{"id":1811,"date":"2018-05-06T12:59:49","date_gmt":"2018-05-06T10:59:49","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1811"},"modified":"2024-01-23T11:38:35","modified_gmt":"2024-01-23T11:38:35","slug":"czy-dniem-panskim-chrzescijan-powinien-byc-szabat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/czy-dniem-panskim-chrzescijan-powinien-byc-szabat\/","title":{"rendered":"Czy "Dniem Pa\u0144skim" chrze\u015bcijan powinien by\u0107 szabat?"},"content":{"rendered":"
\n

Czy \u201eDniem Pa\u0144skim\u201d chrze\u015bcijan powinien by\u0107 szabat?<\/strong><\/p>\n

Polemika z nauk\u0105 adwentyst\u00f3w i innych sabatarian<\/strong><\/p>\n

SPIS TRE\u015aCI<\/strong><\/p>\n

Od autora.
\nWst\u0119p.
\nSzabat.
\n1) Rdz 2:2-3.
\n2) Wj 16:23-30.
\n3) Wj 20:1-17 i Pwt 5:6-21.
\n4) Iz 56:1-8.
\n5) Iz 66:22-23.
\n6) Kp\u0142 23.
\n7) Mk 2:27.
\n8) Jezus w synagodze i odpoczywaj\u0105cy w szabat.
\n9) Mt 24:20.
\n10) Ap 1:10.
\n11) Ap 7:3.
\n12) Hbr 9:4 i Pwt 31:26.
\n13) Jezus w grobie w szabat.
\n14) Kol 2:16-17 i Ga 4:10.
\n15) Teksty wczesnochrze\u015bcija\u0144skie o szabacie.
\n16) Publikacje o szabacie i niedzieli oraz kilka zda\u0144 i uwag o adwentystycznym uczonym S. Bacchiocchim i jego dziele \u201eOd soboty do niedzieli\u201d.<\/p>\n[Pe\u0142niejszy spis problem\u00f3w i werset\u00f3w biblijnych om\u00f3wionych w opracowaniu znajduje si\u0119 na pocz\u0105tku rozdzia\u0142u \u2018Szabat\u2019]\n

OD AUTORA<\/strong><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Opracowanie to powsta\u0142o w 1989 r. Jednak dzi\u015b zapewne niewiele nowego m\u00f3g\u0142bym doda\u0107 w tym temacie. Z tego wzgl\u0119du, jak i z braku czasu na ponowne przeanalizowanie ca\u0142ej problematyki szabatu, decyduj\u0119 si\u0119 na udost\u0119pnienie tej tre\u015bci innym. By\u0107 mo\u017ce niekt\u00f3re problemy, wed\u0142ug \u017cyczliwych mi i adwersarzy, powinny by\u0107 poszerzone. Obecnie dokona\u0142em jednak tylko kilku drobnych korekt w tre\u015bci, uwzgl\u0119dni\u0142em me \u201edawne\u201d marginesowe dopiski oraz zmieni\u0142em tytu\u0142 opracowania. Opu\u015bci\u0142em te\u017c ze starego maszynopisu rozdzia\u0142 \u2018Rodow\u00f3d\u2019 (adwentyzmu), jako temat znany og\u00f3\u0142owi i nie wnosz\u0105cy nic do kwestii szabatu. Zarzuty adwentyst\u00f3w, kt\u00f3re przedstawiam, pochodz\u0105 g\u0142\u00f3wnie z ich otwartych wyk\u0142ad\u00f3w biblijnych, w kt\u00f3rych bra\u0142em kiedy\u015b udzia\u0142, a tak\u017ce z dyskusji, kt\u00f3re z nimi dawno temu prowadzi\u0142em (w kilku szczeg\u00f3lnych przypadkach poda\u0142em jednak konkretne \u017ar\u00f3d\u0142a). R\u00f3wnie\u017c w ich literaturze mo\u017cna znale\u017a\u0107 podobne stwierdzenia do zamieszczonych poni\u017cej (np. w \u201eNauki Pisma \u015awi\u0119tego\u201d Z. \u0141yko, W-wa 1989). Chocia\u017c polemik\u0119 sw\u0105 kieruj\u0119 g\u0142\u00f3wnie do Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego, to jednak dotyczy te\u017c ona w du\u017cym stopniu innych grup sabataria\u0144skich takich jak: \u201eJednota Braci Polskich\u201d, \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 Chrze\u015bcijan Dnia Sobotniego\u201d, \u201eZbory Bo\u017ce Chrze\u015bcijan Dnia Si\u00f3dmego\u201d, \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego. Poruszenie Reformacyjne\u201d, \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 Reformowany Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego\u201d oraz innych sobotnik\u00f3w, kt\u00f3rzy nie s\u0105 zrzeszeni. Poniewa\u017c sabatarian w du\u017cej mierze dotyczy te\u017c kwestia niedzieli jako \u201eDnia Pa\u0144skiego\u201d zainteresowanych odsy\u0142am do rozdzia\u0142u \u2018Niedziela\u2019 w mej ksi\u0105\u017cce pt. \u201eW obronie wiary. Pismo \u015awi\u0119te a nauka \u015awiadk\u00f3w Jehowy, innych sekt i wyzna\u0144 niekatolickich\u201d (opublikowana na www.trinitarians.info). Zaznaczam te\u017c, \u017ce w pracy mej b\u0119dzie wielokrotnie przywo\u0142ywany adwentysta S. Bacchiocchi, kt\u00f3ry swoj\u0105 prac\u0119 doktorsk\u0105 broni\u0142 na papieskiej uczelni w Rzymie! Owocem jej jest jego ksi\u0105\u017cka \u201eOd soboty do niedzieli\u201d, kt\u00f3ra b\u0119dzie wielokrotnie przytaczana. Chocia\u017c reprezentuje on tylko jeden ko\u015bci\u00f3\u0142 sabataria\u0144ski (cho\u0107 najwi\u0119kszy), ale z powodu powagi jak\u0105 cieszy si\u0119 w\u015br\u00f3d adwentyst\u00f3w, jak i pogl\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci wsp\u00f3lne dla wszystkich sabatarian, b\u0119dzie on w moim opracowaniu cz\u0119sto reprezentantem wszystkich sobotnik\u00f3w.<\/em><\/p>\n

WST\u0118P<\/strong><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 W ostatnich dw\u00f3ch latach (pisane w 1989 r.) daje si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 nasilon\u0105 ch\u0119\u0107 pozyskiwania wyznawc\u00f3w przez tzw. Ko\u015bci\u00f3\u0142 Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego. Kilka razy w roku na terenie Gda\u0144ska zwraca nasz\u0105 uwag\u0119 mn\u00f3stwo rozwieszonych plakat\u00f3w, zach\u0119caj\u0105cych do wzi\u0119cia udzia\u0142u w otwartych wyk\u0142adach Pisma \u015aw. Niejednokrotnie na afiszach tych widnieje imi\u0119 Jezusa Chrystusa. Ich rozmieszczanie na ogrodzeniach, s\u0142upach i wiatach nie licuje wed\u0142ug mnie z godno\u015bci\u0105 Chrystusa Pana. Charakterystyczne dla nich jest r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce nie s\u0105 one na og\u00f3\u0142 podpisane. Niezorientowany czytaj\u0105cy nie wie w\u0142a\u015bciwie, kt\u00f3re wyznanie je rozwiesza. W programach wyk\u0142ad\u00f3w u\u017cywa si\u0119 zach\u0119caj\u0105cych tytu\u0142\u00f3w: \u201eRok 2000 i co dalej\u201d, \u201eInwazja z kosmosu\u201d, \u201eKonstytucja Ojca \u015awi\u0119tego\u201d, \u201e\u017bycie po \u017cyciu\u201d i inne.
\nOpr\u00f3cz tego, w mie\u015bcie mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, szczeg\u00f3lnie latem, punkty kolporterskie adwentyst\u00f3w (ma\u0142e przeno\u015bne stoliki), w kt\u00f3rych sprzedaje si\u0119 przewa\u017cnie protestancki przek\u0142ad Biblii, ksi\u0105\u017cki o diecie, zio\u0142ach, jarskich potrawach, jak i o tematyce \u201ereligijnej\u201d, cz\u0119sto napastliwej wobec naszego Ko\u015bcio\u0142a np. \u201eWielki b\u00f3j\u201d adwetystycznej prorokini E. G. White.
\nAdwenty\u015bci zatrudnieni przy tym skorzy s\u0105 do dyskusji na temat Pisma \u015aw. oraz oferuj\u0105 zarazem swoje czasopismo pt. \u201eZnaki Czasu\u201d i r\u00f3\u017cne broszury. Zapraszaj\u0105 tak\u017ce na wyk\u0142ady i sobotnie nabo\u017ce\u0144stwa.
\nJako ciekawostka przypomina mi si\u0119 fakt, gdy kto\u015b w Gda\u0144sku, na kilku plakatach adwentystycznych, gdzie by\u0142 wymieniony temat zwi\u0105zany z diet\u0105 biblijn\u0105, dopisa\u0142 flamastrem s\u0142owa: \u201eDarmowa degustacja ser\u00f3w\u201d (osobi\u015bcie taki plakat widzia\u0142em w centrum Wrzeszcza na oknie Domu Towarowego). By\u0142 to czas k\u0142opot\u00f3w z zaopatrzeniem i w zwi\u0105zku z tym t\u0142umy ch\u0119tnych przyby\u0142y do kaplicy adwentyst\u00f3w, dopytuj\u0105c si\u0119 pastora o ser, prawdopodobnie z dar\u00f3w, co wprowadzi\u0142o go w istn\u0105 \u2018w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107\u2019 wylan\u0105 na katolik\u00f3w, kt\u00f3rzy wed\u0142ug niego dopu\u015bcili si\u0119 tej akcji.
\nNiedawno (pisane w 1989 r.) nawiedzi\u0142 Gda\u0144sk Mark Finley (w 1987 r.), jeden z ewangelist\u00f3w adwentystycznych. Z tej okazji wydano mn\u00f3stwo kolorowych folder\u00f3w, plakat\u00f3w i reklam\u00f3wek, kt\u00f3re zach\u0119ca\u0142y do przyj\u015bcia pod wielki namiot lub do kina \u201eLeningrad\u201d na cykl wyk\u0142ad\u00f3w pt. \u201eNowe \u017bycie\u201d.
\nSpotkania te nie by\u0142y niczym innym, jak tylko akcj\u0105 agitatorsk\u0105 (na zachodzie organizuj\u0105 je r\u00f3\u017cne wyznania i sekty), werbuj\u0105c\u0105 nowych wyznawc\u00f3w. Oczywi\u015bcie, wed\u0142ug wspomnianej zasady, dla dezorientacji, nie informowano na plakatach, jakie wyznanie reprezentuje Finley. O tym trzeba by\u0142o si\u0119 dowiedzie\u0107 b\u0119d\u0105c na wyk\u0142adach lub z pa\u0144stwowych \u015brodk\u00f3w masowego przekazu.
\nFinley w typowo zachodni, efekciarski spos\u00f3b, gestami i s\u0142owami stara\u0142 si\u0119 zrobi\u0107 jak najlepsze wra\u017cenie na Polakach. Pomaga\u0142a mu w tym 20-to letnia praktyka \u2018misjonarska\u2019 w ponad trzydziestu krajach. Podczas swych wyst\u0119p\u00f3w w kinie \u201eLeningrad\u201d rzuci\u0142 on np. wyzwanie ka\u017cdemu, kto chcia\u0142by przeciwstawi\u0107 si\u0119 \u015bwi\u0119ceniu soboty. Oferowa\u0142 nawet bu\u0144czucznie 1000 dolar\u00f3w za wskazanie mu w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym nakazu \u015bwi\u0119cenia niedzieli.
\nInnym razem stara\u0142 si\u0119 zagra\u0107 na uczuciach matek m\u00f3wi\u0105c: \u201eMatko, wyobra\u017a sobie, \u017ce zn\u00f3w (po zmartwychwstaniu) b\u0119dziesz mog\u0142a ca\u0142owa\u0107 dziecko, kt\u00f3re ci zmar\u0142o\u201d.
\nKiedy indziej obiecywa\u0142 na ziemi rodzinne strony tym, kt\u00f3rzy po 1000 letniej bytno\u015bci w niebie powr\u00f3c\u0105 na now\u0105 ziemi\u0119 (czy z braku miejsca w niebie, czy z powodu z\u0142ego samopoczucia tam???).
\nAby uwiarygodni\u0107 prawdziwo\u015b\u0107 w\u0142asnej nauki biblijnej, cz\u0119sto wyk\u0142ady Pisma \u015aw. adwentyst\u00f3w poprzedza si\u0119 pouczeniami z dziedziny medycyny, zdrowia i dietetyki. O ile w tych ostatnich adwenty\u015bci maj\u0105 do\u015b\u0107 du\u017ce do\u015bwiadczenie, bo posiadaj\u0105 w \u015bwiecie liczne przychodnie, szpitale, kliniki przyjmuj\u0105ce w ci\u0105gu roku oko\u0142o 5 milion\u00f3w pacjent\u00f3w (\u201eAdwentyzm\u201d Z. \u0141yko, W-wa 1970, s. 214), to ich interpretacja Biblii pozostawia wiele do \u017cyczenia.
\nOpr\u00f3cz dzia\u0142alno\u015bci charytatywnej, kt\u00f3ra niejednokrotnie pozwala im na zjednanie tych, kt\u00f3rzy z niej korzystali, adwenty\u015bci maj\u0105 doskonale rozwini\u0119t\u0105 reklam\u0119 wyznania. Posiadaj\u0105 (dane na 1970 r.) w \u015bwiecie oko\u0142o 4 tysi\u0119cy stacji radiowych i 500 telewizyjnych (j\/w. s. 200), najcz\u0119\u015bciej o zasi\u0119gu lokalnym, jak i 46 wydawnictw (j\/w. s. 202).
\nLiczby te jednak nie s\u0105 proporcjonalne do ilo\u015bci wyznawc\u00f3w, kt\u00f3rych by\u0142o w 1970 r. na naszym globie oko\u0142o 3 milion\u00f3w (j\/w. s. 50), a w Polsce oko\u0142o 7 tysi\u0119cy (j\/w. s. 91). Siedzib\u0105 w\u0142adz wyznania jest Waszyngton.
\nCho\u0107 adwenty\u015bci twierdz\u0105, \u017ce ich g\u0142\u00f3wn\u0105 misj\u0105 jest wskazywanie na bliskie przyj\u015bcie Chrystusa, to w rzeczywisto\u015bci jest inaczej.
\nPrzede wszystkim zajmuj\u0105 si\u0119 rozpowszechnianiem wiadomo\u015bci, jakoby wszystkie wyznania chrze\u015bcija\u0144skie \u015bwi\u0119ci\u0142y nieodpowiedni dzie\u0144 tygodnia. Tym \u015bwi\u0119tym dniem wed\u0142ug nich powinien by\u0107 \u017cydowski szabat czyli sobota. Ich zmasowane ataki kierowane na niedziel\u0119 jako Dzie\u0144 Pa\u0144ski i chrze\u015bcija\u0144stwo, akceptuj\u0105ce to \u015bwi\u0119to, wymagaj\u0105 ustosunkowania si\u0119 do ich opinii, co w niniejszej pracy miejscami czyni\u0119 (np. pkt 10), cho\u0107 opracowanie to zajmuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie sobot\u0105.
\nZ powodu tego, \u017ce prawie zawsze adwenty\u015bci twierdz\u0105, \u017ce zbawienie uzale\u017cnione jest od tego, czy kto\u015b \u015bwi\u0119ci szabat, czy nie, niekt\u00f3rzy znawcy tego ugrupowania zaliczaj\u0105 je do sekt. Bywa te\u017c, \u017ce sabatarianie m\u00f3wi\u0105, \u017ce linia podzia\u0142u na prawdziwe i fa\u0142szywe chrze\u015bcija\u0144stwo przebiega przez szabat. Wed\u0142ug niech, tylko uznaj\u0105cy go s\u0105 prawdziwymi chrze\u015bcijanami. Sam podczas jednego z wyk\u0142ad\u00f3w adwentystycznych s\u0142ysza\u0142em stwierdzenie, \u017ce Apokalipsa \u015bw. Jana dzieli ludzi wed\u0142ug kryterium odnoszenia si\u0119 do szabatu. Oto za\u015b jedna z opinii wyra\u017cona przez A. Godka w komentarzu adwentystycznym do Apokalipsy: \u201eW rezultacie tych wysi\u0142k\u00f3w ca\u0142y \u015bwiat podzieli si\u0119 na dwa obozy, tych kt\u00f3rzy s\u0105 wierni Bogu i zachowuj\u0105 Jego dzie\u0144 odpoczynku i tych, kt\u00f3rzy przy\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 do powszechnego zwiedzenia i czci\u0107 b\u0119d\u0105 fa\u0142szywy sabat. Zachowywanie prawdziwego sabatu stanie si\u0119 w ten spos\u00f3b znakiem wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cym czcicieli prawdziwego Boga\u201d (\u201eApokalipsa\u201d A. Godek, W-wa 1988, s. 120). Patrz te\u017c poni\u017cej pkt 11.
\nDzi\u015b, gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi w krajach chrze\u015bcija\u0144skich w sobot\u0119 nie pracuje tzn. odpoczywa, adwenty\u015bci utracili swoj\u0105 odr\u0119bno\u015b\u0107 i nie mog\u0105 ju\u017c stanowczo twierdzi\u0107, \u017ce prawdziwo\u015b\u0107 ludu Bo\u017cego uzale\u017cniona jest od tego, czy kto\u015b w sobot\u0119 pracuje czy nie.
\nNiekt\u00f3re pogl\u0105dy adwentyst\u00f3w s\u0105 identyczne lub podobne do koncepcji \u015awiadk\u00f3w Jehowy (C. Russell by\u0142 wcze\u015bniej sympatykiem adwentyzmu, cho\u0107 nie sobotniego), dlatego odsy\u0142am zainteresowanych do mej ksi\u0105\u017cki pt. \u201eW obronie wiary\u201d (opublikowana na www.trinitarians.info). Powy\u017csze dotyczy np. temat\u00f3w: \u201eBracia Chrystusa\u201d, \u201eMaryja\u201d, \u201ePrymat \u015bwi\u0119tego Piotra\u201d, \u201eDuchowe ojcostwo\u201d, \u201eDusza nie\u015bmiertelna\u201d, \u201ePiek\u0142o\u201d, \u201eCzy\u015bciec\u201d, \u201e\u015awi\u0119ci Pa\u0144scy\u201d, \u201eWielkanoc\u201d, \u201eBo\u017ce Narodzenie\u201d, \u201eNiedziela\u201d, \u201eKanon Pisma \u015awi\u0119tego\u201d, \u201eTradycja\u201d, \u201eDekalog i obrazy\u201d, \u201eEucharystia\u201d, \u201eChrzest\u201d, \u201eSpowied\u017a \u015bwi\u0119ta\u201d, \u201eCelibat\u201d.
\nNale\u017cy tu jeszcze doda\u0107, \u017ce \u015bwi\u0119cenie soboty prorokini adwentystyczna Ellen G. White (1827-1915) i jej m\u0105\u017c, pierwszy przewodnicz\u0105cy ko\u015bcio\u0142a, Jakub White (1821-1881), przyj\u0119li w 1846 r. od T. M. Preblea, zafascynowani jego artyku\u0142em (\u201eAdwentyzm\u201d Z. \u0141yko, W-wa 1970, s. 37).
\nRok 1844, jako czas or\u0119downictwa Chrystusa za wybranych, oczyszczenia \u015bwi\u0105tyni niebieskiej i rozpocz\u0119cia si\u0119 czas\u00f3w ostatecznych przyj\u0119li w 1850 r. od J. Batesa, kt\u00f3ry ten pogl\u0105d wymy\u015bli\u0142 dla potrzeb ko\u015bcio\u0142a po kompromituj\u0105cym wcze\u015bniejszym oczekiwaniu na powr\u00f3t Jezusa w latach 1843-44.
\nPo jakim\u015b czasie adwenty\u015bci wprowadzili nauk\u0119 o \u015bmiertelno\u015bci duszy ludzkiej, a w 1872 r. przej\u0119li od Ko\u015bcio\u0142a Baptyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego zakaz spo\u017cywania pokarm\u00f3w nieczystych (E. White nie zaleca\u0142a te\u017c, czy odwodzi\u0142a od spo\u017cywania sera oraz zach\u0119ca\u0142a do ca\u0142kowitego wegetarianizmu wszystkich adwentyst\u00f3w, nie tylko pastor\u00f3w).
\nNatomiast w 1878 r., powodowani brakiem, funduszy wprowadzili dziesi\u0119cin\u0119 (j\/w. s.44-45).
\nE. White ma te\u017c na swoim koncie zapowiedzi dotycz\u0105ce powrotu Chrystusa. Przyk\u0142adowo w ksi\u0105\u017cce pt. \u201eWielki b\u00f3j\u201d (ed. 1983, s. 507) m\u00f3wi ona o Jezusie powracaj\u0105cym po 6000 lat dzia\u0142ania szatana na ziemi (por. \u201e\u017bycie Jezusa\u201d s. 413). Dzisiejsi adwenty\u015bci zapewne wiedz\u0105, \u017ce te 6000 lat dawno ju\u017c min\u0119\u0142o, a Jezus nie powr\u00f3ci\u0142 (\u015awiadkowie Jehowy tak\u017ce daremnie oczekiwali na dope\u0142nienie si\u0119 6000 lat i Armagedon).
\nR\u00f3wnie\u017c w innej ksi\u0105\u017cce pt. \u201eDo\u015bwiadczenia i widzenia oraz dary Ducha\u201d (ed. 1935) E. White pozostawi\u0142a pewne zapowiedzi (por. te\u017c ed. 1990).
\nTwierdzi\u0142a np. na podstawie swych wizji, \u017ce adwenty\u015bci wraz z ni\u0105 b\u0119d\u0105 poinformowani przez Boga o \u201edniu i godzinie\u201d powrotu Jezusa:
\n\u201eWkr\u00f3tce us\u0142yszeli\u015bmy g\u0142os Boga, jako szum wielu w\u00f3d, kt\u00f3ry nas powiadamia\u0142 o przyj\u015bciu Jezusa, z podaniem dnia i godziny. \u017byj\u0105cy \u015bwi\u0119ci w liczbie 144.000 zrozumieli g\u0142os ten, podczas gdy bezbo\u017cni uwa\u017cali to za grzmot i trz\u0119sienie ziemi. Kiedy B\u00f3g objawi\u0142 ten czas, wyla\u0142 na nas Ducha \u015awi\u0119tego, twarze nasz zacz\u0119\u0142y ja\u015bnie\u0107 i wspania\u0142o\u015b\u0107 Bo\u017ca odbija\u0142a si\u0119 na nich, tak jak u Moj\u017cesza, gdy schodzi\u0142 z g\u00f3ry Synaj\u201d (s. 11).
\nE. White twierdzi\u0142a te\u017c, wed\u0142ug swych wizji, \u017ce za jej \u017cycia nast\u0105pi powr\u00f3t Jezusa i zmartwychwstanie \u015bwi\u0119tych, z kt\u00f3rymi b\u0119dzie ona jako \u017cywa zabrana do nieba:
\n\u201eGdy Jezus, obj\u0119ty p\u0142omieniem ognistym, schodzi\u0142 wraz z ob\u0142okiem, zabrzmia\u0142a Jego srebrna tr\u0105ba. Spojrza\u0142 na mogi\u0142y \u015bpi\u0105cych \u015bwi\u0119tych, wzni\u00f3s\u0142 potem swe oczy i r\u0119ce do nieba i zawo\u0142a\u0142: Przebud\u017acie si\u0119! Przebud\u017acie si\u0119! Przebud\u017acie si\u0119! Wy, kt\u00f3rzy \u015bpicie w ziemi, wsta\u0144cie! Po tem nast\u0105pi\u0142o silne trz\u0119sienie ziemi, groby si\u0119 otworzy\u0142y i umarli powstali, odziani w nie\u015bmiertelno\u015b\u0107. Gdy 144.000 pozna\u0142o swych przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rych \u015bmier\u0107 im zabra\u0142a, zawo\u0142ali: \u2018Alleluja\u2019 i w tym momencie byli\u015bmy przemienieni i podj\u0119ci wraz z nimi w powietrze na spotkanie Pana\u201d (s. 12).
\nWydaje si\u0119, \u017ce E. White bardzo rych\u0142o oczekiwa\u0142a wype\u0142nienia si\u0119 swych proroctw, m\u00f3wi\u0142a bowiem:
\n\u201eLecz teraz ju\u017c pr\u0119dko czas si\u0119 wype\u0142ni i to, czego my\u015bmy si\u0119 nauczyli w przeci\u0105gu kilku lat, musz\u0105 inni si\u0119 nauczy\u0107 w przeci\u0105gu kilku miesi\u0119cy\u201d (s. 52).
\nW nauce adwentyst\u00f3w rzuca si\u0119 w oczy kilka niekonsekwencji. Przyk\u0142adowo ucz\u0105 o Tr\u00f3jcy \u015aw., a r\u00f3wnocze\u015bnie m\u00f3wi\u0105, \u017ce Jezus to archanio\u0142 Micha\u0142: \u201eDok\u0142adna analiza tekst\u00f3w biblijnych odnosz\u0105cych si\u0119 do Micha\u0142a wskazuje bez w\u0105tpienia, \u017ce nie chodzi o kogo innego jak o samego Jezusa Chrystusa\u201d (\u201eApokalipsa\u201d A. Godek, W-wa 1988, s. 195; por. \u201eDaniel a wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107\u201d W. Polok, Warszawa 1982, s. 133).
\nKolejn\u0105 niekonsekwencj\u0105 jest to, \u017ce je\u015bli adwenty\u015bci odrzucaj\u0105 dusz\u0119 nie\u015bmierteln\u0105 i zaprzeczaj\u0105 tym, \u017ce Jezus egzystowa\u0142 po \u015bmierci, a przed zmartwychwstaniem, to tym samym jakby stwierdzaj\u0105, \u017ce przez trzy dni Tr\u00f3jca \u015aw. nie istnia\u0142a, w kt\u00f3r\u0105 przecie\u017c pono\u0107 wierz\u0105!
\nJeszcze inn\u0105 niekonsekwencj\u0105 jest zwalczanie egzystencji po \u015bmierci tzn. duszy nie\u015bmiertelnej i np. naszych \u015bwi\u0119tych, a r\u00f3wnocze\u015bnie nauczanie, \u017ce pewna ilo\u015b\u0107 os\u00f3b ju\u017c zmartwychwsta\u0142a i \u017cyje z Jezusem: \u201eI chocia\u017c g\u0142\u00f3wne zmartwychwstanie jest w dalszym ci\u0105gu kwesti\u0105 przysz\u0142o\u015bci (1 Tesal. 4,16), to jednak Jezus Chrystus pragn\u0105\u0142 niejako potwierdzi\u0107, \u017ce nie tylko sam zmartwychwsta\u0142, ale, \u017ce jest \u2018zmartwychwstaniem i \u017cyciem\u2019 dla tych, kt\u00f3rzy pracowali w imi\u0119 Bo\u017ce (…) Oni byli jego \u2018towarzyszami\u2019, kt\u00f3rzy powstali z Nim z grob\u00f3w. (…) 24 kap\u0142an\u00f3w pojawia si\u0119 z Chrystusem w Jego kap\u0142a\u0144skiej s\u0142u\u017cbie\u201d (\u201eApokalipsa\u201d A. Godek, W-wa 1988, s. 78). Jak mo\u017cna przeciw naszym \u015bwi\u0119tym cytowa\u0107 pewne teksty biblijne, nie zauwa\u017caj\u0105c, \u017ce one te\u017c uderzaj\u0105 w \u201eadwentystycznych \u015bwi\u0119tych\u201d?
\nJak z powy\u017cszego wida\u0107, wyra\u017anie wi\u0119c ludzkie pochodzenie i charakter ma wyznanie adwentyst\u00f3w.<\/p>\n

