\u0142 Tego, kt\u00f3rego by\u0142 zrodzi\u0142, na \u015bmier\u0107 wyda\u0107 jako m\u0119\u017ca dojrza\u0142ego…\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 102:2).
\n\u201cAlbowiem by\u0142 On Jedynakiem Ojca wszech rzeczy, by\u0142 istotnie zrodzonem z niego S\u0142owem i Moc\u0105, a potem Cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry narodzi\u0142 si\u0119 z Dziewicy\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 105:1).
\nOto jak t\u0142umaczy\u0142 Justyn pochodzenie Syna od Ojca, sugeruj\u0105c Ich odwieczno\u015b\u0107 i niezmienno\u015b\u0107:
\n\u201cPrzecie wy\u017cej kr\u00f3tko ju\u017c to zaznaczy\u0142em, kiedym m\u00f3wi\u0142, \u017ce ta Pot\u0119ga zosta\u0142a zrodzona z Ojca Jego moc\u0105 i wol\u0105, i to nie przez odci\u0119cie, jakgdyby cz\u0119\u015b\u0107 jaka odpad\u0142a od Ojca istoty, podobnie jak to si\u0119 dzieje z wszystkiem innem, kiedy cz\u0119\u015bci oddzielone i odci\u0119te ju\u017c nie s\u0105 te same, jakie by\u0142y przed odci\u0119ciem. I przyk\u0142ad przytoczy\u0142em: jak to widzimy, \u017ce od ognia inne ognie si\u0119 zapalaj\u0105; ogie\u0144 za\u015b, od kt\u00f3rego wiele innych p\u0142onie ogni, nie zmniejsza si\u0119, lecz zawsze tym samym gorzeje p\u0142omieniem\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 128:4).
\n\u201cJak ponadto widzimy, \u017ce z jednego ognia drugi ogie\u0144 powstaje, a przez to nie zmniejsza si\u0119 ten ogie\u0144, od kt\u00f3rego si\u0119 drugi zapali\u0142, owszem, r\u00f3wno p\u0142onie, tak samo te\u017c nowy ogie\u0144, z tamtego wzniecony, p\u0142onie jak ogie\u0144 prawdziwy, aczkolwiek nie umniejszy\u0142 owego ognia, od kt\u00f3rego si\u0119 zapali\u0142. \u015awiadkiem moim b\u0119dzie tutaj S\u0142owo M\u0105dro\u015bci, kt\u00f3re samo jest owym Bogiem, zrodzonym z Ojca wszechrzeczy…\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 61:2-3).
\nNa koniec ciekawostka dotycz\u0105ca \u015awiadk\u00f3w Jehowy. Ot\u00f3\u017c w swej broszurze \u201cCzy wierzy\u0107 w Tr\u00f3jc\u0119?\u201d napisali oni: \u201cJustyn (…) nazwa\u0142 Jezusa w jego bycie przedludzkim stworzonym anio\u0142em…\u201d (s.7). Ja natomiast, nie znalaz\u0142em w jego dzie\u0142ach okre\u015blenia \u201cstworzony anio\u0142\u201d.
\nB\u00f3stwo Chrystusa<\/strong>
\nJ.Salij OP oceniaj\u0105c broszur\u0119 \u015awiadk\u00f3w Jehowy pt. \u201cCzy wierzy\u0107 w Tr\u00f3jc\u0119\u201d (s.7), m\u00f3wi\u0105c\u0105 o Justynie, napisa\u0142 mi\u0119dzy innymi: \u201cAutor przes\u0142anej mi przez Pana broszury ukrywa przed czytelnikami nawet to, \u017ce Justyn z wielkim naciskiem podkre\u015bla\u0142 prawd\u0119, \u017ce Jezus jest Bogiem. Prawdzie tej po\u015bwi\u0119ci\u0142 prawie po\u0142ow\u0119 swojego dzie\u0142a pt.\u00a0Dialog z \u017bydem Tryfonem<\/em>\u00a0(rozdz. 48-74). Ksi\u0105\u017ck\u0119 t\u0119 napisa\u0142 z my\u015bl\u0105 o czytelnikach \u017cydowskich, dla kt\u00f3rych prawda o b\u00f3stwie Chrystusa by\u0142a prawdziwym skandalem. Tote\u017c tym bardziej nale\u017cy podziwia\u0107 wysi\u0142ek Justyna, \u017ce na p\u0142aszczy\u017anie uznawanej przez teologi\u0119 \u017cydowsk\u0105, to znaczy odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do samego tylko Starego Testamentu, postanowi\u0142 udowodni\u0107, \u017ce \u2018Chrystus jako B\u00f3g najpierw istnia\u0142 przed wiekami, a potem zgodzi\u0142 si\u0119 na to, by zosta\u0107 cz\u0142owiekiem\u2019 (rozdz. 48). O tym wszystkim w broszurze (…), rzecz jasna, ani s\u0142owa\u201d (\u201cNadzieja poddawana pr\u00f3bom\u201d rozdz. \u2018Odn\u00f3wmy w sobie prawd\u0119 o Tr\u00f3jjednnym Bogu!\u2019).
\nDlaczego Justyn tak cz\u0119sto nazywa (jak zobaczymy) Chrystusa Bogiem i Anio\u0142em? Ot\u00f3\u017c wynika to z tekst\u00f3w Biblii, w kt\u00f3rych wymiennie wyst\u0119puje\u00a0Jahwe<\/em>\u00a0i anio\u0142\u00a0Jahwe<\/em>\u00a0(np. Wj 3:2 i 6; Rdz 16:9 i 13). Poniewa\u017c za\u015b wszystkie objawienia Boga\u00a0Jahwe<\/em>\u00a0w Starym Testamencie przypisuje on Jezusowi, wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c tam gdzie wyst\u0119puje anio\u0142\u00a0Jahwe<\/em>, Justyn uwa\u017ca go te\u017c za Chrystusa. Nigdy natomiast Justyn nie uto\u017csamia archanio\u0142a Micha\u0142a z Jezusem, jak to czyni dzi\u015b wi\u0119kszo\u015b\u0107 antytrynitarzy!
\nI jeszcze ciekawostka dotycz\u0105ca \u015awiadk\u00f3w Jehowy. Ot\u00f3\u017c w Stra\u017cnicy Nr 6, 1992 s.28-31, w obszernym artykule pt. \u201cJustyn filozof, apologeta i m\u0119czennik\u201d, w kt\u00f3rym om\u00f3wili jego \u017cycie, dorobek pisarski i niekt\u00f3re nauki, nie wspomnieli ani s\u0142owem, \u017ce uczy\u0142 on o B\u00f3stwie Chrystusa! Natomiast w Stra\u017cnicy Nr 7, 1992 s.26 zaledwie napomkn\u0119li o tym podaj\u0105c dwa kr\u00f3tkie fragmenty, gdzie pada s\u0142owo B\u00f3g w odniesieniu do Jezusa.
