{"id":1786,"date":"2018-05-06T12:11:42","date_gmt":"2018-05-06T10:11:42","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1786"},"modified":"2018-05-06T12:11:42","modified_gmt":"2018-05-06T10:11:42","slug":"o-adwentystce-e-g-white-wypowiedzi-rozne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/o-adwentystce-e-g-white-wypowiedzi-rozne\/","title":{"rendered":"O adwentystce E. G. White wypowiedzi r\u00f3\u017cne"},"content":{"rendered":"
\n
\n
<\/div>\n
O adwentystce E. G. White wypowiedzi r\u00f3\u017cne, to zbi\u00f3r rozmaitych stwierdze\u0144 o prorokini adwentyst\u00f3w. Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to cytaty z ich dzie\u0142.<\/strong><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/div>\n
\n

O adwentystce E. G. White wypowiedzi r\u00f3\u017cne<\/strong><\/p>\n

 
\nEllen G. White (1827-1915), z domu Harmon, by\u0142a i jest uznawan\u0105 \u201eprorokini\u0105\u201d w\u00a0Ko\u015bciele Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego<\/em>.
\nW artykule tym nie b\u0119dziemy przedstawia\u0107 dok\u0142adnego \u017cyciorysu E. G. White, ani nie b\u0119dziemy cytowa\u0107 licznych wypowiedzi z jej ksi\u0105\u017cek wydanych w okresie jej p\u0142odno\u015bci pisarskiej. Przytoczymy natomiast kilkana\u015bcie cytat\u00f3w o niej, zawartych w dawnych i dzisiejszych publikacjach adwentyst\u00f3w. Zacytujemy te\u017c wiele charakterystycznych zda\u0144 z jej dzie\u0142 Na ich podstawie wyrobimy sobie jaki\u015b og\u00f3lny pogl\u0105d o tej znanej w\u015br\u00f3d adwentyst\u00f3w osobie.
\nKatolik nie musi si\u0119ga\u0107 do opas\u0142ych tom\u00f3w adwentystycznych (bo nie jest adwentyst\u0105), by dowiedzie\u0107 si\u0119 cokolwiek o ameryka\u0144skiej prorokini adwentystycznej. Na dodatek wi\u0119kszo\u015b\u0107 jej dzie\u0142 ukaza\u0142a si\u0119 tylko po angielsku i s\u0105 one niedost\u0119pne dla og\u00f3\u0142u. Wystarczy, \u017ce zainteresowany dowie si\u0119 z tego artyku\u0142u o niekt\u00f3rych epizodach z jej \u017cycia i wtedy mo\u017ce pog\u0142\u0119bi\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 poprzez literatur\u0119 adwentystyczn\u0105 i inn\u0105 polemiczn\u0105, wydawan\u0105 cz\u0119sto przez by\u0142ych adwentyst\u00f3w.
\nW Polsce najwi\u0119cej krytycznej uwagi po\u015bwi\u0119caj\u0105 E. G. White wydawcy i wyznawcy\u00a0Ko\u015bcio\u0142a Chrze\u015bcijan Dnia Sobotniego<\/em>, kt\u00f3ry wy\u0142oni\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku lat 30. XX wieku z\u00a0Ko\u015bcio\u0142a Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego<\/em>.
\nWydawnictwo\u00a0Ko\u015bcio\u0142a Chrze\u015bcijan Dnia Sobotniego<\/em>\u00a0(Duch Czas\u00f3w<\/em>) opublikowa\u0142o w przesz\u0142o\u015bci po polsku dwie ksi\u0105\u017cki demaskuj\u0105ce E. G. White. Napisane zosta\u0142y one przez by\u0142ego adwentyst\u0119 Waltera Rea (\u017cyciorys:\u00a0http:\/\/www.ellenwhiteexposed.com\/rea\/bio.htm<\/a>\u00a0):
\n 
\nNiewinne k\u0142amstwo<\/em>\u00a0W. Rea (Bielsko-Bia\u0142a 1992), opublikowana:
\nhttp:\/\/www.kchds.pl\/niewinne_klamstwo\/niewinne_klamstwo.pdf<\/a>
\n 
\nReakcje na Niewinne k\u0142amstwo<\/em>\u00a0W. Rea (Bielsko-Bia\u0142a 1993), opublikowana:
\nhttp:\/\/www.kchds.pl\/niewinne_klamstwo\/reakcje_na_niewinne_klamstwo.pdf<\/a>
\n 
\nPr\u00f3cz tego wydawnictwo \u201eDuch Czas\u00f3w\u201d<\/em>\u00a0wyda\u0142o kilka innych opracowa\u0144 dotycz\u0105cych adwentyzmu i E. G. White:
\n 
\n\u017bycie E. G. White \u2013 obalenie jej twierdze\u0144<\/em><\/strong>\u00a0D.M. Canright;
\nJarosze do Nieba?<\/em><\/strong>\u00a0Oskar Hoenicke;
\nCo s\u0105dzi\u0107 o Ellen G. White i jej widzeniach?<\/em><\/strong>\u00a0S. Kosowski;
\nRuch Williama Millera \u2013 z\u0142y pocz\u0105tek z\u0142ych doktryn<\/em><\/strong>\u00a0S. Kosowski;
\n\u015awi\u0105tynia ziemska, jako symbol \u015awi\u0105tyni Niebieskiej<\/em><\/strong>\u00a0S. Kosowski;
\nOczyszczenie Niebieskiej \u015awi\u0105tyni<\/em><\/strong>\u00a0S. Kosowski;
\nS\u0105dy Bo\u017ce nad ludzko\u015bci\u0105<\/em><\/strong>,\u00a0<\/strong>S. Kosowski;
\nNajwy\u017cszy Kap\u0142an wed\u0142ug porz\u0105dku Melchisedeka<\/em><\/strong>\u00a0S. Kosowski;
\nProrok Daniel, a \u015bwi\u0105tynia<\/em><\/strong>\u00a0S. Kosowski.
\n 
\nKr\u00f3tkie om\u00f3wienia powy\u017cszych opracowa\u0144 zainteresowany znajdzie na oficjalnej stronie\u00a0Ko\u015bcio\u0142a Chrze\u015bcijan Dnia Sobotniego<\/em>:
\n 
\nhttp:\/\/www.kchds.pl\/wydawn.htm<\/a>
\n 
\nKo\u015bci\u00f3\u0142 Katolicki wyda\u0142 natomiast ksi\u0105\u017ck\u0119 pt.\u00a0Prekursorzy Nowej Ery<\/em>, C. V. Manzanaresa (Warszawa 1994, wyd. Verbinum), kt\u00f3ra zawiera wiele hase\u0142 zwi\u0105zanych z E. G. White i adwentyzmem:
\n 
\nAdwentyzm<\/em>
\nAdwenty\u015bci Dnia Si\u00f3dmego<\/em>
\nMiller William<\/em>
\nWhite Ellen G.<\/em>
\nRea Walter<\/em>\u00a0(by\u0142y adwentysta)
\nFord D<\/em>\u00a0(by\u0142y adwentysta)
\nEdson Hiram<\/em>
\nDavenport<\/em>\u00a0Donald<\/em>
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Hodder Delbert<\/em>
\nFitch Charles<\/em>
\n 
\nOto spis rozdzia\u0142\u00f3w, z kt\u00f3rych sk\u0142ada si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza naszego artyku\u0142u:
\n 
\nJako jedna z o\u015bmiorga dzieci z biednej rodziny<\/em>
\nJako bli\u017aniaczka<\/em>
\nJako uderzona w dzieci\u0144stwie kamieniem w twarz<\/em>
\nJako absolwentka trzech klas szko\u0142y podstawowej<\/em>
\nJako pomoc domowa<\/em>
\nJako ochrzczona dwa razy w Ko\u015bciele Metodystycznym w roku 1840 i 1842?<\/em>
\nJako wy\u0142\u0105czona z Ko\u015bcio\u0142a Metodystycznego w roku 1843<\/em>
\nJako \u2018uczennica\u2019 W. Millera i oczekuj\u0105ca na Pana w 1843 i 1844 roku, a zarazem fa\u0142szywa prorokini g\u0142osz\u0105ca o tych datach<\/em>
\nJako zwiedziona przez W. Millera i rozczarowana w roku 1844 oraz z pierwszym widzeniem z nieba<\/em>
\nJako obdarzona charyzmatem profetycznym w grudniu 1844<\/em>
\nJako maj\u0105ca by\u0107 ukamienowana za swe widzenie?<\/em>
\nJako nawr\u00f3cona do \u015bwi\u0119cenia szabatu przez T. M. Preble\u2019a w roku 1846<\/em>
\nJako \u2018rezerwowa\u2019 ze zleceniem od Boga<\/em>
\nJako posiadaj\u0105ca dwie daty zawarcia zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego z J. White (1845 i 1846 r.)?<\/em>
\nJako \u017cona Jakuba White, nauczyciela<\/em>
\nJako \u017cona Jakuba White, stoj\u0105cego na czele wsp\u00f3lnoty ko\u015bcielnej<\/em>
\nJako biedna i g\u0142odna we wczesnym okresie ma\u0142\u017ce\u0144stwa<\/em>
\nJako matka powierzaj\u0105ca swe dziecko przyjacio\u0142om<\/em>
\nJako m\u0142oda i zdolna w kierownictwie adwentyst\u00f3w<\/em>
\nJako nie maj\u0105ca \u017cadnego administracyjnego stanowiska ale przekazuj\u0105ca objawienia \u201eod Boga\u201d<\/em>
\nJako autorka pierwszej ksi\u0105\u017cki w roku 1851<\/em>
\nJako animatorka \u201ereformy zdrowotnej\u201d<\/em>
\nJako \u2018oszukuj\u0105ca\u2019 Boga do roku 1878<\/em>
\nJako \u201enie maj\u0105ca \u017cadnego przygotowania literackiego\u201d, ale p\u0142odna pisarka<\/em>
\nJako \u201edar proroczy\u201d dla Ko\u015bcio\u0142a Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego<\/em>
\nJako \u201eautorka natchnionego dzie\u0142a\u201d Wielki b\u00f3j<\/em>
\nJako autorka dzie\u0142a nienaukowego<\/em>
\nJako interpretatorka dzia\u0142a\u0144 szatana<\/em>
\nJako nieoddychaj\u0105ca podczas widze\u0144<\/em>
\nJako powracaj\u0105ca do rzeczywisto\u015bci po widzeniach<\/em>
\nJako sprawdzana w eksperymentach ze \u015bwiec\u0105<\/em>
\nJako posiadaj\u0105ca nieludzk\u0105 si\u0142\u0119 podczas widze\u0144<\/em>
\nJako \u2018widz\u0105ca\u2019 i otrzymuj\u0105ca sny prorocze<\/em>
\nJako wdowa od roku 1881<\/em>
\nJako pos\u0142anka Boga od roku 1885<\/em>
\nJako nie zawsze przyjmowana przyja\u017anie<\/em>
\nJako podejrzewana o chorob\u0119 umys\u0142ow\u0105<\/em>
\nJako \u201eplagiator\u201d<\/em>
\n 
\nDane dotycz\u0105ce E. G. White cytujemy przede wszystkim ze \u017ar\u00f3de\u0142 adwentystycznych. W zwi\u0105zku z tym adwenty\u015bci nie mog\u0105 nas pos\u0105dza\u0107 o zmy\u015blanie fakt\u00f3w. Oto ich \u017ar\u00f3d\u0142a:
\n 
\nAdwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970;
\nApokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988;
\nChrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993;
\nDaniel a wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107<\/em>\u00a0W. Polok, Warszawa 1982;
\nDo\u015bwiadczenia i widzenia oraz dary Ducha<\/em>\u00a01930;
\nWczesne pisma<\/em>\u00a01997;
\nNauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989;
\nOd soboty do niedzieli<\/em>\u00a0Warszawa 1985;
\n\u015aladami Wielkiego Lekarza<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1991;
\nWielki b\u00f3j<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1983;
\nZnaki Czasu<\/em>\u00a0Nr 1, 1989 s. 6;
\n\u017bycie Jezusa<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 2003.
\n 
\nZ innych opracowa\u0144, niezale\u017cnych od adwentyzmu, cytujemy wyj\u0105tkowo jedn\u0105 publikacj\u0119 katolick\u0105 (Prekursorzy Nowej Ery<\/em>, C. V. Manzanares, Warszawa 1994) oraz kilka tekst\u00f3w \u015awiadk\u00f3w Jehowy. Tre\u015bci te, dla odr\u00f3\u017cnienia od fragment\u00f3w adwentyst\u00f3w, zaznaczamy\u00a0kursyw\u0105<\/em>:
\n <\/p>\n