SZABAT<\/strong><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Na pocz\u0105tku, aby zobaczy\u0107 jak traktowa\u0142a katolik\u00f3w i protestant\u00f3w E. White, uwa\u017cana przez adwentyst\u00f3w za natchnion\u0105 prorokini\u0119, przytoczmy jej s\u0142owa:
\n\u201eTo prawda, \u017ce w\u015br\u00f3d katolik\u00f3w tak\u017ce znajduj\u0105 si\u0119\u00a0prawdziwi<\/em>\u00a0[te s\u0142owo napisano inn\u0105 trzcionk\u0105, czy\u017cby chodzi\u0142o jej o pseudochrze\u015bcijan?] chrze\u015bcijanie. Tysi\u0105ce wyznawc\u00f3w s\u0142u\u017cy Bogu wed\u0142ug najlepszego \u015bwiat\u0142a, jakie otrzymali. Nie maj\u0105 dost\u0119pu do S\u0142owa Bo\u017cego i dlatego nie znaj\u0105 Prawdy; nie dostrzegaj\u0105 r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy \u017cyw\u0105 s\u0142u\u017cba serca a zbiorem formalnych ceremonii. B\u00f3g jednak ze wsp\u00f3\u0142czuciem spogl\u0105da na tych, kt\u00f3rzy wychowani s\u0105 w b\u0142\u0119dnej wierze, nie daj\u0105cej prawdziwego zadowolenia. (…) Dzisiejszy katolicyzm jako system religijny jest tak samo sprzeczny z Ewangeli\u0105 Chrystusa, jak by\u0142 przed wiekami. Ko\u015bcio\u0142y protestanckie s\u0105\u00a0za\u015blepione<\/em>, gdy\u017c w przeciwnym razie dostrzeg\u0142yby znaki czasu\u201d (\u201eWielki b\u00f3j\u201d ed. 1983, s. 437-8).
\n\u201ePoniewa\u017c ko\u015bci\u00f3\u0142 uzurpuje sobie prawo do przebaczania grzech\u00f3w, katolik s\u0105dzi, \u017ce mo\u017ce swobodnie grzeszy\u0107; instytucja spowiedzi, bez kt\u00f3rej ko\u015bci\u00f3\u0142 nie daje rozgrzeszenia, r\u00f3wnie\u017c prowadzi do szerzenia si\u0119 z\u0142a\u201d (j\/w. s. 439).
\nPowy\u017csze tylko dwie przytoczone opinie obrazuj\u0105 za jakich partner\u00f3w do dyskusji uwa\u017caj\u0105 nas adwenty\u015bci, kt\u00f3rzy sami nie chc\u0105 by\u0107 uwa\u017cani za sekt\u0119. Zaznaczam te\u017c, \u017ce cytowana ksi\u0105\u017cka \u201eWielki b\u00f3j\u201d, jest podstawowym podr\u0119cznikiem dla ka\u017cdego adwentysty, niejednokrotnie reklamowanym i wznawianym (posiadam 5 wydanie z 1983 r. o nak\u0142adzie 50 000 egz.!).
\nI jeszcze jedna wypowied\u017a E. White, i to na interesuj\u0105cy nas temat tzn. soboty i cz\u0119\u015bciowo niedzieli.
\nOt\u00f3\u017c uto\u017csamia\u0142a ona dzie\u0144 Zmartwychwstania Chrystusa obchodzony przez chrze\u015bcijan (w tym protestant\u00f3w), ze \u201eznamieniem Bestii\u201d z Ap 13:16-17 (Besti\u0105-zwierz\u0119ciem jest dla niej papiestwo). Oto jej s\u0142owa:
\n\u201eCzym wi\u0119c jest zmiana soboty, jak nie znakiem autorytetu Ko\u015bcio\u0142a rzymskiego – \u2018znamieniem zwierz\u0119cia\u2019? (…) Nakaz \u015bwi\u0119cenie niedzieli, kt\u00f3ry zostanie wydany przez ko\u015bcio\u0142y protestanckie, b\u0119dzie r\u00f3wna\u0142 si\u0119 nakazowi oddania pok\u0142onu papiestwu – zwierz\u0119ciu\u201d (\u201eWielki b\u00f3j\u201d ed. 1983, s. 346).
\nWydaje si\u0119, \u017ce pogl\u0105d ten podtrzymywany jest u adwentyst\u00f3w do dzi\u015b (patrz np. \u201eApokalipsa\u201d A. Godek, W-wa 1988, s. 249-253).<\/p>\n

Poni\u017cej om\u00f3wimy nast\u0119puj\u0105ce kwestie zwi\u0105zane z szabatem (podajemy tylko g\u0142\u00f3wny temat danego punktu):
\n1) Rdz 2:2-3 (te\u017c Rdz 26:5 i 18:19).
\n2) Wj 16:23-30 (te\u017c Lb 15:32-36).
\n3) Wj 20:1-17 i Pwt 5:6-21 (te\u017c Hbr 4).
\n4) Iz 56:1-8 (te\u017c Mt 12:2, 7-8).
\n5) Iz 66:22-23 (te\u017c Ap 14:13, Hbr 4:1-11).
\n6) Kp\u0142 23.
\n7) Mk 2:27 (te\u017c Dz 15:21 i Pawe\u0142 w synagogach w szabat).
\n8) Jezus w synagodze i odpoczywaj\u0105cy w szabat (te\u017c Hbr 4, J 5:18, Mk 2:28, \u0141k 23:56).
\n9) Mt 24:20.
\n10) Ap 1:10 (te\u017c Mk 2:28, Iz 58:13, J 5:15-21).
\n11) Ap 7:3.
\n12) Hbr 9:4 i Pwt 31:26.
\n13) Jezus w grobie w szabat (te\u017c Hbr 4).
\n14) Kol 2:16-17 i Ga 4:10.
\n15) Teksty wczesnochrze\u015bcija\u0144skie o szabacie.
\n16) Publikacje o szabacie i niedzieli oraz kilka zda\u0144 i uwag o adwentystycznym uczonym S. Bacchiocchim i jego dziele \u201eOd soboty do niedzieli\u201d.<\/p>\n

1)<\/strong>\u00a0Adwenty\u015bci i inni sobotnicy czy sabatarianie twierdz\u0105, \u017ce poniewa\u017c B\u00f3g ustanowi\u0142 szabat przy stworzeniu \u015bwiata (Rdz 2:2-3), to w zwi\u0105zku z tym, \u015bwi\u0119cili go zar\u00f3wno Adam, Noe, jak i Abraham. Uwa\u017caj\u0105 te\u017c, \u017ce nakaz \u015bwi\u0119cenia szabatu dotyczy nie tylko Izraelit\u00f3w, ale wszystkich ludzi, zar\u00f3wno patriarch\u00f3w jak i dzisiejszych ludzi.
\nOdpowied\u017a.<\/u><\/strong>\u00a0B\u00f3g oczywi\u015bcie wed\u0142ug Rdz 2:2-3 \u201eodpocz\u0105\u0142\u201d oraz pob\u0142ogos\u0142awi\u0142 i u\u015bwi\u0119ci\u0142 sobot\u0119, ale nie wyda\u0142 wtedy Adamowi \u017cadnego polecenia \u015bwi\u0119cenia tego dnia. Gdyby Adam mia\u0142 w sobot\u0119 odpoczywa\u0107, to przynajmniej pierwszy jego szabat by\u0142by dziwny, bo odpoczywa\u0142by, cho\u0107 nie wykona\u0142 wcze\u015bniej \u017cadnej pracy, bo przecie\u017c zosta\u0142 stworzony dzie\u0144 wcze\u015bniej (adwenty\u015bci twierdz\u0105, \u017ce dni stworzenia s\u0105 literalne).
\nNic Pismo \u015aw. nie m\u00f3wi jakoby Adam, Noe, Abraham czy inni patriarchowie obchodzili szczeg\u00f3lnie ten dzie\u0144. \u015awiadczy to o tym, \u017ce zwyczaj \u015bwi\u0119cenia szabatu nie by\u0142 przez naszych ojc\u00f3w kultywowany.
\nKsi\u0119ga Rodzaju 26:5 i 18:19 wcale nie wymienia nakazu zachowania soboty, jak to sugeruj\u0105 adwenty\u015bci. Jest to tylko ich interpretacja oparta ma domniemaniach.
\nWiele m\u00f3wi\u0105 nam te\u017c s\u0142owa Moj\u017cesza, przekazane tam, gdzie jest mowa o przykazaniu szabatu:
\n\u201eNie zawar\u0142 Pan tego przymierza z ojcami naszymi, lecz z nami, kt\u00f3rzy dzisiaj wszyscy \u017cyjemy\u201d Pwt 5:3.
\nKsi\u0119ga Nehemiasza wskazuje, kiedy B\u00f3g oznajmi\u0142 ludziom konieczno\u015b\u0107 \u015bwi\u0119cenia szabatu:
\n\u201ePotem na g\u00f3r\u0119 Synaj zst\u0105pi\u0142e\u015b i rozmawia\u0142e\u015b z nimi z nieba; i da\u0142e\u015b im przepisy s\u0142uszne, wskaz\u00f3wki niezawodne, prawa dobre i przykazania. I Tw\u00f3j \u015bwi\u0119ty szabat im oznajmi\u0142e\u015b, i przez s\u0142ug\u0119 Twego Moj\u017cesza, nada\u0142e\u015b im przykazania, przepisy i Prawo\u201d Ne 9:13-14.
\nDaj\u0105c \u017bydom szabat, B\u00f3g wybra\u0142 ten sam dzie\u0144 tygodnia, w kt\u00f3rym \u201eodpocz\u0105\u0142\u201d po dziele stworzenia (Wj 31:17, 20:11).
\nNawiasem m\u00f3wi\u0105c, w Ksi\u0119dze Rodzaju nie pada wcale s\u0142owo \u201eszabat\u201d, co by\u0142oby dziwne, gdyby to by\u0142 dzie\u0144 kultu w czasach przed Moj\u017ceszem.
\nJe\u015bli adwenty\u015bci twierdz\u0105, \u017ce szabat obowi\u0105zuje bo istnia\u0142 wed\u0142ug nich przed nadaniem Prawa, to powinni te\u017c poddawa\u0107 si\u0119 obrzezaniu, kt\u00f3re te\u017c istnia\u0142o przed nadaniem Prawa (Rdz 17:10, Rz 4:12). Zauwa\u017cmy jednak, \u017ce \u015bw. Pawe\u0142 kres obrzezania, kt\u00f3re istnia\u0142o przed nadaniem Prawa, \u0142\u0105czy z kresem Prawa (Ga 5:3). Analogicznie szabat, kt\u00f3ry wed\u0142ug adwentyst\u00f3w obchodzony by\u0142 przed nadaniem Prawa, traci wa\u017cno\u015b\u0107 wraz z kresem Prawa.
\nJe\u015bli adwenty\u015bci tak lubi\u0105 powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na Abrahama jako na tego, kt\u00f3ry rzekomo \u015bwi\u0119ci\u0142 szabat, to nale\u017cy zapyta\u0107 ich, czy r\u00f3wnie\u017c zaliczaj\u0105 si\u0119 do Hebrajczyk\u00f3w jak on (Rdz 14:13).
\nI nawet kaznodzieja i uczony adwentystyczny S. Bacchiocchi musia\u0142 przyzna\u0107:
\n\u201eSpekulacja nad tym, jak patriarchowie \u015bwi\u0119cili sobot\u0119 by\u0142aby bezowocnym wysi\u0142kiem, bowiem bardziej opiera\u0142aby si\u0119 na wyobra\u017ani, ni\u017c na posiadanych informacjach\u201d (\u201eOdpoczynek cz\u0142owieka\u201d W-wa 1985, s. 50).<\/p>\n

A jak rozumiano w pierwszych wiekach chrze\u015bcija\u0144stwa spraw\u0119 patriarch\u00f3w i szabatu? Oto czego uczyli pisarze wczesnochrze\u015bcija\u0144scy:
\nJustyn M\u0119czennik (ur. 100) – \u201eGdyby bowiem by\u0142o potrzebne [obrzezanie], jak to si\u0119 wam [\u017bydom] wydaje, nie by\u0142by B\u00f3g stworzy\u0142 Adama nieobrzezanego, nie by\u0142by zwr\u00f3ci\u0142 oczu na dary, jakie mu w ofierze sk\u0142ada\u0142 Abel, cia\u0142a nieobrzezanego, nie by\u0142by mia\u0142 upodobania w nieobrzezanym Henochu, kt\u00f3ry znikn\u0105\u0142, bo B\u00f3g go przeni\u00f3s\u0142. Lot nieobrzezany ocala\u0142 z Sodomy, bo go sami owi anio\u0142owie i Pan odprowadzili. Noe, prarodzic nowego rodzaju, razem z dzie\u0107mi wszed\u0142 nieobrzezany do korabia. Nieobrzezany by\u0142 kap\u0142an Najwy\u017cszego, Melchizedech, kt\u00f3remu w ofierze dziesi\u0119cin\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142 Abraham. On to dopiero jako pierwszy otrzyma\u0142 cia\u0142a obrzezanie a Melchizedech go b\u0142ogos\u0142awi\u0142. Wed\u0142ug jego to obrz\u0105dku B\u00f3g ustanowi\u0142 kap\u0142ana wiekuistego, jak to przepowiedzia\u0142 przez Dawida. A zatem dla was samych by\u0142o to obrzezanie potrzebne, a\u017ceby lud ju\u017c nie by\u0142 ludem, i nar\u00f3d narodem, jak m\u00f3wi Ozeasz, jeden z dwunastu prorok\u00f3w. To\u0107 wszyscy owi, co dopiero wymienieni sprawiedliwi, nie zachowywali szabatu, a podobali si\u0119 Bogu, tak samo jak zreszt\u0105 p\u00f3\u017aniej Abraham i dzieci jego a\u017c po czasy Moj\u017ceszowe, kiedy to si\u0119 pokaza\u0142a niesprawiedliwo\u015b\u0107 i niewdzi\u0119czno\u015b\u0107 wobec Boga ludu waszego, kt\u00f3ry sobie wystawi\u0142 cielca\u201d (\u201eDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 19:3-5). [Ciekawe, \u017ce \u017byd Tryfon nie zaprzecza\u0142 temu, \u017ce \u015bwi\u0119ci ST nie obchodzili szabatu]\n\u201eA tak zwani sprawiedliwi, kt\u00f3rzy \u017cyli przed Moj\u017ceszem i Abrahamem, i w kt\u00f3rych B\u00f3g mia\u0142 upodobanie, to\u0107 oni nie byli obrzezani i nie \u015bwi\u0119cili szabat\u00f3w. Dlaczego wi\u0119c B\u00f3g ich tego nie nauczy\u0142?\u201d (\u201eDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 27:5).
\n\u201eTedy ja [Justyn]: C\u00f3\u017c wi\u0119c mo\u017cna zachowywa\u0107? Prosz\u0119 ci\u0119, powiedz sam. M\u00f3g\u0142by\u015b bowiem doj\u015b\u0107 do przekonania, \u017ce doskonale mo\u017cna si\u0119 zbawi\u0107, aczkolwiek si\u0119 nie zachowuje i nie pe\u0142ni rozporz\u0105dze\u0144 wiekuistych. Odpowiedzia\u0142 [Tryfon]: Mniemam \u015bwi\u0119cenie szabat\u00f3w, obrzezanie, przestrzeganie miesi\u0119cy i obmywa\u0144 po dotkni\u0119ciu jakiego\u015b przedmiotu zakazanego przez Moj\u017cesza, albo po obcowaniu cielesnym. Ja [Justyn] za\u015b rzek\u0142em: Abraham, Izaak, Jakub, Noe, Job i wszyscy inni sprawiedliwi, kt\u00f3rzy \u017cyli przed nimi i po nich, a m\u00f3wi\u0119 r\u00f3wnie\u017c o Sarze, \u017conie Abrahamowej, o Rebece Izaakowej, Racheli Jakubowej, Liji [Lea – Rdz 29:17] tudzie\u017c o wszystkich innych tym podobnych niewiastach a\u017c do matki Moj\u017cesza, wiernego s\u0142ugi, \u017cadnego z tych przykaza\u0144 nie przestrzegali. Czy s\u0105dzisz, \u017ce oni zbawienia dost\u0105pili?\u201d (\u201eDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 46:2-3).<\/p>\n

Ireneusz (ur. 130-40) – \u201eA\u017ceby cz\u0142owiek nie by\u0142 usprawiedliwiony przez te rzeczy [obrzezanie, szabat] zosta\u0142 dany dla ludzi znak (…) kt\u00f3ry pokazuje, \u017ce sam Abraham bez obrzezania i \u015bwi\u0119towania szabatu uwierzy\u0142 Bogu i zosta\u0142o mu to poczytane jako sprawiedliwo\u015b\u0107. (…) Lot nieobrzezany (…) Noe (…) Henoch (…) i ca\u0142e mn\u00f3stwo ludzi, kt\u00f3rzy \u017cyli przed Abrahamem, ci patriarchowie, kt\u00f3rzy poprzedzali Moj\u017cesza zostali usprawiedliwieni niezale\u017cnie od rzeczy wspomnianych wcze\u015bniej [obrzezanie, szabat] i to bez Prawa Moj\u017cesza\u201d (\u201ePrzeciw herezjom\u201d 4:16,2).<\/p>\n

Tertulian (ur. 155) – \u201eW ko\u0144cu ten, kt\u00f3ry upiera si\u0119, aby a\u017c dot\u0105d zachowywa\u0107 szabat jako \u015brodek zbawienia oraz obrzezanie \u00f3smego dnia ze wzgl\u0119du na niebezpiecze\u0144stwo \u015bmierci, niech przekona nas, \u017ce w przesz\u0142o\u015bci sprawiedliwi \u015bwi\u0119cili szabat albo co najmniej byli obrzezani i tak stawali si\u0119 przyjaci\u00f3\u0142mi Boga\u201d (\u201ePrzeciw \u017bydom\u201d 2).
\n\u201eZ pewno\u015bci\u0105 umieszczaj\u0105c go [Adama] w raju z g\u00f3ry ustanowi\u0142 dla mieszka\u0144ca raju nieobrzezanie i nie\u015bwi\u0119towanie szabatu. Nie by\u0142o jeszcze obrzezania ani \u015bwi\u0119cenia szabatu, kiedy B\u00f3g stworzy\u0142 Adama a nast\u0119pnie potomka jego Abla. Kiedy ten sk\u0142ada\u0142 Bogu ofiar\u0119 pochwali\u0142 go B\u00f3g, nieobrzezanego i nie\u015bwi\u0119tuj\u0105cego szabatu. (…) Noe za\u015b nieobrzezany i nie przestrzegaj\u0105cy szabatu zosta\u0142 wybawiony z potopu. Henocha r\u00f3wnie\u017c najsprawiedliwszego, a przecie\u017c nieobrzezanego i nieprzestrzegaj\u0105cego szabatu przeni\u00f3s\u0142 z tego \u015bwiata, cho\u0107 nie zakosztowa\u0142 on \u015bmierci. Po to jednak, aby on przybrany w wieczno\u015b\u0107 pokaza\u0142 nam, \u017ce i my r\u00f3wnie\u017c mo\u017cemy si\u0119 podoba\u0107 Bogu bez d\u017awigania ci\u0119\u017caru prawa Moj\u017ceszowego. Tak\u017ce Melchizedek, kap\u0142an Boga Najwy\u017cszego, zosta\u0142 wybrany do kap\u0142a\u0144stwa Bo\u017cego jako nieobrzezany i nieprzestrzegaj\u0105cy szabatu. Lot, brat Abrahama zosta\u0142 uznany dla zas\u0142ug swej sprawiedliwo\u015bci i bez przestrzegania prawa zosta\u0142 wybawiony z sodomskiego po\u017caru\u201d (\u201ePrzeciw \u017bydom\u201d 2).
\n\u201ePowiesz jednak, \u017ce Abraham zosta\u0142 obrzezanym. Tak, lecz podoba\u0142 si\u0119 Bogu wcze\u015bniej, zanim zosta\u0142 obrzezany. Nie \u015bwi\u0119ci\u0142 r\u00f3wnie\u017c szabatu. Przyj\u0105\u0142 za\u015b obrzezanie, lecz to, kt\u00f3re by\u0142o znakiem, a nie zapowiedzi\u0105 zbawienia w owych czasach\u201d (\u201ePrzeciw \u017bydom\u201d 3).<\/p>\n

\u201eDidaskalia\u201d (tu\u017c po 200 r.) – \u201eJe\u015bli B\u00f3g chcia\u0142by aby\u015bmy stali bezczynnie przez jeden dzie\u0144 na sze\u015b\u0107, to przede wszystkim patriarchowie, ludzie sprawiedliwi i wszyscy, kt\u00f3rzy \u017cyli przed Moj\u017ceszem pozostawaliby w bezczynno\u015bci (tego dnia)\u201d (26) [cytowane za \u201eOdpoczynek cz\u0142owieka\u201d S. Bacchiocchi W-wa 1985, s. 45].<\/p>\n

Euzebiusz (ur. 260) – \u201eGdyby kto powiedzia\u0142, \u017ce oni wszyscy, od Abrahama id\u0105c w g\u00f3r\u0119 a\u017c do pierwszego cz\u0142owieka, dla swej niew\u0105tpliwej sprawiedliwo\u015bci s\u0105 chrze\u015bcijanami z uczynk\u00f3w, aczkolwiek nie z imienia, nie rozmin\u0105\u0142by si\u0119 z prawd\u0105. Imi\u0119 to bowiem m\u00f3wi wyra\u017anie, \u017ce chrze\u015bcijanin, dzi\u0119ki poznaniu Chrystusa i dzi\u0119ki Jego nauce odznacza si\u0119 roztropno\u015bci\u0105, sprawiedliwo\u015bci\u0105 (…). Obrzezania cia\u0142a nie uznawali, tak jak i my nie dbamy o nie; nie troszczyli si\u0119 o \u015bwi\u0119cenie szabat\u00f3w, tak samo jak my ich nie zachowujemy; nie dbali o wstrzymywanie si\u0119 od niekt\u00f3rych pokarm\u00f3w, ani o przestrzeganie innych rzeczy, kt\u00f3re Moj\u017cesz jako pierwszy poda\u0142 dla nast\u0119pnych pokole\u0144 w celach symbolicznych, tak jak chrze\u015bcijanie o podobne nie troszcz\u0105 si\u0119 przepisy. Znali natomiast doskonale Chrystusa Bo\u017cego\u201d (\u201eHistoria Ko\u015bcio\u0142a\u201d I:4,6-8).
\nInne teksty wczesnochrze\u015bcija\u0144skie patrz poni\u017cej pkt 7 i 15.<\/p>\n