\nOto najwa\u017cniejsze tytu\u0142y, kt\u00f3rych u\u017cy\u0142 Justyn w stosunku do Syna Bo\u017cego dotycz\u0105ce Jego B\u00f3stwa:
\nPan B\u00f3g<\/strong>
\n\u201cCzy my\u015blicie, \u017ce wed\u0142ug Pism czci\u0107 i nazywa\u0107 Panem Bogiem nale\u017cy kogo innego opr\u00f3cz Stw\u00f3rcy tego wszech\u015bwiata oraz Chrystusa\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 68:3).
\nPan Zast\u0119p\u00f3w<\/strong>
\n\u201cChwalmy Go [Boga] przez Kr\u00f3la Chwa\u0142y, przez Pana Zast\u0119p\u00f3w\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 29:1).
\n\u201cA oto psalm Dawidowy [Ps 24:8-10]: \u2018(…) Kt\u00f3\u017c to jest ten Kr\u00f3l Chwa\u0142y? Pan Mocny i Pot\u0119\u017cny Wojownik. Podnie\u015bcie ksi\u0105\u017c\u0119ta bramy swoje. I unie\u015bcie si\u0119, bramy odwieczne, A wejdzie Kr\u00f3l Chwa\u0142y. Kt\u00f3\u017c to jest Kr\u00f3l Chwa\u0142y? Pan Zast\u0119p\u00f3w – Oto Kr\u00f3l Chwa\u0142y\u2019. Ot\u00f3\u017c stwierdzi\u0142em, \u017ce Salomon nie jest Panem Zast\u0119p\u00f3w; to raczej nasz Chrystus. Kiedy powsta\u0142 z martwych i wst\u0105pi\u0142 w niebiosa, tedy ksi\u0105\u017c\u0119ta, od Boga w niebiesiech ustanowieni, otrzymali rozkaz otwarcia bram niebieskich, by wszed\u0142 Ten, kt\u00f3ry jest Kr\u00f3lem Chwa\u0142y…\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 36:3-5). Patrz te\u017c podobnie \u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 85:1 i 4.
\nB\u00f3g Abrahama, Izaaka, Jakuba<\/strong>
\nPatrz poni\u017cej \u201cJam jest, kt\u00f3rym jest\u201d.
\n\u201cto jednak ten, kt\u00f3ry Moj\u017ceszowi powiedzia\u0142, i\u017c jest Bogiem Abrahama, i Bogiem Izaaka i Bogiem Jak\u00f3ba, nie stanie si\u0119 Stw\u00f3rc\u0105 wszech rzeczy. Nie; jest to Ten, kt\u00f3ry, jak si\u0119 wam udowodni\u0142o, objawi\u0142 si\u0119 Abrahamowi i Jak\u00f3bowi; jest On S\u0142ug\u0105 woli Stw\u00f3rcy…\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 60:2).
\nStworzyciel<\/strong>
\n\u201cA zatem Ten, kt\u00f3ry \u015bwiat stworzy\u0142, daje \u015bwiadectwo, \u017ce Mu si\u0119 k\u0142ania\u0107 nale\u017cy, \u017ce jest Bogiem i Chrystusem, a s\u0142owa te zupe\u0142nie jasno na to wskazuj\u0105\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 63:5).
\nKr\u00f3l Chwa\u0142y, Kr\u00f3l wiekuisty<\/strong>
\nPatrz powy\u017cej \u201cPan Zast\u0119p\u00f3w\u201d.
\n\u201con by\u0142 kr\u00f3lem, a przecie s\u0142owa psalmu jak najwyra\u017aniej wskazuj\u0105 na to, \u017ce mowa o Kr\u00f3lu Wiekuistym, to znaczy Chrystusie. (…) kt\u00f3ry najpierw cierpia\u0142, a potem do nieba wst\u0105pi\u0142, a wreszcie przychodzi w chwale i dzier\u017cy kr\u00f3lowanie wiekuiste, co zreszt\u0105 stwierdzam na podstawie wszelkich Pism\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 34:2).
\n\u201cOn bowiem jest Kap\u0142anem wybranym i Kr\u00f3lem wiekuistym, Chrystusem, jako Syn Bo\u017cy\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 118:2).
\nJam jest, kt\u00f3rym jest<\/strong>
\nOt\u00f3\u017c powiedziano tam, co nast\u0119puje: \u2018I m\u00f3wi\u0142 do Moj\u017cesza Anio\u0142 Bo\u017cy, w ognia p\u0142omieniu z krzaku, I rzek\u0142: Jam jest, kt\u00f3rym jest, B\u00f3g Abrahama, B\u00f3g Izaaka, B\u00f3g Jak\u00f3ba, B\u00f3g ojc\u00f3w twoich. Zst\u0105p do Egiptu, I wyprowad\u017a lud M\u00f3j\u2019. Dalszego ci\u0105gu mo\u017cecie si\u0119 z tych pism dowiedzie\u0107, nie mo\u017cemy bowiem tutaj wypisa\u0107 wszystkiego. Ju\u017c przecie i te s\u0142owa stanowi\u0105 dow\u00f3d, \u017ce Jezus Chrystus jest Synem Bo\u017cym i Aposto\u0142em, \u017ce by\u0142 pierwej S\u0142owem i objawi\u0142 si\u0119, to pod ognia postaci\u0105, to pod obrazem istot bezcielesnych, a teraz z woli bo\u017cej i dla zbawienia rodzaju ludzkiego sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem. (…) Maj\u0105 tu wyra\u017ane s\u0142owa, zapisane w ksi\u0119gach Moj\u017ceszowych: \u2018I m\u00f3wi\u0142 do Moj\u017cesza Anio\u0142 Bo\u017cy, w ognia p\u0142omieniu z krzaku: Jam jest, kt\u00f3rym jest, B\u00f3g Abrahama, I B\u00f3g Izaaka, I B\u00f3g Jak\u00f3ba!\u2019 A jednak powiadaj\u0105, \u017ce Ten, kt\u00f3ry s\u0142owa te m\u00f3wi\u0142, to Ojciec i Stw\u00f3rca wszech rzeczy. Dlatego to Duch Proroczy skarci\u0142 ich, m\u00f3wi\u0105c: \u2018Izrael za\u015b Mnie nie pozna\u0142, I lud Mnie nie rozumia\u0142\u2019. [Iz 1:3]\u201d. (\u201cApologia\u201d I:63,7-12).