Jako jedna z o\u015bmiorga dzieci z biednej rodziny<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eEllen Gould White urodzi\u0142a si\u0119 26 listopada 1827 roku w raczej biednej rodzinie sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 z o\u015bmiorga dzieci\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 321-322).
\n 
\nDost\u0119pne nam \u017ar\u00f3d\u0142a nic nie wspominaj\u0105 o losach rodze\u0144stwa E. White. Czy podziela\u0142y jej p\u00f3\u017aniejsz\u0105 wiar\u0119?
\n <\/p>\n

Jako bli\u017aniaczka<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eW dniu 26 listopada 1827 roku w domu Roberta i Eunice Hermon\u00f3w przesz\u0142y na \u015bwiat dwie bli\u017aniacze siostry: Ellen i Elizabeth\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 439).
\n 
\nDost\u0119pne nam \u017ar\u00f3d\u0142a nic nie wspominaj\u0105 o losach drugiej z bli\u017aniaczek.
\n <\/p>\n

Jako uderzona w dzieci\u0144stwie kamieniem w twarz<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eJu\u017c w okresie wczesnego dzieci\u0144stwa Ellen uleg\u0142a nieszcz\u0119\u015bliwemu wypadkowi, kt\u00f3rego omal nie przyp\u0142aci\u0142a \u017cyciem. W wieku 9 lat w drodze powrotnej ze szko\u0142y\u00a0zosta\u0142a uderzona kamieniem w twarz w okolicy nosa<\/u>.\u00a0Przez trzy tygodnie by\u0142a nieprzytomna<\/u>, a w p\u00f3\u017aniejszym czasie bardzo cierpia\u0142a z powodu powa\u017cnego uszkodzenia nosa. W tym samym mniej wi\u0119cej czasie zachorowa\u0142a na tzw. w\u00f3wczas \u00bbwodne suchoty\u00ab i lekarze dawali jej najwy\u017cej kilka miesi\u0119cy \u017cycia\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 322; por.\u00a0Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 439, 441 \u2013 \u201ekole\u017canka uderzy\u0142a j\u0105 niechc\u0105co kamieniem w twarz\u201d).
\n <\/p>\n

Jako absolwentka trzech klas szko\u0142y podstawowej<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eTa skromna, bogobojna niewiasta nie maj\u0105ca \u017cadnego przygotowania literackiego\u00a0z wykszta\u0142ceniem 3 klas szko\u0142y podstawowej<\/u>…\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 327).
\n <\/p>\n

Jako pomoc domowa<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eW okresie dzieci\u0144stwa uczynna i pogodna Ellen pomaga\u0142a matce w gospodarstwie domowym, ojcu za\u015b w jego warsztacie\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 439).
\n <\/p>\n

Jako ochrzczona dwa razy w Ko\u015bciele Metodystycznym w roku 1840 i 1842?<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eW roku 1840<\/u>\u00a0uda\u0142a si\u0119 z rodzicami na zebranie organizowane przez metodyst\u00f3w w Buxton, Maine, gdzie postanowi\u0142a odda\u0107 swe serce Bogu.\u00a0Mia\u0142a w\u00f3wczas 12 lat. Po powrocie do domu przyj\u0119\u0142a wraz z innymi chrzest<\/u>, dokonany na jej \u017cyczenie przez zanurzenie w falach Oceanu Atlantyckiego (…) Tego samego dnia Ellen przyj\u0119ta zosta\u0142a do Ko\u015bcio\u0142a metodyst\u00f3w\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 441).
\n 
\n\u201eW 1842 r. przyj\u0119\u0142a chrzest<\/u>\u00a0i zosta\u0142a cz\u0142onkini\u0105 Ko\u015bcio\u0142a Metodystycznego, do kt\u00f3rego nale\u017celi r\u00f3wnie\u017c rodzice\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970, s. 141).
\n 
\nDziwne, \u017ce E. White uzna\u0142a sw\u00f3j chrzest u metodyst\u00f3w za wa\u017cny, gdy\u017c przecie\u017c wed\u0142ug jej nauki i adwentyst\u00f3w protestantyzm jest cz\u0119\u015bci\u0105 Babilonu Wielkiego!
\n <\/p>\n

Jako wy\u0142\u0105czona z Ko\u015bcio\u0142a Metodystycznego w roku 1843<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eW nast\u0119pnym (1843) roku ca\u0142a rodzina zosta\u0142a wy\u0142\u0105czona z Ko\u015bcio\u0142a wskutek przyj\u0119cia poselstwa Williama Millera\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970, s. 141).
\n 
\nDost\u0119pne nam \u017ar\u00f3d\u0142a nic nie wspominaj\u0105 o losach rodziny E. White, po zwiedzeniu przez W. Millera i oczekiwaniu ko\u0144ca \u015bwiata. Czy podziela\u0142a jej p\u00f3\u017aniejsz\u0105 wiar\u0119?
\n <\/p>\n

Jako \u2018uczennica\u2019 W. Millera i oczekuj\u0105ca na Pana w 1843 i 1844 roku, a zarazem fa\u0142szywa prorokini g\u0142osz\u0105ca o tych datach<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eW latach 1840 i 1842 bra\u0142a udzia\u0142, wraz z innymi cz\u0142onkami swej rodziny, w zebraniach milleryst\u00f3w organizowanych w mie\u015bcie Portland. Z zainteresowaniem przyj\u0119\u0142a pogl\u0105dy adwentowe g\u0142oszone przez Williama Millera i jego wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w,\u00a0z ufno\u015bci\u0105 oczekuj\u0105c powrotu Zbawiciela, najpierw w roku 1843, a nast\u0119pnie w roku 1844<\/u>. Ellen aktywnie uczestniczy\u0142a w pracach ruchu,\u00a0g\u0142osz\u0105c poselstwo o drugim adwencie w\u015br\u00f3d r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w<\/u>\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 441).
\n <\/p>\n

Jako zwiedziona przez W. Millera i rozczarowana w roku 1844 oraz z pierwszym widzeniem z nieba<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eWraz z pozosta\u0142ymi millerystami E. G. Harmon prze\u017cywa\u0142a w roku 1844 zaw\u00f3d oczekiwania na przyj\u015bcie Pa\u0144skie\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970, s. 141).
\n 
\n\u201ePo za\u0142amaniu si\u0119 ruchu w dniu 22 pa\u017adziernika 1844 r. wskutek niespe\u0142nienia si\u0119 millerowskich przepowiedni, E. G. White (w\u00f3wczas jeszcze E. G. Harmon), mimo rozczarowania, pozosta\u0142a wierna Pismu \u015awi\u0119temu i idei drugiego adwentu, staj\u0105c si\u0119 wybranym przez Boga narz\u0119dziem dla Jego ludu (…) a poniek\u0105d nawet duchowym przyw\u00f3dc\u0105 Ko\u015bcio\u0142a Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 429).
\n 
\n\u201eWielkie rozczarowanie w dniu 22 pa\u017adziernika 1844 roku nie pozbawi\u0142o wiary m\u0142odej Ellen\u201d (jw. s. 441).
\n 
\n\u201eW dwa miesi\u0105ce po prze\u017cytym rozczarowaniu Ellen G. Harmon otrzyma\u0142a pierwsze widzenie, kt\u00f3re doda\u0142o wierz\u0105cym w Portland, w stanie Maine, nowej otuchy i kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142o przyj\u0119te jako\u00a0\u015bwiat\u0142o z nieba<\/u>\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970 s. 36).
\n 
\n\u201eI w\u0142a\u015bnie w\u00f3wczas, podczas modlitwy, popad\u0142a w zachwycenie ducha.\u00a0Obecni my\u015bleli, \u017ce nast\u0105pi\u0142a gwa\u0142towna \u015bmier\u0107<\/u>\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 430).
\n 
\nCzy w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym da si\u0119 zauwa\u017cy\u0107, by prorocy podczas przemawiania w imieniu Pana popadali w stan jakby \u201egwa\u0142townej \u015bmierci\u201d?
\n <\/p>\n

Jako obdarzona charyzmatem profetycznym w grudniu 1844<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eW grudniu 1844 objawi\u0142 si\u0119 w jej \u017cyciu charyzmat profetyczny, kt\u00f3ry odt\u0105d towarzyszy\u0142 jej do ko\u0144ca \u017cycia\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970 s. 141).
\n <\/p>\n

Jako maj\u0105ca by\u0107 ukamienowana za swe widzenie?<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201ePr\u00f3bowa\u0142am przynie\u015b\u0107 wierne sprawozdanie z Niebieskiego Chanaanu wraz z kilkoma winnemi gronami, za co niekt\u00f3rzy chcieli mnie ukamienowa\u0107, tak jak za to samo chcieli ukamienowa\u0107 Izraelici Kaleba i Jozuego, 4 Moj\u017c. 14, 10\u201d (Do\u015bwiadczenia i widzenia oraz dary Ducha<\/em>\u00a01930 s. 10).
\n <\/p>\n