2)<\/strong>\u00a0Twierdz\u0105, \u017ce szabat (na podstawie Wj 16:23-30) by\u0142 przestrzegany przed nadaniem Prawa na Synaju, a wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c przez ludzi spoza narodu izraelskiego.
\nOdpowied\u017a.<\/u><\/strong>\u00a0Pismo \u015aw. nic nie m\u00f3wi o obchodzeniu szabatu przed wyj\u015bciem z Egiptu, a tym bardziej przez kogokolwiek nie z Izraela. Biblia natomiast wskazuje, \u017ce Moj\u017ceszowi B\u00f3g objawi\u0142 swoj\u0105 wol\u0119 odno\u015bnie szabatu jeszcze przed nadaniem Prawa na Synaju, podczas postoju na pustyni (Wj 16:4-5, 23). Mia\u0142o to za cel przygotowanie i zaznajomienie, jak i do\u015bwiadczenie Izraelit\u00f3w przed ustanowieniem Prawa, aby by\u0142o ono jasne z chwil\u0105 jego nadania. Zreszt\u0105 og\u0142oszenie Prawa, a wi\u0119c i szabatu, kojarzy si\u0119 Izraelitom z faktem i dniem wyj\u015bcia z niewoli egipskiej, co potwierdza Ksi\u0119ga Jeremiasza:
\n\u201eNie takie przymierze, jakie zawar\u0142em z ich ojcami w dniu, gdy ich uj\u0105\u0142em za r\u0119k\u0119, aby ich wyprowadzi\u0107 z ziemi egipskiej\u201d Jr 31:32 NP, BG, ks. Wujek. Podobnie oddaje to Hbr 8:9.
\nOstateczne zatwierdzenie szabatu odby\u0142o si\u0119 na g\u00f3rze Synaj i od tej pory by\u0142 on \u015bwi\u0119cony w\u015br\u00f3d ludu izraelskiego. Nakaz szabatu by\u0142 umotywowany pami\u0105tk\u0105 wyprowadzenia z niewoli egipskiej:
\n\u201ePami\u0119taj, \u017ce by\u0142e\u015b niewolnikiem w ziemi egipskiej i wyprowadzi\u0142 ci\u0119 stamt\u0105d tw\u00f3j B\u00f3g, Jahwe, r\u0119k\u0105 mocn\u0105 i wyci\u0105gni\u0119tym ramieniem: przeto [\u2018dlatego\u2019 NP] ci nakaza\u0142 tw\u00f3j B\u00f3g, Jahwe, strzec dnia szabatu [\u2018aby\u015b obchodzi\u0142 dzie\u0144 szabatu\u2019 NP]\u201d Pwt 5:15.
\nFakt, \u017ce Moj\u017cesz tak dok\u0142adnie omawia\u0142 Izraelitom istot\u0119 szabatu (Wj 16:5, 20-30), jak r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce nie wiedziano co zrobi\u0107 z cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry nie przestrzega\u0142 go (Lb 15:32-36), \u015bwiadczy o tym, \u017ce zwyczaj kultywowania soboty przez Izrael by\u0142 nowy i nie praktykowany przez nich przed wyj\u015bciem z Egiptu.
\nR\u00f3wnie\u017c Jakub czyli Izrael (Rdz 32:29), protoplasta Izraela, nie \u015bwi\u0119ci\u0142 szabatu co sugeruje Ne 9:13-14 i Pwt 5:3. Dopiero, wed\u0142ug tych tekst\u00f3w, Moj\u017cesz da\u0142 szabat Izraelitom.
\nNa dodatek Izraelici byli \u201eniewolnikami w ziemi egipskiej\u201d (Pwt 5:15), wi\u0119c nie mogliby tam \u015bwi\u0119ci\u0107 szabatu, nie pracuj\u0105c kiedy chc\u0105 (Wj 1:11-14, 2:11, 23, 5:4-19), nawet gdyby nakaz zachowania szabatu ju\u017c istnia\u0142. I cho\u0107 uczony adwentystyczny S. Bacchiocchi przytacza dawne teksty rabin\u00f3w, kt\u00f3rzy uczyli, \u017ce \u017bydzi w niewoli egipskiej i wcze\u015bniej rzekomo \u015bwi\u0119cili szabat, oraz \u017ce faraon pozwala\u0142 im odpoczywa\u0107 w sobot\u0119, to nie jest to zgodne z wy\u017cej wymienionymi tekstami Biblii (\u201eOd soboty do niedzieli\u201d W-wa 1985, s. 31). Rabini ci zapewne nie przywo\u0142uj\u0105 te\u017c \u017cadnych tekst\u00f3w Starego Testamentu, kt\u00f3re to potwierdzaj\u0105. Gdyby by\u0142o inaczej, Bacchiocchi, zazwyczaj \u2018skrupulatny\u2019 analityk, nie zapomnia\u0142by o tym wspomnie\u0107. Raczej \u015bwiadectwa istniej\u0105ce, cho\u0107 p\u00f3\u017aniejsze, wskazuj\u0105 \u017ce obcy w\u0142adcy zabraniali \u017bydom obchodzi\u0107 szabat, ni\u017c przyzwalali im na odpoczynek i kult (1Mch 1:45, 2Mch 6:11). Ale nawet s\u0142owa z czas\u00f3w Moj\u017cesza nie pozwalaj\u0105 widzie\u0107 nam zwolnienia Izraelit\u00f3w z pracy u faraona w szabat: \u201eDozorcy za\u015b rob\u00f3t przynaglali i m\u00f3wili: \u00abWinni\u015bcie wykonywa\u0107 w ka\u017cdym dniu codzienn\u0105 sw\u0105 prac\u0119, jak wtedy, gdy s\u0142omy wam dostarczano\u00bb\u201d Wj 5:13; por. Wj 5:19.<\/p>\n

3)<\/strong>\u00a0Twierdz\u0105, \u017ce przykazanie szabatu istnieje w Dekalogu razem z dziewi\u0119cioma innymi przykazaniami, kt\u00f3re obowi\u0105zuj\u0105 wszystkich ludzi (Wj 20:1-17, Pwt 5:6-21, Jk 2:10), przez co krytykuj\u0105 katolik\u00f3w za odrzucenie i zmian\u0119 dnia \u015bwi\u0119tego.
\nOdpowied\u017a.<\/u><\/strong>\u00a0Katolicy nie odrzucili dnia \u015bwi\u0119tego. Wr\u0119cz przeciwnie, w czasach chrze\u015bcija\u0144skich, przez ca\u0142e wieki, zanim pojawi\u0142y si\u0119 ponownie grupy chrze\u015bcijan judaizuj\u0105cych, zachowywali oni dzie\u0144 \u015bwi\u0119ty – niedziel\u0119.
\nWed\u0142ug adwentyst\u00f3w jednak nie jest najwa\u017cniejsze \u015bwi\u0119cenie dnia, lecz istot\u0105 jest kurczowe trzymanie si\u0119 okre\u015blenia \u201eszabat\u201d. Wydaje si\u0119, \u017ce sobotnicy nawet bardziej atakuj\u0105 katolik\u00f3w \u015bwi\u0119c\u0105cych niedziel\u0119, ni\u017c np. \u015awiadk\u00f3w Jehowy czy ateist\u00f3w nie uwa\u017caj\u0105cych \u017cadnego dnia za \u015bwi\u0119ty (np. adwenty\u015bci niedziel\u0119 wywodz\u0105 z poga\u0144stwa, a nie zachowywanie \u017cadnego dnia z niego nie wyprowadzaj\u0105).
\nTakie zachowanie adwentyst\u00f3w jest dziwne, bowiem dla Izraelity szabat oznacza\u0142 przede wszystkim\u00a0\u015bwi\u0119to<\/u>\u00a0i\u00a0odpoczynek<\/u>:
\n\u201eSze\u015b\u0107 dni b\u0119dziesz wykonywa\u0142 prac\u0119, ale dnia si\u00f3dmego b\u0119dzie sabat, dzie\u0144 ca\u0142kowitego\u00a0odpoczynku<\/u>, uroczy\u015bcie og\u0142oszone\u00a0\u015bwi\u0119to<\/u>\u201d Kp\u0142 23:3 NP.
\nDla chrze\u015bcijan najwi\u0119kszym\u00a0\u015bwi\u0119tem<\/u>\u00a0i rado\u015bci\u0105 s\u0105 fakty zmartwychwstania Chrystusa (1P 1:3, 1Kor 15:14, Ps 118:22-24) i zes\u0142ania Ducha \u015aw. (Dz 2:1-4, 16-17, 1Kor 3:16), zrealizowane w niedziele Wielkanocy i Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy. Szabatem tzn.\u00a0odpoczynkiem<\/u>\u00a0jest natomiast dla nas sam Pan Chwa\u0142y, nawo\u0142uj\u0105cy nas: \u201eP\u00f3jd\u017acie do mnie wszyscy, kt\u00f3rzy\u015bcie spracowani i obci\u0105\u017ceni, a Ja wam sprawi\u0119\u00a0odpocznienie<\/u>\u201d Mt 11:28 BG.
\nSzabat w czasach chrze\u015bcija\u0144skich zachowa\u0142 tylko symboliczne znaczenie, b\u0119d\u0105c zapowiedzi\u0105 odpoczynku niebieskiego, teraz i po \u015bmierci:
\n\u201eL\u0119kamy si\u0119 przeto, gdy jeszcze trwa obietnica wej\u015bcia\u00a0do<\/em>\u00a0Jego\u00a0odpoczynku<\/u><\/em>\u201d Hbr 4:1 (patrz a\u017c do wiersza 11).
\n\u201eB\u0142ogos\u0142awieni, kt\u00f3rzy w Panu umieraj\u0105 – ju\u017c teraz. Zaiste, m\u00f3wi Duch, niech odpoczn\u0105 od swoich mozo\u0142\u00f3w, bo id\u0105 wraz z nimi ich czyny\u201d Ap 14:13 (patrz te\u017c Ap 6:11).
\nSam szabat, o kt\u00f3ry chodzi adwentystom, by\u0142\u00a0znakiem<\/u>\u00a0wy\u0142\u0105cznie mi\u0119dzy Bogiem, a Izraelem cielesnym: \u201eDa\u0142em im tak\u017ce szabaty, aby by\u0142y\u00a0znakiem<\/u>\u00a0mi\u0119dzy Mn\u0105 a nimi, aby poznano, \u017ce Ja jestem Pan, kt\u00f3ry ich u\u015bwi\u0119ca\u201d Ez 20:12 por. Ez 20:20, Wj 31:12, 17, Pwt 5:15.
\nZnakiem mi\u0119dzy Bogiem a chrze\u015bcija\u0144stwem jest sam Jezus Chrystus. Jedni b\u0119d\u0105 Go uznawa\u0107, inni za\u015b b\u0119d\u0105 Go odrzuca\u0107: \u201eOto ten przeznaczony jest (…) aby by\u0142 znakiem, kt\u00f3remu si\u0119 sprzeciwia\u0107 b\u0119d\u0105\u201d \u0141k 2:34 NP. Patrz te\u017c \u0141k 11:30, Iz 7:14.
\nZa odrzucanie szabatu w przesz\u0142o\u015bci B\u00f3g kaza\u0142 kara\u0107 \u015bmierci\u0105 (Lb 15:32, 35-36, Wj 31:15, 35:2). Dzi\u015b nikt, \u0142\u0105cznie z adwentystami, nie otrzyma\u0142 od Boga takiego prawa.
\nS\u0142owo \u201eszabat\u201d oznacza dos\u0142ownie \u201ezatrzyma\u0107 si\u0119, przesta\u0107, nie pracowa\u0107\u201d (\u201eS\u0142ownik Nowego Testamentu\u201d t\u0142um. bp K. Romaniuk, Pozna\u0144 1986, has\u0142o \u2018szabat\u2019) i chrze\u015bcijanie obchodz\u0105c niedziel\u0119 w\u0142a\u015bnie wype\u0142niaj\u0105 to.
\nPierwsi chrze\u015bcijanie mieszkaj\u0105cy po ca\u0142ym \u015bwiecie nie mogli \u015bwi\u0119ci\u0107 szabatu. Wielu z nich, jak \u015bwiadczy historia, by\u0142o niewolnikami, a w takim stanie odpoczywanie sobotnie by\u0142oby niemo\u017cliwe. Przecie\u017c tylko nieliczni z nich mieli pan\u00f3w b\u0119d\u0105cych te\u017c chrze\u015bcijanami. Nie znamy z historii m\u0119czennik\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich za szabat, s\u0105 natomiast tacy za obchodzenie niedzieli.<\/p>\n

Warto tu te\u017c przedstawi\u0107 adwentystom stanowisko os\u00f3b, kt\u00f3rych dane mi by\u0142o pozna\u0107 i wys\u0142ucha\u0107. Ot\u00f3\u017c \u201eatakuj\u0105c\u201d szabat twierdz\u0105 oni, \u017ce \u201esi\u00f3dmy dzie\u0144\u201d z Ksi\u0119gi Rodzaju wcale nie musia\u0142 by\u0107 pierwotnie sobot\u0105 (nie jest tam tak nazwany). M\u00f3wi\u0105 oni, \u017ce to \u017bydzi, a nie B\u00f3g okre\u015blili p\u00f3\u017aniej, \u017ce tym si\u00f3dmym dniem b\u0119dzie sobota i tak pozosta\u0142o do czas\u00f3w Chrystusa i a\u017c do dzi\u015b. Dalej twierdz\u0105, \u017ce nawet samo s\u0142owo \u201eszabat\u201d z Wj 20:8 oznacza\u0142o pierwotnie tylko \u201eodpoczynek\u201d, a nie musia\u0142o oznacza\u0107 naszej dzisiejszej soboty i wystarczy czytaj\u0105c teksty wstawi\u0107 zamiast terminu \u201eszabat\u201d to s\u0142owo (odpoczynek), a wszystko stanie si\u0119 jasne. Nakazem jest wed\u0142ug nich u\u015bwi\u0119canie ka\u017cdego si\u00f3dmego dnia, a nie konkretnie soboty. [podobne zg\u0142aszane w\u0105tpliwo\u015bci podaje S. Bacchiocchi w \u201eOdpoczynek cz\u0142owieka\u201d W-wa 1985, s. 46-przypis]\nI nawet chocia\u017cby z tego powodu Ko\u015bci\u00f3\u0142 m\u00f3g\u0142 przykazaniu temu nada\u0107 katechizmow\u0105 form\u0119 \u201ePami\u0119taj aby\u015b dzie\u0144 \u015bwi\u0119ty \u015bwi\u0119ci\u0142\u201d.
\nW zwi\u0105zku z powy\u017cszym stawiany jest adwentystom nawet zarzut, przez wy\u017cej przytaczanych ludzi, \u017ce cytuj\u0105 oni Bibli\u0119 ks. Wujka, w kt\u00f3rej padaj\u0105 s\u0142owa: \u201ePami\u0119taj o dniu\u00a0sobotnim<\/u>, aby go \u015bwi\u0119ci\u0107\u201d Wj 20:8. W ten spos\u00f3b staje si\u0119 te\u017c jasne dlaczego tak im zale\u017cy na tym przek\u0142adzie Pisma \u015aw., a w\u0142a\u015bciwie na tym jednym wersecie z niego (w innych polskich przek\u0142adach Pisma \u015aw. nie pojawia si\u0119 w tym wersecie s\u0142owo \u201esobota\u201d).<\/p>\n

Pr\u00f3cz tego ka\u017cde przykazanie Dekalogu ze Starego Testamentu obowi\u0105zuje nas w innej formie ni\u017c w czasach Moj\u017cesza.
\nPrzyk\u0142adowo z tamtych czas\u00f3w przykazanie \u201eNie b\u0119dziesz cudzo\u0142o\u017cy\u0142\u201d (Wj 20:14) przez Jezusa zosta\u0142o zmienione nast\u0119puj\u0105co: \u201eS\u0142yszeli\u015bcie, \u017ce powiedziano:\u00a0Nie cudzo\u0142\u00f3\u017c!<\/em>\u00a0A Ja wam powiadam: Ka\u017cdy, kto po\u017c\u0105dliwie patrzy na kobiet\u0119, ju\u017c si\u0119 w swoim sercu dopu\u015bci\u0142 z ni\u0105 cudzo\u0142\u00f3stwa\u201d Mt 5:27-28.
\nPodobnie przedstawia si\u0119 sprawa z innymi przykazaniami co opisano w Mt 5:21-22 i Mt 5:33-37.
\nKolejne przykazanie m\u00f3wi\u0142o \u201eNie b\u0119dziesz czyni\u0142 (…) obrazu tego (…) co jest na ziemi nisko (…) Nie b\u0119dziesz oddawa\u0142 im pok\u0142onu i nie b\u0119dziesz im s\u0142u\u017cy\u0142\u201d (Wj 20:4-5), a jednak Jezus sta\u0142 si\u0119 dla nas \u201eobrazem Boga niewidzialnego\u201d (Kol 1:15; por. Ga 3:1, 2Kor 4:4), kt\u00f3remu nale\u017c\u0105 si\u0119 pok\u0142ony i cze\u015b\u0107 (Ap 5:13-14, Hbr 1:6, Mt 2:2, 8, 11, 8:2, 9:18, 14:33, 15:25, 20:20, 28:9, 17, Mk 5:6, 15:19, \u0141k 24:52, J 9:38).
\nAnalogicznie now\u0105 form\u0119 przybra\u0142o dla chrze\u015bcijan wype\u0142nianie przykazania szabatu, o czym wspomniano powy\u017cej.
\nCiekawe, \u017ce przykazanie o szabacie, w odr\u00f3\u017cnieniu od innych przykaza\u0144, nie zosta\u0142o w pe\u0142ni przytoczone w Nowym Testamencie (por. Rz 13:9, Mt 5:21-37). Gdyby wi\u0119c obchodzenie soboty by\u0142o warunkiem zbawienia (jak ucz\u0105 adwenty\u015bci), by\u0142oby to przynajmniej dziwne.<\/p>\n

Poniewa\u017c opracowanie to nie obejmuje problematyki niedzieli jako dnia \u015bwi\u0119tego (pr\u00f3cz kilku stwierdze\u0144), odsy\u0142am zainteresowanych do rozdzia\u0142u \u2018Niedziela\u2019 w mojej ksi\u0105\u017cce pt. \u201eW obronie wiary\u201d opublikowanej na www.trinitarians.info
\nChocia\u017c przedstawiona tam polemika dotyczy \u015awiadk\u00f3w Jehowy, ale oni podobnie (a cz\u0119sto identycznie) jak adwenty\u015bci przedstawiaj\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 niedziel\u0119 jako poga\u0144sk\u0105, u\u017cywaj\u0105c tych samych \u201eargument\u00f3w\u201d.<\/p>\n

4)<\/strong>\u00a0Twierdz\u0105, za E. White, \u017ce s\u0142owa Iz 56:1-8 m\u00f3wi\u0105ce o szabacie \u201eodnosz\u0105 si\u0119 do czas\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich, poniewa\u017c wskazuje na to kontekst\u201d (\u201eWielki b\u00f3j\u201d ed. 1983, s. 349).
\nOdpowied\u017a.<\/u><\/strong>\u00a0E. White dziwnie komentuje ten fragment, wcale nie trzymaj\u0105c si\u0119 kontekstu.
\nPo pierwsze, cytuje tylko wersety 1, 2, 6, 7 i 8.
\nPo drugie, si\u00f3dmy werset cytuje tylko po\u0142owicznie, gubi\u0105c tym samym t\u0142o omawianego fragmentu. Opuszczona cz\u0119\u015b\u0107 wersetu si\u00f3dmego jest nast\u0119puj\u0105ca: \u201eCa\u0142opalenia ich oraz ofiary b\u0119d\u0105 przyj\u0119te na moim o\u0142tarzu, bo dom m\u00f3j b\u0119dzie nazwany domem modlitwy dla wszystkich narod\u00f3w\u201d. Chrystus tylko ko\u0144cow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tego wersetu zastosowa\u0142 polemizuj\u0105c z \u017bydami, wskazuj\u0105c na przysz\u0142e wype\u0142nienie (Mt 21:13, Mk 11:17, \u0141k 19:45).
\nPo trzecie, z opuszczonego przez ni\u0105 fragmentu wynika, \u017ce Izajasz przedstawia czasy po niewoli babilo\u0144skiej, a nie czasy chrze\u015bcija\u0144skie, o czym \u015bwiadcz\u0105 s\u0142owa o ca\u0142opaleniach i krwawych ofiarach. Werset 8 m\u00f3wi natomiast o zapowiedzi powrotu z Babilonii nast\u0119pnych Izraelit\u00f3w: \u201eWyrocznia Pana Boga, kt\u00f3ry gromadzi wygna\u0144c\u00f3w Izraela: Jeszcze mu innych zgromadz\u0119 opr\u00f3cz tych, kt\u00f3rzy ju\u017c zostali zgromadzeni\u201d. Przypis w BP do Iz 56:8 podaje: \u201eWiersz ten wskazuje, \u017ce istnia\u0142a ju\u017c gmina izraelskich repatriant\u00f3w w Palestynie, oczekuj\u0105ca dalszego nap\u0142ywu wygnanc\u00f3w\u201d.
\nJeszcze par\u0119 s\u0142\u00f3w o wspomnianych ofiarach i szabacie.
\nOt\u00f3\u017c Chrystus polemizuj\u0105c z \u017bydami na temat szabatu zaliczy\u0142 go jakby do \u201eofiar\u201d, kt\u00f3re ju\u017c przecie\u017c chrze\u015bcijan nie obowi\u0105zuj\u0105. Oto te s\u0142owa: \u201eGdy to ujrzeli faryzeusze, rzekli Mu: \u2018Oto Twoi uczniowie czyni\u0105 to, czego nie wolno czyni\u0107 w szabat\u2019.\u201d (Mt 12:2), \u201eGdyby\u015bcie zrozumieli, co znaczy:\u00a0Chc\u0119 raczej mi\u0142osierdzia ni\u017c\u00a0ofiary<\/u><\/em>\u00a0[por. Oz 6:6], nie pot\u0119pialiby\u015bcie niewinnych. Albowiem Syn Cz\u0142owieczy jest Panem szabatu\u201d Mt 12:7-8.
\nTak wi\u0119c Chrystus b\u0119d\u0105c \u201ePanem szabatu\u201d jest \u201ePanem ofiar\u201d, do kt\u00f3rych zaliczy\u0142 szabat, a kt\u00f3re nie obowi\u0105zuj\u0105 chrze\u015bcijan.<\/p>\n

5)<\/strong>\u00a0Twierdz\u0105, \u017ce z Iz 66:22-23 wynika jakoby szabat mia\u0142 by\u0107 nieustannym zwyczajem, poniewa\u017c jest wymieniony razem z \u201enowymi niebiosami i now\u0105 ziemi\u0105\u201d.
\nOdpowied\u017a.<\/u><\/strong>\u00a0T\u0142umaczenie Iz 66:23 z j\u0119zyka hebrajskiego na polski zapewne najlepiej oddaje BP: \u201eOd nowiu do nowiu, od szabatu do szabatu przybywa\u0107 b\u0119dzie wszelkie stworzenie, by bi\u0107 pok\u0142ony przede mn\u0105 – m\u00f3wi Jahwe\u201d. Podobnie oddaj\u0105 ten tekst BG i ks. Wujek.
\nAdwenty\u015bci dla swego argumentowania korzystaj\u0105 z NP i Biblii Tysi\u0105clecia, kt\u00f3re to przek\u0142ady pozwalaj\u0105 im na ich interpretacj\u0119.
\nTymczasem s\u0142owa \u201eOd nowiu do nowiu, od szabatu do szabatu\u201d oznaczaj\u0105 dla Izraelity: \u201eca\u0142y czas\u201d, \u201ez miesi\u0105ca na miesi\u0105c, z tygodnia na tydzie\u0144\u201d, wi\u0119c nie mo\u017cna tego tekstu odnosi\u0107 do jakiego\u015b szczeg\u00f3lnego obchodzenia szabatu w przysz\u0142o\u015bci. Pr\u00f3cz tego kult Boga w przysz\u0142o\u015bci ma by\u0107 nieustanny, jak go opisuje Apokalipsa (np. 4:8, 7:9-12), a nie tylko w szabat. Ten kult nieustanny i wieczne odpoczywanie (Ap 14:13 por. Hbr 4:10) to prawdziwy ci\u0105g\u0142y i wiekuisty szabat, o kt\u00f3rym wspomina Hbr 4:1-11.
\nAdwenty\u015bci cz\u0119stokro\u0107 nie wiedz\u0105, \u017ce w j\u0119zykach biblijnych \u201eszabat\u201d oznacza r\u00f3wnie\u017c okres tygodnia np. w Mt 28:1. Raz w tym wersecie szabat (gr. sabbaton) u\u017cyty jest jako sobota, a drugi raz jako tydzie\u0144: \u201ePo up\u0142ywie szabatu (sabbaton), o \u015bwicie pierwszego dnia tygodnia (sabbaton) przysz\u0142a Maria Magdalena i druga Maria obejrze\u0107 gr\u00f3b\u201d.
\nTak\u017ce w Kp\u0142 23:15, gdzie jest mowa o \u201esiedmiu tygodniach\u201d w j\u0119zyku hebrajskim padaj\u0105 s\u0142owa o \u201esiedmiu szabatach\u201d.
\nAle jest i jeszcze jedna sprawa. Je\u015bli adwenty\u015bci s\u0105 tak skrupulatni co do Iz 66:22-23 to powinni te\u017c obchodzi\u0107 nowie miesi\u0105ca, wszak o nich mowa jest w cytowanych s\u0142owach, a oni tego nie respektuj\u0105. Czy\u017cby po\u0142owicznie wype\u0142niali ten werset sobotnicy? Czy mo\u017ce przytaczaj\u0105 go przeciw nam tylko by \u201ewyj\u015b\u0107 na swoje\u201d?
\nPr\u00f3cz tego chrze\u015bcijanie pierwszych wiek\u00f3w s\u0142owa Iz 66:23 rozumieli jako wype\u0142niaj\u0105ce si\u0119 od czas\u00f3w Chrystusa, a nie jako maj\u0105ce spe\u0142ni\u0107 si\u0119 w dalekiej przysz\u0142o\u015bci, jak to rozumiej\u0105 adwenty\u015bci. Tertulian (ur. 155) o tym pisa\u0142: \u201eRozr\u00f3\u017cniamy zatem szabat czasowy pochodzenia ludzkiego oraz szabat wieczny boskiego pochodzenia, o kt\u00f3rym g\u0142osi Izajasz: \u2018I b\u0119dzie z miesi\u0105ca na miesi\u0105c, z dnia na dzie\u0144 i z szabatu na szabat i przyb\u0119dzie wszelki cz\u0142owiek odda\u0107 cze\u015b\u0107 w Jerozolimie, m\u00f3wi Pan\u2019 [Iz 66:23]. Rozumiemy, \u017ce wype\u0142nienie tego nast\u0105pi\u0142o w czasach Chrystusa, kiedy ka\u017cdy cz\u0142owiek, to jest ka\u017cdy nar\u00f3d przychodzi do Jerozolimy odda\u0107 cze\u015b\u0107 Bogu Ojcu przez Jezusa Chrystusa, Syna Jego, jak to by\u0142o powiedziane przez prorok\u00f3w: \u2018Oto prozelici przyjd\u0105 przez mnie do ciebie\u2018 [Iz 54:15]\u201d (\u201ePrzeciw \u017bydom\u201d).<\/p>\n

6)<\/strong>\u00a0Szabat tak jak wszystkie inne \u015bwi\u0119ta zwane szabatami (Kp\u0142 23:24, 32) nale\u017ca\u0142 do prawa ceremonialnego (obrz\u0119dowego). Opisuje te fakty ca\u0142a Kp\u0142 23. W te wszystkie dni odpoczywano (Kp\u0142 23:6-7, 21, 24-25, 31-32, 34-35) i mia\u0142o to by\u0107 prawo wieczne (\u201eustawa wieczysta dla wszystkich pokole\u0144\u201d Kp\u0142 23:31, 14, 21, 41 por. Wj 31:16). Wszystkie one by\u0142y \u201eczasami \u015bwi\u0119tymi\u201d (Kp\u0142 23:2).
\nAdwenty\u015bci jak wiemy tego nie praktykuj\u0105, cho\u0107 wszystkie szabaty wymieniane s\u0105 razem i albo wszystkie trzeba je obchodzi\u0107 na zawsze, albo uzna\u0107 ca\u0142e prawo ceremonialne jako nie obowi\u0105zuj\u0105ce chrze\u015bcijan.
\nB\u00f3g \u0142\u0105czy\u0142 sobot\u0119 z innymi szabatami (Oz 2:13 [2:11 wg BG], Ez 45:17, 2Krn 2:3, 31:3, Ne 10:34, Kol 2:16 por. Ga 4:10), a wi\u0119c uwa\u017ca\u0142 je wszystkie razem jako nale\u017c\u0105ce do ceremonia\u0142u Izraelit\u00f3w.
\nJe\u015bli m\u00f3wi\u0142, \u017ce nie chce ju\u017c tych szabat\u00f3w, kt\u00f3re Izraelici grzesz\u0105c obchodzili, to nie chce wszystkich szabat\u00f3w, \u0142\u0105cznie z sobot\u0105 (Oz 2:13 [2:11 wg BG], Kol 2:16-17).<\/p>\n