\nB\u00f3g Mocny<\/strong>
\n\u201cNiemniej i Dawid obwie\u015bci\u0142, ze \u2018przed s\u0142o\u0144cem i ksi\u0119\u017cycem mia\u0142 si\u0119 z \u017cywota narodzi\u0107\u2019 wed\u0142ug woli Ojcowskiej, oraz pokaza\u0142, i\u017c jako Chrystus mia\u0142 by\u0107 \u2018Bogiem mocnym i czcigodnym\u2019.\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 76:7).
\nPatrz te\u017c poni\u017cej \u201cB\u00f3g Wszechmog\u0105cy\u201d (\u201cZr\u00f3wnywanie Majestatu Syna i Ojca\u201d).
\nB\u00f3stwo niesko\u0144czone<\/strong>
\n\u201cCzcimy Pana Jezusa Chrystusa, Syna Bo\u017cego (…) Ja jestem tylko cz\u0142owiekiem, wi\u0119c wiem, \u017ce s\u0142owa moje s\u0105 n\u0119dzne w por\u00f3wnaniu z\u00a0 Jego niesko\u0144czonym B\u00f3stwem\u201d (\u201cM\u0119cze\u0144stwo \u015bw.Justyna\u201d 2:5-6).
\nB\u00f3g<\/strong>
\n\u201cCzego bowiem nie mog\u0142y dokaza\u0107 prawa ludzkie, by\u0142oby zrobi\u0142o S\u0142owo, jako B\u00f3g…\u201d (\u201cApologia\u201d I:10,6).
\n\u201cOjciec wszechrzeczy ma Syna, kt\u00f3ry jest S\u0142owem, Pierworodnym Synem Bo\u017cym i Bogiem\u201d (\u201cApologia\u201d I:63,15).
\n\u201cChrystusa bowiem nam obwieszczono jako Kr\u00f3la, Kap\u0142ana, Boga, Pana, Anio\u0142a, Cz\u0142owieka, Wodza Naczelnego, Kamie\u0144, Dzieci\u0119 nowonarodzone, jako Tego, kt\u00f3ry najpierw cierpia\u0142, a potem do nieba wst\u0105pi\u0142, a wreszcie przychodzi w chwale i dzier\u017cy kr\u00f3lowanie wiekuiste, co zreszt\u0105 stwierdzam na podstawie wszelkich Pism\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 34:2).
\n\u201cOt\u00f3\u017c Tryfonie, m\u00f3wi\u0142em dalej, ten Jezus z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 jest Chrystusem Bo\u017cym, chocia\u017cbym nawet nie m\u00f3g\u0142 udowodni\u0107, \u017ce On, Syn Stw\u00f3rcy wszech rzeczy, istnia\u0142 poprzednio jako B\u00f3g, i \u017ce si\u0119 jako cz\u0142owiek narodzi\u0142 z Dziewicy. Ale s\u0105 niezbite dowody na to, \u017ce to On w\u0142a\u015bnie, ktokolwiek On jest, jest Chrystusem Bo\u017cym\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 48:2-3).
\n\u201cPowracam do Pism i b\u0119d\u0119 si\u0119 stara\u0142 was przekona\u0107, \u017ce Ten, o kt\u00f3rym one opowiadaj\u0105, i\u017c si\u0119 objawi\u0142 Abrahamowi, Jak\u00f3bowi i Moj\u017ceszowi, i o kt\u00f3rym napisano, i\u017c jest Bogiem, jest inny ani\u017celi B\u00f3g, Stw\u00f3rca wszech rzeczy; m\u00f3wi\u0119 co do liczby, a nie co do my\u015bli\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 56:11).
\n\u201cJa za\u015b przyrzekam dow\u00f3d z samego Pisma, \u017ce ono Panem nie nazywa jednego z owych anio\u0142\u00f3w, co to zst\u0119powali do Sodomy, ale tego, kt\u00f3ry by\u0142 z nimi, kt\u00f3ry nazwany Bogiem, a zjawi\u0142 si\u0119 Abrahamowi\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 56:15).
\n\u201cMoj\u017cesz, bracia, napisa\u0142 ponadto, \u017ce Ten, kt\u00f3ry si\u0119 objawi\u0142 patrjarchom i nazwany jest Bogiem, zowie si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Anio\u0142em i Panem [Rdz 18:1, 31:11-13], by\u015bcie i przez to pozna\u0107 mogli, \u017ce On jest S\u0142ug\u0105 Ojca wszech rzeczy\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 58:3).
\n\u201c\u015awiadkiem moim b\u0119dzie tutaj S\u0142owo M\u0105dro\u015bci, kt\u00f3re samo jest Bogiem, zrodzonym z Ojca wszech rzeczy\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 61:3).
\n\u201cA zatem Ten, kt\u00f3ry \u015bwiat stworzy\u0142, daje \u015bwiadectwo, \u017ce Mu si\u0119 k\u0142ania\u0107 nale\u017cy, \u017ce jest Bogiem i Chrystusem, a s\u0142owa te zupe\u0142nie jasno na to wskazuj\u0105\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 63:5).
\n\u201caby\u015bcie Go poznali i jako Boga, kt\u00f3ry przychodzi z wysoko\u015bci, i jako Cz\u0142owieka, kt\u00f3ry \u017cy\u0142 w\u015br\u00f3d ludzi\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 64:7).
\n\u201cJe\u015bli im wreszcie przytaczamy Pisma, kt\u00f3re wam ju\u017c poda\u0142em, wskazuj\u0105ce jak najwyra\u017aniej na to, \u017ce Chrystus jest podleg\u0142y cierpieniom, \u017ce Go nale\u017cy czci\u0107 i \u017ce jest Bogiem, musz\u0105 wprawdzie przyzna\u0107, \u017ce one si\u0119 odnosz\u0105 do Chrystusa, ale \u015bmi\u0105 twierdzi\u0107, \u017ce ten Jezus nie jest Chrystusem, a jednak uznaj\u0105, \u017ce B\u00f3g przyjdzie, by cierpie\u0107, kr\u00f3lowa\u0107 i cze\u015b\u0107 odbiera\u0107\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 68:9).
\n\u201cTam bowiem znajduje si\u0119 bardzo wyra\u017any dow\u00f3d, \u017ce tego Jezusa ukrzy\u017cowanego obwieszczono jako Boga i Cz\u0142owieka, \u017ce zosta\u0142 do krzy\u017ca przybity i umar\u0142\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 71:2).
\n\u201cTymczasem w\u015br\u00f3d narod\u00f3w poga\u0144skich nigdy o \u017cadnym cz\u0142owieku waszej narodowo\u015bci nie m\u00f3wiono jako o Bogu i Panu, \u017ce kr\u00f3lowa\u0142. To si\u0119 odnosi tylko do tego Jednego Ukrzy\u017cowanego, o kt\u00f3rym Duch \u015awi\u0119ty powiada (…) i\u017c nie jest podobny do bog\u00f3w poga\u0144skich\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 73:2).