Jako nawr\u00f3cona do \u015bwi\u0119cenia szabatu przez T. M. Preble\u2019a w roku 1846<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eW nast\u0119pnym roku [1845] ukaza\u0142 si\u0119 (…) artyku\u0142 napisany przez duchownego T. M. Preble\u2019a, kt\u00f3ry nawo\u0142ywa\u0142 do apostolskiego \u015bwi\u0119cenia soboty. Artyku\u0142 wywo\u0142a\u0142 \u017cywy odd\u017awi\u0119k w\u015br\u00f3d przyw\u00f3dc\u00f3w nowej wsp\u00f3lnoty ko\u015bcielnej. Kilku z nich zacz\u0119\u0142o \u015bwi\u0119ci\u0107 sobot\u0119, zw\u0142aszcza J\u00f3zef Bates, Hiram Edson, Owen Crosier, potem Jan Andrews, Uriasz Smith, a od roku 1846 \u2013 Jakub i Ellen G. White i wielu innych\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970, s. 37).
\n 
\nJak wida\u0107, E. White nie by\u0142a pierwsz\u0105 osob\u0105 w\u015br\u00f3d jej wsp\u00f3\u0142wyznawc\u00f3w \u015bwi\u0119c\u0105c\u0105 sobot\u0119. Nie zosta\u0142 jej te\u017c szabat na samym pocz\u0105tku objawiony.
\nMa\u0142o tego, wcze\u015bniej, szczeg\u00f3lnie jako metodystka, by\u0142a osob\u0105, kt\u00f3ra uznawa\u0142a niedziel\u0119 jako \u201edzie\u0144 Pa\u0144ski\u201d.
\n <\/p>\n

Jako \u2018rezerwowa\u2019 ze zleceniem od Boga<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eHistoria pocz\u0105tk\u00f3w ruchu adwentystycznego dowodzi, \u017ce najpierw stanowisko wys\u0142annika Bo\u017cego zosta\u0142o powierzone m\u0142odemu energicznemu i zdolnemu m\u0119\u017cczy\u017anie o nazwisku Hasen Foss. Ten jednak, boj\u0105c si\u0119 trudno\u015bci i odpowiedzialno\u015bci zwi\u0105zanych z pos\u0142annictwem odrzuci\u0142 wezwanie Bo\u017ce wobec czego zleci\u0142 je B\u00f3g istocie najs\u0142abszej z najs\u0142abszych\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 321; por.\u00a0Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 429).
\n 
\nZ tego wynika, \u017ce B\u00f3g nie wybra\u0142 w\u0142a\u015bciwej osoby, skoro zamieni\u0142 j\u0105 p\u00f3\u017aniej na siedemnastoletni\u0105 kobiet\u0119.
\n <\/p>\n

Jako posiadaj\u0105ca trzy daty zawarcia zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego z J. White (1845 i 1846 r.)?<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eW\u00a0roku 1845<\/u>\u00a0zawar\u0142 zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski z Ellen G. Harmon\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970, s. 38).
\n 
\n\u201ePodczas podr\u00f3\u017cy do Orrington, w stanie Maine, Ellen pozna\u0142a 24-letniego kaznodziej\u0119 adwentystycznego, Jakuba White. (…) Wkr\u00f3tce zawi\u0105za\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy nimi przyja\u017a\u0144, a po upewnieniu si\u0119, \u017ce Pan kieruje ich losami, zawarli zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski w\u00a0sierpniu 1846 roku<\/u>\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 442).
\n 
\n\u201e30 wrze\u015bnia 1846<\/u>\u00a0roku wzi\u0119\u0142am \u015blub ze starszym James White\u201d (\u017bycie i dzia\u0142anie Ellen G. White<\/em>\u00a0Kowale 2005 s. 97).
\n <\/p>\n

Jako \u017cona Jakuba White, nauczyciela<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eJakub S. White (1821-1881) (…) pracowa\u0142 w miejscowej szkole w charakterze nauczyciela\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970, s. 37).
\n 
\nInteresuj\u0105ce jest to, \u017ce nauczyciel o\u017ceni\u0142 si\u0119 z absolwentk\u0105 trzech klas szko\u0142y podstawowej. Czy\u017cby motywy edukacyjne gra\u0142y tu jak\u0105\u015b rol\u0119 w przysz\u0142ym pi\u015bmiennictwie E. White?
\n <\/p>\n

Jako \u017cona Jakuba White, stoj\u0105cego na czele wsp\u00f3lnoty ko\u015bcielnej<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201ePo tragicznych wypadkach pa\u017adziernikowych 1844 roku stan\u0105\u0142 na czele powstaj\u0105cej wsp\u00f3lnoty ko\u015bcielnej o nowej adwentystycznej orientacji teologicznej\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970, s. 37-38).
\n 
\nCzy\u017cby przyw\u00f3dztwo nad \u201ewsp\u00f3lnot\u0105 ko\u015bcieln\u0105\u201d zakochanego w E. White pomog\u0142o jej w dostaniu si\u0119 do \u201ekierownictwa duchowego\u201d adwentyst\u00f3w (patrz poni\u017cej) i stanie si\u0119 \u201educhowym przyw\u00f3dc\u0105\u201d?
\n 
\n\u201eE. G. White (w\u00f3wczas jeszcze E. G. Harmon), (…) staj\u0105c si\u0119 wybranym przez Boga narz\u0119dziem dla Jego ludu (…) a poniek\u0105d nawet\u00a0duchowym przyw\u00f3dc\u0105<\/u>\u00a0Ko\u015bcio\u0142a Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 429).
\n <\/p>\n

Jako biedna i g\u0142odna we wczesnym okresie ma\u0142\u017ce\u0144stwa<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eWczesny okres ma\u0142\u017ce\u0144stwa Jakuba i Ellen White\u2019\u00f3w by\u0142 niezwykle trudny. Byli biedni, doznawali wielu udr\u0119k i k\u0142opot\u00f3w, a czasem nawet dokucza\u0142 im g\u0142\u00f3d\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 442).
\n <\/p>\n

Jako matka powierzaj\u0105ca swe dziecko przyjacio\u0142om<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eW dniu 26 sierpnia 1847 roku urodzi\u0142 si\u0119 White\u2019om pierwszy syn, kt\u00f3remu nadano imi\u0119 Henryk. (…) wkr\u00f3tce Ellen zrozumia\u0142a, \u017ce aby m\u00f3c kontynuowa\u0107 prac\u0119 Pana, podr\u00f3\u017cowa\u0107 i g\u0142osi\u0107 powierzone jej przez Boga poselstwo,\u00a0musi powierzy\u0107 dziecko opiece zaufanych przyjaci\u00f3\u0142<\/u>\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 442-443).
\n <\/p>\n

Jako m\u0142oda i zdolna w kierownictwie adwentyst\u00f3w<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eKierownictwo duchowe tworzyli: Jakub White, Ellen G. Harmon, J\u00f3zef Bates, Hiram Edson i inni\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970, s. 37).
\n 
\nE. White (ur. 1827) mia\u0142a w roku 1844 tylko 17 lat.
\n <\/p>\n

Jako nie maj\u0105ca \u017cadnego administracyjnego stanowiska ale przekazuj\u0105ca objawienia \u201eod Boga\u201d<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eE. G. White nie piastowa\u0142a \u017cadnego administracyjnego stanowiska ko\u015bcielnego. S\u0142u\u017cy\u0142a rad\u0105 i wiernie przekazywa\u0142a otrzymane od Boga objawienia\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970, s. 142).
\n <\/p>\n

Jako autorka pierwszej ksi\u0105\u017cki w roku 1851<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eW roku 1851 ukaza\u0142a si\u0119 pierwsza ksi\u0105\u017cka Ellen. G. White, obj\u0119to\u015bci 64 strony, zatytu\u0142owana (…) (Zarys do\u015bwiadcze\u0144 i pogl\u0105d\u00f3w Ellen. G. White). W roku 1854 wyszed\u0142 jeszcze \u00bbSupplement<\/em>\u00ab (dodatek) do tego dzie\u0142a\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 443).
\n <\/p>\n

Jako animatorka \u201ereformy zdrowotnej\u201d<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eChocia\u017c ju\u017c w roku 1848 rozpocz\u0119to agitacj\u0119 przeciwko piciu alkoholu, paleniu tytoniu i spo\u017cywaniu u\u017cywek i narkotyk\u00f3w, to jednak podstawowe zasady programu reformy zdrowotnej zosta\u0142y nakre\u015blone przez E. G. White w roku 1863, tu\u017c po zorganizowaniu Generalnej Konferencji, a potem w roku 1865\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970, s. 42-43).
\n <\/p>\n

Jako \u2018oszukuj\u0105ca\u2019 Boga do roku 1878<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eW roku 1869 wprowadzono poj\u0119cie \u00bbsystematycznej dobroczynno\u015bci\u00ab na potrzeby Ko\u015bcio\u0142a. Wkr\u00f3tce u\u015bwiadomiono sobie, \u017ce by\u0142o to po\u0142owicznym rozwi\u0105zaniem i \u017ce w \u015bwietle S\u0142owa Bo\u017cego\u00a0wci\u0105\u017c jeszcze \u00bboszukiwano\u00ab Boga<\/u>\u00a0\u00bbw dziesi\u0119cinach i ofiarach\u00ab. Studia nad tym zagadnieniem trwa\u0142y kilkana\u015bcie lat, a\u017c w roku 1878 og\u0142oszono i wprowadzono oficjalnie system dziesi\u0119cin\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970, s. 44, 46).
\n <\/p>\n