7)<\/strong>\u00a0Twierdz\u0105, \u017ce Jezus m\u00f3wi\u0105c: \u201eszabat zosta\u0142 ustanowiony dla cz\u0142owieka, a nie cz\u0142owiek dla szabatu\u201d (Mk 2:27) nakazywa\u0142 wszystkim ludziom (nie tylko \u017bydom) \u015bwi\u0119ci\u0107 ten dzie\u0144.
\nOdpowied\u017a.<\/u><\/strong>\u00a0W fragmencie tym Chrystus zwracaj\u0105c si\u0119 do \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy otrzymali Prawo z przykazaniem szabatu (\u201eIzraelici winni pilnie przestrzega\u0107 szabatu jako obowi\u0105zku i przymierza wiecznego poprzez pokolenia\u201d Wj 31:16), wskazuje, \u017ce poprzez swe rozwa\u017cania doszli oni do absurdalnych wniosk\u00f3w np. odmawiania czynienia dobra w sobot\u0119 (Mk 3:1-5).
\nGdyby \u015bwi\u0119cenie szabatu dotyczy\u0142o wszystkich ludzi, a wi\u0119c i chrze\u015bcijan, to zapewne by\u0142oby to dobitnie og\u0142oszone i nauczane przez Chrystusa i Aposto\u0142\u00f3w.
\nTymczasem Dzieje Apostolskie opisuj\u0105c dzia\u0142alno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a nie wspominaj\u0105 o jakimkolwiek gromadzeniu si\u0119 chrze\u015bcijan w szabat (m\u00f3wi\u0105 natomiast o niedzieli – Dz 20:7).
\n\u017baden z List\u00f3w Apostolskich nie wspomina tak\u017ce o praktykowaniu \u015bwi\u0119cenia tego dnia przez prawdziwy Ko\u015bci\u00f3\u0142. Listy \u015bw. Paw\u0142a gani\u0105 natomiast tzw. chrze\u015bcijan \u017cyduj\u0105cych (judaizuj\u0105cych) np. Kol 2:16-17, Ga 4:8-10.
\nDzieje Apostolskie opisuj\u0105 tylko i wy\u0142\u0105cznie szabat jako dzie\u0144 zbierania si\u0119 \u017byd\u00f3w: Dz 13:14, 27, 42, 44, 16:13, 17:2, 18:4. \u015aw. Pawe\u0142 udawa\u0142 si\u0119 na ich spotkania do synagog, aby korzystaj\u0105c z ich zgromadze\u0144 g\u0142osi\u0107 im wszystkim Chrystusa.
\n\u015aw. Jakub w swej mowie podczas Soboru Jerozolimskiego wyra\u017anie odr\u00f3\u017cnia chrze\u015bcijan od \u017byd\u00f3w. Stwierdza on, \u017ce charakterystyczne dla tych drugich s\u0105 ich sobotnie zebrania: \u201eZ dawien dawna bowiem w ka\u017cdym mie\u015bcie s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy co szabat czytaj\u0105 Moj\u017cesza i wyk\u0142adaj\u0105 go w synagogach\u201d Dz 15:21. Sob\u00f3r ten te\u017c, cho\u0107 nakazuje zachowa\u0107 pewne \u017cydowskie zalecenia (Dz 15:20), jednak nie wspomina aby zachowywa\u0107 szabat.
\nNowy Testament cho\u0107 podaje wiele przewinie\u0144 i grzech\u00f3w chrze\u015bcijan, to jednak o gwa\u0142cicielach szabatu nie m\u00f3wi (np. Jk 3:2, 4:1-3, 1Kor 1:11, 3:3, 6:4-7, 11:17-21, Dz 6:1, 15:37nn., Ga 2:11-13, 2Tes 3:11, 1P 5:2-3, Jud 12-13). By\u0142oby to dziwne, gdyby ten dzie\u0144 ich obowi\u0105zywa\u0142, a nikt tego nie \u0142ama\u0142, tak jak grzeszono przeciw innym przykazaniom.
\nS. Bacchiocchi uczony adwentystyczny podaje, \u017ce niekt\u00f3rzy \u017bydzi z czas\u00f3w przed Chrystusem twierdzili, \u017ce szabat jest dla Izraela, a nie dla narod\u00f3w:
\n\u201eNiekt\u00f3rzy rabini nauczali, \u017ce przywilej \u015bwi\u0119cenia soboty zakazany by\u0142 poganom, a zastrze\u017cony wy\u0142\u0105cznie dla Izraela. Jak napisano w ksi\u0119dze\u00a0Jubileuszowej<\/em>\u00a0[II w. przed Chr.]: \u2018On (B\u00f3g) nie zezwoli\u0142 innemu ludowi, albo ludziom, na \u015bwi\u0119cenie tego dnia, a jedynie Izraelowi; to jedynie jemu zezwoli\u0142 je\u015b\u0107, pi\u0107 i \u015bwi\u0119ci\u0107 ten dzie\u0144\u2019 (2,31)\u201d (\u201eOdpoczynek cz\u0142owieka\u201d W-wa 1985, s. 44).
\nNie podaje jednak Bacchiocchi jacy rabini twierdzili, \u017ce szabat obowi\u0105zuje r\u00f3wnie\u017c pogan i chrze\u015bcijan.
\nPodaje za\u015b inne ich teksty:
\n\u201e\u2018Poganin \u015bwi\u0119c\u0105cy sobot\u0119 zas\u0142uguje na \u015bmier\u0107\u2019 (Sanhedrin<\/em>\u00a0586). Wcze\u015bniej, \u2018R. Jose b. Hanina powiedzia\u0142: Nie-\u017byd, kt\u00f3ry \u015bwi\u0119ci sabat nie b\u0119d\u0105c obrzezanym ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 kary \u015bmierci. Dlaczego? Poniewa\u017c nie-\u017bydom nie nakazano przestrzegania go\u2019 (Deuteronomy Rabbah<\/em>\u00a01,21)\u201d (j\/w. s. 44).
\nPisze on te\u017c: \u201eObserwacje te nie przecz\u0105, \u017ce p\u00f3\u017aniej (w okresie mi\u0119dzytestamentalnym) sobota uleg\u0142a radykalnym zmianom. Faktycznie bowiem zacz\u0119to uznawa\u0107 j\u0105 jako dar dany przez Boga wy\u0142\u0105cznie Izraelowi\u201d (j\/w. s. 42).
\nWydaje si\u0119, \u017ce Jezus podziela\u0142 ten pogl\u0105d, skoro m\u00f3wi\u0142: \u201eCzy\u0144cie wi\u0119c i zachowujcie wszystko, co wam polec\u0105, lecz uczynk\u00f3w ich nie na\u015bladujcie\u201d Mt 23:3. Pr\u00f3cz tego wypowied\u017a Chrystusa, \u017ce \u201eszabat zosta\u0142 ustanowiony dla cz\u0142owieka\u201d (Mk 2:27), w \u015bwietle jego s\u0142\u00f3w: \u201eJestem pos\u0142any\u00a0tylko<\/u>\u00a0do owiec, kt\u00f3re pogin\u0119\u0142y z domu Izraela\u201d (Mt 15:24), raczej odnosi si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do \u017byd\u00f3w, a nie do wszystkich ludzi (por. J 4:22).
\nPodobnie uczy\u0142o chrze\u015bcija\u0144stwo pierwszych wiek\u00f3w, co przyznaje S. Bacchiocchi pisz\u0105c: \u201eStandardowym i cz\u0119stym argumentem jest to, i\u017c patriarchowie i sprawiedliwi m\u0119\u017cowie przed Moj\u017ceszem nie \u015bwi\u0119cili soboty i dlatego dzie\u0144 ten nale\u017cy uzna\u0107 za zarz\u0105dzenie czasowe, wywodz\u0105ce si\u0119 od Moj\u017cesza…\u201d (j\/w. s.45). Oto kilka opinii z pism wczesnochrze\u015bcija\u0144skich:
\n\u201eDo Diogneta\u201d (II w.) – \u201eCo za\u015b do ich [\u017byd\u00f3w] skrupu\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych pokarm\u00f3w, przes\u0105dnego zachowywania szabatu, zarozumia\u0142o\u015bci z powodu obrzezania, ob\u0142udy ich post\u00f3w i \u015bwi\u0119towania pierwszych dni miesi\u0105ca, rzeczy zgo\u0142a \u015bmiesznych i niewartych nawet wspomnienia, nie przypuszczam, by\u015b potrzebowa\u0142 w tych sprawach moich wyja\u015bnie\u0144\u201d (4:1-2).<\/p>\n

Arystydes (ok. 140 r.; niekt\u00f3rzy uczeni uwa\u017caj\u0105 nawet, \u017ce dzie\u0142o jego powsta\u0142o w latach 124-125) – \u201eLecz nawet i ci [\u017bydzi] odst\u0105pili od nale\u017cytego poznania i s\u0105dzili w swych my\u015blach, \u017ce modl\u0105 si\u0119 do Boga, gdy tymczasem wskutek sposobu ich czynno\u015bci modlitwa ich odnosi\u0142a si\u0119 do anio\u0142a, a nie do Boga, przez to, \u017ce zachowywali oni szabaty i nowie i chleby prza\u015bne i wielkie dni i posty i obrzezanie i czysto\u015b\u0107 [rytualn\u0105] pokarm\u00f3w – rzeczy kt\u00f3rych oni nieraz doskonale przestrzegali\u201d (\u201eApologia\u201d 14 wg tekstu syryjskiego; cytat za \u201eAntologia patrystyczna\u201d t\u0142um. A. Bober SJ, Krak\u00f3w 1965).<\/p>\n

Justyn M\u0119czennik (ur. 100) – \u201eWy za\u015b nie przestrzegali\u015bcie tego, ale\u015bcie nawet dzieci swoje ofiarowali demonom. Wi\u0119c i \u015bwi\u0119cenie szabatu wam przykazano, by\u015bcie zachowali pami\u0119\u0107 o Bogu\u201d (\u201eDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 19:6).
\n\u201eJe\u015bli bowiem przed Abrahamem nie by\u0142o potrzeba obrzezania, ani przed Moj\u017ceszem szabat\u00f3w, \u015bwi\u0105t i ofiar, tedy i teraz tak samo ich nie potrzeba, kiedy wed\u0142ug woli Bo\u017cej, a z Marii, dziewicy z rodu Abrahamowego, narodzi\u0142 si\u0119 Syn Bo\u017cy, Jezus Chrystus\u201d (\u201eDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 23:3; patrz te\u017c 29:3).<\/p>\n

Tertulian (ur. 155) – \u201eTak, jak prawo Moj\u017cesza by\u0142o dane w okre\u015blonym czasie, tak r\u00f3wnie\u017c nale\u017cy uzna\u0107 je za prawo przestrzegane i zachowywane czasowo. Z powodu tego czasowego uwarunkowania nie odmawiajmy tej mocy Bogu, kt\u00f3ra zmienia nadane prawa dla zbawienia cz\u0142owieka. W ko\u0144cu ten, kt\u00f3ry upiera si\u0119, aby a\u017c dot\u0105d zachowywa\u0107 szabat jako \u015brodek zbawienia oraz obrzezanie \u00f3smego dnia ze wzgl\u0119du na niebezpiecze\u0144stwo \u015bmierci, niech przekona nas, \u017ce w przesz\u0142o\u015bci sprawiedliwi \u015bwi\u0119cili szabat albo co najmniej byli obrzezani i tak stawali si\u0119 przyjaci\u00f3\u0142mi Boga\u201d (\u201ePrzeciw \u017bydom\u201d 2).
\nInne teksty wczesnochrze\u015bcija\u0144skie patrz pkt 1 i 15.<\/p>\n

8)<\/strong>\u00a0Twierdz\u0105, \u017ce Chrystus zachowywa\u0142 szabat ucz\u0119szczaj\u0105c do synagog, wi\u0119c dotyczy on r\u00f3wnie\u017c nas.
\nOdpowied\u017a.<\/u><\/strong>\u00a0Gdyby tak rozumowa\u0107 to adwenty\u015bci powinni chodzi\u0107 do synagog, a nie do swoich kaplic.
\nChrystus jako cz\u0142owiek by\u0142 \u201ezrodzonym pod Prawem\u201d (Ga 4:4 ) i wype\u0142ni\u0142 je, lecz \u2018kresem\u2019 Prawa tzn. jego celem, wype\u0142nieniem jest On sam (Rz 10:4). Nakaz zachowywania szabatu dotyczy\u0142 tak Chrystusa-cz\u0142owieka, jak i wsp\u00f3\u0142czesnych mu kobiet udaj\u0105cych si\u0119 do grobu (\u0141k 23:56), kt\u00f3re adwenty\u015bci przywo\u0142uj\u0105 (o nich patrz poni\u017cej).
\nKiedy jednak Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy ukonstytuowa\u0142 si\u0119 poprzez przyj\u0119cie zes\u0142anego Ducha \u015awi\u0119tego, pouczony przez Niego (J 16:13) ustami Aposto\u0142\u00f3w, zaprzesta\u0142 zachowywania szabatu (Kol 2:16-17). Ko\u015bci\u00f3\u0142 pierwotny uwa\u017ca\u0142, \u017ce sobota by\u0142a tylko cieniem spraw przysz\u0142ych tzn. odpocznienia niebieskiego (Hbr 4:1). R\u00f3wnie\u017c samo \u201eodpocznienie\u201d Bo\u017ce po stworzeniu by\u0142o zwiastunem tego odpoczynku w niebie, po trudach, mozo\u0142ach pracy i dobrych czyn\u00f3w (Ap 14:13 por. 6:11).
\nChrystus-B\u00f3g, wype\u0142niaj\u0105c nam swoj\u0105 osob\u0105 szabat, \u0142ama\u0142 go (z ludzkiego punktu widzenia) m\u00f3wi\u0105c np. do uzdrowionego: \u201ewe\u017a swoje \u0142o\u017ce i chod\u017a\u201d (J 5:8), bo przecie\u017c Stary Testament zakazywa\u0142 takich rzeczy w sobot\u0119:
\n\u201eTo m\u00f3wi Pan: Strze\u017ccie si\u0119 – je\u015bli wam \u017cycie mi\u0142e – nie nosi\u0107 rzeczy ci\u0119\u017ckich w dzie\u0144 szabatu (…) Nie wyno\u015bcie \u017cadnych ci\u0119\u017car\u00f3w ze swych dom\u00f3w…\u201d (Jr 17:21-22). Patrz te\u017c Ne 13:15-19.
\nJednak Chrystus-B\u00f3g jest \u201ePanem szabatu\u201d (Mk 2:28), wi\u0119c mo\u017ce sam za innych decydowa\u0107 czy musz\u0105 go zachowywa\u0107. Tak te\u017c post\u0105pi\u0142 z uzdrowionym, kt\u00f3rego zach\u0119ci\u0142 do zabrania \u0142o\u017ca. Uzdrowiony za\u015b sta\u0142 si\u0119 przez to naszym \u201eprzedstawicielem\u201d, kt\u00f3ry nie zachowa\u0142 szabatu nios\u0105c \u0142o\u017ce, co by\u0142o wbrew powy\u017cej przedstawionym tekstom biblijnym.<\/p>\n

Warto wspomnie\u0107, omawiaj\u0105c tekst Mk 2:23-28, \u017ce dzia\u0142anie Dawida nie tylko \u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 zjedzeniem zakazanych mu chleb\u00f3w pok\u0142adnych ale i z tym, \u017ce wed\u0142ug \u017byd\u00f3w nie zachowa\u0142 on prawdopodobnie szabatu. T\u0119 znan\u0105 im tradycj\u0119 wykorzysta\u0142 Chrystus polemizuj\u0105c z nimi. E. Bianchi komentuj\u0105c ten fragment pisze:
\n\u201ePewna tradycja zawarta w\u00a0Miszna<\/em>\u00a0za\u015bwiadcza, \u017ce dniem, w kt\u00f3rym Dawid, uciekaj\u0105c przed Saulem, stan\u0105\u0142 przed kap\u0142anem Achimelekiem [Abitarem wg Mk 2:26] i zjad\u0142 chleby pok\u0142adne, by\u0142 szabat (MMenachot<\/em>\u00a011,9)\u201d (\u201eNiedziela. Dzie\u0144 Pana. Dzie\u0144 Cz\u0142owieka\u201d Pozna\u0144 1998, s. 94).<\/p>\n

W Ewangelii padaj\u0105 te\u017c inne s\u0142owa m\u00f3wi\u0105ce, \u017ce Chrystus-B\u00f3g nie zachowywa\u0142 szabatu: \u201eDlatego wi\u0119c usi\u0142owali \u017bydzi tym bardziej Go zabi\u0107, bo nie tylko\u00a0nie<\/u>\u00a0zachowywa\u0142<\/u>\u00a0szabatu<\/u>, ale nadto Boga\u00a0nazywa\u0142<\/u>\u00a0swoim<\/u>\u00a0Ojcem<\/u>, czyni\u0105c si\u0119\u00a0r\u00f3wnym<\/u>\u00a0Bogu<\/u>\u201d (J 5:18).
\nAdwenty\u015bci uwa\u017caj\u0105 natomiast, \u017ce Chrystus zachowywa\u0142 szabat i m\u00f3wi\u0105, \u017ce tylko \u017bydom zdawa\u0142o si\u0119, \u017ce On \u0142ama\u0142 ten dzie\u0144.
\nJednak w Ewangelii jest to my\u015bl \u015bw. Jana, a nie \u017byd\u00f3w. On te\u017c zarazem przekazuje ich odczucia i z nimi nie polemizuje, jak to czyni\u0105 adwenty\u015bci. Jezus-B\u00f3g rzeczywi\u015bcie nie zachowywa\u0142 szabatu, bo jak Ojciec jest On Panem szabatu (Mk 2:28) i tego dnia powiedzia\u0142: \u201eOjciec m\u00f3j dzia\u0142a a\u017c do tej chwili i Ja dzia\u0142am<\/u>\u201d (J 5:17). W zwi\u0105zku z powy\u017cszym wszystkie trzy elementy tego wersetu trzeba potraktowa\u0107 analogicznie. Jezus jest wi\u0119c r\u00f3wnym Ojcu, bo czyni to samo co On (J 5:17, 19-23), jest Jego Synem oraz nie powstrzymuje si\u0119 od dzia\u0142ania w szabat, bo jak Ojciec ci\u0105gle dzia\u0142a (J 5:17). Ciekawe, \u017ce r\u00f3wno\u015b\u0107 Chrystusa z Bogiem i Jego Synostwo wobec Ojca z tego wersetu adwenty\u015bci uznaj\u0105, za\u015b kwestii szabatu nie!
\nNadmieniam, \u017ce \u201eGrecko-polski Nowy Testament wydanie interlinearne z kodami gramatycznymi\u201d (t\u0142um. ks. prof. dr hab. R. Popowski SDB, dr M. Wojciechowski, W-wa 1993) interesuj\u0105ce nas s\u0142owa z J 5:18 oddaje nast\u0119puj\u0105co:
\n\u201ebo nie tylko (uniewa\u017cnia\u0142)* szabat, ale i ojcem w\u0142asnym nazywa\u0142 Boga, r\u00f3wnym siebie czyni\u0105c Bogu\u201d. [Przypis do] 5,18* Dos\u0142ownie \u201erozwi\u0105zywa\u0142\u201d.
\nWydaje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce okre\u015blenie \u201euniewa\u017cnia\u0142\u201d czy \u201erozwi\u0105zywa\u0142\u201d szabat jest w\u0142a\u015bciwsze, ni\u017c \u201enie zachowywa\u0142 szabatu\u201d (J 5:18), bowiem Chrystus jako \u201eB\u00f3g\u201d (J 20:28) i \u201ePan szabatu\u201d (Mk 2:28) nie jest zobowi\u0105zany \u201ezachowywa\u0107\u201d sobot\u0119, a mo\u017ce \u201erozwi\u0105za\u0107\u201d, czy \u201euniewa\u017cni\u0107\u201d obchodzenie tego dnia. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c zauwa\u017cmy, \u017ce adwenty\u015bci jakby zapominaj\u0105 o B\u00f3stwie Jezusa (o kt\u00f3rym pono\u0107 ucz\u0105), pr\u00f3buj\u0105c Go \u201ewt\u0142oczy\u0107\u201d w spraw\u0119 przestrzegania szabatu. Oni jakby dostrzegali w nim tylko cz\u0142owieka, kt\u00f3ry musi zachowywa\u0107 sobot\u0119, bo inaczej by grzeszy\u0142 (!).<\/p>\n

Zacytujmy jeszcze s\u0142owa J. Salija OP, komentuj\u0105cego to co mia\u0142 do powiedzenia na powy\u017cszy temat S. Bacchiocchi w \u201eOd soboty do niedzieli\u201d:
\n\u201eZauwa\u017cmy na przyk\u0142ad, jak po\u015bpiesznie – analizuj\u0105c tekst J 5,1-18 (s. 42-52) – ten zazwyczaj tak skrupulatny analityk prze\u015blizn\u0105\u0142 si\u0119 nad przekazem Ewangelisty, \u017ce wrogowie Jezusa \u2018tym bardziej usi\u0142owali Go zabi\u0107, bo nie tylko nie zachowywa\u0142 szabatu, ale nadto Boga nazywa\u0142 swoim Ojcem, czyni\u0105c si\u0119 r\u00f3wnym Bogu\u2019 (J 5,18). Ot\u00f3\u017c Bacchiocchi – je\u015bli nie chcia\u0142 porzuci\u0107 swojego dogmatu na temat \u015bwi\u0119cenia szabatu – musia\u0142 si\u0119 nad tym tekstem prze\u015blizn\u0105\u0107. Przecie\u017c nie spos\u00f3b zaprzeczy\u0107, \u017ce oba te zarzuty przeciwko Panu Jezusowi nale\u017cy interpretowa\u0107 analogicznie. Jezus za\u015b naprawd\u0119 Boga nazywa\u0142 swoim Ojcem i naprawd\u0119 jest Jemu r\u00f3wny. Zatem naprawd\u0119 te\u017c nie zachowywa\u0142 szabatu, przyszed\u0142 bowiem, aby go wype\u0142ni\u0107\u201d (\u201ePoszukiwania w wierze\u201d rozdz. \u2018Sp\u00f3r o niedziel\u0119\u2019, Pozna\u0144 1991, s. 230).<\/p>\n

Warto te\u017c wiedzie\u0107, \u017ce Jezus nie musia\u0142 chodzi\u0107 do synagogi w szabat, bo Stary Testament mu tego nie nakazywa\u0142 (nie pada w nim s\u0142owo \u201esynagoga\u201d). Chodzenie do niej by\u0142o wyrazem pewnej tradycji u Izraelit\u00f3w.
\nZapytajmy te\u017c sabatarian, gdzie konkretnie mowa jest w Nowym Testamencie o tym, \u017ce Chrystusa \u201eodpoczywa\u0142\u201d w sobot\u0119?
\nNa czym wed\u0142ug nich polega\u0142 ten Jego odpoczynek?
\nJezus, wr\u0119cz przeciwnie, opisywany jest w Ewangeliach jako dzia\u0142aj\u0105cy, a nie odpoczywaj\u0105cy w szabat.
\nCo w\u0142a\u015bciwie wobec powy\u017cszego dla sabatarian znaczy, \u017ce Jezus \u201ezachowywa\u0142\u201d szabat?<\/p>\n

Oto jeszcze kilka zda\u0144, kt\u00f3re o obecno\u015bci Chrystusa i Aposto\u0142\u00f3w w synagodze podaje J. Salij OP, komentuj\u0105c stwierdzenia S. Bacchiocchiego z jego ksi\u0105\u017cki \u201eOd soboty do niedzieli\u201d. Dominikanin pisze:
\n\u201eNie ma w tej ksi\u0105\u017cce – odnotujmy to z satysfakcj\u0105 – tak charakterystycznego dla adwentystycznej katechezy dyskontowania na rzecz swojego dogmatu wzmianek nowotestamentalnych o obecno\u015bci Pana Jezusa lub aposto\u0142\u00f3w na sobotnim nabo\u017ce\u0144stwie. Autor wyra\u017anie potrafi to zauwa\u017cy\u0107, \u017ce pierwsi chrze\u015bcijanie nie byli lud\u017ami znik\u0105d, ale wyrastali z biblijnego judaizmu, za\u015b \u015bwiadomo\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska nie spad\u0142a na nich w okamgnieniu, ale krystalizowa\u0142a si\u0119 powoli i nie bez opor\u00f3w. \u2018Pierwsi \u017cydowscy konwertyci – pisze Bacchiocchi – traktowali przyj\u0119cie Chrystusa nie jako zburzenie ram ich przekona\u0144 religijnych, ale jako wype\u0142nienie mesja\u0144skich oczekiwa\u0144, kt\u00f3re wzbogaca\u0142y \u017cycie religijne nowymi warto\u015bciami. Proces od\u0142\u0105czenia cienia od rzeczywisto\u015bci, tego, co przemija, od tego, co trwa\u0142e, przebiega\u0142 stopniowo i nie dokonywa\u0142 si\u0119 bez trudno\u015bci ani bez jakichkolwiek opor\u00f3w\u2019 (s. 164). Rzecz jasna, autor nie powie ju\u017c (bo jest przecie\u017c adwentyst\u0105), \u017ce chrze\u015bcijanie jerozolimscy pocz\u0105tkowo zachowywali szabat na tej samej zasadzie, na jakiej przestrzegali jeszcze jaki\u015b czas obrzezania oraz rozr\u00f3\u017cniali pokarmy czyste i nieczyste. Niemniej zdaje si\u0119 on rozumie\u0107, \u017ce wzmianki Nowego Testamentu o sobotniej obecno\u015bci w synagodze nie stanowi\u0105 poparcia dla adwentystycznego dogmatu\u201d (\u201ePoszukiwania w wierze\u201d rozdz. \u2018Sp\u00f3r o niedziel\u0119\u2019, Pozna\u0144 1991, s. 231).<\/p>\n