\n\u201cJe\u015bli wi\u0119c wiemy, \u017ce ten B\u00f3g pod tak wielu postaciami objawi\u0142 si\u0119 Abrahamowi, Jakubowi i Moj\u017ceszowi, dlaczego sprzeciwia\u0107 si\u0119 i nie wierzy\u0107, \u017ce On wed\u0142ug woli Ojca wszech rzeczy m\u00f3g\u0142 si\u0119 jako cz\u0142owiek narodzi\u0107 tak\u017ce z Dziewicy?\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 75:4).
\n\u201cPowiedziano, i\u017c ujrza\u0142 drabin\u0119, a wed\u0142ug Pisma B\u00f3g si\u0119 na niej wspiera\u0142 [Rdz 28:13]; \u017ce za\u015b to nie by\u0142 Ojciec, z Pism si\u0119 ju\u017c udowodni\u0142o. Gdy Jak\u00f3b w tem samym miejscu oliw\u0119 wyla\u0142 na kamie\u0144, \u015bwiadczy mu ten sam B\u00f3g, co si\u0119 mu objawi\u0142, \u017ce pomnik nama\u015bci\u0142 ku czci Boga widzianego [Rdz 28:18, 31:13]\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 86:2).
\n\u201cAlbowiem szczep winny, kt\u00f3ry Chrystus, B\u00f3g i Zbawiciel posadzi\u0142, to lud Jego\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 110:4-5).
\n\u201cTamten bowiem da\u0142 im dziedzictwo chwilowe, jako \u017ce nie by\u0142 Chrystusem-Bogiem, ani Synem Bo\u017cym. Ten natomiast, po \u015bwi\u0119tym zmartwychwstaniu da nam posiad\u0142o\u015b\u0107 wiekuist\u0105\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 113:4).
\n\u201cco si\u0119 dzia\u0107 mia\u0142o przez naszego Kap\u0142ana, Boga, Chrystusa, Syna Ojca wszech rzeczy\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 115:4).
\n\u201c\u017be za\u015b S\u0142owo zowie Chrystusa r\u00f3wnie\u017c Bogiem, na to si\u0119 liczne przytoczy\u0142o dowody\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 124:4).
\n\u201cAle kt\u00f3\u017c to jest Ten, kt\u00f3rego (…) Dawid [zowie] Chrystusem i Bogiem, kt\u00f3rego nale\u017cy czci\u0107\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 126:1).
\n\u201cAlbowiem gdyby\u015bcie rozumieli s\u0142owa prorok\u00f3w, nie przeczyliby\u015bcie, \u017ce On jest Bogiem, Synem Jedynego, niezrodzonego i niewys\u0142owionego Boga\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 126:2).
\n\u201cRzecz jasna, \u017ce Bogiem i Anio\u0142em od Ojca pos\u0142anym jest Ten, kt\u00f3ry tak m\u00f3wi\u0142 i dzia\u0142a\u0142\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 126:6).
\n\u201cWidzieli oni raczej Tego, kt\u00f3ry z woli Tamtego tak\u017ce jest Bogiem, Jego Syna i Anio\u0142a, S\u0142ug\u0119 zamys\u0142\u00f3w Jego, kt\u00f3ry wed\u0142ug woli Jego jako cz\u0142owiek z Dziewicy si\u0119 narodzi\u0142, kt\u00f3ry ongi sta\u0142 si\u0119 ogniem, by z krzaku rozmawia\u0107 z Moj\u017ceszem\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 127:4).
\n\u201cOwa za\u015b Pot\u0119ga, kt\u00f3r\u0105 S\u0142owo prorocze zowie i Bogiem i Anio\u0142em, jak r\u00f3wnie\u017c wyczerpuj\u0105co wykaza\u0142em, nietylko nazw\u0119 ma odr\u0119bn\u0105, jak \u015bwiat\u0142o i s\u0142o\u0144ce, ale i co do liczby jest czem\u015b innem\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 128:4).
\nJustyn te\u017c polemizuje z Tryfonem, kt\u00f3ry przeciw Synowi cytuje s\u0142owa Jahwe \u201cchwa\u0142y mojej\u00a0nie<\/u>\u00a0odst\u0105pi\u0119<\/u>\u00a0innemu<\/u>\u201d\u00a0(Iz 42:8). On za\u015b odpowiedzia\u0142 mu, \u017ce s\u0142owa \u201cchwa\u0142y mojej nie odst\u0105pi\u0119 innemu\u201d dotycz\u0105 osoby innej ni\u017c Mesjasz zapowiadany w Iz 42:1-7, kt\u00f3ry ma t\u0119 chwa\u0142\u0119 otrzyma\u0107 (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u2019 65:1-7).
\nCytuj\u0105c za\u015b s\u0142owa wyst\u0119puj\u0105ce w Hbr 1:8n. tak je komentuje:
\n\u201cA zatem Ten, kt\u00f3ry \u015bwiat stworzy\u0142, daje \u015bwiadectwo, \u017ce Mu si\u0119 k\u0142ania\u0107 nale\u017cy, \u017ce jest Bogiem i Chrystusem, a s\u0142owa te zupe\u0142nie jasno na to wskazuj\u0105\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 63:5).
\nSyn Drugi po Ojcu<\/strong>
\nUkazywanie Jezusa jako drugiego po Ojcu wynika u Justyna przede wszystkim z tego, \u017ce podkre\u015bla on, \u017ce Syn jest te\u017c \u201ccz\u0142owiekiem\u201d tzn. ma ludzk\u0105 natur\u0119, pr\u00f3cz boskiej (np. \u201cCzy my\u015blicie, \u017ce wed\u0142ug Pism czci\u0107 i nazywa\u0107 Panem Bogiem nale\u017cy kogo innego opr\u00f3cz Stw\u00f3rcy tego wszech\u015bwiata oraz Chrystusa, kt\u00f3ry si\u0119 sta\u0142 cz\u0142owiekiem\u201d – \u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 68:3). Ciekawe, \u017ce nie przedstawia on \u017cadnych tekst\u00f3w Biblii i uzasadnienia, na poparcie tego, \u017ce Syn jest ni\u017cszy od Ojca. Wydaje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce tylko to, \u017ce Jezus w ludzkiej postaci ukazywa\u0142 si\u0119 patriarchom w imieniu Ojca mia\u0142o stanowi\u0107 o Jego ni\u017cszo\u015bci. Powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 te\u017c on na wypowied\u017a Platona i dlatego ks.A.Lisiecki napisa\u0142 w zwi\u0105zku z tym, \u017ce \u201cW b\u0142\u0119dnej tej koncepcji [u Justyna] s\u0105 widoczne \u015blady wp\u0142yw\u00f3w filozofji plato\u0144skiej\u201d (\u201cApologia. Dialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 1926 s.LXXXVI).