Jako \u201enie maj\u0105ca \u017cadnego przygotowania literackiego\u201d, ale p\u0142odna pisarka<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eTa skromna, bogobojna niewiasta\u00a0nie maj\u0105ca \u017cadnego przygotowania literackiego (…)<\/u>\u00a0pozostawi\u0142a po sobie ponad 100.000 stron druku w tym takie wspania\u0142e ksi\u0105\u017cki jak: \u00bbWielki B\u00f3j\u00ab, \u00bb\u017bycie Jezusa\u00ab, \u00bbDroga do Chrystusa\u00ab, \u00bb\u015awiadectwa dla zboru\u00ab (9 tom\u00f3w), \u00bbChrze\u015bcija\u0144ski dom\u00ab i inne. Znajduj\u0105 si\u0119 w nich\u00a0g\u0142\u0119boko natchnione<\/u>\u00a0rady dotycz\u0105ce \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 327).
\n 
\nCzy\u017cby m\u0105\u017c E. White, b\u0119d\u0105cy nauczycielem, by\u0142 wsp\u00f3\u0142redaktorem jej dzie\u0142?
\nAdwenty\u015bci za\u015b retorycznie pytaj\u0105:
\n 
\n\u201eCzy mog\u0142o to by\u0107 dzie\u0142em skromnej, nie posiadaj\u0105cej odpowiedniego wykszta\u0142cenia kobiety?\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 431).
\n 
\nKrytycy adwentyzmu za\u015b pisz\u0105:
\n 
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201eNiemniej wielu badaczy s\u0105dzi, \u017ce pisma jej by\u0142y dzie\u0142em zbiorowym (m.in. autorem mia\u0142by by\u0107 tak\u017ce jej m\u0105\u017c)\u201d<\/em>\u00a0(Prekursorzy Nowej Ery, C. V. Manzanares, Warszawa 1994, s. 130).<\/em>
\n 
\nO m\u0119\u017cu E. White adwenty\u015bci pisz\u0105, jako o wydawcy:
\n 
\n\u201eW roku 1845 zawar\u0142 zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski z Ellen G. Harmon. Od roku 1848 by\u0142 wydawc\u0105 adwentystycznego czasopisma \u00bbPresent Truth\u00ab. (…) Od roku 1871 wydawa\u0142 drugi miesi\u0119cznik \u00bbHealth Reformer\u00ab (Reformator Zdrowotny), a w roku 1874 zainicjowa\u0142 edycj\u0119 miesi\u0119cznika \u00bbSings of the Times\u00ab (Znaki Czasu)\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970, s. 38).
\n <\/p>\n

Jako \u201edar proroczy\u201d dla Ko\u015bcio\u0142a Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eTraktujemy j\u0105 i jej pisma jako spe\u0142nienie obietnicy Bo\u017cej w czasach ostatecznych w postaci daru proroczego dla Ko\u015bcio\u0142a…\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 328).
\n <\/p>\n

Jako \u201eautorka natchnionego dzie\u0142a\u201d\u00a0Wielki b\u00f3j<\/em><\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eEllen. G. White, autorka\u00a0natchnionego dzie\u0142a \u00bbWielki b\u00f3j\u00ab<\/u>\u00a0daje przepi\u0119kny obraz wybawienia…\u201d (Daniel a wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107<\/em>\u00a0W. Polok, Warszawa 1982, s. 142).
\n <\/p>\n

Jako autorka dzie\u0142a nienaukowego<\/strong><\/p>\n

 
\nInny teolog adwentyst\u00f3w, Z. \u0141yko, pisze w\u00a0Przedmowie<\/em>, \u017ce ksi\u0105\u017cka\u00a0Wielki b\u00f3j<\/em>\u00a0nie ma \u201echarakteru \u015bci\u015ble naukowego\u201d, z czym w pe\u0142ni si\u0119 zgadzamy:
\n 
\n\u201eDzie\u0142o E. G. White nie ma charakteru \u015bci\u015ble naukowego\u201d (Wielki b\u00f3j<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1983, s. 9).
\n 
\nTrudno jednak oczekiwa\u0107 od E. G. White naukowo\u015bci, skoro adwenty\u015bci pisz\u0105, \u017ce uko\u0144czy\u0142a ona tylko trzy klasy szko\u0142y podstawowej (tekst patrz powy\u017cej).
\n <\/p>\n

Jako interpretatorka dzia\u0142a\u0144 szatana<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201e\u00bbPrzez dwie b\u0142\u0119dne nauki \u2013 nie\u015bmiertelno\u015b\u0107 duszy i \u015bwi\u0119cenie niedzieli \u2013 szatan zwodzi ludzi. Pierwszy b\u0142\u0105d stwarza podatny grunt dla spirytyzmu, natomiast drugi jest pomostem, \u0142\u0105cz\u0105cym z Rzymem. Protestanci Stan\u00f3w Zjednoczonych b\u0119d\u0105 pierwszymi, kt\u00f3rzy wyci\u0105gn\u0105 r\u0119k\u0119 nad przepa\u015bci\u0105, aby uchwyci\u0107 d\u0142o\u0144 spirytyzmu\u00ab (E. G. White, dz. cyt., s. 455)\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 311).
\n 
\nOczywi\u015bcie z dusz\u0105, jak i z niedziel\u0105, nie walczy\u0142a ona od samego pocz\u0105tku, lecz dopiero po roku 1846:
\n 
\n\u201eWkr\u00f3tce doktryna adwentyzmu wzbogacona zosta\u0142a o dalsze nauki biblijne, np. nauk\u0119 o \u015bmiertelno\u015bci duszy (…) doktrynalne zdefiniowanie ich nast\u0105pi\u0142o na szeregu konferencji, odbytych w okresie od kwietnia do listopada roku 1848…\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970, s. 37-38).
\n <\/p>\n

Jako nieoddychaj\u0105ca podczas widze\u0144<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eDr Kellog z\u0142o\u017cy\u0142 nast\u0119puj\u0105ce o\u015bwiadczenie: \u00bbJestem najzupe\u0142niej przekonany, \u017ce nie oddycha ona przez ca\u0142y czas trwania widzenia, ani w tym przypadku ani w czasie kilkunastu innych, gdy mia\u0142a widzenia a ja by\u0142em obecny\u00ab\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 323).
\n <\/p>\n

Jako powracaj\u0105ca do rzeczywisto\u015bci po widzeniach<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201e(…) oznak\u0105 ko\u0144ca widzenia by\u0142o dwukrotne g\u0142\u0119bokie zaczerpni\u0119te powietrze, po czym powraca\u0142 normalny, naturalny oddech. (…) bezpo\u015brednio po widzeniu wszystko woko\u0142o wydawa\u0142o si\u0119 jej ciemne, po czym w kr\u00f3tkim czasie powraca\u0142y naturalne kolory, si\u0142y i dobre samopoczucie\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 435).
\n <\/p>\n

Jako sprawdzana w eksperymentach ze \u015bwiec\u0105<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eInny cz\u0142owiek, nazwiskiem F. C. Castle r\u00f3wnie\u017c sk\u0142ada\u0142 \u015bwiadectwo (…) \u00bbBy\u0142 przy tym obecny lekarz i wed\u0142ug swojej najlepszej wiedzy dokona\u0142 pewnej pr\u00f3by, aby odkry\u0107 przyczyn\u0119 takiego jej stanu. Zapalona \u015bwieca zosta\u0142a przystawiona jak tylko mo\u017cna by\u0142o najbli\u017cej do jej oczu, kt\u00f3re by\u0142y szeroko otwarte; \u017caden mi\u0119sie\u0144 na twarzy nawet nie drgn\u0105\u0142. Nast\u0119pnie zosta\u0142 zbadany puls a nast\u0119pnie oddech i zosta\u0142o stwierdzone, \u017ce nie oddycha. By\u0142 on ogromnie zadowolony, \u017ce to co odkry\u0142 nie da\u0142o si\u0119 wyja\u015bni\u0107 \u017cadnymi kryteriami naturalnymi ani naukowymi\u00ab\u201d(Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 323).
\n <\/p>\n

Jako posiadaj\u0105ca nieludzk\u0105 si\u0142\u0119 podczas widze\u0144<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eNatomiast wida\u0107 by\u0142o istnienie u niej nadzwyczajnej si\u0142y podczas trzeciego widzenia, gdy trzyma\u0142a w r\u0119ce Bibli\u0119 o wymiarach 50 na 30 cm i 10 cm grubo\u015bci, wagi ok. 9 kg… Przy innej okazji siostra White trzyma\u0142a t\u0119 sam\u0105 Bibli\u0119 otwart\u0105 w jednej r\u0119ce poni\u017cej g\u0142owy. R\u0119ka by\u0142a zgi\u0119ta pod k\u0105tem 45 stopni, a ona przez oko\u0142o p\u00f3\u0142 godziny drug\u0105 r\u0119k\u0105 przewraca\u0142a stronice i czyta\u0142a wiele tekst\u00f3w\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 324).
\n <\/p>\n

Jako \u2018widz\u0105ca\u2019 i otrzymuj\u0105ca sny prorocze<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201ePodczas swego d\u0142ugiego \u017cycia otrzyma\u0142a wiele widze\u0144 i sn\u00f3w.\u00a0Niekt\u00f3re z nich zosta\u0142y spisane, inne przekaza\u0142a ustnie<\/u>. Widzenia otrzymywa\u0142a podczas modlitwy, podczas zebra\u0144, a nawet w podr\u00f3\u017cy. D\u0142ugo\u015b\u0107 ich waha\u0142a si\u0119 od kilku minut do kilku godzin\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 431).
\n 
\nRozumiemy, \u017ce nie spisywano widze\u0144 i sn\u00f3w, kt\u00f3re si\u0119 nie sprawdzi\u0142y.
\n <\/p>\n

Jako wdowa od roku 1881<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eW dniu 6 sierpnia 1881 roku, w sobotnie popo\u0142udnie, Jakub White zmar\u0142 \u2013 w Battle Creek. Stoj\u0105c nad trumn\u0105 swego m\u0119\u017ca podczas uroczysto\u015bci\u00a0 \u017ca\u0142obnych Ellen G. White uroczy\u015bcie przyrzek\u0142a kontynuowa\u0107 powierzone jej dzie\u0142o mimo ciosu i osamotnienia, mimo \u017ce jej zabrak\u0142o m\u0119\u017ca pomocy i troski\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 449).
\n <\/p>\n

Jako pos\u0142anka Boga od roku 1885<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201e(…) oficjalnie uznano E. G. White za pos\u0142ank\u0119 Boga do Ko\u015bcio\u0142a Ostatk\u00f3w, co znalaz\u0142o wyraz w uchwale podj\u0119tej przez kolegium kierownicze Ko\u015bcio\u0142a og\u0142oszonej w Review and Herald z 4.12.1885\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 434).
\n <\/p>\n

Jako nie zawsze przyjmowana przyja\u017anie<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eE. G. White cz\u0119sto wyst\u0119powa\u0142a przed wi\u0119kszym lub mniejszym audytorium. Nie zawsze s\u0142uchacze byli nastawieni do niej i do jej poselstw przyja\u017anie\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 431).
\n <\/p>\n

Jako podejrzewana o chorob\u0119 umys\u0142ow\u0105<\/strong><\/p>\n

 
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201eHodder Delbert<\/em>
\nPediatra i profesor medycyny na uniwersytecie w Connecticut (USA). Na podstawie swoich bada\u0144 orzek\u0142, \u017ce Ellen G. White (…) cierpia\u0142a na ci\u0119\u017ck\u0105 chorob\u0119 umys\u0142ow\u0105, spowodowan\u0105 wypadkiem w dzieci\u0144stwie. Teza Hoddera mog\u0142aby t\u0142umaczy\u0107 niekt\u00f3re wizje Ellen White\u201d (Prekursorzy Nowej Ery, C. V. Manzanares, Warszawa 1994, s. 58).<\/em>
\n <\/p>\n