Na koniec popatrzmy jeszcze na s\u0142owa \u0141k 23:56 (\u201e[kobiety] zgodnie przykazaniem zachowa\u0142y spoczynek szabatu\u201d). Ot\u00f3\u017c z dos\u0142ownego t\u0142umaczenia tego wersetu z greki nie wynika, \u017ce w kolejne soboty te niewiasty odpoczywa\u0142y, jak si\u0119 wydaje adwentystom. Jest w tym wersecie mowa o konkretnym i jednym szabacie: \u201eI (w ten) szabat (spoczywa\u0142y) wed\u0142ug przykazania\u201d (\u201eGrecko-polski Nowy Testament wydanie interlinearne z kodami gramatycznymi\u201d t\u0142um. ks. prof. dr hab. R. Popowski SDB, dr M. Wojciechowski, W-wa 1993).<\/p>\n

9)<\/strong>\u00a0Twierdz\u0105 na podstawie fragmentu: \u201eA m\u00f3dlcie si\u0119, \u017ceby wasza ucieczka nie wypad\u0142a w zimie albo w szabat\u201d (Mt 24:20), \u017ce tymi s\u0142owami Chrystus podkre\u015bli\u0142 nakaz \u015bwi\u0119cenia szabatu nawet po zes\u0142aniu Ducha \u015aw., mianowicie podczas obl\u0119\u017cenia Jerozolimy w roku 70. M\u00f3wi\u0105, \u017ce Aposto\u0142owie mieli prosi\u0107 Boga o to, aby nie pozbawi\u0142 On ich mo\u017cliwo\u015bci \u015bwi\u0119cenia szabatu, gdy b\u0119d\u0105 mieli opuszcza\u0107 Jeruzalem (\u201eAdwentyzm\u201d Z. \u0141yko, W-wa 1970, s. 126).
\nOdpowied\u017a.<\/u><\/strong>\u00a0Adwenty\u015bci tak interpretuj\u0105c ten tekst albo nie znaj\u0105 Biblii, albo licz\u0105 na nasz\u0105 s\u0142ab\u0105 jej znajomo\u015b\u0107. Ich uczony S. Bacchiocchi zupe\u0142nie inaczej rozumie ten tekst i prawie bez naci\u0105gania t\u0142umaczy go jak przedstawiam poni\u017cej (\u201eOd soboty do niedzieli\u201d W-wa 1985, s. 76-80). Oczywi\u015bcie jego adwentyzm nakazuje mu r\u00f3wnie\u017c wierzy\u0107, \u017ce by\u0142y te\u017c inne przes\u0142anki dla wymienienie szabatu w tym wersecie.
\nKsi\u0119ga Nehemiasza 13:19-21 m\u00f3wi o konieczno\u015bci zamykania bram Jerozolimy w momencie nastania soboty: \u201eI wyda\u0142em rozkaz: \u00abSkoro przed szabatem mrok pokryje bramy Jerozolimy, wrota zostan\u0105 zamkni\u0119te\u00bb. I drugi rozkaz: \u00abNie zostan\u0105 one otwarte a\u017c dopiero po szabacie\u00bb\u201d Ne 13:19.
\nZ tego powodu Chrystus kaza\u0142 modli\u0107 si\u0119 Aposto\u0142om o chronienie ich przed ucieczk\u0105 sobotni\u0105. Chcia\u0142 On, aby unikn\u0119li oni szturmu Rzymian i mogli opu\u015bci\u0107 Jerozolim\u0119 w stosownej chwili, gdy bramy b\u0119d\u0105 otwarte.
\nDrugim powodem tej wypowiedzi Jezusa jest to, \u017ce znaj\u0105c fanatyczne podej\u015bcie faryzeuszy do zachowania dozwolonej dla pieszego odleg\u0142o\u015bci szabatowej (ok. 1000-1250 m; patrz Dz 1:12), chcia\u0142 On, aby Aposto\u0142owie nie do\u015bwiadczyli w momencie swej ewakuacji z Jerozolimy sankcji \u017cydowskich.
\nTrzeba nadmieni\u0107 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Ewangelista Marek opisuj\u0105c dla chrze\u015bcijan pochodzenia poga\u0144skiego ten sam fakt, przemilcza szabat, wymieniaj\u0105c tylko zim\u0119: \u201eA m\u00f3dlcie si\u0119, \u017ceby to nie przypad\u0142o w zimie\u201d Mk 13:18. Gdyby \u015bwi\u0119cenie soboty by\u0142o wa\u017cne dla wszystkich ludzi i ten werset m\u00f3wi\u0142 o konieczno\u015bci zachowywania jej to zapewne Marek nie pozwoli\u0142by sobie na opuszczenie \u201eszabatu\u201d w tym fragmencie.<\/p>\n

10)<\/strong>\u00a0Twierdz\u0105, \u017ce \u201eDzie\u0144 Pa\u0144ski\u201d z Ap 1:10 to sobota, a nie niedziela. Argumentuj\u0105 to tym, \u017ce Mk 2:28 podaje, \u017ce \u201eSyn Cz\u0142owieczy jest panem szabatu\u201d. Pr\u00f3cz tego odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do Iz 58:13, gdzie szabat nazwany jest \u201e\u015bwi\u0119tym dniem Jahwe\u201d.
\nOdpowied\u017a.<\/u><\/strong>\u00a0Adwenty\u015bci robi\u0105 co mog\u0105 by zakwestionowa\u0107 to, \u017ce niedziela jest Dniem Pa\u0144skim. Posuwaj\u0105 si\u0119 nawet do r\u00f3\u017cnych, czy sprzecznych interpretacji tekstu Ap 1:10. Przyk\u0142adowo ich kaznodzieja S. Bacchiocchi twierdzi, \u017ce \u201eDzie\u0144 Pa\u0144ski\u201d z Ap 1:10 to dzie\u0144 eschatologiczny, a nie sobota czy niedziela (\u201eOd soboty do niedzieli\u201d W-wa 1985, s. 123-136). Nie \u0142\u0105czy wi\u0119c on absolutnie Ap 1:10 z Mk 2:28 czy Iz 58:13, jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 adwentyst\u00f3w. Ma\u0142o tego, on nawet nie podejmuje si\u0119 rozwa\u017ca\u0107 czy sobota jest Dniem Pa\u0144skim z Ap 1:10. Zapewne dla niego stanowisko adwentyst\u00f3w jest tak absurdalne i naci\u0105gane, \u017ce nie uwa\u017ca za stosowne go przedstawia\u0107. Rozwa\u017ca natomiast czy Ap 1:10 m\u00f3wi o jakiej\u015b niedzieli, czy niedzieli wielkanocnej, czy o dniu powrotu Chrystusa. Bacchiocchi, co zapewne nie spodoba si\u0119 adwentystom, przeczy identyfikacji \u201eDnia Pa\u0144skiego\u201d z sobot\u0105, kt\u00f3r\u0105 prezentuje K. Strand (j\/w. s. 134-5 przypis).
\nZ tego mo\u017cna wywnioskowa\u0107, \u017ce adwenty\u015bci r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w swym argumentowaniu. Nie mog\u0105c za\u015b uzgodni\u0107 jednolitej wyk\u0142adni stosuj\u0105 racje wed\u0142ug w\u0142asnego upodobania, byleby zakwestionowa\u0107 niedziel\u0119 (podobnie dla \u015awiadk\u00f3w Jehowy \u201eDzie\u0144 Pa\u0144ski\u201d z Ap 1:10 to czasy od roku 1914).
\nTekst Iz 58:13 nie przeczy temu, \u017ce \u201eDniem Pa\u0144skim\u201d z Ap 1:10 jest niedziela. Raczej wskazuje tylko, \u017ce w Starym Testamencie dniem Boga Jahwe by\u0142a sobota. P\u00f3\u017aniej analogicznie w Nowym Testamencie dniem Pana Jezusa sta\u0142a si\u0119 niedziela, w kt\u00f3r\u0105 zwyci\u0119\u017cy\u0142 On \u015bmier\u0107. Iz 58:13 m\u00f3wi\u0105c o konkretnym dniu (sobocie) mo\u017ce wi\u0119c potwierdza\u0107, \u017ce tak samo o konkretnym dniu – niedzieli – mo\u017ce m\u00f3wi\u0107 Ap 1:10.
\nInterpretacja \u201eDnia Pa\u0144skiego\u201d (Ap 1:10) jako soboty nie by\u0142a znana ani Aposto\u0142om, ani ich uczniom. Zapewne wymy\u015blili j\u0105 dzisiejsi adwenty\u015bci lub inni sabatarianie. Oni nie przedstawiaj\u0105 nawet \u017cadnego z pisarzy wczesnochrze\u015bcija\u0144skich, kt\u00f3ry potwierdza ich koncepcj\u0119 i nazywa sobot\u0119 \u201eDniem Pa\u0144skim\u201d. Jest za to wielu takich, kt\u00f3rzy tak nazywaj\u0105 niedziel\u0119 (patrz poni\u017cej).<\/p>\n

Okre\u015blenie \u201edzie\u0144 Pa\u0144ski\u201d oznacza w Biblii dzie\u0144 zwyci\u0119ski Boga. Takim dniem dla Jezusa, naszego Boga (J 20:28), by\u0142 dzie\u0144 zwyci\u0119stwa nad \u015bmierci\u0105. Ka\u017cda niedziela jest wi\u0119c upami\u0119tnieniem tamtego wydarzenia. R\u00f3wnie\u017c ukazywania si\u0119 Chrystusa w niedziel\u0119 by\u0142y zapowiedzi\u0105 Jego powrotu i ukazania si\u0119 w eschatologicznym Dniu Pa\u0144skim.
\nCzy dzie\u0144 zmartwychwstania by\u0142 tak wa\u017cny dla pierwszych chrze\u015bcijan, \u017ceby go nazywa\u0107 \u201eDniem Pa\u0144skim\u201d?
\nOczywi\u015bcie! Ps 118:22-24 proroczo wskazywa\u0142 na dzie\u0144 Chrystusa Pana: \u201eKamie\u0144 odrzucony przez buduj\u0105cych sta\u0142 si\u0119 kamieniem w\u0119gielnym (…) Oto\u00a0dzie\u0144<\/u>, kt\u00f3ry Jahwe uczyni\u0142:\u00a0radujmy<\/u>\u00a0si\u0119<\/u>\u00a0ze\u0144 i weselmy!\u201d.
\nW Dz 4:10-11 \u015bw. Piotr odni\u00f3s\u0142 fragment tego Psalmu do Chrystusa-Kamienia, m\u00f3wi\u0105c te\u017c o Jego zmartwychwstaniu: \u201ew imi\u0119 Jezusa Chrystusa (…) kt\u00f3rego B\u00f3g wskrzesi\u0142 z martwych (…) On jest\u00a0kamieniem, odrzuconym przez was buduj\u0105cych, tym, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 g\u0142owic\u0105 w\u0119g\u0142a<\/em>\u201d. Zreszt\u0105 s\u0142owa tego Psalmu ju\u017c wcze\u015bniej Chrystus odnosi\u0142 do siebie (Mt 21:42-44, Mk 12:10-11, \u0141k 20:17-18).
\nTen \u2018dzie\u0144\u2019 wi\u0119c, w kt\u00f3rym si\u0119 dokona\u0142o wspomniane zmartwychwstanie Chrystusa, to niedziela – Dzie\u0144 Pana. Tego dnia towarzyszy\u0142a niewiastom i Aposto\u0142om – jak zapowiada\u0142 Psalm – \u201ewielka rado\u015b\u0107\u201d (Mt 28:8, \u0141k 24:41, J 20:20).<\/p>\n

Nie dziwmy si\u0119 temu, \u017ce dla pierwszych chrze\u015bcijan wa\u017cniejszy sta\u0142 si\u0119 fakt zmartwychwstania Jezusa, a przez to przyj\u0119cie niedzieli jako Dnia Pa\u0144skiego, ni\u017c odpoczynek sobotni. Przecie\u017c sam Chrystus po mowie o naruszaniu szabatu (J 5:15-19) wskaza\u0142 na \u201ewskrzeszanie umar\u0142ych i o\u017cywianie\u201d (J 5:21), jako najwa\u017cniejsze dzie\u0142a Jego i Ojca, a nie na odpoczynek.<\/p>\n

Nie maj\u0105 te\u017c racji ci sabatarianie, kt\u00f3rzy za S. Bacchiocchim ucz\u0105, \u017ce okre\u015blenie \u201edzie\u0144 Pa\u0144ski\u201d (Ap 1:10) musi mie\u0107 znaczenie eschatologiczne, a nie s\u0142u\u017cy dla oznaczenia konkretnego dnia tzn. niedzieli. W Iz 58:13 szabat jest nazwany \u2018dniem Jahwe\u2019: \u201eje\u015bli nazwiesz szabat rozkosz\u0105, a \u015bwi\u0119ty dzie\u0144 Jahwe czcigodnym\u201d. Analogicznie dzie\u0144 Pa\u0144ski jest dla ludu Chrystusowego dniem \u015bwi\u0119tym i jest to niedziela (Ap 1:10).
\nW Biblii greckiej dzie\u0144 Pa\u0144ski jako dzie\u0144 powrotu Chrystusa okre\u015blony jest innymi s\u0142owami ni\u017c niedziela z Ap 1:10, czego j\u0119zyk polski jednak nie ukazuje. W pierwszym przypadku stosowane s\u0105 s\u0142owa\u00a0hemera tou kyriou<\/em>\u00a0lub\u00a0hemera kyriou<\/em>\u00a0(1Tes 5:2, 1Kor 1:8, 5:5 por. w LXX Iz 2:12, 13:6, Ez 13:5, 30:3, Jl 2:1, 11, 3:4, Am 5:18, 20, Sof 1:14, Ml 3:23), a w drugim\u00a0kyriake hemera<\/em>\u00a0(Ap 1:10), kt\u00f3re\u00a0to<\/u>\u00a0okre\u015blenie<\/u>\u00a0pada<\/u>\u00a0tylko<\/u>\u00a0jeden<\/u>\u00a0raz<\/u>\u00a0w Biblii. W pierwszym przypadku odno\u015bnie greckiego s\u0142owa \u201ePa\u0144ski\u201d u\u017cyto dope\u0142niacza (dos\u0142ownie: dzie\u0144 Pana), a w drugim przymiotnika (dos\u0142ownie: Pa\u0144ski dzie\u0144). Jan nie musia\u0142 znale\u017a\u0107 si\u0119 w dniu eschatologicznym aby dawa\u0107 wskaz\u00f3wki dla konkretnych ko\u015bcio\u0142\u00f3w jego czas\u00f3w, kt\u00f3re na dodatek zna\u0142 osobi\u015bcie (patrz Ap 1:11 i 2:1-3:22). M\u00f3g\u0142 to by\u0107 konkretny dzie\u0144 – niedziela.
\nNiedziel\u0119 nazwali \u201edniem Pa\u0144skim\u201d w pierwszych wiekach chrze\u015bcija\u0144stwa te\u017c: \u201eDidache\u201d 14:1 (90-100 r.); Ignacy Antioche\u0144ski (\u2020107) \u201eDo Ko\u015bcio\u0142a w Magnezji\u201d 9:1; Ireneusz (ur. 130-40) Fragm. 7; Klemens Aleks. (ur. 150) \u201eKobierce\u201d VII:76,4; Tertulian (ur. 155)\u00a0De corona<\/em>\u00a03, \u201eO modlitwie\u201d 23, \u201eO chrzcie\u201d 19; Orygenes (ur. 185) \u201eHomilie o Ksi\u0119dze Wyj\u015bcia\u201d 7:5, \u201ePrzeciw Celsusowi\u201d 8:22; Meliton z Sardes (II w.) \u201eDzie\u0144 Pa\u0144ski\u201d; Dionizy (II w.) \u201eList Dionizego do Rzymian\u201d i \u201eDidaskalia\u201d (tu\u017c po 200) 2:25,2, 2:47,1. Nawet apokryficzne \u201eEwangelia Piotra\u201d (IX:35, XII:50) z ok. 130-150r. i \u201eDzieje Piotra\u201d (fragment koptyjski) z ok. 190 r. oraz heretyk z II w. Teodos (u Klemensa Aleks. [ur.150] \u201eWypisy z Theodota\u201d 63:1) u\u017cywaj\u0105 na oznaczenie niedzieli okre\u015blenia \u201eDzie\u0144 Pa\u0144ski\u201d. Wida\u0107 wi\u0119c, \u017ce te\u017c \u015brodowisko nie ca\u0142kiem ortodoksyjne wobec nauki Ko\u015bcio\u0142a, zachowa\u0142o ten \u015bwi\u0119ty dzie\u0144. Do dzi\u015b w j\u0119zyku greckim niedziela jest zwana \u201e[dniem] Pa\u0144skim\u201d.
\nKs. H. Pietras SJ na powy\u017cszy temat uczy: \u201eBy\u0107 mo\u017ce pierwotnie m\u00f3wiono tylko \u2018Wieczerza Pa\u0144ska\u2019, jak to po\u015bwiadcza Pawe\u0142 w Pierwszym Li\u015bcie do Koryntian (11,20), a jako \u017ce spo\u017cywano j\u0105 w niedziel\u0119, przymiotnik \u2018Pa\u0144ska\u2019 zacz\u0105\u0142 oznacza\u0107 tak\u017ce sam dzie\u0144, by\u0107 mo\u017ce do\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 do tego poczucie w\u0142asnej odr\u0119bno\u015bci i ch\u0119\u0107 przeciwstawienia si\u0119 dniom \u015bwi\u0105t poga\u0144skich, lub te\u017c jeszcze dosz\u0142o eschatologiczne wyczekiwanie ostatniego \u2018dnia Pa\u0144skiego\u2019, czyli powt\u00f3rnego przyj\u015bcia Chrystusa, czego niedziela by\u0142a znakiem\u201d (\u201eDzie\u0144 \u015awi\u0119ty\u201d Krak\u00f3w 1992, s. 13).<\/p>\n

Ale te\u017c inaczej, tak\u017ce biblijnie, mo\u017cna wykaza\u0107, \u017ce niedziela w Pi\u015bmie \u015aw. nazwana jest \u201eDniem Pa\u0144skim\u201d.
\nOt\u00f3\u017c Zes\u0142anie Ducha \u015aw. nast\u0105pi\u0142o w niedziel\u0119 (Dz 2:1, Kp\u0142 23:15-16) przez co B\u00f3g wskaza\u0142, \u017ce dzie\u0144 ten jest te\u017c dniem Ducha \u015aw. Piotr t\u0119 niedziel\u0119 nazywa dniem Pa\u0144skim (Dz 2:16, 20). Cho\u0107 mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119, \u017ce dzie\u0144 Pa\u0144ski z Dz 2:20 to tylko odleg\u0142y dzie\u0144 ko\u0144ca \u015bwiata, to jednak tak nie jest (fragment ten mo\u017ce mie\u0107 te\u017c dwa znaczenia). Dz 2:16 m\u00f3wi\u0105: \u201eale<\/u>\u00a0spe\u0142nia<\/u>\u00a0si\u0119 przepowiednia proroka Joela\u201d, wi\u0119c ca\u0142y jej fragment tzn. Dz 2:17-21 ulegaj\u0105 wype\u0142nieniu. Poprzedza\u0107 ten dzie\u0144 Pa\u0144ski mia\u0142y np. \u201edziwy [\u2018cuda\u2019 NP] na g\u00f3rze (…) i znaki na dole (…) Krew i ogie\u0144 (…) s\u0142o\u0144ce zamieni si\u0119 w ciemno\u015bci\u201d Dz 2:19n. Natomiast o tych znakach Dz 2:22 m\u00f3wi\u0105, \u017ce si\u0119 wype\u0142ni\u0142y: \u201eJezusa (…) pos\u0142annictwo B\u00f3g potwierdzi\u0142 niezwyk\u0142ymi czynami, cudami i znakami [\u201ecuda, dziwy i znaki\u201d ks.D\u0105br.] por. \u0141k 23:44n., 12:49, Dz 2:3, J 19:34.
\nPrzypis do Dz 2:20 w BP m\u00f3wi: \u201epos\u0142uguj\u0105c si\u0119 proroctwem Joela (3,1-5) odni\u00f3s\u0142 jego tre\u015b\u0107 do czas\u00f3w mesja\u0144skich, zw\u0142aszcza wyra\u017cenie:\u00a0dzie\u0144 Pa\u0144ski wielki i wspania\u0142y<\/em>\u00a0(w. 20) w rozumieniu Piotra oznacza w\u0142a\u015bnie dzie\u0144 zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego\u201d.
\nWida\u0107 wi\u0119c, \u017ce niedziela Zes\u0142ania Duch \u015aw. zosta\u0142a nazwana \u201edniem Pa\u0144skim\u201d, podobnie jak niedziela zmartwychwstania (Ap 1:10).<\/p>\n

11)<\/strong>\u00a0Twierdz\u0105, \u017ce tylko oni s\u0105 prawdziwym Ko\u015bcio\u0142em Chrystusowym, bo posiadaj\u0105 opiecz\u0119towanie Bo\u017ce, kt\u00f3rym wed\u0142ug nich jest szabat (Ap 7:3) (\u201eApokalipsa\u201d A. Godek, W-wa 1988, s. 118-119).
\nOdpowied\u017a.<\/u><\/strong>\u00a0Po pierwsze, nie tylko oni \u015bwi\u0119c\u0105 szabat, jak my\u015bli wielu m\u0142odych adwentyst\u00f3w. Wyznaniami, kt\u00f3re kultywuj\u0105 ten dzie\u0144 s\u0105 mi\u0119dzy innymi: \u017bydzi, Karaimi, \u017bydzi Mesjanistyczni, Ko\u015bci\u00f3\u0142 Bo\u017cy Dnia Si\u00f3dmego, Bapty\u015bci Dnia Si\u00f3dmego, \u015awi\u0119ty Ko\u015bci\u00f3\u0142 Bo\u017cy, a w Polsce np. \u201eJednota Braci Polskich\u201d, \u201eZbory Bo\u017ce Chrze\u015bcijan Dnia Si\u00f3dmego\u201d, \u201eChrze\u015bcijanie Dnia Sobotniego\u201d, \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego. Poruszenie Reformacyjne\u201d, \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 Reformowany Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego\u201d (cz\u0119\u015b\u0107 z nich to od\u0142amy od \u201eKo\u015bcio\u0142a Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego\u201d).
\nE. White odnosi\u0142a tekst Ap 7:3 (opiecz\u0119towanie sobot\u0105) i liczb\u0119 144 tysi\u0119cy tylko do adwentyst\u00f3w (\u201eWszyscy z 144.000 byli zapiecz\u0119towani\u201d – \u201eDo\u015bwiadczenia i widzenia oraz dary Ducha\u201d ed. 1935 s. 11, por. \u201eApokalipsa\u201d A. Godek, W-wa 1988, s. 118-119), a wi\u0119c dziwne to opiecz\u0119towanie szabatem, kt\u00f3re pomija innych \u201esobotnik\u00f3w\u201d. Nawet, gdyby one ich obj\u0119\u0142o, to przecie\u017c sabatarianie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 naukami i to do\u015b\u0107 podstawowymi np. niekt\u00f3rzy odrzucaj\u0105 Tr\u00f3jc\u0119 \u015aw. i uwa\u017caj\u0105 Jezusa za stworzenie, a nie Boga.
\nPo drugie, piecz\u0119ci\u0105 Bo\u017c\u0105 nie jest szabat (nigdzie nie jest on w Biblii tak nazwany), lecz Duch \u015aw., kt\u00f3rym jeste\u015bmy opiecz\u0119towani (Ef 4:30, 1:13). Szabat natomiast by\u0142 zawsze znakiem mi\u0119dzy Bogiem, a Izraelem (Ez 20:12), a nie piecz\u0119ci\u0105.<\/p>\n

Adwentystom, kt\u00f3rzy za E. White twierdz\u0105, \u017ce zbawienie zale\u017cne jest od obchodzenia szabatu (patrz te\u017c powy\u017cej \u2018Wst\u0119p\u2019) warto przytoczy\u0107 s\u0142owa ich kaznodziei S. Bacchiocchiego, kt\u00f3ry po przeanalizowaniu nauki \u015bw. Paw\u0142a potrafi\u0142 napisa\u0107:
\n\u201eMogliby\u015bmy zatem powiedzie\u0107, \u017ce Pawe\u0142 odrzuca\u0142 sabat (sobot\u0119) jako \u015brodek zbawienia, ale akceptowa\u0142 go (j\u0105) jako cie\u0144 wskazuj\u0105cy na cia\u0142o, kt\u00f3re do Chrystusa nale\u017cy\u201d (\u201eOd soboty do niedzieli\u201d S. Bacchiocchi, W-wa 1985, s. 385).<\/p>\n

12)<\/strong>\u00a0Twierdz\u0105, \u017ce szabat obowi\u0105zuje bo przykazanie dotycz\u0105ce tego dnia znalaz\u0142o si\u0119 w Arce Przymierza (Hbr 9:4), a inne prawa, kt\u00f3re nie obowi\u0105zuj\u0105 dzi\u015b, by\u0142y z\u0142o\u017cone obok niej (Pwt 31:26).
\nOdpowied\u017a.<\/u><\/strong>\u00a0Nie mo\u017cemy przyjmowa\u0107 takiego kryterium, jakie narzucaj\u0105 adwenty\u015bci, bowiem przykazania kt\u00f3re Chrystus uwa\u017ca\u0142 za najwa\u017cniejsze, a kt\u00f3re cytuje z Prawa (Mk 12:28-31), nie by\u0142y spisane na tablicach Dekalogu i nie znalaz\u0142y si\u0119 wewn\u0105trz Arki (Pwt 6:4-5, Kp\u0142 19:18).
\nNie wiadomo dlaczego te\u017c adwenty\u015bci w tym wypadku powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na Prawo Izraela, skoro uwa\u017caj\u0105, \u017ce szabat obowi\u0105zywa\u0142 ju\u017c wcze\u015bniej, od Adama. Czy\u017cby dwa razy B\u00f3g wprowadza\u0142 szabat adwentystom?<\/p>\n