\n\u201cOto co Platon czyta\u0142, ale niedok\u0142adnie rozumia\u0142. Nie dostrzeg\u0142 figury krzy\u017ca, tylko s\u0105dzi\u0142, \u017ce to wyobra\u017cenie litery X, wi\u0119c powiedzia\u0142, i\u017c Druga po Bogu Najwy\u017cszym Pot\u0119ga w kszta\u0142cie litery X w ca\u0142ym wszech\u015bwiecie rozpostart\u0105 zosta\u0142a\u201d (\u201cApologia\u201d I:60,5).
\n„\u017be to Wam szcz\u0119\u015bcia nie wr\u00f3\u017cy, stwierdza S\u0142owo, a wiemy, \u017ce po Bogu, co Je zrodzi\u0142, niema w\u0142adcy, kt\u00f3ryby takim blaskiem majestatu kr\u00f3lewskiego i tak\u0161 ja\u015bnia\u0142 sprawiedliwo\u015bci\u0105” („Apologia” I:12,7).
\n\u201cGo uznajemy za Syna Boga prawdziwego i na drugim miejscu stawiamy, na trzeciem za\u015b Ducha Proroczego\u201d (\u201cApologia\u201d I:13,3-4).
\n\u201cOt\u00f3\u017c Pierwsz\u0105 Moc\u0105 po Bogu, Ojcu i Panu wszech rzeczy, oraz Synem Jego jest w\u0142a\u015bnie S\u0142owo, a p\u00f3\u017aniej powiemy, w jaki si\u0119 Ono spos\u00f3b wcieli\u0142o i sta\u0142o cz\u0142owiekiem\u201d (\u201cApologia\u201d I:32,10).
\n\u201cAlbowiem po Bogu czcimy i mi\u0142ujemy S\u0142owo, pochodz\u0105ce od Boga niezrodzonego i niewys\u0142owionego, jako \u017ce dla nas sta\u0142o si\u0119 cz\u0142owiekiem\u201d (\u201cApologia\u201d II:13,4\u201d).
\n\u201cistnieje inny B\u00f3g i Pan, ni\u017cszy od Stworzyciela wszech\u015bwiata, nazwany tak\u017ce Anio\u0142em, bo oznajmia ludziom wszystko, co im chce oznajmi\u0107 Stw\u00f3rca wszech rzeczy, ponad kt\u00f3rego innego Boga niema\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 56:4).
\n\u201co kt\u00f3rym napisano, i\u017c jest Bogiem, jest inny ani\u017celi B\u00f3g, Stw\u00f3rca wszech rzeczy; m\u00f3wi\u0119 co do liczby, a nie co do my\u015bli. Twierdz\u0119 bowiem, \u017ce On nigdy nic nie zrobi\u0142 ani powiedzia\u0142, czegoby Stw\u00f3rca \u015bwiata, ponad kt\u00f3rego niema Boga, nie chcia\u0142, i\u017cby zrobi\u0142 i powiedzia\u0142\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 56:11).
\n\u201cTen, co si\u0119 zjawi\u0142 Abrahamowi, Izaakowi, Jak\u00f3bowi oraz innym patrjarchom, \u017ce Ten, kt\u00f3rego Pisma zowi\u0105 Bogiem, jest poddany Ojcu i Panu, i s\u0142u\u017cy woli Jego\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 126:5).
\nZr\u00f3wnywanie Majestatu Syna i Ojca<\/strong>
\nZ czego wynika u Justyna \u201cnie\u015bwiadome\u201d zr\u00f3wnywanie majestatu Syna i Ojca? Ot\u00f3\u017c wydaje si\u0119, \u017ce nie zna on hebrajskiego tekstu Starego Testamentu (np. nigdy nie u\u017cywa imienia\u00a0Jahwe<\/em>, cho\u0107 cytuje dziesi\u0105tki tekst\u00f3w Starego Testamentu, kt\u00f3re je zawieraj\u0105) i to doprowadza go do niekonsekwencji. Bo cho\u0107 m\u00f3wi czasem o ni\u017cszo\u015bci Syna wobec Ojca (patrz powy\u017cej), to jednak stosuje do Jezusa teksty, kt\u00f3re w Starym Testamencie odniesione s\u0105 do\u00a0Jahwe<\/em>! Ma\u0142o tego, przytacza nie tylko te, kt\u00f3re do Jezusa odniesione s\u0105 w Nowym Testamencie, ale i inne. Wynika to z tego. \u017ce polemizuje on g\u0142\u00f3wnie z \u017bydem Tryfonem dla kt\u00f3rego Nowy Testament i jego teksty o B\u00f3stwie Chrystusa (np. J 20:28, Mt 28:18, 1J 5:20 i inne) nie mia\u0142y \u017cadnego znaczenia. Musi wi\u0119c poprzesta\u0107 on tylko na argumentacji zaczerpni\u0119tej ze Starego Testamentu. Justyn uwa\u017ca, \u017ce wszystkie (!) objawienia Boga w Starym Testamencie s\u0105 dzie\u0142em Chrystusa-Boga:
\n\u201cJe\u015bli wi\u0119c wiemy, \u017ce ten B\u00f3g pod tak wielu postaciami objawi\u0142 si\u0119 Abrahamowi, Jakubowi i Moj\u017ceszowi, dlaczego sprzeciwia\u0107 si\u0119 i nie wierzy\u0107, \u017ce On wed\u0142ug woli Ojca wszech rzeczy m\u00f3g\u0142 si\u0119 jako cz\u0142owiek narodzi\u0107 tak\u017ce z Dziewicy?\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 75:4).
\n\u201cTo\u0107 wykaza\u0142em, \u017ce to by\u0142 Jezus, kt\u00f3ry objawi\u0142 si\u0119 Moj\u017ceszowi, Abrahamowi oraz wszystkim innym patrjarchom i z nimi rozmawia\u0142, by s\u0142u\u017cy\u0107 woli Ojcowskiej, \u017ce to On r\u00f3wnie\u017c przyszed\u0142 i narodzi\u0142 si\u0119 jako cz\u0142owiek z Marji Dziewicy, \u017ce wreszcie trwa zawsze\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 113:4).
\nPoni\u017cej podaj\u0119 kilka fragment\u00f3w Justyna, kt\u00f3ry stosuje wypowiedzi Biblii dotycz\u0105ce\u00a0Jahwe<\/em>\u00a0do Chrystusa:
\nPrzyk\u0142adowo w \u201cApologii\u201d (I:63,4-15) odnosi do Jezusa s\u0142owa \u201cJam jest<\/strong>,\u00a0kt\u00f3rym jest<\/strong>\u201d\u00a0(Wj 3:14). Patrz powy\u017cej \u201cB\u00f3stwo Chrystusa\u201d
\nW \u201cDialogu z \u017bydem Tryfonem\u201d (85:1-4) nazywa Go \u201cKr\u00f3lem Chwa\u0142y<\/strong>\u201d\u00a0i \u201cPanem<\/strong>\u00a0Zast\u0119p\u00f3w<\/strong>\u201d, przytaczaj\u0105c teksty (Ps 24:7 i 10), kt\u00f3re w j\u0119zyku hebrajskim maj\u0105 okre\u015blenie \u201cJahwe<\/strong>\u00a0Zast\u0119p\u00f3w<\/strong>\u201d\u00a0(por. powy\u017cej \u201cB\u00f3stwo Chrystusa\u201d).