Jako \u201eplagiator\u201d<\/strong><\/p>\n

 
\nBy\u0142y adwentysta W. Rea nazwa\u0142 E. White \u201eplagiatorem\u201d:
\n 
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201eNatomiast W. Rea, kt\u00f3ry nie neguje niezr\u00f3wnowa\u017conego charakteru White, k\u0142adzie nacisk na samo pochodzenie jej wizji i udowadnia jej fa\u0142szerstwo. Wiele si\u0119 te\u017c m\u00f3wi\u0142o na temat mo\u017cliwych zwi\u0105zk\u00f3w Ellen White ze spirytyzmem; ona sama cz\u0119sto powo\u0142ywa\u0142a si\u0119 na kontakty z duchami, kt\u00f3re przekazywa\u0142y jej swoje objawienia \u201d(Prekursorzy Nowej Ery, C. V. Manzanares, Warszawa 1994, s. 58).<\/em>
\n 
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201eW. Rea, jeden z najlepszych na \u015bwiecie specjalist\u00f3w w kwestii tej sekty i by\u0142y jej adept, nazwa\u0142 Ellen White \u00bbz\u0142odziejk\u0105, kt\u00f3ra do ko\u0144ca \u017cycia korzysta\u0142a z pomocy i natchnienia innych ludzi\u00ab (…) Mia\u0142 za\u015b na my\u015bli (…) nie budz\u0105cy w\u0105tpliwo\u015bci fakt, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 domniemanych proroctw Ellen White by\u0142a plagiatami, niekiedy dos\u0142ownymi wcze\u015bniej powsta\u0142ych dzie\u0142\u201d (jw. s. 130).<\/em>
\n 
\nR\u00f3wnie\u017c \u015awiadkowie Jehowy przytaczaj\u0105 wypowiedzi W. Rea i D. Forda (by\u0142ych adwentyst\u00f3w), kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce E. G. White by\u0142a plagiatorem:
\n 
\n\u00bbProrokini\u00ab adwentyst\u00f3w plagiatorem?<\/em>
\nDelegaci na mi\u0119dzynarodowy kongres Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego, kt\u00f3ry si\u0119 odby\u0142 na pocz\u0105tku lat osiemdziesi\u0105tych, raz jeszcze zapewnili, \u017ce Ellen G.\u00a0White by\u0142a \u201etak samo natchniona, jak prorocy biblijni\u201d. Napisa\u0142a ponad 50 ksi\u0105\u017cek. Tymczasem wieloletni kaznodzieja adwentyst\u00f3w, kt\u00f3ry przez 2\u00a0lata prowadzi\u0142 skrupulatne badania nad jej pismami, o\u015bwiadczy\u0142: \u201eBy\u0142a plagiatork\u0105 [osob\u0105 przyw\u0142aszczaj\u0105c\u0105 cudze utwory, dokonuj\u0105c\u0105 dos\u0142ownych zapo\u017cycze\u0144 z\u00a0cudzych dzie\u0142 podanych jako oryginalne i\u00a0w\u0142asne]\u201d. Dla pastora Waltera Rea dowody na to s\u0105 tak oczywiste, \u017ce \u2014 jak powiedzia\u0142: \u201eM\u00f3g\u0142bym poprosi\u0107 z\u00a0ulicy kierowc\u0119 ci\u0119\u017car\u00f3wki i\u00a0te\u017c by si\u0119 na tym pozna\u0142\u201d. W.\u00a0Rea m\u00f3wi, \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142a, z\u00a0kt\u00f3rych Ellen White g\u0142\u00f3wnie korzysta\u0142a, to dzie\u0142a pisarzy religijnych z\u00a0po\u0142owy XIX wieku nie b\u0119d\u0105cymi adwentystami, i\u00a0przytacza sporo dowod\u00f3w na to. Jak twierdzi, dot\u0105d nie znalaz\u0142 powa\u017cniejszej pracy Ellen White, kt\u00f3ra nie by\u0142aby oparta na jakim\u015b wcze\u015bniej opublikowanym \u017ar\u00f3dle. \u201eIstotne znaczenie ma to, \u017ce wed\u0142ug cz\u0119stych wypowiedzi jej samej jak r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3lnoty, do kt\u00f3rej nale\u017ca\u0142a, nigdy niczego nie przepisywa\u0142a z\u00a0innych dzie\u0142 ani te\u017c nie by\u0142a pod niczyim wp\u0142ywem\u201d \u2014 o\u015bwiadcza W.\u00a0Rea.<\/em>
\nOto, co na temat odkrycia tego plagiatu napisa\u0142 prezes Southwestern Adventist College w\u00a0Keene (Teksas, USA) Donald R.\u00a0McAdams: \u201eEllen White odgrywa w\u00a0\u017cyciu Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego rol\u0119 tak znacz\u0105c\u0105, \u017ce jej wypowiedzi wywieraj\u0105 wp\u0142yw na niemal ka\u017cd\u0105 dziedzin\u0119 nauk i\u00a0zwyczaj\u00f3w adwentystycznych. (…) Sama my\u015bl, i\u017c jej s\u0142owa mog\u0142yby by\u0107 zapo\u017cyczone od kogo\u015b innego i\u00a0niekoniecznie uchodzi\u0107 za ostatni autorytet, wywo\u0142uje w\u00a0szeregach adwentyst\u00f3w zamieszanie i\u00a0wszystkich nas niepokoi. (Przebud\u017acie si\u0119! Rok LXVIII [1987] Nr 10 s. 8).<\/em>
\n 
\nZaostrza si\u0119 sp\u00f3r w\u015br\u00f3d adwentyst\u00f3w<\/em>
\n\u201ePlagiatorstwo za\u0142o\u017cycielki Ko\u015bcio\u0142a adwentyst\u00f3w wstrz\u0105sn\u0119\u0142o nim do podstaw\u201d \u2014 g\u0142osi\u0142 nag\u0142\u00f3wek wydawanej w\u00a0Atlancie gazety Journal and Constitution. Sp\u00f3r toczy\u0142 si\u0119 wok\u00f3\u0142 rewelacji o\u00a0pismach g\u0142\u00f3wnej za\u0142o\u017cycielki tego Ko\u015bcio\u0142a, pani Ellen G.\u00a0White. Twierdzi\u0142a ona, \u017ce jej ksi\u0105\u017cki z\u00a0lat od 1844 do 1915 s\u0105 oparte na licznych widzeniach, w\u00a0kt\u00f3rych g\u0142os Bo\u017cy poucza\u0142 j\u0105 o\u00a0wszystkim, pocz\u0105wszy od doktryn biblijnych a\u017c po sprawy od\u017cywiania i\u00a0ubierania. Tymczasem uczeni adwenty\u015bci odkryli, \u017ce w\u00a0jej pismach s\u0105 dos\u0142owne zapo\u017cyczenia z\u00a0r\u00f3\u017cnych innych \u017ar\u00f3de\u0142 \u201ew\u00a0znacznie wi\u0119kszym stopniu, ni\u017c przedtem s\u0105dzili\u015bmy\u201d. Desmond Ford, kt\u00f3rego Ko\u015bci\u00f3\u0142 adwentyst\u00f3w niedawno pozbawi\u0142 praw kaznodziejskich za podwa\u017canie pism pani White, powiedzia\u0142: \u201eWykorzystywano jej nauki w\u00a0spos\u00f3b niew\u0142a\u015bciwy, przyjmuj\u0105c je za podstaw\u0119 wiary, niemal za namiastk\u0119 Biblii\u201d.<\/em>
\nBy\u0142y kaznodzieja adwentyst\u00f3w Walter Rea, r\u00f3wnie\u017c pozbawiony urz\u0119du po wykryciu przez niego mn\u00f3stwa dowod\u00f3w plagiatorstwa Ellen White, o\u015bwiadczy\u0142: \u201eOdpisywa\u0142a i\u00a0zapo\u017cycza\u0142a niemal wszystko. Co\u015b nieco\u015b wiedziano o\u00a0tym ju\u017c wcze\u015bniej, ale nie a\u017c tyle. Jednak\u017ce to, co odkryli\u015bmy teraz, sprawi\u0142o, \u017ce sprawa nabra\u0142a wielkiego rozg\u0142osu, przy czym wiele z\u00a0tego godzi w\u00a0sam\u0105 istot\u0119 propagowanej przez ni\u0105 teologii\u201d. Zaznaczy\u0142 te\u017c, \u017ce \u201eszokuj\u0105c\u0105 liczb\u0119\u201d jej plagiat\u00f3w ukrywa si\u0119 przed przeci\u0119tnymi wyznawcami Ko\u015bcio\u0142a, po czym doda\u0142: \u201eTakie [zatajanie] wyrz\u0105dza wi\u0119cej szkody ni\u017c ujawnienie szczerej prawdy. Nie zanosi si\u0119 na to, \u017ce sprawa ucichnie. B\u0119dzie raczej coraz g\u0142o\u015bniejsza\u201d (Przebud\u017acie si\u0119! Rok LXVIII [1987] Nr 12 s. 16).<\/em>
\n 
\nKrytyk\u0119 tak zwanego \u201es\u0105du \u015bledczego\u201d (rozpocz\u0119tego w roku 1844), g\u0142\u00f3wnej nauki adwentyst\u00f3w, \u015awiadkowie Jehowy przeprowadzili w jednym ze swych artyku\u0142\u00f3w pt.\u00a0Nauka o \u201es\u0105dzie \u015bledczym\u201d – czy jest oparta na Biblii?<\/em>\u00a0(Stra\u017cnica Nr 14, 1997 s. 25-29). Posi\u0142kowali si\u0119 w nim, mi\u0119dzy innymi, by\u0142ymi uczonymi adwentystycznymi.
\n <\/p>\n