13)<\/strong>\u00a0Twierdz\u0105, \u017ce Chrystus uczci\u0142 szabat przez to, \u017ce odpocz\u0105\u0142 w sobot\u0119 w grobie (\u201eOd soboty do niedzieli\u201d S. Bacchiocchi, W-wa 1985, s. 68).
\nOdpowied\u017a.<\/u><\/strong>\u00a0Adwenty\u015bci odrzucaj\u0105 jak\u0105kolwiek egzystencj\u0119 Chrystusa i ludzi po \u015bmierci (nie wierz\u0105 w nie\u015bmiertelno\u015b\u0107 duszy). Nie mog\u0105 wi\u0119c m\u00f3wi\u0107, \u017ce Jezus w taki spos\u00f3b, jak sugeruj\u0105, uczci\u0142 szabat. Dla nich przecie\u017c On w sobot\u0119 nie egzystowa\u0142, by\u0142 tylko umar\u0142ym cia\u0142em. Czci si\u0119 za\u015b kogo\u015b b\u0119d\u0105c \u015bwiadomym.
\nTym samym adwenty\u015bci zaprzeczaj\u0105 Tr\u00f3jcy \u015aw. (cho\u0107 pono\u0107 J\u0105 uznaj\u0105), bo przecie\u017c je\u017celi Chrystus przez trzy dni wcale nie egzystowa\u0142, to gdzie w tym czasie Jego Boska obecno\u015b\u0107 w Tr\u00f3jcy \u015aw.? Tak\u017ce zaprzeczaj\u0105 przez to Jego nieprzerwanej wieczno\u015bci i wszechobecno\u015bci (Hbr 13:8, Mt 18:20).
\nPr\u00f3cz tego adwenty\u015bci sprowadzaj\u0105 Chrystusa do rangi anio\u0142a (patrz \u201eAdwentyzm\u201d Z. \u0141yko, W-wa 1970, s. 112), przez co zapewne cz\u0119\u015bciowo zaprzeczaj\u0105 Jego B\u00f3stwu, kt\u00f3re przecie\u017c pono\u0107 uznaj\u0105. Anio\u0142owie za\u015b raczej nie \u015bwi\u0119c\u0105 szabatu, a tym bardziej po \u015bmierci, bo nie umieraj\u0105.
\nPo drugie, pobratymcy adwentyst\u00f3w z Jednoty Braci Polskich (te\u017c \u015bwi\u0119c\u0105cy szabat) zupe\u0142nie inaczej interpretuj\u0105 spraw\u0119 soboty i Chrystusa. Twierdz\u0105 oni, \u017ce Chrystus u\u015bwi\u0119ci\u0142 sobot\u0119 przez to, \u017ce w ni\u0105 zmartwychwsta\u0142 (!), a nie przez le\u017cenie w grobie (patrz ich opracowania: \u201eKiedy zmar\u0142 Jezus?\u201d, \u201eTrzy dni i trzy noce\u201d; otrzyma\u0142em takie opracowania-maszynopisy w 1988 r. ze zboru we Wroc\u0142awiu). Za\u015b Chrze\u015bcijanie Dnia Sobotniego pozostawiaj\u0105 spraw\u0119 otwart\u0105, nie okre\u015blaj\u0105c konkretnie dnia zmartwychwstania (sobota lub niedziela lub prze\u0142om tych dni). Wida\u0107 z powy\u017cszego jak sabatarianie r\u00f3\u017cnie \u017congluj\u0105 tekstami Biblii dla utrzymania swego znaczenia soboty.
\nPr\u00f3cz tego, Jezus nie tylko w szabat spoczywa\u0142 w grobie, ale i przez cz\u0119\u015b\u0107 pi\u0105tku i cz\u0119\u015b\u0107 niedzieli. Ale to ju\u017c dla adwentyst\u00f3w nie ma znaczenia.
\nPismo \u015aw. wskazuje nam u\u015bwi\u0119cenie niedzieli przez zmartwychwstanie w ni\u0105 Chrystusa, a nie u\u015bwi\u0119cenie soboty przez odpoczynek w grobie. Jezus nie odpocz\u0105\u0142 w szabat po \u015bmierci, jak ucz\u0105 adwenty\u015bci, lecz \u201ezabity wprawdzie na ciele, ale powo\u0142any do \u017cycia Duchem. W nim poszed\u0142 og\u0142osi\u0107 [zbawienie] nawet duchom zamkni\u0119tym w wi\u0119zieniu\u201d 1P 3:18-19.
\nChrystus te\u017c przez swe zmartwychwstanie w\u0142a\u015bnie w niedziel\u0119 \u2018wszed\u0142\u2019 do szabatu (odpocznienia) Ojca (Hbr 4:1 i 3).<\/p>\n

Ciekawe, \u017ce wed\u0142ug adwentyst\u00f3w, nam niby ma przeszkadza\u0107 to, \u017ce u pogan niedziela by\u0142a \u201edniem S\u0142o\u0144ca\u201d, a sabatarianom nie przeszkadza to, \u017ce sobota u tych samych pogan by\u0142a \u201edniem Saturna\u201d. O fakcie, \u017ce szabat by\u0142 dniem Saturna w poga\u0144stwie wspomina sam S. Bacchiocchi, uczony adwentyst\u00f3w (\u201eOd soboty do niedzieli\u201d W-wa 1985, s. 266).
\nPisa\u0142 za\u015b o tym przed wiekami Justyn M\u0119czennik (ur. 100): \u201eZgromadzenie za\u015b nasze dlatego odbywa si\u0119 w Dniu S\u0142o\u0144ca, poniewa\u017c to pierwszy dzie\u0144, w kt\u00f3rym B\u00f3g przetworzy\u0142 ciemno\u015bci oraz materi\u0119 i uczyni\u0142 \u015bwiat, poniewa\u017c Jezus Chrystus, nasz Zbawiciel, tego samego dnia zmartwychwsta\u0142. W przeddzie\u0144 bowiem Dnia Saturna zosta\u0142 ukrzy\u017cowany, a nazajutrz po tym dniu, to znaczy w Dzie\u0144 S\u0142o\u0144ca, objawi\u0142 si\u0119 aposto\u0142om i t\u0119 im poda\u0142 nauk\u0119, kt\u00f3r\u0105\u015bmy niniejszym Waszej przed\u0142o\u017cyli uwadze\u201d (\u201eApologia\u201d I:67,7).<\/p>\n

14)<\/strong>\u00a0Wspomnijmy jeszcze tekst Kol 2:16-17. Ot\u00f3\u017c adwenty\u015bci, r\u00f3wnie\u017c jak w przypadku Ap 1:10, pr\u00f3buj\u0105 go na r\u00f3\u017cne sposoby interpretowa\u0107, aby tylko nie dotyka\u0142 on ich \u015bwi\u0119cenia szabatu. J. Salij OP polemizuj\u0105c z niekt\u00f3rymi tezami S. Bacchiocchiego zawartymi w jego dziele \u201eOd soboty do niedzieli\u201d napisa\u0142:
\n\u201eAle przypatrzmy si\u0119 wypowiedzi Aposto\u0142a Paw\u0142a z Kol 2,16n, kt\u00f3ra zawsze sprawia\u0142a adwentystom wiele k\u0142opotu: \u2018Niechaj wi\u0119c nikt o was nie wydaje s\u0105du co do jedzenia i picia, b\u0105d\u017a w sprawie \u015bwi\u0119ta czy nowiu, czy szabatu. S\u0105 to tylko cienie rzeczy przysz\u0142ych, a rzeczywisto\u015b\u0107 nale\u017cy do Chrystusa\u2019. Bacchiocchi s\u0142usznie odrzuca pokr\u0119tn\u0105 interpretacj\u0119\u00a0Komentarza Biblijnego Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego<\/em>, wedle kt\u00f3rej chodzi tu o jaki\u015b inny szabat, a nie o si\u00f3dmy dzie\u0144 tygodnia (s. 373n). Ale z kolei sam – nie chc\u0105c uzna\u0107 tej wypowiedzi s\u0142owa Bo\u017cego w ca\u0142ej jej jasno\u015bci – wik\u0142a si\u0119 w niezwykle skomplikowane wyja\u015bnienia, \u017ce Pawe\u0142 ma tu na my\u015bli nie \u015bwi\u0119cenie szabatu, tylko jakie\u015b zwi\u0105zane z nim nadu\u017cycia (s. 374-385)\u201d (\u201ePoszukiwania w wierze\u201d rozdz. \u2018Sp\u00f3r o niedziel\u0119\u2019, Pozna\u0144 1991, s. 230).
\nWarto zapozna\u0107 si\u0119 z obszern\u0105 argumentacj\u0105 S. Bacchiocchiego na poparcie tego, \u017ce w Kol 2:16 mowa jest o dniu szabatu (a nie jakich\u015b szabatach) i poleci\u0107 te jego wnioski adwentystom i innym sabatarianom. Mo\u017ce wtedy nie b\u0119d\u0105 stara\u0107 si\u0119 polemizowa\u0107 z nami, lecz z tym kt\u00f3ry reprezentuje ten sam ruch co oni. Niech wiedz\u0105 te\u017c, \u017ce katolicy ze swoj\u0105 argumentacj\u0105 nie s\u0105 osamotnieni.<\/p>\n

Ale i Bacchiocchi potrafi\u0142 by\u0107 rzetelnym i przyzna\u0142, \u017ce wcze\u015bni pisarze chrze\u015bcija\u0144scy tacy jak Ireneusz (ur. 130-140) i Tertulian (ur. 155) rozumieli tekst Kol 2:16 tak jak my dzi\u015b. Pisa\u0142 on w podrozdziale \u2018Tradycyjna interpretacja tekst\u00f3w Listu do Kolosan 2,14-17\u2019:
\n\u201eKr\u00f3tki przegl\u0105d historyczny r\u00f3\u017cnych interpretacji fragmentu Listu do Kolosan 2,14-17 przyczyni\u0107 si\u0119 mo\u017ce do u\u015bwiadomienia sobie faktu, \u017ce konsekwentnie powo\u0142ywano si\u0119 na\u0144 jako dow\u00f3d, i\u017c sabat jest instytucj\u0105 \u017cydowsk\u0105, uniewa\u017cnion\u0105 na krzy\u017cu przez Chrystusa. We fragmencie przypisywanym Ireneuszowi cytuje si\u0119 tekst Kol. 2,16 w celu zniech\u0119cenia chrze\u015bcijan do obchodzenia \u2018uroczystych \u015bwi\u0105t\u2019, kt\u00f3re \u2018s\u0105 nieprzyjemne dla Pana\u2019 [Fragment<\/em>\u00a038]. Tertulian pos\u0142uguje si\u0119 tym fragmentem, argumentuj\u0105c przeciw Marcjonowi, \u017ce Zakon nie wywodzi si\u0119 od innego Boga, ale jest cieniem nale\u017c\u0105cym do cia\u0142a Chrystusowego. Zapytuje on swego adwersarza: \u2018Powiedz mi teraz, Marcjonie, jaka jest twoja opinia o j\u0119zyku aposto\u0142a, gdy m\u00f3wi on: \u00abNiechaj was tedy nikt nie s\u0105dzi z powodu pokarm\u00f3w i napoju albo z powodu \u015bwi\u0119ta lub nowiu ksi\u0119\u017cyca b\u0105d\u017a sabatu\u00bb (Kol. 2,16). Nie rozprawiamy teraz o zakonie inaczej, jak tylko pod tym wzgl\u0119dem, \u017ce\u00a0aposto\u0142 naucza nas jasno, jak zosta\u0142 on uniewa\u017cniony<\/em>\u00a0wskutek przej\u015bcia od cienia do istoty – to oznacza od symbolik figuralnych do rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3r\u0105 jest Chrystus\u2019 [Przeciw Marcjonowi<\/em>\u00a05,19]\u201d (\u201eOd soboty do niedzieli\u201d W-wa 1985, s. 351-2).
\nPodobnie uczy\u0142 o Kol 2:16 Orygenes (ur. 185) w \u201ePrzeciw Celsusowi\u201d II:2.<\/p>\n

Analogicznie jak w przypadku Kol 2:16 adwenty\u015bci nie lubi\u0105, gdy kto\u015b cytuje im przeciw szabatowi tekst Ga 4:10.
\nTwierdz\u0105 oni, \u017ce nie chodzi w nim o sobot\u0119. Jednak ich kaznodzieja S. Bacchiocchi zn\u00f3w wbrew adwentystom uznaje, \u017ce mowa jest tu o szabacie, ale o pewnych z\u0142ych praktykach z nim zwi\u0105zanych (\u201eOd soboty do niedzieli\u201d W-wa 1985, s. 382-3). Nie przytacza on jednak na potwierdzenie swej koncepcji pism wczesnochrze\u015bcija\u0144skich.
\nTymczasem np. Tertulian ukazuje takie rozumienie Ga 4:10, jakie my mamy dzi\u015b:
\n\u201eJe\u015bliby kto chcia\u0142 rozumie\u0107 elementy jako pierwociny znajomo\u015bci Prawa, to obja\u015bnia: \u2018Zachowujecie dni, nowie miesi\u0119cy i inne \u015bwi\u0105teczne czasy i lata\u2019 [Ga 4:10]. Chodzi o szabaty, jak s\u0105dz\u0119, i czyste posi\u0142ki, posty i wielkie uroczysto\u015bci. Nale\u017ca\u0142o bowiem ich zaprzesta\u0107 na mocy postanowie\u0144 Stw\u00f3rcy, podobnie jak i obrzezania, bo i przez Izajasza powiedzia\u0142: \u2018Przesta\u0144cie sk\u0142adania czczych ofiar! Obrzyd\u0142e Mi s\u0105 wasze \u015bwi\u0119ta nowiu, szabaty i ceremonie. Nie mog\u0119 \u015bcierpie\u0107 waszych \u015bwi\u0105t i uroczysto\u015bci\u2019 [Iz 1:13-14], oraz przez Amosa: \u2018Nienawidz\u0119 waszych \u015bwi\u0105t i brzydz\u0119 si\u0119 nimi. I nie b\u0119d\u0119 mia\u0142 upodobania w waszych uroczysto\u015bciach\u2019 [Am 5:21]. Podobnie przez Ozeasza: \u2018Po\u0142o\u017c\u0119 kres wszystkim jej zabawom, \u015bwi\u0119tom, dniom nowiu, szabatom i wszystkim uroczystym zebraniom\u2019 [Oz 2:13]\u201d (\u201ePrzeciw Marcjonowi\u201d V:4,5-6).
\nPodobn\u0105 my\u015bl przedstawia pismo \u201eDo Diogneta\u201d (II w.) 4:1-6.<\/p>\n

Mo\u017cna te\u017c na koniec zapyta\u0107: \u201eKogo jako pierwszego zacytuj\u0105 sabatarianie jako potwierdzaj\u0105cego ich rozumienie tekst\u00f3w Kol 2:16 i Ga 4:10, skoro w pierwszych wiekach chrze\u015bcija\u0144stwa nikt nie interpretowa\u0142 s\u0142\u00f3w Aposto\u0142a tak jak oni?\u201d.<\/p>\n

15)<\/strong>\u00a0Teksty wczesnochrze\u015bcija\u0144skie o niedzieli zainteresowany znajdzie w mojej ksi\u0105\u017cce pt. \u201eW obronie wiary\u201d w rozdz. \u2018Niedziela\u2019 w pkt. 34.1.4, 34.1.10-13, 34.2., 34.3., 34.4., 34.5., 34.7., 34.8. (opublikowana na www.trinitarians.info).<\/p>\n

Oto za\u015b teksty wczesnochrze\u015bcija\u0144skie o sobocie (patrz te\u017c powy\u017cej pkt 1 i 7):
\n\u201eDidache\u201d, najstarsze dzie\u0142o pozabiblijne (90-100 r.), nie m\u00f3wi o szabacie, a tylko o obchodzonej niedzieli: \u201eW dniu Pana, w niedziel\u0119, gromad\u017acie si\u0119 razem, by \u0142ama\u0107 chleb i sk\u0142ada\u0107 dzi\u0119kczynienie, a wyznawajcie ponadto wasze grzechy, aby ofiara wasza by\u0142a czysta\u201d (14:1).
\nJednak J. Salij OP o nim pisze: \u201eAle zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119 na niezwykle dla naszego tematu istotn\u0105 wypowied\u017a tego\u017c dokumentu, \u015bwiadcz\u0105c\u0105 o tym, jak \u017cywo \u00f3wczesny Ko\u015bci\u00f3\u0142 odczuwa\u0142 potrzeb\u0119 obrz\u0119dowego odr\u00f3\u017cnienia si\u0119 od Synagogi: \u2018Posty wasze niech nie przypadaj\u0105 z ob\u0142udnikami. Oni poszcz\u0105 w poniedzia\u0142ki i czwartki, wy natomiast po\u015b\u0107cie w \u015brody i pi\u0105tki\u2019 ([Didache] 8:1). W \u015bwietle tej wypowiedzi wydaje si\u0119 rzecz\u0105 bardzo ma\u0142o prawdopodobn\u0105, a\u017ceby Ko\u015bci\u00f3\u0142 czas\u00f3w p\u00f3\u017anoapostolskich zachowywa\u0142 jeszcze zgromadzenia sobotnie\u201d (\u201ePoszukiwania w wierze\u201d rozdz. \u2018Sp\u00f3r o niedziel\u0119\u2019, Pozna\u0144 1991, s. 232).
\nSamo to, \u017ce \u201eDidache\u201d b\u0119d\u0105c jednym z najwcze\u015bniejszych pozabiblijnych zbior\u00f3w zasad wiary chrze\u015bcija\u0144skiej nie wspomina o szabacie, \u015bwiadczy, \u017ce nie by\u0142 on wa\u017cnym dniem dla chrze\u015bcijan tamtego czasu. Patrz te\u017c poni\u017cej pkt 16.<\/p>\n

Ignacy Antioche\u0144ski (\u2020107) – \u201eTak wi\u0119c nawet ludzie \u017cyj\u0105cy dawniej w starym porz\u0105dku rzeczy doszli do nowej nadziei i nie zachowuj\u0105 ju\u017c szabatu, ale obchodz\u0105 Dzie\u0144 Pa\u0144ski, w kt\u00f3rym to przez Jezusa Chrystusa i przez \u015bmier\u0107 Jego tak\u017ce i nasze \u017cycie wzesz\u0142o jak s\u0142o\u0144ce\u201d (\u201eDo Ko\u015bcio\u0142a w Magnezji\u201d 9:1).
\nPowy\u017cszy fragment Ignacego omawia (w polemice z S. Bacchiocchim) J. Salij OP:
\n\u201eBacchiocchi wydobywa wszystkie mo\u017cliwe trudno\u015bci filologiczne przeciwko takiemu odczytaniu tekstu (…) Tutaj ograniczmy si\u0119 do dw\u00f3ch spostrze\u017ce\u0144. (…) Po wt\u00f3re, pomimo wszystkich zastrze\u017ce\u0144 Bacchiocchi uznaje jednak \u015bwiadectwo \u015bw. Ignacego na rzecz niedzieli, podkre\u015bla jedynie, \u017ce \u2018nie spos\u00f3b snu\u0107 przypuszcze\u0144, i\u017c chrze\u015bcijanie w Azji radykalnie ju\u017c odeszli od\u00a0 sabatu i \u015bwi\u0119cili wy\u0142\u0105cznie niedziel\u0119\u2019 ([\u201eOd soboty do niedzieli\u201d] s. 237)\u201d (\u201ePoszukiwania w wierze\u201d rozdz. \u2018Sp\u00f3r o niedziel\u0119\u2019, Pozna\u0144 1991, s. 233).
\nDo takich w\u0105tpliwo\u015bci na temat szabatu doprowadzi\u0142y Bacchiocchiego pewnie nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa Ignacego, kt\u00f3re potwierdzaj\u0105 wy\u017cej przytoczone o szabacie:
\n\u201eNie dajcie si\u0119 zwodzi\u0107 obcymi naukami ani starymi ba\u015bniami bez \u017cadnego po\u017cytku. Je\u015bli bowiem dzisiaj jeszcze \u017cyjemy wed\u0142ug prawa \u017cydowskiego, wyznajemy, \u017ce nie otrzymali\u015bmy \u0142aski\u201d (\u201eDo Ko\u015bcio\u0142a w Magnezji\u201d 8:1).
\n\u201eJest rzecz\u0105 bezsensown\u0105 m\u00f3wi\u0107 o Jezusie Chrystusie i zarazem \u017cy\u0107 po \u017cydowsku, poniewa\u017c to nie chrze\u015bcija\u0144stwo przyj\u0119\u0142o judaizm, lecz judaizm chrze\u015bcija\u0144stwo, w kt\u00f3rym zgromadzili si\u0119 wszyscy ludzie wierz\u0105cy w Boga\u201d (\u201eDo Ko\u015bcio\u0142a w Magnezji\u201d 10:3).
\nI jeszcze jedna uwaga. Ot\u00f3\u017c gdyby obchodzenie szabatu by\u0142o tak wa\u017cne dla Ignacego, jak si\u0119 wydaje Bacchiocchiemu, to zapewne przynajmniej w jeszcze jednym ze swych siedmiu list\u00f3w wspomnia\u0142by o tym. Tymczasem Ignacy w li\u015bcie \u201eDo Ko\u015bcio\u0142a w Filadelfii\u201d stwierdza:
\n\u201eJe\u015bli kto\u015b wyja\u015bnia wam [Pismo] wed\u0142ug zasad judaizmu, nie s\u0142uchajcie go. Lepiej jest bowiem s\u0142ucha\u0107 obrzezanego, kt\u00f3ry g\u0142osi chrze\u015bcija\u0144stwo, ni\u017c nie obrzezanego, kt\u00f3ry po \u017cydowsku \u017cyje\u201d (6:1).
\nNatomiast Bacchiocchi aby os\u0142abi\u0107 warto\u015b\u0107 cytowanych s\u0142\u00f3w Ignacego (\u201enie zachowuj\u0105 ju\u017c szabatu\u201d) proponuje by je odczyta\u0107 nast\u0119puj\u0105co: \u201enie sabatyzuj\u0105c d\u0142u\u017cej\u201d (\u201eOd soboty do niedzieli\u201d W-wa 1985, s. 234). Zapewne ka\u017cdy domy\u015bli si\u0119, \u017ce bez takiego odczytania tekstu s\u0142owa Ignacego by\u0142yby dla niego bezwarto\u015bciowe. Dla nas za\u015b obie wersje s\u0105 do przyj\u0119cia (!), bo obydwie pozwalaj\u0105 na zrozumienie, \u017ce Ignacy stwierdza, \u017ce chrze\u015bcijanie nie obchodz\u0105 ju\u017c szabatu.
\nWydaje si\u0119 te\u017c, \u017ce Bacchiocchi chce powy\u017cszy tekst Ignacego sprowadzi\u0107 w pewien spos\u00f3b do absurdu i wykaza\u0107, \u017ce je\u015bli zastosujemy w nim s\u0142owo \u2018szabat\u2019, to oka\u017ce si\u0119, \u017ce nie zachowywali go prorocy Starego Testamentu, co by\u0142oby nonsensem. Jakie on przedstawia dowody? Ot\u00f3\u017c \u0142\u0105czy on tych prorok\u00f3w z wcze\u015bniejszego rozdzia\u0142u (8:2) z osobami z rozdzia\u0142u nast\u0119pnego (9:1). Tymczasem \u017caden znany mi polski przek\u0142ad czy fragment omawianego listu Ignacego (\u015awiderk\u00f3wna, Lisiecki, Bianchi; patrz poni\u017cej) nie sugeruje uto\u017csamiania os\u00f3b z obu rozdzia\u0142\u00f3w.
\nBacchiocchi za\u015b pisze: \u201eW nast\u0119pnym rozdziale [9] powo\u0142uje si\u0119 on znowu na tych starotestamentowych prorok\u00f3w, \u2018kt\u00f3rzy \u017cyli wed\u0142ug starodawnych sposob\u00f3w\u2019 i kt\u00f3rzy \u2018osi\u0105gn\u0119li now\u0105 nadziej\u0119, nie sabatyzuj\u0105c d\u0142u\u017cej, ale \u017cyj\u0105c zgodnie z \u017cyciem Pana (albo dnia Pa\u0144skiego…)\u2019.\u201d (\u201eOd soboty do niedzieli\u201d W-wa 1985, s. 234).
\nOto za\u015b ca\u0142y fragment Ignacego (z 8 i 9 rozdz.), po przeczytaniu kt\u00f3rego ka\u017cdy sam wyrobi sobie zdanie co do uto\u017csamiania omawianych os\u00f3b:
\n\u201e8.(1) Nie dajcie si\u0119 zwodzi\u0107 obcymi naukami ani starymi ba\u015bniami bez \u017cadnego po\u017cytku. Je\u015bli bowiem dzisiaj jeszcze \u017cyjemy wed\u0142ug prawa \u017cydowskiego, wyznajemy, \u017ce nie otrzymali\u015bmy \u0142aski. (2) Boscy prorocy \u017cyli wed\u0142ug Jezusa Chrystusa i dlatego w\u0142a\u015bnie byli prze\u015bladowani. Natchnieni Jego \u0142ask\u0105 mieli moc przekona\u0107 tych, co w\u0105tpili, \u017ce B\u00f3g jest jeden i \u017ce objawi\u0142 si\u0119 nam przez Jezusa Chrystusa, swojego Syna. On to jest Jego S\u0142owem wychodz\u0105cym z milczenia, On te\u017c we wszystkim podoba\u0142 si\u0119 Temu, kt\u00f3ry Go pos\u0142a\u0142.
\n9.(1) Tak wi\u0119c nawet ludzie \u017cyj\u0105cy dawniej w starym porz\u0105dku rzeczy doszli do nowej nadziei i nie zachowuj\u0105 ju\u017c szabatu, ale obchodz\u0105 Dzie\u0144 Pa\u0144ski, w kt\u00f3rym to przez Jezusa Chrystusa i przez \u015bmier\u0107 Jego tak\u017ce i nasze \u017cycie wzesz\u0142o jak s\u0142o\u0144ce. Niekt\u00f3rzy wprawdzie temu przecz\u0105, lecz przecie\u017c w\u0142a\u015bnie przez t\u0119 tajemnic\u0119 otrzymali\u015bmy wiar\u0119 i po to w niej trwamy…\u201d (\u201eDo Ko\u015bcio\u0142a w Magnezji\u201d 8:1-9:1). [podobny przek\u0142ad ks. A. Lisieckiego z 1924 r. cytuj\u0105 adwenty\u015bci w \u201eNauki Pisma \u015awi\u0119tego\u201d Z. \u0141yko, W-wa 1989, s. 205]\nA\u017c dziw bierze, \u017ce sabatarianie wykazuj\u0105 tyle pomys\u0142owo\u015bci oraz przebieg\u0142o\u015bci i pr\u00f3buj\u0105 pisarza wczesnochrze\u015bcija\u0144skiego, kt\u00f3ry pierwszy (z ocala\u0142ych pism) u\u017cy\u0142 okre\u015blenia \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 Katolicki\u201d (\u201eList do Ko\u015bcio\u0142a w Smyrnie\u201d 8:2) przemianowa\u0107 na zwolennika czy obro\u0144c\u0119 szabatu.<\/p>\n