\nPodobnie stosuje on do Jezusa np. s\u0142owa Ps 47:6-10 oraz Ps 96 i 99, gdzie tekst hebrajski Biblii ma imiona \u201cJahwe<\/strong>\u201d, \u201cB\u00f3g<\/strong>\u201d\u00a0i \u201cKr\u00f3l<\/strong>\u201d\u00a0(\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 37:1-4; 73:2-4). Takich miejsc jest wi\u0119cej.
\nTekst Rdz 19:24, w kt\u00f3rym w j\u0119zyku hebrajskim 2 razy pada imi\u0119\u00a0Jahwe<\/em>\u00a0odni\u00f3s\u0142 do Syna i Ojca:
\n\u201cKiedy m\u00f3wi: \u2018Spu\u015bci\u0142 Pan deszcz ognia z strony Pana z nieba\u2019, tedy S\u0142owo Prorocze zaznacza, \u017ce jest ich Dw\u00f3ch, co do liczby: jeden z nich przebywa na ziemi, a zst\u0105pi\u0142, by ogl\u0105da\u0107 narzekanie Sodomit\u00f3w, drugi natomiast przebywa w niebiesiech, a jest Panem r\u00f3wnie\u017c i tego Pana, co zst\u0105pi\u0142 na ziemi\u0119; jako Ojciec i B\u00f3g\u00a0jest<\/u>\u00a0\u017ar\u00f3d\u0142em<\/u>\u00a0Jego<\/u>\u00a0pot\u0119gi<\/u>, pa\u0144stwa i\u00a0b\u00f3stwa<\/u>\u201d\u00a0(\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 129:1).
\nJustyn uwa\u017ca, \u017ce s\u0142owa \u201cUczy\u0144my cz\u0142owieka na Nasz obraz, podobnego Nam\u201d (Rdz 1:26) oraz \u201cOto cz\u0142owiek sta\u0142 si\u0119 taki jak My\u201d (Rdz 3:22) \u015bwiadcz\u0105 o co najmniej dw\u00f3ch Osobach Bo\u017cych: \u201cA zatem je\u015bli powiedzia\u0142: \u2018Jeden z Nas\u2019, to przez to zaznaczy\u0142 liczb\u0119 tych, co s\u0105 razem z sob\u0105, oraz \u017ce ich by\u0142o przynajmniej dw\u00f3ch\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 62:3 por. 62:1-2). M\u00f3wi te\u017c: \u201cnikt bowiem ani widzie\u0107, ani rozumie\u0107 nie mo\u017ce, komu zrozumienia nie da B\u00f3g i Chrystus Jego\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 7:3).
\nWymiennie, raz do Ojca, a innym razem do Syna odni\u00f3s\u0142 tytu\u0142 \u201cB\u00f3g Abrahama, Izaaka i Jakuba\u201d: \u201cI nie twierdzimy, \u017ce inny jest nasz, a inny wasz B\u00f3g; nie, to ten sam, kt\u00f3ry ojc\u00f3w waszych wywi\u00f3d\u0142 z Egiptu (…) W \u017cadnym te\u017c innym Bogu nie pok\u0142adamy nadziei, jako \u017ce niema innego Boga, ale w tym samym, kt\u00f3remu i wy ufacie, w Bogu Abrahama, Izaaka i Jak\u00f3ba\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 11:1). Odniesienie do Syna patrz powy\u017cej \u201cB\u00f3stwo Chrystusa\u201d.
\nCho\u0107 Stw\u00f3rc\u0105 kilka razy nazwa\u0142 Ojca, to jednak i o Jezusie m\u00f3wi jako o Bogu, \u201ckt\u00f3ry \u015bwiat stworzy\u0142\u201d (patrz powy\u017cej \u201cB\u00f3stwo Chrystusa\u201d).
\nPo\u015brednio te\u017c Justyn odni\u00f3s\u0142 do Jezusa tytu\u0142 \u201cB\u00f3g Wszechmog\u0105cy\u201d<\/strong>. Ot\u00f3\u017c cytuj\u0105c i omawiaj\u0105c Rdz 35:6-10 stwierdzi\u0142, \u017ce Bogiem, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 Jakubowi by\u0142 Chrystus (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 58:3-11). Za\u015b ko\u0144cz\u0105ce ten fragment w Biblii s\u0142owa Rdz 35:11 m\u00f3wi\u0105: \u201cPo czym rzek\u0142 B\u00f3g do niego: \u2018Ja jestem B\u00f3g Wszechmog\u0105cy…\u2019\u201d.
\nO powy\u017cszym, we wspomnianych wcze\u015bniej publikacjach \u015awiadk\u00f3w Jehowy, oczywi\u015bcie ani s\u0142owa!
\nOsobowo\u015b\u0107 Ducha \u015awi\u0119tego<\/strong>
\nCho\u0107 Justyn specjalnie nie zajmuje si\u0119 osobowo\u015bci\u0105 Ducha \u015aw. to jednak nie ma w\u0105tpliwo\u015bci co do istnienia trzech Os\u00f3b Bo\u017cych. Wykazuje nawet poganom (kt\u00f3rzy zarzucali chrze\u015bcijanom ateizm) niekonsekwencj\u0119, podaj\u0105c \u017ce i oni powinni \u201cdostrzec\u201d osob\u0119 Ducha \u015aw., bo i ich przedstawiciel Platon J\u0105 wymienia\u0142. Natomiast w \u201cDialogu z \u017bydem Tryfonem\u201d Justyn nie porusza kwestii osobowo\u015bci Ducha \u015aw. (cho\u0107 dziesi\u0105tki razy m\u00f3wi o Duchu Proroczym czy Duchu \u015aw.). Powodem tego by\u0142o zapewne zaj\u0119cie si\u0119 obszernym udawadnianiem \u017bydom, \u017ce Jezus jest Chrystusem i Bogiem.
\n\u201cJe\u015bli za\u015b Platon m\u00f3wi jeszcze o Trzeciej Istocie, to dlatego, poniewa\u017c u Moj\u017cesza czyta\u0142, jak si\u0119 wy\u017cej przytoczy\u0142o, \u017ce nad wodami unosi\u0142 si\u0119 Duch Bo\u017cy\u201d (\u201cApologia\u201d I:60,6).