\nJako emancypantka<\/em>
\nJako oczekuj\u0105ca wprowadzenia \u201ezakazu \u015bwi\u0119cenia niedzieli\u201d czy \u201enakazu \u015bwi\u0119cenia niedzieli\u201d?<\/em>
\nJako zwolenniczka 6000 lat i \u2018przeciwniczka\u2019 roku 2000<\/em>
\nJako zwolenniczka rych\u0142ego wype\u0142nienia si\u0119 czasu<\/em>
\nJako wycofuj\u0105ca si\u0119 z poselstwa opartego na czasie<\/em>
\nJako maj\u0105ca by\u0107 powiadomiona o \u201edniu i godzinie\u201d<\/em>
\nJako maj\u0105ca by\u0107 za \u017cycia przemieniona i podj\u0119ta do nieba<\/em>
\nJako rozstrzygaj\u0105ca konflikty doktrynalne adwentyzmu<\/em>
\nJako umieraj\u0105ca dwa razy, w lipcu i listopadzie?<\/em>
\nJako og\u0142oszona prorokini\u0105 wbrew swej woli?<\/em>
\nJako osoba, kt\u00f3rej nie przypisuje si\u0119 kultu ba\u0142wochwalczego<\/em>
\nJako ta, kt\u00f3ra nie jest \u201e\u015bwi\u0119t\u0105\u201d i \u201edrug\u0105 Mari\u0105\u201d<\/em>
\nJako ta, kt\u00f3ra nie by\u0142a wizjonerk\u0105 i medium okultystycznym<\/em>
\nJako autorka dzie\u0142 niekanonicznych ale natchnionych<\/em>
\nJako polecaj\u0105ca Bibli\u0119, a nie swoje ksi\u0105\u017cki, ale wspominaj\u0105ca o swym widzeniu<\/em>
\nJako zabezpieczaj\u0105ca wydawanie swych ksi\u0105\u017cek w przysz\u0142o\u015bci<\/em>
\nJako dawczyni \u201emniejszego \u015bwiat\u0142a\u201d, ale nie \u201enowego \u015bwiat\u0142a\u201d<\/em>
\nJako ta, kt\u00f3rej \u201enatchnione\u201d pogl\u0105dy s\u0105 podwa\u017cane przez niekt\u00f3rych teolog\u00f3w adwentystycznych<\/em>
\nJako przeciwniczka mi\u0119sa<\/em>
\nJako przeciwniczka ser\u00f3w<\/em>
\nJako przeciwniczka mleka, jajek, mas\u0142a i \u015bmietany<\/em>
\n 
\nPrzypominamy, \u017ce\u00a0kursyw\u0105<\/em>, zaznaczamy fragmenty (nieliczne), kt\u00f3re nie pochodz\u0105 ze \u017ar\u00f3de\u0142 adwentystycznych.
\n <\/p>\n

Jako emancypantka<\/strong><\/p>\n

 
\n\u015awiadkowie Jehowy zaliczyli E. G. White, razem z M. B. Eddy, do \u201eXIX-wiecznych emancypantek\u201d:
\n 
\n\u201eNiekt\u00f3re z\u00a0nich opiera\u0142y swe wierzenia na naukach XIX-wiecznych emancypantek, takich jak Ellen White (Adwenty\u015bci Dnia Si\u00f3dmego) i\u00a0Mary Baker Eddy (zwolennicy Chrze\u015bcija\u0144skiej Nauki); ostatnio zreszt\u0105 coraz wi\u0119cej kobiet naucza z\u00a0ambony (por\u00f3wnaj 1\u00a0Tymoteusza 2:11, 12)\u201d (Wspania\u0142y fina\u0142 Objawienia bliski! 1993 s. 53).<\/em>
\n <\/p>\n

Jako oczekuj\u0105ca wprowadzenia \u201ezakazu \u015bwi\u0119cenia niedzieli\u201d czy \u201enakazu \u015bwi\u0119cenia niedzieli\u201d?<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eI tu zn\u00f3w dobrze b\u0119dzie odda\u0107 g\u0142os pisarce Ellen G. White: \u00bbZwierz\u0119 z dwoma rogami nam\u00f3wi mieszka\u0144c\u00f3w ziemi, \u2018by postawili pos\u0105g zwierz\u0119ciu, a potem rozka\u017ce wszystkim, aby przyj\u0119li znami\u0119 zwierz\u0119cia\u2019. Proroctwo to wype\u0142ni si\u0119 wtedy, gdy w kraju tym wyjdzie powszechny\u00a0zakaz<\/u>\u00a0\u015bwi\u0119cenia niedzieli, kt\u00f3r\u0105 Rzym uwa\u017ca za szczeg\u00f3lny znak swej w\u0142adzy … Zar\u00f3wno w Europie jak i na kontynencie ameryka\u0144skim odda si\u0119 ho\u0142d papiestwu przez \u015bwi\u0119cenie niedzieli \u2013 uznanie zarz\u0105dzenia opartego wy\u0142\u0105cznie za autorytecie Ko\u015bcio\u0142a rzymskiego … Ju\u017c obecnie czyni si\u0119 kroki zmierzaj\u0105ce do wymuszenia niedzieli … Kto b\u0119dzie wierny i pos\u0142uszny S\u0142owu Bo\u017cemu \u015bci\u0105gnie na siebie prze\u015bladowanie i pot\u0119pienie\u00ab (dz. cyt. 447.449 [Wielki b\u00f3j<\/em>])\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 251).
\n 
\nW cytowanym dziele jest s\u0142owo \u201enakaz<\/u>\u201d, a nie \u201ezakaz<\/u>\u201d:
\n 
\n\u201e(..) proroctwo to wype\u0142ni si\u0119, kiedy w tym kraju wyjdzie powszechny\u00a0nakaz<\/u>\u00a0\u015bwi\u0119cenia niedzieli, kt\u00f3r\u0105 Rzym uwa\u017ca za szczeg\u00f3lny znak swej w\u0142adzy\u201d (Wielki b\u00f3j<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1983, s. 447).
\n 
\nWida\u0107 z tego cytatu, \u017ce teologowie adwentystyczni nie potrafi\u0105 nawet dok\u0142adnie przepisa\u0107 tre\u015bci z \u201enatchnionego dzie\u0142a \u00bbWielki b\u00f3j\u00ab\u201d. Czy\u017c nie wypaczaj\u0105 oni nauk swojej prorokini? A mo\u017ce oni nie rozumiej\u0105 ju\u017c dzi\u015b proroctw E. White?
\nJednak jakby nie by\u0142o, to proroctwo to do dzi\u015b si\u0119 nie wype\u0142ni\u0142o! A wyg\u0142oszone zosta\u0142o jeszcze w XIX wieku!
\nAle za to s\u0105 w pogotowiu dwie mo\u017cliwo\u015bci, albo \u201epowszechny\u00a0nakaz<\/u>\u00a0\u015bwi\u0119cenia niedzieli, albo \u201epowszechny\u00a0zakaz<\/u>\u00a0\u015bwi\u0119cenia niedzieli\u201d.
\n <\/p>\n

Jako zwolenniczka 6000 lat i \u2018przeciwniczka\u2019 roku 2000<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eR\u00f3wnie\u017c, mimo zarzutu niekt\u00f3rych os\u00f3b, Ellen White autorka m.in. takich ksi\u0105\u017cek jak \u00bbWielki b\u00f3j\u00ab i \u00bb\u017bycie Jezusa\u00ab nie podaje dok\u0142adnie roku 2000 jako roku Drugiego Adwentu. Wspomina ona wprawdzie okres 6000 lat (\u015awiadectwo dla Zboru, tom 3, str. 492 ang., \u017bycie Jezusa, str. 413), wydaje si\u0119 jednak oczywistym, \u017ce nie mia\u0142a ona zamiaru ustalania konkretnego roku\u201d (Znaki Czasu<\/em>\u00a0Nr 1, 1989 s. 6).
\n 
\nZgadzamy si\u0119 z tym, \u017ce E. G. White nie wyznacza\u0142a roku 2000, gdy\u017c uwa\u017ca\u0142a ona, \u017ce \u2018koniec\u2019 nadejdzie o wiele szybciej.
\nCo do 6000 lat, to nie odbieg\u0142a ona daleko od badaczy Pisma \u015awi\u0119tego i \u015awiadk\u00f3w Jehowy. Ci pierwsi uwa\u017cali, \u017ce 6000 lat zako\u0144czy\u0142o si\u0119 w roku 1872 (Nadszed\u0142 Czas<\/em>\u00a01919 s. 55), a \u015awiadkowie Jehowy wyznaczali r\u00f3\u017cne daty: 1972, 1976, 1974 i 1975 (\u201ePrawda was wyswobodzi\u201d<\/em>\u00a01946 s. 142;\u00a0The Watchtower<\/em>\u00a001.02 1955 s. 95;\u00a0Aid to Bible Understanding<\/em>\u00a01971 s. 1100;\u00a0\u017bycie wieczne w wolno\u015bci syn\u00f3w Bo\u017cych<\/em>\u00a01970 s. 25).
\nWida\u0107 z tego, \u017ce przy literalnym liczeniu lat dawno temu min\u0119\u0142o 6000 lat, na kt\u00f3re te\u017c czeka\u0142a E. White:
\n 
\n\u201ePrzez sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy lat bunt szatana by\u0142 \u00bbpostrachem ziemi\u00ab. To on \u00bbziemi\u0119 obraca\u0142 w pustyni\u0119\u00ab a \u00bbgrody jej burzy\u0142\u00ab; \u00bbswoich je\u0144c\u00f3w nie wypuszcza\u0142 na wolno\u015b\u0107\u00ab. Przez sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy lat wi\u0119zi\u0142 lud Bo\u017cy i czyni\u0142by to dalej, lecz Chrystus zerwa\u0142 \u0142a\u0144cuchy i uwolni\u0142 uwi\u0119zionych\u201d (Wielki b\u00f3j<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1983, s. 507).
\n 
\n\u201ePrzez sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy lat wiara opiera\u0142a si\u0119 na Chrystusie. Przez sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy lat nawa\u0142nice i burze gniewu szatana uderza\u0142y w Ska\u0142\u0119 naszego zbawienia, lecz ona pozosta\u0142a niewzruszona\u201d (\u017bycie Jezusa<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 2003, s. 297).
\n 
\nAle to nie wszystko, gdy\u017c w innych wypowiedziach E. G. White wskazywa\u0142a, \u017ce 4000 lat ju\u017c min\u0119\u0142o w czasach dzia\u0142alno\u015bci Jezusa, a wi\u0119c od roku 27 po Chr. (tak datuj\u0105 rok rozpocz\u0119cia dzia\u0142alno\u015bci Jezusa adwenty\u015bci, patrz np.\u00a0Znaki Czasu<\/em>\u00a0Nr 12, 1988 s. 4):
\n 
\n\u201eJezus jednak przyj\u0105\u0142 posta\u0107 cz\u0142owieka wtedy, gdy na rodzaju ludzkim zaci\u0105\u017cy\u0142o cztery tysi\u0105ce lat grzechu\u201d (\u017bycie Jezusa<\/em>\u00a0E. G. White Warszawa 2000, 2003, s. 27).
\n 
\n\u201eSytuacja Jezusa, udaj\u0105cego si\u0119 na pustyni\u0119 dla stoczenia walki z szatanem, by\u0142a inna.\u00a0W ci\u0105gu czterech tysi\u0119cy lat<\/u>\u00a0ludzko\u015b\u0107 utraci\u0142a sw\u0105 dawn\u0105 si\u0142\u0119 fizyczn\u0105, warto\u015bci umys\u0142owe i moralne; Chrystus przyj\u0105\u0142 na siebie u\u0142omno\u015bci zdegenerowanej ludzko\u015bci, gdy\u017c tylko w ten spos\u00f3b m\u00f3g\u0142 wyratowa\u0107 ludzi od najg\u0142\u0119bszego upadku\u201d (\u017bycie Jezusa<\/em>\u00a0E. G. White Warszawa 2000, 2003, s. 75).
\n 
\n\u201eTen Baranek Bo\u017cy bez skazy mia\u0142 ofiarowa\u0107 samego siebie za grzechy, aby w ten spos\u00f3b po\u0142o\u017cy\u0107 kres ca\u0142emu systemowi symboli i ceremonii, kt\u00f3ry\u00a0od czterech tysi\u0119cy lat wskazywa\u0142 na Jego \u015bmier\u0107<\/u>\u201d (\u017bycie Jezusa<\/em>\u00a0E. G. White Warszawa 2000, 2003, s. 470).
\n 
\nJe\u015bliby wed\u0142ug adwentyst\u00f3w owe 4000 lat min\u0119\u0142o dok\u0142adnie w roku 27 po Chr., to 6000 lat powinno zako\u0144czy\u0107 si\u0119 nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c w roku 2027.
\nJednak pierwszy tekst adwentyst\u00f3w sugeruje, \u017ce 4000 lat min\u0119\u0142o ju\u017c w momencie wcielenia Jezusa, gdy\u017c pisz\u0105 oni, \u017ce \u201eprzyj\u0105\u0142 posta\u0107 cz\u0142owieka wtedy, gdy na rodzaju ludzkim zaci\u0105\u017cy\u0142o cztery tysi\u0105ce lat grzechu\u201d. Z tego wynika, \u017ce 6000 lat min\u0119\u0142o ju\u017c oko\u0142o roku 2000, a nawet wcze\u015bniej (1996 r.), gdy\u017c narodzenie Jezusa umiejscawiaj\u0105 adwenty\u015bci na jesieni 5 roku przed Chr. (patrz\u00a0Znaki Czasu<\/em>\u00a0Nr 12, 1988 s. 4).
\nCzy wi\u0119c E. G. White nie bra\u0142a pod uwag\u0119 roku 2000, czy przynajmniej ko\u0144ca XX wieku?
\n <\/p>\n