\u201eList Barnaby\u201d (ok. 130 r. [niekt\u00f3rzy uczeni datuj\u0105 70-79 r.]) – \u201ePowiedziano jeszcze tak\u017ce: \u2018B\u0119dziesz \u015bwi\u0119ci\u0142 [szabat] z czystymi r\u0119kami i z czystym sercem\u2019 [por. Wj 20:8]. Gdyby zatem w obecnym \u015bwiecie m\u00f3g\u0142 jaki\u015b cz\u0142owiek, tylko dlatego, \u017ce jest czystego serca, \u015bwi\u0119ci\u0107 \u00f3w dzie\u0144, kt\u00f3ry B\u00f3g u\u015bwi\u0119ci\u0142, my byliby\u015bmy ca\u0142kowicie w b\u0142\u0119dzie. Oto jednak dopiero wtedy osi\u0105gniemy prawdziwy odpoczynek, by m\u00f3c \u015bwi\u0119ci\u0107, kiedy najpierw sami zostaniemy usprawiedliwieni (…) a Pan odnowi wszystkie rzeczy. W\u00f3wczas b\u0119dziemy mogli \u015bwi\u0119ci\u0107 dzie\u0144 si\u00f3dmy, sami ju\u017c u\u015bwi\u0119ceni. M\u00f3wi im jeszcze: \u2018Waszych \u015bwi\u0105t nowiu i szabatu nie mog\u0119 \u015bcierpie\u0107 [Iz 1:13]\u2019. Popatrzcie, co to znaczy: Nie te tera\u017aniejsze szabaty s\u0105 dla mnie przyjemne, lecz ten, kt\u00f3ry sam ustanowi\u0142em i w kt\u00f3rym doprowadziwszy wszystko do spoczynku uczyni\u0119 pocz\u0105tek dnia \u00f3smego, to jest pocz\u0105tek nowego \u015bwiata. Dlatego te\u017c \u015bwi\u0119tujemy z rado\u015bci\u0105 dzie\u0144 \u00f3smy [por. J 20:26]: w dniu tym Jezus powsta\u0142 z martwych i ukazawszy si\u0119 [uczniom] wst\u0105pi\u0142 od nieba [\u0141k 24:51, J 20:17]\u201d (15:6-9). Patrz te\u017c 2:5-6.<\/p>\n

Justyn M\u0119czennik (ur. 100) opisuje tzw. chrze\u015bcijan judaizuj\u0105cych i wyra\u017ca swe stanowisko wobec nich i ich praktyk. Tacy chrze\u015bcijanie, wywodz\u0105cy si\u0119 z \u017byd\u00f3w, istnieli w \u0142onie Ko\u015bcio\u0142a w pierwszych wiekach chrze\u015bcija\u0144stwa, w niekt\u00f3rych rejonach \u015bwiata. Jednak r\u00f3\u017cnili si\u0119 oni od dzisiejszych adwentyst\u00f3w tym, \u017ce \u015bwi\u0119cili obok soboty tak\u017ce i niedziel\u0119 jako Dzie\u0144 Pa\u0144ski (patrz poni\u017cej o \u201eDidaskaliach\u201d i \u201eKonstytucjach Apostolskich\u201d).
\n\u201eJe\u015bli (…) przytem nadziej\u0119 pok\u0142adaj\u0105 w Chrystusie i przestrzegaj\u0105 odwiecznych i przyrodzonych zasad sprawiedliwo\u015bci i bogobojno\u015bci, je\u015bli si\u0119 godz\u0105 na wsp\u00f3\u0142\u017cycie z chrze\u015bcijanami i wiernymi, nie narzucaj\u0105c im, jak si\u0119 wy\u017cej rzek\u0142o, ani obrzezania, kt\u00f3remu si\u0119 sami poddali, ani \u015bwi\u0119cenia szabat\u00f3w, ani wreszcie \u017cadnych innych przepis\u00f3w, tedy o\u015bwiadczam, \u017ce nale\u017cy ich przyj\u0105\u0107 i do zupe\u0142nego wsp\u00f3\u0142\u017cycia przypu\u015bci\u0107 jak rodzonych braci. Je\u015bli natomiast rodacy twoi, Tryfonie, m\u00f3wi\u0142em dalej, kt\u00f3rzy powiadaj\u0105, \u017ce wierz\u0105 w Chrystusa, na wszelki spos\u00f3b zmuszaj\u0105 wiernych Chrystusowych pochodzenia poga\u0144skiego do \u017cycia wed\u0142ug Zakonu Moj\u017ceszowego, albo je\u015bli nie chc\u0105 z nimi utrzyma\u0107 wsp\u00f3lno\u015bci \u017cycia, tedy i ja si\u0119 od nich odsuwam\u201d (\u201eDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 47:2-3). Por. te\u017c s\u0142owa w kt\u00f3rych, \u017byd Tryfon poucza chrze\u015bcijanina Justyna o zbawieniu: \u201eka\u017c si\u0119 przede wszystkim obrzeza\u0107, a potem przestrzegaj, jak ka\u017ce zwyczaj, szabatu, bo\u017cych \u015bwi\u0105t i nowi ksi\u0119\u017cycowych; zachowaj po prostu wszystko, o czem pisze Zakon, a potem niew\u0105tpliwie dost\u0105pisz mi\u0142osierdzia bo\u017cego\u201d (\u201eDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 8:4).
\nZ tych s\u0142\u00f3w wida\u0107, \u017ce g\u0142\u00f3wny nurt chrze\u015bcija\u0144stwa nie \u015bwi\u0119ci\u0142 szabatu, skoro \u017byd namawia\u0142 jego przedstawiciela do zachowania soboty, obrzezania itd.<\/p>\n

Ireneusz (ur. 130-40) – \u201ePrawo nie b\u0119dzie nakazywa\u0142o zachowania jednego dnia spoczynku temu, kto przestrzega szabatu nieprzerwanie, to znaczy w \u015bwi\u0105tyni Bo\u017cej, kt\u00f3r\u0105 jest cia\u0142o cz\u0142owieka, kto sk\u0142ada dar Bogu i ca\u0142y czas wype\u0142nia sprawiedliwo\u015b\u0107. Bo rzek\u0142:\u00a0mi\u0142osierdzia pragn\u0119, a nie ofiary<\/em>… [por. Mt 12:7]\u201d (\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej\u201d 96).<\/p>\n

Klemens Aleksandryjski (ur. 150) – \u201eA zatem dzie\u0144 si\u00f3dmy [sobota] og\u0142oszony zosta\u0142 jako dzie\u0144 odpoczynku oraz przez powstrzymanie si\u0119 od z\u0142a sta\u0142 si\u0119 czasem przygotowania do dnia stanowi\u0105cego prapocz\u0105tek stworzenia \u015bwiata [niedziela], staj\u0105c si\u0119 dla nas dniem odpoczynku, za\u015b istotowo to dzie\u0144 samego pocz\u0105tku \u015bwiata (…) Od tego dnia \u015bwieci nam pram\u0105dro\u015b\u0107 i poznanie\u201d (\u201eKobierce\u201d VI:138,1-2).<\/p>\n

Tertulian (ur. 155) – \u201eWynika wi\u0119c st\u0105d, \u017ce zniesienie cielesnego obrzezania i starego prawa dokona\u0142o si\u0119 w swoim czasie, tak r\u00f3wnie\u017c okaza\u0142o si\u0119, \u017ce przestrzeganie szabatu mia\u0142o zakres tymczasowy\u201d (\u201ePrzeciw \u017bydom\u201d 4).
\n\u201eZatrzymuj\u0105c si\u0119 wi\u0119c nad tym obrzezaniem i nad tym odnowieniem, Aposto\u0142 ju\u017c przekonywa\u0142, aby odst\u0105pili tak\u017ce od swych przestarza\u0142ych obrz\u0105dk\u00f3w religijnych, kt\u00f3re ten sam Stw\u00f3rca zapowiada\u0142 przez Ozeasza, \u017ce kiedy\u015b przestan\u0105 obowi\u0105zywa\u0107: \u2018I odwr\u00f3c\u0119 wszystkie jej zabawy, \u015bwi\u0119ta, dni nowiu, szabaty i wszystkie obrz\u0119dy religijne\u2019 [Oz 2:13]. Podobnie zreszt\u0105 i przez Izajasza: \u2018Nie mog\u0119 \u015bcierpie\u0107 dni nowiu waszego, szabat\u00f3w i wszystkich dni. Dni wolnych, postu i \u015bwi\u0105tecznych dni waszych nienawidzi dusza moja\u2019 [Iz 1:13-14]. Je\u017celi przeto zar\u00f3wno Stw\u00f3rca ju\u017c dawno odrzuci\u0142 to wszystko, jak Aposto\u0142 przepowiada, to te\u017c nale\u017cy to odrzuci\u0107\u201d (\u201ePrzeciw Marcjonowi\u201d V:20,5-6).<\/p>\n

Orygenes (ur. 185) – \u201eC\u00f3\u017c wi\u0119c s\u0105dz\u0105 [\u017bydzi] o zdaniu: \u2018B\u0119dziecie zbiera\u0107 przez sze\u015b\u0107 dni po kolei, a sz\u00f3stego dnia zbierzecie podw\u00f3jn\u0105 ilo\u015b\u0107\u2019? Okazuje si\u0119, \u017ce jako \u2018sz\u00f3sty dzie\u0144\u2019 wymieniony zosta\u0142 ten, kt\u00f3ry poprzedza szabat, a kt\u00f3ry u nas zwie si\u0119 \u2018Parasceve\u2019. Szabat za\u015b jest si\u00f3dmym dniem. Pytam wi\u0119c, kt\u00f3rego dnia po raz pierwszy udzielono manny z nieba, i chc\u0119 por\u00f3wna\u0107 nasz dzie\u0144 Pa\u0144ski z \u017cydowskim szabatem. Ot\u00f3\u017c z Pism Bo\u017cych wynika, \u017ce po raz pierwszy manna zosta\u0142a dana ziemi w dniu Pa\u0144skim. Je\u017celi bowiem zgodnie ze s\u0142owami Pisma zbierano j\u0105 przez sze\u015b\u0107 dni po kolei, a potem przestano zbiera\u0107 si\u00f3dmego dnia, czyli w dzie\u0144 szabatu, to nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce pocz\u0105tek przypad\u0142 na pierwszy dzie\u0144, czyli na dzie\u0144 Pa\u0144ski. Je\u017celi za\u015b na podstawie Pism Bo\u017cych wiadomo, \u017ce w dzie\u0144 Pa\u0144ski B\u00f3g spuszcza\u0142 mann\u0119 na kszta\u0142t deszczu, a w szabat jej nie spuszcza\u0142, to niechaj \u017bydzi zrozumiej\u0105, \u017ce ju\u017c wtedy nasza niebia\u0144ska niedziela zosta\u0142a postawiona wy\u017cej od \u017cydowskiego szabatu i ju\u017c wtedy wskazano, \u017ce w ich szabat nie zst\u0119powa\u0142a do nich \u017cadna \u0142aska Bo\u017ca, \u017ce nie przyszed\u0142 do nich \u017caden chleb niebieski, kt\u00f3rym jest s\u0142owo Bo\u017ce. (…) Natomiast w nasz dzie\u0144 Pa\u0144ski Pan zawsze zsy\u0142a mann\u0119 z nieba. Powiadam, \u017ce i dzisiaj Pan zsy\u0142a mann\u0119 z nieba!\u201d (\u201eHomilia do Ksi\u0119gi Wyj\u015bcia\u201d 7:5; cytat za \u201eDzie\u0144 \u015awi\u0119ty\u201d H. Pietras SJ, Krak\u00f3w 1992, s. 55).<\/p>\n

\u201eDidaskalia\u201d (tu\u017c po 200 r.) – \u201eUmi\u0142owani bracia z ludu [Izraela], kt\u00f3rzy uwierzyli\u015bcie. Odrzu\u0107cie wi\u0119zy, jakimi chcecie si\u0119 kr\u0119powa\u0107. M\u00f3wicie, \u017ce szabat jest wa\u017cniejszy ni\u017c niedziela, gdy\u017c Pismo m\u00f3wi, \u017ce B\u00f3g uczyni\u0142 wszystko w sze\u015bciu dniach, a w si\u00f3dmym dope\u0142ni\u0142 wszystkich swoich dzie\u0142 i u\u015bwi\u0119ci\u0142 je. Pytam was zatem, co jest pierwsze: Alef czy Tau? [pierwsza i ostatnia litera alfabetu hebrajskiego] To co jest wi\u0119ksze, jest pocz\u0105tkiem \u015bwiata. Tak te\u017c przez Moj\u017cesza powiedzia\u0142 Pan, B\u00f3g: Na pocz\u0105tku uczyni\u0142 B\u00f3g niebo i ziemi\u0119, a ziemia by\u0142a niewidzialna i bezkszta\u0142tna. A potem dodaje: I by\u0142 dzie\u0144 jeden [wg LXX], cho\u0107 nie by\u0142o jeszcze si\u00f3dmego. Co wi\u0119c okre\u015blimy jako wi\u0119ksze: co ju\u017c powsta\u0142o i trwa, czy te\u017c co jeszcze si\u0119 nie ukaza\u0142o, ani nie zosta\u0142o zapowiedziane na przysz\u0142o\u015b\u0107? I jeszcze o co\u015b innego was zapytamy: b\u0142ogos\u0142awicie wasze ostatnie dzieci, czy pierworodne? Pismo m\u00f3wi, \u017ce Jakub otrzyma\u0142 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo pierworodnych (por. Rdz 27,19), a tak\u017ce: \u2018Moim synem pierworodnym jest Izrael\u2019 (Wj 4,22), oraz: \u2018Ka\u017cdy pierworodny m\u0119ski potomek b\u0119dzie b\u0142ogos\u0142awiony przez Pana\u2019 (por. Wj 34,19)\u201d (VI:18,11-13; cytat za \u201eDzie\u0144 \u015awi\u0119ty\u201d H. Pietras SJ, Krak\u00f3w 1992, s. 59-60).<\/p>\n

Euzebiusz (ur. 260) wspomina o ebionitach (I-II w.) obchodz\u0105cych szabat, ale ci \u015bwi\u0119cili tak\u017ce niedziel\u0119 i nie uznawali B\u00f3stwa Chrystusa i Jego preegzystencji. Z takimi jako oni zapewne dzisiejsi adwenty\u015bci raczej nie identyfikuj\u0105 si\u0119. Oto s\u0142owa Euzebiusza:
\n\u201eLecz i oni r\u00f3wnie\u017c nie uznawali preegzystencji Chrystusa jako Bo\u017cego S\u0142owa i M\u0105dro\u015bci, i tak si\u0119 pogr\u0105\u017cyli w tej samej bezbo\u017cno\u015bci, zw\u0142aszcza \u017ce z wielk\u0105 gorliwo\u015bci\u0105 wype\u0142niali, jak ich imiennicy, zewn\u0119trzny ceremonia\u0142 zakonny. Byli zdania, \u017ce nale\u017cy odrzuci\u0107 wszystkie\u00a0List Paw\u0142a<\/em>, kt\u00f3rego nazywali zakonu odst\u0119pc\u0105. (…) Zachowywali ponadto szabaty i inne zwyczaje \u017cydowskie na r\u00f3wni z drugimi ebionitami, lecz \u015bwi\u0119cili tak\u017ce niedziel\u0119, prawie tak jak my, na pami\u0105tk\u0119 zmartwychwstania Zbawicielowego. Ot\u00f3\u017c z powodu takiej nauki otrzymali nazw\u0119 ebionit\u00f3w, oznaczaj\u0105c\u0105 ub\u00f3stwo ich my\u015bli\u201d (\u201eHistoria Ko\u015bcio\u0142a\u201d III:27,3-5).<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c chrze\u015bcija\u0144scy gnostycy nie \u015bwi\u0119cili szabatu:
\n\u201eList Ptolomeusza do Flory\u201d (II w.) – \u201ePrawodawstwo, kt\u00f3re nazywamy typicznym, zawiera obrazowe zapowiedzi rzeczywisto\u015bci duchowych i transcendentnych, a wi\u0119c przepisy w sprawie ofiar, obrzezania, szabatu, postu, paschy, chleb\u00f3w prza\u015bnych i inne. Poniewa\u017c te obrz\u0119dy mia\u0142y charakter jedynie obraz\u00f3w i symboli, otrzyma\u0142y z chwil\u0105 objawienia si\u0119 Prawdy zupe\u0142nie inne znaczenie. Zosta\u0142y zniesione w swej formie widzialnej i zastosowaniu cielesnym, uwydatnione natomiast ponownie w swym znaczeniu duchowym, przez nadanie starym nazwom nowej tre\u015bci. Zbawiciel kaza\u0142 wi\u0119c wprawdzie nadal sk\u0142ada\u0107 ofiary, ale nie ze zwierz\u0105t ani z wonnych kadzide\u0142, lecz z hymn\u00f3w pochwalnych i dzi\u0119kczynnych, oraz z akt\u00f3w mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego i mi\u0142osierdzia. \u017b\u0105da\u0142 te\u017c wprawdzie obrzezania, ale nie cia\u0142a, lecz serca i umys\u0142u; \u017c\u0105da\u0142 \u015bwi\u0119cenia szabatu, lecz w postaci unikania z\u0142ych uczynk\u00f3w…\u201d (5:8-12; cytat za \u201eDzie\u0144 \u015awi\u0119ty\u201d H. Pietras SJ, Krak\u00f3w 1992, s. 28-29).<\/p>\n

Ciekawy podzia\u0142 na tych co s\u0105 chrze\u015bcijanami i tych co nimi nie s\u0105, przedstawili \u017bydzi w Talmudzie. Potwierdzaj\u0105c \u017ce chrze\u015bcijanie \u015bwi\u0119c\u0105 niedziel\u0119, a nie sobot\u0119, pisz\u0105 oni:
\n\u201eChrze\u015bcijaninem (nazywa si\u0119) ten, kto wyznaje b\u0142\u0119dn\u0105 nauk\u0119 tego m\u0119\u017ca, kt\u00f3ry im nakaza\u0142 aby sobie uczynili dniem \u015bwi\u0105tecznym pierwszy szabatu [pierwszy dzie\u0144 tygodnia] tj. aby \u015bwi\u0119cili dzie\u0144 pierwszy po szabacie\u201d (Aboda zara<\/em>\u00a06a [Tosefta]; cytat za \u201eChrze\u015bcijanin w Talmudzie\u201d J. B. Pranajtis, Krzeszowice 2004 [reprint wydania z 1937 r.] s. 92).
\nWed\u0142ug tych s\u0142\u00f3w Talmudu adwenty\u015bci i inni sabatarianie nie powinni by\u0107 zaliczeni do chrze\u015bcijan.<\/p>\n

Na koniec trzeba wspomnie\u0107, \u017ce w niekt\u00f3rych regionach \u015bwiata chrze\u015bcija\u0144skiego, jak np. w Syrii, obchodzono w\u015br\u00f3d chrze\u015bcijan (szczeg\u00f3lnie z \u017byd\u00f3w) szabat i niedziel\u0119 razem jeszcze w IV w. (w niekt\u00f3rych rejonach \u015bwiata nawet do V w.). \u015awiadcz\u0105 o tym tzw. \u201eKonstytucje Apostolskie\u201d, kt\u00f3re powsta\u0142y w tym kraju i w tym czasie. Oto ich s\u0142owa:
\n\u201ePrzede wszystkim w sobot\u0119 i w dzie\u0144 zmartwychwstania Pana, czyli w niedziel\u0119, udawajcie si\u0119 pilnie do ko\u015bcio\u0142a, aby odda\u0107 cze\u015b\u0107 Bogu, kt\u00f3ry wszystko stworzy\u0142 przez Jezusa, kt\u00f3ry pos\u0142a\u0142 Go do nas pozwalaj\u0105c, by cierpia\u0142 i kt\u00f3rego wskrzesi\u0142 z martwych\u201d (II:59,3; cytat za \u201eDzie\u0144 \u015awi\u0119ty\u201d H. Pietras SJ, Krak\u00f3w 1992, s. 102).
\n\u201e\u015awi\u0119tujcie zatem w szabat i dzie\u0144 Pa\u0144ski, gdy\u017c jeden jest wspomnieniem stworzenia, a drugi zmartwychwstania. Ale jest jeden szabat w roku, kt\u00f3ry musicie zachowywa\u0107, dzie\u0144 pogrzebu Pana, w kt\u00f3rym trzeba po\u015bci\u0107, a nie \u015bwi\u0119towa\u0107. Kiedy Stw\u00f3rca le\u017cy w ziemi, wa\u017cniejsza jest \u017ca\u0142oba po Nim ni\u017c rado\u015b\u0107 z powodu stworzenia, gdy\u017c Stw\u00f3rca zas\u0142uguje na wi\u0119ksz\u0105 cze\u015b\u0107 przez sw\u0105 natur\u0119 i chwa\u0142\u0119 ni\u017c stworzenie.\u201d (VII:23,3-4; cytat za \u201eDzie\u0144 \u015awi\u0119ty\u201d H. Pietras SJ, Krak\u00f3w 1992, s. 125).
\n\u201eNiech niewolnicy pracuj\u0105 przez pi\u0119\u0107 dni, a w sobot\u0119 i w niedziel\u0119 niech maj\u0105 wolne, aby w ko\u015bciele uczy\u0107 si\u0119 czci\u0107 Boga. Uwa\u017camy bowiem, \u017ce szabat zawiera nauk\u0119 o stworzeniu, a niedziela o zmartwychwstaniu\u201d (VIII:33,2; cytat za \u201eDzie\u0144 \u015awi\u0119ty\u201d H. Pietras SJ, Krak\u00f3w 1992, s. 125).<\/p>\n

Chocia\u017c, jak widzimy, teksty te m\u00f3wi\u0142y o obchodzeniu szabatu, to jednak przez to, \u017ce ucz\u0105, \u017ce \u015bwi\u0119towano te\u017c Dzie\u0144 Pa\u0144ski, dalekie s\u0105 one od nauki dzisiejszych adwentyst\u00f3w czy innych sabatarian. Oni ucz\u0105c o \u201epoga\u0144skiej niedzieli\u201d, dalecy s\u0105 od ekumenicznych chrze\u015bcijan syryjskich, kt\u00f3rym nawet przez my\u015bl by nie przesz\u0142o, by rozumowa\u0107 jak dzi\u015b \u017cyj\u0105cy sobotnicy.
\nAby jednak by\u0142o jasne, \u017ce nawet dla tych wschodnich chrze\u015bcijan Dzie\u0144 Pa\u0144ski by\u0142 wa\u017cniejszy ni\u017c szabat zacytujmy jeszcze jeden fragment ich \u201eKonstytucji Apostolskich\u201d:
\n\u201eAby ludzie nie mieli \u017cadnego pretekstu do usprawiedliwienia swej ignorancji, ustanowi\u0142 szabat jako wolny od zaj\u0119\u0107, aby nawet jedno grzeszne s\u0142owo w si\u00f3dmy dzie\u0144 nie wysz\u0142o z ich ust. Szabat jest bowiem odpoczynkiem stworzenia, doskona\u0142o\u015bci\u0105 wszech\u015bwiata, poszukiwaniem Prawa i dzi\u0119kczynieniem Bogu za wszystko, co da\u0142 cz\u0142owiekowi.\u00a0Niedziela<\/u>\u00a0jednak<\/u>\u00a0jest<\/u>\u00a0wi\u0119ksza<\/u>\u00a0ni\u017c<\/u>\u00a0to<\/u>\u00a0wszystko<\/u>, gdy\u017c przedstawia samego Po\u015brednika, Opiekuna, Dawc\u0119 Prawa, Sprawc\u0119 Zmartwychwstania, Pierworodnego ca\u0142ego stworzenia, Bo\u017ce S\u0142owo i Cz\u0142owieka, narodzonego z Maryi bez udzia\u0142u m\u0119\u017cczyzny, kt\u00f3ry \u017cy\u0142 \u015bwi\u0119cie, zosta\u0142 ukrzy\u017cowany pod Poncjuszem Pi\u0142atem, umar\u0142 i powsta\u0142 spo\u015br\u00f3d umar\u0142ych. Niedzielny dzie\u0144, o W\u0142adco, wzywa nas do dzi\u0119kczynienia za to wszystko\u201d (VII:36,5-6; cytat za \u201eDzie\u0144 \u015awi\u0119ty\u201d H. Pietras SJ, Krak\u00f3w 1992, s. 65).
\nAle i w Syrii nie by\u0142o powszechnego zwyczaju obchodzenia soboty i niedzieli, a jedynie w\u015br\u00f3d chrze\u015bcijan z \u017byd\u00f3w. Tak wynika z\u00a0syryjskich<\/u>\u00a0\u201eDidaskalii\u201d (tu\u017c po 200 r.), w kt\u00f3rych sobota by\u0142a poddana pewnej krytyce (s\u0142owa tekstu VI:18,11-13 powy\u017cej oraz patrz pkt 1).<\/p>\n

16)<\/strong>\u00a0Kwestie szabatu i niedzieli jako Dnia Pa\u0144skiego podejmuj\u0105 cytowane i godne polecenia ksi\u0105\u017cki katolickie:
\n\u201eDzie\u0144 \u015awi\u0119ty\u201d H. Pietras SJ, Krak\u00f3w 1992 (wyd. \u201eWAM\u201d);
\n\u201eNiedziela. Dzie\u0144 Pana. Dzie\u0144 Cz\u0142owieka\u201d E. Bianchi, Pozna\u0144 1998 (wyd. \u201eW drodze\u201d);
\n\u201ePoszukiwania w wierze\u201d rozdz. \u2018Sp\u00f3r o niedziel\u0119\u2019 J. Salij OP, Pozna\u0144 1991 (wyd. \u201eW drodze\u201d).
\nTa ostatnia ksi\u0105\u017cka zawiera artyku\u0142, kt\u00f3ry jest polemik\u0105 jak\u0105 dominikanin wytoczy\u0142 niekt\u00f3rym aspektom dzie\u0142a adwentyst\u00f3w pt. \u201eOd soboty do niedzieli\u201d, ich uczonego S. Bacchiocchiego (wspominana powy\u017cej i poni\u017cej).<\/p>\n