\n\u201cJemu to, a z Nim razem Synowi, kt\u00f3ry od Niego przyszed\u0142 (…) wreszcie Duchowi Proroczemu, sk\u0142adamy uwielbienie i pok\u0142on, oddaj\u0105c im cze\u015b\u0107 zgodn\u0105 z rozumem i prawd\u0105\u201d (\u201cApologia\u201d I:6,2).
\n\u201cGdy za\u015b Duch Proroczy przemawia w imieniu Chrystusa, tedy tak si\u0119 odzywa…\u201d (\u201cApologia\u201d I:38,1).
\nO osobowo\u015bci Ducha \u015aw. \u015awiadkowie Jehowy zaledwie stwierdzili: \u201cPonadto Justyn nigdzie nie pisze, \u017ce duch \u015bwi\u0119ty jest osob\u0105 r\u00f3wn\u0105 Ojcu i Synowi\u201d (Stra\u017cnica Nr 7, 1992 s.27). Dobrze, \u017ce nie zanegowali oni w tym zdaniu, a raczej potwierdzili osobowo\u015b\u0107 Ducha \u015aw.! Zacytowali te\u017c jeden z powy\u017cszych fragment\u00f3w.
\nCze\u015b\u0107 dla Syna i Ducha \u015awi\u0119tego<\/strong>
\nJustyn pozostawi\u0142 po sobie kilka \u015bwiadectw potwierdzaj\u0105cych, \u017ce chrze\u015bcijanie czcili Syna Bo\u017cego i Ducha \u015aw. Dzi\u015b jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 antytrynitarzy odrzuca t\u0119 cze\u015b\u0107 dla Obu, lub przynajmniej dla Ducha \u015aw. O czci dla Syna w pismach Justyna \u015awiadkowie Jehowy w cytowanych publikacjach nie wspominaj\u0105 nawet, natomiast cze\u015b\u0107 dla Ducha pr\u00f3buj\u0105 przeciwstawi\u0107 czci dla anio\u0142\u00f3w (Stra\u017cnica Nr 7, 1992 s.27). Oto fragmenty z dzie\u0142 Justyna:
\n\u201cJemu to, a z Nim razem Synowi, kt\u00f3ry od Niego przyszed\u0142 i tak\u0105 nam poda\u0142 nauk\u0119, tudzie\u017c zast\u0119pom innych, dobrych anio\u0142\u00f3w, co go otaczaj\u0105 i do Niego s\u0105 podobni, wreszcie Duchowi Proroczemu, oddajemy uwielbienie i pok\u0142on, cze\u015b\u0107 im sk\u0142adaj\u0105c, pe\u0142n\u0105 z rozumu i prawdy\u201d (\u201cApologia\u201d I:6,2).
\n„Wyka\u017cemy Wam r\u00f3wnie\u017c, \u017ce z ca\u0142\u0105 s\u0142uszno\u015bci\u0105 cze\u015b\u0107 oddajemy Temu, kt\u00f3ry nas tych rzeczy nauczy\u0142 i dla tego si\u0119 w\u0142a\u015bnie narodzi\u0142, Jezusowi Chrystusowi…” („Apologia” I:13,3).
\n\u201cCzy my\u015blicie, \u017ce wed\u0142ug Pism czci\u0107 i nazywa\u0107 Panem Bogiem nale\u017cy kogo innego opr\u00f3cz Stw\u00f3rcy tego wszech\u015bwiata oraz Chrystusa\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 68:3).
\n\u201cCzcimy Pana Jezusa Chrystusa, Syna Bo\u017cego (…) Ja jestem tylko cz\u0142owiekiem, wi\u0119c wiem, \u017ce s\u0142owa moje s\u0105 n\u0119dzne w por\u00f3wnaniu z\u00a0 Jego niesko\u0144czonym B\u00f3stwem\u201d (\u201cM\u0119cze\u0144stwo \u015bw.Justyna\u201d 2:5-6).
\n\u201cJe\u015bli im wreszcie przytaczamy Pisma, kt\u00f3re wam ju\u017c poda\u0142em, wskazuj\u0105ce jak najwyra\u017aniej na to, \u017ce Chrystus jest podleg\u0142y cierpieniom, \u017ce Go nale\u017cy czci\u0107 i \u017ce jest Bogiem, musz\u0105 wprawdzie przyzna\u0107, \u017ce one si\u0119 odnosz\u0105 do Chrystusa, ale \u015bmi\u0105 twierdzi\u0107, \u017ce ten Jezus nie jest Chrystusem, a jednak uznaj\u0105, \u017ce B\u00f3g przyjdzie, by cierpie\u0107, kr\u00f3lowa\u0107 i cze\u015b\u0107 odbiera\u0107\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 68:9).
\n\u201cAlbowiem po Bogu czcimy i mi\u0142ujemy S\u0142owo, pochodz\u0105ce od Boga niezrodzonego i niewys\u0142owionego, jako \u017ce dla nas sta\u0142o si\u0119 cz\u0142owiekiem\u201d (\u201cApologia\u201d II:13,4\u201d).
\n\u201cOwszem, wiemy, \u017ce to niedowiarki, bezbo\u017cnicy, niegodziwcy i ludzie niesprawiedliwi, kt\u00f3rzy zamiast Jezusowi cze\u015b\u0107 oddawa\u0107, wyznaj\u0105 Go tylko z imienia\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 35:5).
\n\u201cMy za\u015b, co\u015bmy czerpali nauk\u0119 z prawdy ca\u0142kowitej, cze\u015b\u0107 Mu oddajemy a\u017c do \u015bmierci, czynami, rozumem i sercem. Tymczasem wy wahacie si\u0119 wyzna\u0107, \u017ce On jest Chrystusem…\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 39:5-6).
\n\u201cA zatem Ten, kt\u00f3ry \u015bwiat stworzy\u0142, daje \u015bwiadectwo, \u017ce Mu si\u0119 k\u0142ania\u0107 nale\u017cy, \u017ce jest Bogiem i Chrystusem, a s\u0142owa te zupe\u0142nie jasno na to wskazuj\u0105\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 63:5).
\n\u201cAle kt\u00f3\u017c to jest Ten, kt\u00f3rego (…) Dawid [zowie] Chrystusem i Bogiem, kt\u00f3rego nale\u017cy czci\u0107\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 126:1).
\n\u201cje\u015bli Chrystusa wyznajemy, je\u015bli Go s\u0142uchamy i cze\u015b\u0107 Mu oddajemy\u201d (\u201cDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 131:2).