Jako zwolenniczka rych\u0142ego wype\u0142nienia si\u0119 czasu<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eLecz\u00a0teraz ju\u017c czas jest prawie wype\u0142niony<\/u>\u00a0i to czego my\u015bmy si\u0119 nauczyli w przeci\u0105gu kilku lat, musz\u0105 si\u0119 inni nauczy\u0107\u00a0w przeci\u0105gu kilku miesi\u0119cy<\/u>\u201d (Wczesne pisma<\/em>\u00a01997 s. 67).
\n 
\nW edycji z roku 1930 proroctwo to wyst\u0119puje na stronie 52, z nieco innymi i mocniejszymi s\u0142owami:
\n 
\n\u201eLecz\u00a0teraz ju\u017c pr\u0119dko czas si\u0119 wype\u0142ni<\/u>\u00a0i to, czego my\u015bmy si\u0119 nauczyli w przeci\u0105gu kilku lat, musz\u0105 inni si\u0119 nauczy\u0107 w przeci\u0105gu kilku miesi\u0119cy\u201d (Do\u015bwiadczenia i widzenia oraz dary Ducha<\/em>\u00a01930 s. 52).
\n 
\nCzy\u017c nie jest to manipulacja tekstem E. G. White przez dzisiejszych adwentyst\u00f3w?
\nE. G. White przyznaje, \u017ce ci\u0105gle po roku 1844 \u201ewierzyli, \u017ce Jego przyj\u015bcie jest bliskie\u201d:
\n 
\n\u201eW roku 1844 adwenty\u015bci nie rozumieli tego zagadnienia.\u00a0Nawet gdy min\u0105\u0142 ten czas, w kt\u00f3rym oczekiwali Zbawiciela, wci\u0105\u017c jeszcze wierzyli, \u017ce Jego przyj\u015bcie jest bliskie<\/u>.\u00a0Utrzymywali, \u017ce nast\u0105pi punkt zwrotny i dzie\u0142o Chrystusa jako po\u015brednika zosta\u0142o zako\u0144czone<\/u>. Wydawa\u0142o im si\u0119, \u017ce Biblia uczy, i\u017c czas pr\u00f3by dla ludzi zako\u0144czy si\u0119 tu\u017c przed przyj\u015bciem Pana na ob\u0142okach nieba. (…) Zastanawiali si\u0119, czy rok, w kt\u00f3rym oczekiwali przyj\u015bcia Chrystusa, nie jest raczej pocz\u0105tkiem tego w\u0142a\u015bnie okresu, bezpo\u015brednio poprzedzaj\u0105cego Jego przyj\u015bcie\u201d (Wielki b\u00f3j<\/em>\u00a0E. G. White, 1983, s. 331).
\n 
\nW tamtym czasie wierzono, \u017ce okres \u201eprocesu s\u0105dowego\u201d w niebie ma trwa\u0107 przez 7 lat, od roku 1844 do roku 1851, kiedy ma powr\u00f3ci\u0107 Jezus. Pisa\u0142 o tym jeszcze w roku 1850 wsp\u00f3\u0142pracownik E. G. White, to znaczy J. Bates:
\n 
\n\u201eCa\u0142kowicie wierz\u0119, \u017ce siedem plam na Z\u0142oconym O\u0142tarzu i przed Ub\u0142agalni\u0105 przedstawia okres trwania procesu s\u0105dowego nad \u017cyj\u0105cymi \u015bwi\u0119tymi, odbywaj\u0105cego si\u0119 w Miejscu Naj\u015bwi\u0119tszym, a kt\u00f3ry to ca\u0142y czas b\u0119dzie dla nich nieszcz\u0119\u015bciem, trwaj\u0105cym nawet przez siedem lat. (…) Przez ostatnie sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy tego okresu, jak rozumiem, Jezus przychodz\u0105cy na \u00bbbia\u0142ym ob\u0142oku\u00ab zbierze sierpem swe \u017cniwo\u201d (Typical and Anti \u2013 Typical Sanctuary<\/em>).
\n 
\nTekst ten opublikowano w oryginale w Internecie (patrz te\u017c\u00a0\u017bycie E. G. White \u2013 obalenie jej twierdze\u0144<\/em><\/strong>\u00a0D. M. Canright, Bielsko-Bia\u0142a 2001, s. 62-63):
\n 
\nTekst ten opublikowano w oryginale w Internecie:
\n 
\nhttp:\/\/archive.org\/details\/BatesJ.AnExplanationOfTheTypicalAndAnti-typicalSanctuaryBy<\/a>
\n <\/p>\n

Jako wycofuj\u0105ca si\u0119 z poselstwa opartego na czasie<\/strong><\/p>\n

 
\nPomimo nauczania o okresie 6000 lat od stworzenia Adama i wype\u0142nieniu si\u0119 \u201epr\u0119dko czasu\u201d, w przeci\u0105gu kr\u00f3tkiego czasu (\u201ekilku miesi\u0119cy\u201d, patrz powy\u017cej), uczy\u0142a te\u017c nast\u0119puj\u0105co:
\n 
\n\u201e\u00bbNie b\u0119dzie ju\u017c wi\u0119cej poselstwa dla ludu Bo\u017cego, opartego na czasie. Nie b\u0119dziemy znali dok\u0142adnego czasu ani wylania Ducha \u015awi\u0119tego, ani przyj\u015bcia Chrystusa … Poselstwo musi by\u0107 og\u0142oszone, ale nie mo\u017ce si\u0119 opiera\u0107 na czasie, gdy\u017c czas nie b\u0119dzie ju\u017c dowodem. Widzia\u0142em, \u017ce niekt\u00f3rzy ekscytowali si\u0119 niepotrzebnie z powodu g\u0142oszenia poselstw opartych na czasie\u00ab (Selected Messages, tom 1, str. 188 ang)\u201d (Znaki Czasu<\/em>\u00a0Nr 1, 1989 s. 6).
\n 
\nCzy\u017cby E. White dopiero oczekiwa\u0142a na wylanie Ducha \u015awi\u0119tego, skoro powiedzia\u0142a: \u201eNie b\u0119dziemy znali dok\u0142adnego czasu ani wylania Ducha \u015awi\u0119tego…\u201d?
\nJe\u015bli oczekiwa\u0142a dopiero na to, to dlaczego ju\u017c rzekomo pod wp\u0142ywem Ducha \u015awi\u0119tego wesz\u0142a w czas ostateczny b\u0119d\u0105c prorokini\u0105?
\n <\/p>\n

Jako maj\u0105ca by\u0107 powiadomiona o \u201edniu i godzinie\u201d<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eWkr\u00f3tce us\u0142yszeli\u015bmy g\u0142os Boga, jak szum wielu w\u00f3d, kt\u00f3ry\u00a0nas powiadomi\u0142 o przyj\u015bciu Jezusa, z podaniem dnia i godziny<\/u>, \u017cyj\u0105cy \u015bwi\u0119ci w liczbie 144000 zrozumieli ten g\u0142os, podczas gdy bezbo\u017cni uwa\u017cali to za grzmot i trz\u0119sienie ziemi. Kiedy B\u00f3g objawi\u0142 ten czas, wyla\u0142 na nas Ducha \u015awi\u0119tego, twarze nasze zacz\u0119\u0142y ja\u015bnie\u0107 chwa\u0142\u0105 Bo\u017c\u0105, tak jak u Moj\u017cesza, gdy schodzi\u0142 z g\u00f3ry Synaj\u201d (Wczesne pisma<\/em>\u00a01997 s. 15; w edycji z roku 1930 proroctwo to wyst\u0119puje na stronie 11).
\n <\/p>\n

Jako maj\u0105ca by\u0107 za \u017cycia przemieniona i podj\u0119ta do nieba<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201ePo tym nast\u0105pi\u0142o silne trz\u0119sienie ziemi, groby si\u0119 otwiera\u0142y i umarli powstali, odziani w nie\u015bmiertelno\u015b\u0107. Gdy 144000 pozna\u0142o swych przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rych \u015bmier\u0107 im zabra\u0142a, zawo\u0142ali: \u00bbAlleluja\u00ab i\u00a0w tym momencie byli\u015bmy przemienieni i podj\u0119ci wraz z nimi w powietrze<\/u>\u00a0na spotkanie Pana.\u00a0Wszyscy byli\u015bmy obj\u0119ci przez ob\u0142ok<\/u>\u00a0i przez siedem dni niesieni ku szklanemu morzu, dok\u0105d przyni\u00f3s\u0142 Jezus korony, by je w\u0142asnymi r\u0119koma w\u0142o\u017cy\u0107 na nasze g\u0142owy\u201d (Wczesne pisma<\/em>\u00a01997 s. 16; w edycji z roku 1930 proroctwo to wyst\u0119puje na stronie 12).
\n <\/p>\n