Trzeba te\u017c wspomnie\u0107 o dw\u00f3ch najwi\u0119kszych dzie\u0142ach obcoj\u0119zycznych z tej tematyki. Pierwsze katolika (Mosna), a drugie protestanta (Rordorf):
\nStoria della domenica dalle origini fino agli inizi del V secolo<\/em>\u00a0C. S. Mosna, Roma 1969;
\nSunday. The History of the Day of Rest and Worship in the Earliest Centuries of the Christian Church<\/em>\u00a0W. Rordorf, London 1969 (orygina\u0142 niemiecki: Zurich 1962).<\/p>\n

Polecam te\u017c, ale tylko dla wnikliwych i przygotowanych czytelnik\u00f3w, dwa dzie\u0142a adwentystycznego uczonego (pierwsze z nich zosta\u0142o napisane na Gregoria\u0144skim Uniwersytecie Papieskim w Rzymie!):
\n\u201eOd soboty do niedzieli\u201d S. Bacchiocchi, W-wa 1985;
\n\u201eOdpoczynek cz\u0142owieka\u201d S. Bacchiocchi W-wa 1985.
\nO pierwszym z dzie\u0142 tego uczonego adwentysty J. Salij OP w \u201ePoszukiwania w wierze\u201d (rozdz. \u2018Sp\u00f3r o niedziel\u0119\u2019, Pozna\u0144 1991) mi\u0119dzy innymi napisa\u0142:
\n\u201eBacchiocchi uwa\u017ca, \u017ce utrwalenie si\u0119 niedzieli jako chrze\u015bcija\u0144skiego dnia kultu dokona\u0142o si\u0119 pod wp\u0142ywem olbrzymiego autorytetu, jakim cieszy\u0142 si\u0119 w \u00f3wczesnym chrze\u015bcija\u0144stwie Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymski. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, nie znam pracy niekatolika, kt\u00f3ry by r\u00f3wnie stanowczo pisa\u0142 o prymacie Ko\u015bcio\u0142a rzymskiego we wczesnym okresie poapostolskim…\u201d (s. 228-9);
\n\u201eNa razie ograniczmy si\u0119 do wyra\u017cenia g\u0142\u0119bokiej satysfakcji, \u017ce sam fakt \u015bwi\u0119cenia niedzieli w pierwszej po\u0142owie II wieku Bacchiocchi jednoznacznie uznaje. Oby tylko fakt ten dotar\u0142 do \u015bwiadomo\u015bci wszystkich jego wsp\u00f3\u0142wyznawc\u00f3w. Dot\u0105d bowiem na temat pocz\u0105tk\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skiej niedzieli trudno by\u0142o rozmawia\u0107 z adwentystami. Rozm\u00f3wca bowiem zazwyczaj domaga\u0142 si\u0119 na wst\u0119pie uznania grubych przeinacze\u0144 historycznych (a \u017ceby by\u0142o paradoksalnie, czyni\u0142 to w imi\u0119 zasady\u00a0sola Scriptura!<\/em>), kiedy za\u015b pr\u00f3bowa\u0142e\u015b spokojnie przeciw temu zaprotestowa\u0107, zaczyna\u0142 widzie\u0107 w tobie syna ciemno\u015bci\u201d (s. 233).<\/p>\n

Oto dwa \u2018ekumeniczne\u2019 zdania, w kt\u00f3rych Bacchiocchi uznaje zar\u00f3wno rzymskie pochodzenie niedzieli jaki i pojawienie si\u0119 obchodzenia jej tu\u017c po roku 100.
\n\u201e\u015bwi\u0119cenie niedzieli upowszechni\u0142o si\u0119 najpierw w Rzymie, na pocz\u0105tku drugiego wieku, a nie w Jerozolimie, w czasach apostolskich\u201d (\u201eOd soboty do niedzieli\u201d W-wa 1985, s. 260).
\n\u201e\u015bwi\u0119cenie niedzieli zapocz\u0105tkowane zosta\u0142o na pocz\u0105tku drugiego wieku po Chr.\u201d (\u201eOd soboty do niedzieli\u201d W-wa 1985, s. 261).<\/p>\n

Inny znawca problematyki soboty i niedzieli E. Bianchi o S. Bacchiocchim napisa\u0142:
\n\u201ewychodz\u0105c z samych tekst\u00f3w biblijnych i opieraj\u0105c si\u0119 na \u017ar\u00f3d\u0142ach patrystycznych i literaturze chrze\u015bcija\u0144skiej, dochodzi\u0142 do wniosk\u00f3w zupe\u0142nie odmiennych, a nawet przeciwnych od Rordorfa (a tak\u017ce Mosny i innych)\u201d (\u201eNiedziela. Dzie\u0144 Pana. Dzie\u0144 Cz\u0142owieka\u201d Pozna\u0144 1998, s. 125).
\nOto przyk\u0142ad takich \u201eodmiennych\u201d wniosk\u00f3w S. Bacchiocchiego.
\nOt\u00f3\u017c \u201ezarzuca\u201d on Justynowi M\u0119czennikowi (ur. 100), \u017ce nie u\u017cy\u0142 on w \u201eApologii\u201d okre\u015blenia \u201eDzie\u0144 Pa\u0144ski\u201d, tylko \u201eDzie\u0144 S\u0142o\u0144ca\u201d, oraz \u017ce sprawa zmartwychwstania Chrystusa jest dla niego drugorz\u0119dnym powodem \u015bwi\u0119cenia niedzieli, a pierwszym jest rozpocz\u0119cie stwarzania \u015bwiata (\u201eOd soboty do niedzieli\u201d W-wa 1985, s. 129, 251-4, 275).
\n[tekst \u201eApologii\u201d I:67,7 patrz powy\u017cej pkt 13]\nOt\u00f3\u017c po pierwsze, \u201eApologia\u201d Justyna kierowana by\u0142a do pogan, kt\u00f3rym okre\u015blenie \u201eDzie\u0144 Pa\u0144ski\u201d by niewiele m\u00f3wi\u0142o, natomiast \u201eDzie\u0144 S\u0142o\u0144ca\u201d by\u0142 im znanym terminem, kt\u00f3rym si\u0119 pos\u0142ugiwali (nie ma tu konieczno\u015bci podkre\u015blania kultu s\u0142o\u0144ca, co robi Bacchiocchi).
\nPo drugie, pisz\u0105c do pogan celowo na pierwszym miejscu wspomnia\u0142 on o stwarzaniu \u015bwiata nad kt\u00f3rym oni wielokrotnie zastanawiali si\u0119, a zmartwychwstanie Chrystusa nie by\u0142o dla nich wa\u017cn\u0105 spraw\u0105 (por. Dz 17:32).
\nPo trzecie, wymienienie w tej kolejno\u015bci zdarze\u0144 (stworzenie, zmartwychwstanie) wynika\u0107 mo\u017ce te\u017c z tego, \u017ce najpierw by\u0142o stworzenie \u015bwiata, a dopiero p\u00f3\u017aniej zmartwychwstanie Chrystusa.
\nWydaje si\u0119, \u017ce Bacchiocchi ma jak\u0105\u015b \u2018obsesyjn\u0105\u2019 sk\u0142onno\u015b\u0107 do podkre\u015blania (gdzie tylko mo\u017ce), \u017ce w pismach wczesnochrze\u015bcija\u0144skich zmartwychwstanie Jezusa jest ukazane jako \u201edrugorz\u0119dny\u201d motyw \u015bwi\u0119cenia niedzieli (patrz np. \u201eOd soboty do niedzieli\u201d W-wa 1985, s. 243, 253, 256, 296, 297, 298, 327). Szczeg\u00f3lnie ma to miejsce gdy komentuje on \u201eList Barnaby\u201d (15:6-9), pisany przeciw \u017bydom, oraz wspomnian\u0105 \u201eApologi\u0119\u201d Justyna kierowan\u0105 do pogan. Przecie\u017c jak\u0105 warto\u015b\u0107 mia\u0142oby mie\u0107 zmartwychwstanie Chrystusa dla \u017byd\u00f3w czy pogan, kt\u00f3rzy w Niego nie wierzyli? Czy\u017cby Bacchiocchi chcia\u0142by wywrze\u0107 na nas jak\u0105\u015b presj\u0119, przez ci\u0105g\u0142e podkre\u015blanie swych wywod\u00f3w?
\nPrzemilcza on za\u015b akcenty dotycz\u0105ce zmartwychwstania Pana przedstawione w tych i innych pismach w miejscach, gdzie nie wspominaj\u0105 one akurat o niedzieli. Ale problem ten, z racji jego obszerno\u015bci, nadaje si\u0119 do dok\u0142adnego opisania w oddzielnym opracowaniu o niedzieli.
\nAle to nie wszystko, bo np. w innych tekstach Justyn podkre\u015bla, wbrew Bacchiocchiemu, \u201epierwszorz\u0119dno\u015b\u0107\u201d zmartwychwstania Chrystusa w po\u0142\u0105czeniu z niedziel\u0105. Oto jego s\u0142owa:
\n\u201ePrzykazanie za\u015b obrzezania, kt\u00f3re nakazywa\u0142o dnia \u00f3smego obrzeza\u0107 wszystkie dzieci, by\u0142o figur\u0105 obrzezania prawdziwego, kt\u00f3re nas obrzeza\u0142o z b\u0142\u0119du i niegodziwo\u015bci przez Jezusa Chrystusa, Pana naszego, zmartwychwsta\u0142ego pierwszego dnia w tygodniu. Pierwszy bowiem dzie\u0144 tygodnia, aczkolwiek pierwszy z wszystkich dni, jest wprawdzie \u00f3smy, je\u015bli si\u0119 go liczy po wszystkich dniach cyklu tygodniowego, ale nie przestaje by\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie pierwszym\u201d (\u201eDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 41:4).
\n\u201eNoe, wraz z innymi lud\u017ami w czasie potopu, to jest ze swoj\u0105 \u017con\u0105, trzema synami i \u017conami tych syn\u00f3w, tworz\u0105 liczb\u0119 osiem i s\u0105 symbolem liczby \u00f3smego dnia, w kt\u00f3rym nasz Chrystus ukaza\u0142 si\u0119 po swoim zmartwychwstaniu, a kt\u00f3ry przez sw\u0105 moc jest ci\u0105gle pierwszy\u201d (\u201eDialog z \u017bydem Tryfonem\u201d 138:1-2).
\nO dziwo Bacchiocchi, przy ca\u0142ych swoich zastrze\u017ceniach odno\u015bnie \u201edrugorz\u0119dno\u015bci\u201d zmartwychwstania Pana jako uzasadnienia \u015bwi\u0119cenia niedzieli, potrafi\u0142 jednak pogodzi\u0107 \u201epierwszorz\u0119dne\u201d stworzenie \u015bwiata i \u201edrugorz\u0119dne\u201d zmartwychwstanie Chrystusa u Justyna. Kiedy to by\u0142o by\u0107 mo\u017ce mu \u2018potrzebne\u2019 napisa\u0142:
\n\u201ePocz\u0105tek stworzenia w pierwszym dniu tygodnia \u0142\u0105czy Justyn ze zmartwychwstaniem Chrystusa; najprawdopodobniej dlatego, \u017ce obydwa te wydarzenia mia\u0142y miejsce tego samego dnia i mog\u0142y by\u0107 symbolicznie powi\u0105zane razem, jako wyobra\u017cenia pocz\u0105tku starego i nowego stworzenia\u201d (\u201eOd soboty do niedzieli\u201d W-wa 1985, s. 298-9).<\/p>\n

Oto inny przyk\u0142ad \u201eodmiennych\u201d wniosk\u00f3w Bacchiocchiego.
\nJ. Salij o nim pisze: \u201eOt\u00f3\u017c w datowanej mniej wi\u0119cej na rok 95\u00a0Nauce Dwunastu Aposto\u0142\u00f3w<\/em>\u00a0[Didache] znajduje si\u0119 nast\u0119puj\u0105ca wypowied\u017a: \u2018W [dzie\u0144] Pa\u0144ski gromad\u017acie si\u0119 razem, \u0142amcie chleb i czy\u0144cie dzi\u0119ki (eucharistesate<\/em>), wyznawajcie grzechy wasze, a\u017ceby czysta by\u0142a wasza ofiara\u2019 (14,1). Owszem, powiada Bacchiocchi, tekst ten mo\u017cna tak odczyta\u0107, ale mo\u017cna go r\u00f3wnie\u017c odczyta\u0107 nast\u0119puj\u0105co: \u2018Zgodnie z [nakazem] Pa\u0144skim gromad\u017acie si\u0119\u2019, itd\u201d (\u201ePoszukiwania w wierze\u201d rozdz. \u2018Sp\u00f3r o niedziel\u0119\u2019, Pozna\u0144 1991, s. 232).
\nBacchiocchiemu chodzi mi\u0119dzy innymi o to, \u017ce w tek\u015bcie oryginalnym \u201eDidache\u201d nie wyst\u0119puje s\u0142owo \u201edzie\u0144\u201d, wi\u0119c twierdzi, \u017ce zamiast niego trzeba wstawi\u0107 inne domy\u015ble s\u0142owo, kt\u00f3re zmieni sens zdania.
\nI znowu dla Bacchiocchiego nie ma prawie znaczenia, \u017ce apokryficzna \u201eEwangelia Piotra\u201d (IX:35, XII:50), kt\u00f3ra powsta\u0142a w latach 150-200 zawiera ju\u017c definitywny argument, \u017ce okre\u015blenie \u201ePa\u0144ski\u201d oznacza \u201edzie\u0144 Pa\u0144ski\u201d – niedziel\u0119 (patrz poni\u017cej). Podobnie jak to ma miejsce i dzi\u015b w Grecji, gdzie niedziela okre\u015blana jest terminem\u00a0Kyriake<\/em>, bez dodania s\u0142owa \u201edzie\u0144\u201d. Cho\u0107 Bacchiocchi cytuje fragmenty tej apokryficznej \u201eEwangelii Piotra\u201d i przyznaje, \u017ce tak jest rzeczywi\u015bcie, to jednak nie chce on widzie\u0107 zbie\u017cno\u015bci s\u0142ownictwa mi\u0119dzy \u201eDidache\u201d i t\u0105 \u201eewangeli\u0105\u201d, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce dzieli je czas \u201ekilku dziesi\u0119cioleci\u201d (\u201eOd soboty do niedzieli\u201d W-wa 1985, s. 125, 129). Ze wzgl\u0119d\u00f3w zapewne taktycznych nie wypowiada si\u0119, jak\u0105 osobi\u015bcie przyjmuje dat\u0119 dla \u201eDidache\u201d ale wspomina, \u017ce inni datuj\u0105 to dzie\u0142o na lata 60-150, a niekt\u00f3rzy nawet na kr\u00f3tko po roku 150 (j\/w. s. 132). Czy jest to tak odleg\u0142y czas od daty napisania wy\u017cej wspomnianego apokryfu?
\nOto s\u0142owa wspomnianego apokryfu o niedzieli:
\n\u201eAle w nocy, gdy \u015bwita\u0142 dzie\u0144 Pa\u0144ski [niedziela], a grobu strzeg\u0142y stra\u017ce kolejno po dw\u00f3ch, odezwa\u0142 si\u0119 wielki g\u0142os w niebie, i ujrzeli, jak otwar\u0142o si\u0119 niebo i dwu m\u0119\u017c\u00f3w zst\u0105pi\u0142o stamt\u0105d odzianych wielkim blaskiem i zbli\u017cy\u0142o si\u0119 do grobu\u201d (\u201eEwangelia Piotra\u201d IX:35-36).
\n\u201eW dniu Pa\u0144skim [w niedziel\u0119] o \u015bwicie Maria Magdalena, uczennica Pana, kt\u00f3ra z l\u0119ku przed \u017bydami, p\u0142on\u0105cymi gniewem, nie uczyni\u0142a przy grobie Pana tego, co zwyk\u0142y czyni\u0107 niewiasty wzgl\u0119dem drogich sobie zmar\u0142ych, wzi\u0105wszy z sob\u0105 przyjaci\u00f3\u0142ki uda\u0142a si\u0119 do grobu, gdzie zosta\u0142 z\u0142o\u017cony\u201d (\u201eEwangelia Piotra\u201d XII:50-51).
\nWi\u0119cej uwag do interpretacji tekst\u00f3w o niedzieli przedstawionej przez Bacchiocchiego zapewne uda si\u0119 zamie\u015bci\u0107 w przysz\u0142ym opracowaniu o tym dniu, bowiem problematyka ta nie jest g\u0142\u00f3wnym, a jedynie pokrewnym tematem tego tekstu.<\/p>\n

W zwi\u0105zku z pogl\u0105dami, kt\u00f3re, jak zauwa\u017cyli\u015bmy powy\u017cej (np. pkt. 8, 9, 10, 14 i 16-opinia J. Salija OP), cz\u0119sto r\u00f3\u017cni\u0105 Bacchiocchiego od innych adwentyst\u00f3w, jeden z jego wsp\u00f3\u0142wyznawc\u00f3w potrafi\u0142 powiedzie\u0107 mi, \u017ce kto wie czy nie jest on wtyczk\u0105 Watykanu, kt\u00f3ra ma rozbi\u0107 ruch sabataria\u0144ski czy adwentystyczny.
\nInny adwentysta wyrazi\u0142 za\u015b wobec mnie odmienn\u0105 opini\u0119, \u017ce Bacchiocchi mia\u0142 za zadanie udowodni\u0107 w samej \u201ejaskini lwa\u201d, \u017ce niedziela nie ma korzeni biblijnych i \u017ce wszyscy powinni wr\u00f3ci\u0107 do \u015bwi\u0119cenia szabatu.
\nNatomiast katolikowi, zbulwersowanemu \u017ce pozwolono sabatarianinowi Bacchiocchiemu na pisanie pracy doktorskiej na jezuickiej uczelni, oraz adwenty\u015bcie, kt\u00f3ry pyszni\u0142 si\u0119 tym, J. Salij OP odpowiedzia\u0142:
\n\u201eBo je\u015bli si\u0119 z uznaniem podkre\u015bla czynn\u0105 obecno\u015b\u0107 swojego wyznawcy na papieskiej uczelni, to zapewne uczelni tej nie uwa\u017ca si\u0119 ju\u017c za siedlisko Beliala. Je\u015bli zaszczytem jest odznaczenie medalem przez papie\u017ca, to trudno jednocze\u015bnie widzie\u0107 w papie\u017cu antychrysta (…) Je\u015bli ksi\u0105\u017cka Bacchiocchiego jest rzeczywi\u015bcie powa\u017cn\u0105 prac\u0105 naukow\u0105, to wreszcie adwenty\u015bci naucz\u0105 si\u0119 broni\u0107 swojej nauki o \u015bwi\u0119ceniu soboty z wi\u0119kszym poszanowaniem fakt\u00f3w i tekst\u00f3w historycznych. A w takim razie Ojcom Jezuitom raczej bym pogratulowa\u0142, \u017ce si\u0119 troch\u0119 do tego przyczynili\u201d (\u201ePoszukiwania w wierze\u201d rozdz. \u2018Sp\u00f3r o niedziel\u0119\u2019, Pozna\u0144 1991 s. 227-8).<\/p>\n

Na sam koniec jeszcze jedno zdanie S. Bacchiocchiego z jego dzie\u0142a (\u201eOd soboty do niedzieli\u201d W-wa 1985, s. 16):
\n\u201eNasze studium nie zajmuje si\u0119 liturgicznymi czy pastoralnymi aspektami \u015bwi\u0119cenia niedzieli w chrze\u015bcija\u0144stwie pierwotnym…\u201d [dalej odsy\u0142a on w tych tematach do opracowa\u0144 innych uczonych, w tym katolickich].
\nWydaje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce to o czym wspomina Bacchiocchi jest najwi\u0119kszym mankamentem jego opracowania, bowiem nie mo\u017cna zatrzymywa\u0107 si\u0119 tylko na sprawach politycznych, kulturowych i religijnych (judaizmu i poga\u0144stwa), gdy m\u00f3wi si\u0119 o zaprzestaniu obchodzenia szabatu i wprowadzeniu \u015bwi\u0119cenia niedzieli.<\/p>\n

Uwagi:
\nWszystkie podkre\u015blenia tekstu pochodz\u0105 od autora artyku\u0142u.
\nTeksty pism wczesnochrze\u015bcija\u0144skich (poza oznaczonymi bezpo\u015brednio) cytowane wed\u0142ug:
\n\u201eOjcowie Apostolscy\u201d t\u0142um. A. \u015awiderk\u00f3wna, Warszawa 1990;
\n\u201eApologia. Dialog z \u017bydem Tryfonem.<\/em>\u00a0\u015awi\u0119ty Justyn filozof i m\u0119czennik\u201d Ks. A. Lisiecki, Pozna\u0144 1926;
\n\u201eApologie.\u00a0Oktawiusz.<\/em>\u00a0Minucjusz Feliks.\u00a0Do Diogneta<\/em>.\u00a0Zach\u0119ta Grek\u00f3w.<\/em>\u00a0Klemens Aleksandryjski\u201d t\u0142um. M. Szarmach, A. \u015awiderk\u00f3wna, Ks. J. So\u0142owianiuk, Warszawa 1988;
\n\u201eTertulian. Wyb\u00f3r Pism II\u201d ks. W. Myszor, o. E. Stanula, ks. A. C. Guryn, ks. K. Obrycki, Warszawa 1983;
\n\u201ePrzeciw Marcjonowi<\/em>. Tertulian\u201d o. S. Ryzner, Warszawa 1994;
\n\u201eWyk\u0142ad Nauki Apostolskiej<\/em>. Ireneusz z Lyonu\u201d t\u0142um. W. Myszor, Krak\u00f3w 1997;
\n\u201eKobierce.<\/em>\u00a0Klemens Aleksandryjski\u201d t\u0142um. J. Niemirska-Pliszczy\u0144ska, Warszawa 1994;
\n\u201ePrzeciw Celsusowi.<\/em>\u00a0Orygenes\u201d t\u0142um. S. Kalinkowski, Warszawa 1986;
\n\u201eHistoria Ko\u015bcielna<\/em>.\u00a0O M\u0119czennikach Palesty\u0144skich<\/em>. Euzebiusz z Cezarei\u201d t\u0142um. Ks. A. Lisiecki, Pozna\u0144 1924;
\n\u201eApokryfy Nowego Testamentu\u201d Ks. M. Starowieyski, Lublin 1986.<\/p>\n

Oznaczenie przek\u0142ad\u00f3w Biblii:
\nCytaty bez oznakowania wed\u0142ug Biblii Tysi\u0105clecia wydanie II i III;
\nBP – \u201ePismo \u015awi\u0119te Starego i Nowego Testamentu\u201d (tzw. Biblia Pozna\u0144ska) wydanie III (1991-94);
\nks. Wujek – \u201ePismo \u015awi\u0119te Starego i Nowego Testamentu\u201d (tzw. Biblia ks. J. Wujka), wydanie III (1962);
\nNP – \u201eBiblia to jest Pismo \u015awi\u0119te Starego i Nowego Testamentu\u201d (tzw. Nowy Przek\u0142ad – 1975 r.) ed. 1983 r. wyd. BiZTB;
\nBG – \u201eBiblia to jest ca\u0142e Pismo \u015awi\u0119te Starego i Nowego Testamentu\u201d (tzw. Biblia Gda\u0144ska – 1632 r.) ed. 1986 r. wyd. BiZTB.<\/p>\n<\/div>\n

<\/div>\n
<\/div>\n
W\u0142odzimierz Bednarski<\/div>\n
<\/div>\n
\n
—————————————————-<\/div>\n
Redakcja: Kamil Beniuk <\/b><\/div>\n
M\u0105\u017c Kasi i tata Oli i Piotra, mgr teologii UKSW, katecheta.<\/div>\n
Pasjonat apologetyki (http:\/\/www.apologetyka.org<\/a>). Fanboy duchowo\u015bci \u015bw. Weroniki Giulliani (http:\/\/www.weronika.net)<\/u><\/a>.<\/div>\n
Tak\u017ce Gamer (RPG, FTP, RTS), Cybersecurity (WordPress, Android, Windows),<\/div>\n
tekst, muzyka i produkcja pie\u015bni religijnej, Rysunek (o\u0142\u00f3wek, akwarela), Ikonografia.<\/div>\n
<\/div>\n
Materia\u0142y teologiczne:<\/div>\n
YouTube „Ja tylko pytam”:<\/b> http:\/\/www.youtube.com\/@jatylkopytam<\/a><\/div>\n
Grupa FB<\/b>: http:\/\/www.facebook.com\/groups\/jatylkopytam\/<\/a><\/div>\n
Duchowo\u015b\u0107<\/b>: http:\/\/www.weronika.net<\/a><\/div>\n
Je\u015bli ci si\u0119 podoba, to postaw mi kaw\u0119: https:\/\/buycoffee.to\/beniuk<\/a><\/div>\n
Dzi\u0119ki.<\/div>\n
<\/div>\n
„Ja tylko pytam” jest grup\u0105 po\u015bwi\u0119conym wzmacnianiu i usystematyzowaniu my\u015bli katolickiej,<\/div>\n
promowaniu i obronie katolickiej Ewangelii, doktryny i teologii.<\/div>\n
Analiza ateizmu, charyzmatyzmu, tradycjonalizmu i dobroludzizmu.<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy \u201eDniem Pa\u0144skim\u201d chrze\u015bcijan powinien by\u0107 szabat? Polemika z nauk\u0105 adwentyst\u00f3w i innych sabatarian SPIS TRE\u015aCI Od autora. Wst\u0119p. Szabat. 1) Rdz 2:2-3. 2) Wj 16:23-30. 3) Wj 20:1-17 i Pwt 5:6-21. 4) Iz 56:1-8. 5) Iz 66:22-23. 6) Kp\u0142… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[950,951],"tags":[206,279,288,291,640,842],"class_list":["post-1811","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-adwentysci","category-adwentysci-dnia-siodmego","tag-bledy","tag-dowody","tag-dyskucja","tag-dzien-panski","tag-polemika","tag-szabat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1811","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1811"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1811\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4206,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1811\/revisions\/4206"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1811"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1811"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1811"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}