\nTeksty i formu\u0142y trynitarne<\/strong>
\nPomimo, \u017ce w pismach Justyna nie znajdujemy w pe\u0142ni prawowiernej wyk\u0142adni nauki o Tr\u00f3jcy \u015aw., to jednak pozostawi\u0142 on jej \u015blady poprzez przedstawienie kilku formu\u0142 trynitarnych. One to by\u0142y u\u017cywane podczas okazywania czci Bogu, udzielaniu sakrament\u00f3w i w \u017cyciu codziennym chrze\u015bcijan. Charakterystyczne jest te\u017c to, \u017ce wszystkie one wyst\u0119puj\u0105 w \u201cApologii\u201d, a nie w \u201cDialogu z \u017bydem Tryfonem\u201d. Prawdopodobnie nie by\u0142yby one dobrze przyj\u0119te przez \u017byd\u00f3w, tak jak i dzi\u015b przez wielu antytrynitarzy. Oto te teksty:
\n\u201cJemu to, a z Nim razem Synowi, kt\u00f3ry od Niego przyszed\u0142 (…) wreszcie Duchowi Proroczemu, oddajemy uwielbienie i pok\u0142on, cze\u015b\u0107 im sk\u0142adaj\u0105c, pe\u0142n\u0105 z rozumu i prawdy\u201d (\u201cApologia\u201d I:6,2).
\n\u201cGo uznajemy za Syna Boga prawdziwego i na drugim miejscu stawiamy, na trzeciem za\u015b Ducha Proroczego\u201d (\u201cApologia\u201d I:13,3-4).
\n\u201cNast\u0119pnie prowadzimy ich do miejsca gdzie znajduje si\u0119 woda, i tam w taki sam spos\u00f3b, w jaki my\u015bmy zostali odrodzeni, oni r\u00f3wnie\u017c odrodzenia dost\u0119puj\u0105. Ot\u00f3\u017c w Imi\u0119 Boga Ojca i Pana wszech rzeczy, i Jezusa Chrystusa, Zbawiciela naszego i Ducha \u015awi\u0119tego otrzymuj\u0105 tedy k\u0105piel w wodzie\u201d (\u201cApologia\u201d I:61,3).
\n\u201cdlatego w\u0142a\u015bnie w wodzie wzywa si\u0119 nad tym, kt\u00f3ry pragnie odrodzenia i \u017ca\u0142uje za grzechy, imienia Boga, Ojca wszech rzeczy. (…) Przecie ten, na kt\u00f3rego \u015bwiat\u0142o pada, bierze r\u00f3wnie\u017c k\u0105piel w imi\u0119 Jezusa Chrystusa, ukrzy\u017cowanego pod Poncjuszem Pi\u0142atem, oraz w imi\u0119 Ducha \u015awi\u0119tego\u201d (\u201cApologia\u201d I:61,10-13).
\n\u201cs\u0142usznie zarzuca i Duch Proroczy i sam Chrystus, \u017ce nie znaj\u0105 ani Ojca ani Syna. Kto bowiem Syna nazywa Ojcem, ten oczywi\u015bcie nie zna i nie wie, \u017ce Ojciec wszech rzeczy ma Syna, kt\u00f3ry jest S\u0142owem, Pierworodnym Synem Bo\u017cym i Bogiem\u201d (\u201cApologia\u201d I:63,14-15).
\n\u201cTen je bierze [chleb i kielich], wielbi i chwali Ojca wszech rzeczy przez imi\u0119 Syna i Ducha \u015awi\u0119tego\u201d (\u201cApologia\u201d I:65,3).
\n\u201cPrzy ka\u017cdym za\u015b posi\u0142ku naszym wielbimy Stw\u00f3rc\u0119 wszech\u015bwiata przez Syna Jego, Jezusa Chrystusa, i przez Ducha \u015awi\u0119tego\u201d (\u201cApologia\u201d I:67,2).
\nZ powy\u017cszych formu\u0142 trynitarnych \u015awiadkowie Jehowy tylko jedn\u0105 z nich wymienili, w jednej z trzech swych publikacji, omawiaj\u0105cych nauki i dzie\u0142a Justyna (Stra\u017cnica Nr 7, 1992 s.27).
\nJak z powy\u017cszego wida\u0107, nawet zaw\u0119\u017cone w argumentacji do Starego Testamentu stwierdzenia Justyna, pozwalaj\u0105 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce uczy\u0142 on o zrodzeniu Syna Bo\u017cego, B\u00f3stwie Chrystusa, osobowo\u015bci Ducha \u015aw. oraz czci dla Jezusa i Ducha \u015aw. Cho\u0107 brak w pismach jego wyra\u017anej nauki o Tr\u00f3jcy \u015aw., to jednak powy\u017csze zagadnienia, jak i trynitarne zwroty i formu\u0142y nie pozwalaj\u0105 widzie\u0107 w nim poplecznika skrajnych antytrynitarzy, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych s\u0105 i tacy, co nie uznaj\u0105 egzystencji Jezusa przed Jego wcieleniem i inni, kt\u00f3rzy Ducha \u015aw. identyfikuj\u0105 z anio\u0142em lub z bezosobow\u0105 moc\u0105.
\n 
\nUwagi:
\nZachowano oryginaln\u0105 pisowni\u0119 w cytatach z przek\u0142adu pism Justyna M\u0119czennika (\u201cApologia. Dialog z \u017bydem Tryfonem\u201d Ks. A.Lisiecki, Pozna\u0144 1926).
\nWszystkie podkre\u015blenia i pogrubienia tekstu pochodz\u0105 od autora artyku\u0142u.
\nPublikacje \u015awiadk\u00f3w Jehowy omawiaj\u0105ce osob\u0119, dzie\u0142a i nauki Justyna: \u201cCzy wierzy\u0107 w Tr\u00f3jc\u0119\u201d 1989 s.7; Stra\u017cnica Nr 6, 1992 s.28-31; Stra\u017cnica Nr 7, 1992 s.26-27.
\n 
\nW\u0142odzimierz Bednarsk
\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  Wielu antytrynitarzy pr\u00f3buje powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na Justyna M\u0119czennika (ur.100), jako na tego, kt\u00f3ry nie naucza\u0142 o B\u00f3stwie Chrystusa i Tr\u00f3jcy \u015aw. (np. \u015awiadkowie Jehowy w broszurze \u201cCzy wierzy\u0107 w Tr\u00f3jc\u0119\u201d s.7). Jak wa\u017cne by\u0142y w przesz\u0142o\u015bci dzie\u0142a Justyna dla… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1012,1053],"tags":[144,211,282,411,421,598,828,838],"class_list":["post-1832","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-jezus-chrystus","category-swiadkowie-jehowy","tag-antytrynitarze","tag-bostwo","tag-duch-swiety","tag-jezus","tag-justyn","tag-ojciec","tag-swiadkowie-jehowy","tag-syn"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1832","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1832"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1832\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1832"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1832"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1832"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}