Jako rozstrzygaj\u0105ca konflikty doktrynalne adwentyzmu<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eW miar\u0119 post\u0119pu dzie\u0142a, w\u015br\u00f3d wyznawc\u00f3w pocz\u0119\u0142o narasta\u0107 fa\u0142szywe uczucie zadowolenia i konfesyjnej dumy; na miejsce ufnej wiary w zas\u0142ugi Chrystusa pojawia\u0142y si\u0119 doktrynerstwo i legalizm. Zasada usprawiedliwienia z \u0142aski przez wiar\u0119 w Chrystusa zawsze by\u0142a wyznawana w Ko\u015bciele Adwentyst\u00f3w DS, jednak\u017ce w miar\u0119 up\u0142ywu czasu pocz\u0119to zwraca\u0107 uwag\u0119 na ni\u0105 coraz mniejsz\u0105 uwag\u0119, wysuwaj\u0105c na czo\u0142o spraw\u0119 Zakonu. By\u0142 to stan rzeczy wysoce szkodliwy, dzi\u0119ki\u00a0natchnionym ostrze\u017ceniom<\/u>, pochodz\u0105cym zw\u0142aszcza z poselstw E. G. White, kryzys zosta\u0142 we w\u0142a\u015bciwym czasie rozpoznany i przezwyci\u0119\u017cony\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970, s. 47-48).
\n <\/p>\n

Jako umieraj\u0105ca dwa razy, w lipcu i listopadzie?<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eDzia\u0142alno\u015b\u0107 \u017cyciow\u0105 Ellen G. White zamyka dzie\u0144\u00a016 lipca<\/u>\u00a01915 roku. W tym w\u0142a\u015bnie dniu, w wieku przesz\u0142o 87 lat, dokona\u0142a swego pracowitego \u017cycia\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 455).
\n 
\n\u201eNie umar\u0142a ani za kilka miesi\u0119cy, ani za kilka lat. Dokona\u0142a swego ziemskiego \u017cycia w dniu\u00a016 listopada<\/u>\u00a01915 roku, a ostatnie s\u0142owa jakie wypowiedzia\u0142a do syna znajduj\u0105cego si\u0119 przy jej \u0142\u00f3\u017cku brzmia\u0142y: \u00bbWiem komu uwierzy\u0142am\u00ab\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 322).
\n <\/p>\n

Jako og\u0142oszona prorokini\u0105 wbrew swej woli?<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eE. G. White o\u015bwiadczy\u0142a: \u00bbNie zabiegam o to, aby nazywano mnie prorokiem…\u00ab\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 436).
\n 
\n\u201eNie u\u017cywa\u0142a tytu\u0142u\u00a0\u00bbprorok\u00ab, poniewa\u017c tytu\u0142 ten, sprofanowany w owym czasie<\/u>\u00a0przez r\u00f3\u017cnego autoramentu \u00bbprorok\u00f3w\u00ab, nie oddawa\u0142 istotnej tre\u015bci\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 436).
\n 
\n\u201eCiekawe jest to, \u017ce ona sama raczej unika\u0142a nazwy prorok czy prorokini twierdz\u0105c, \u017ce jest s\u0142u\u017cebnic\u0105 Pa\u0144sk\u0105. Czy jednak z perspektywy \u017cycia i dzia\u0142alno\u015bci w konfrontacji z biblijnymi kryteriami odnosz\u0105cymi si\u0119 do prawdziwego proroka Pa\u0144skiego mamy prawo tak na ni\u0105 spojrze\u0107?\u201d(Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 322).
\n 
\n\u201eE. G. White nigdy nie przypisywa\u0142a sobie tytu\u0142u \u00bbproroka\u00ab, lecz jedynie \u00bbpos\u0142a\u0144ca Pana\u00ab. (…) Wed\u0142ug wyja\u015bnie\u0144 W. C. White, syna Ellen G. White,\u00a0nie by\u0142o w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, \u017ce E. G. White by\u0142a faktycznie prorokiem<\/u>\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 436).
\n 
\nA mo\u017ce i E. White i adwenty\u015bci przyczynili si\u0119 do \u201esprofanowania\u201d tytu\u0142u \u201eprorok\u201d?
\n <\/p>\n

Jako osoba, kt\u00f3rej nie przypisuje si\u0119 kultu ba\u0142wochwalczego<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eMimo r\u00f3\u017cnych insynuacji ze strony przeciwnik\u00f3w Ko\u015bci\u00f3\u0142 adwentyst\u00f3w (…) daleki jest od jakiegokolwiek kultu ba\u0142wochwalczego wobec niej\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 327-328).
\n <\/p>\n

Jako ta, kt\u00f3ra nie jest \u201e\u015bwi\u0119t\u0105\u201d i \u201edrug\u0105 Mari\u0105\u201d<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eOna sama nie jest \u017cadn\u0105 tzw. \u00bbdrug\u0105 Mari\u0105\u00ab ani te\u017c nie uchodzi w\u015br\u00f3d spo\u0142eczno\u015bci adwentyst\u00f3w za \u00bb\u015bwi\u0119t\u0105\u00ab\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 328).
\n <\/p>\n

Jako ta, kt\u00f3ra nie by\u0142a wizjonerk\u0105 i medium okultystycznym<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201e(…) nie traktuje si\u0119 jej r\u00f3wnie\u017c jako ekstatycznej wizjonerki czy medium okultystycznego\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 433).
\n 
\nInn\u0105 opini\u0119 wyg\u0142aszaj\u0105 polemizuj\u0105cy z adwentyzmem:
\n 
\n\u201eWiele si\u0119 te\u017c m\u00f3wi\u0142o na temat mo\u017cliwych zwi\u0105zk\u00f3w Ellen White ze spirytyzmem; ona sama cz\u0119sto powo\u0142ywa\u0142a si\u0119 na kontakty z duchami, kt\u00f3re przekazywa\u0142y jej swoje objawienia\u201d (Prekursorzy Nowej Ery, C. V. Manzanares, Warszawa 1994, s. 58).<\/em>
\n 
\n <\/p>\n

Jako autorka dzie\u0142 niekanonicznych ale natchnionych<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201e(…) pismom jej nie nadaje si\u0119 charakteru kanonicznego i nie r\u00f3wna ich z Pismem \u015awi\u0119tym\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 328).
\n 
\nCiekawe, \u017ce gdzie indziej napisano o \u201enatchnieniu\u201d jej dzie\u0142a, rad i ostrze\u017ce\u0144:
\n 
\n\u201eZnajduj\u0105 si\u0119 w nich\u00a0g\u0142\u0119boko natchnione<\/u>\u00a0rady dotycz\u0105ce \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 327).
\n 
\n\u201e(…) dzi\u0119ki\u00a0natchnionym ostrze\u017ceniom<\/u>, pochodz\u0105cym zw\u0142aszcza z poselstw E. G. White, kryzys zosta\u0142 we w\u0142a\u015bciwym czasie rozpoznany i przezwyci\u0119\u017cony\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970, s. 48).
\n 
\n\u201eEllen. G. White, autorka\u00a0natchnionego dzie\u0142a \u00bbWielki b\u00f3j\u00ab<\/u>\u00a0daje przepi\u0119kny obraz wybawienia…\u201d (Daniel a wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107<\/em>\u00a0W. Polok, Warszawa 1982, s. 142).
\n 
\n\u201eDzie\u0142a E. G. White nie posiadaj\u0105 autorytetu kanonicznego (nie wchodz\u0105 w sk\u0142ad kanonu Pisma \u015awi\u0119tego) i nie s\u0105 stawiane na r\u00f3wni z Bibli\u0105,\u00a0uwa\u017cane s\u0105 jednak za natchniony, a przez to bardzo cenny wyk\u0142ad Pisma \u015awi\u0119tego<\/u>, przy czym ich inspirowany charakter uzale\u017cniony jest od zgodno\u015bci z Bibli\u0105\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970, s. 142-143).
\n 
\n\u201ePisma E. G. White uwa\u017cane s\u0105\u00a0jedynie za natchniony wyk\u0142ad Pisma \u015awi\u0119tego<\/u>, przy zachowaniu wy\u0142\u0105cznego autorytetu Biblii\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 41).
\n 
\nZazwyczaj pisma \u201enatchnione\u201d s\u0105 zarazem \u201ekanonicznymi\u201d. Czy\u017cby dzie\u0142a E. White by\u0142y wyj\u0105tkowe i nie podlega\u0142y tej regule?
\n <\/p>\n

Jako polecaj\u0105ca Bibli\u0119, a nie swoje ksi\u0105\u017cki, ale wspominaj\u0105ca o swym widzeniu<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eE. G. White pisa\u0142a: \u00bbPolecam ci, drogi czytelniku, S\u0142owo Bo\u017ce, jako regu\u0142\u0119 twojej wiary i \u017cycia. Przez to S\u0142owo b\u0119dziemy s\u0105dzeni. W tym w\u0142a\u015bnie S\u0142owie B\u00f3g obieca\u0142 da\u0107\u00a0widzenie<\/u>\u00a0w \u2018dniach ostatecznych\u2019; oczywi\u015bcie nie w charakterze nowej regu\u0142y wiary, lecz dla pocieszenia Swego ludu i poprawy tych, kt\u00f3rzy odeszli od biblijnej prawdy\u00ab\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 436).
\n <\/p>\n

Jako zabezpieczaj\u0105ca wydawanie swych ksi\u0105\u017cek w przysz\u0142o\u015bci<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201eW roku 1912 ustanowi\u0142a kolegium depozytariuszy swych publikacji, maj\u0105cych za zadanie trosk\u0119 o jej spu\u015bcizn\u0119 literack\u0105\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 455).
\n <\/p>\n

Jako dawczyni \u201emniejszego \u015bwiat\u0142a\u201d, ale nie \u201enowego \u015bwiat\u0142a\u201d<\/strong><\/p>\n

 
\n\u201ePoselstwo swoje scharakteryzowa\u0142a jako \u00bbmniejsze \u015bwiat\u0142o\u00ab, kt\u00f3re ma prowadzi\u0107 do \u00bb\u015bwiat\u0142a wi\u0119kszego\u00ab: \u00bbMa\u0142o uwagi przyk\u0142ada si\u0119 do Biblii, dlatego Pan udzieli\u0142 mniejszego \u015bwiat\u0142a, aby prowadzi\u0142o ono m\u0119\u017cczyzn i kobiety do \u015bwiat\u0142a wi\u0119kszego\u00ab\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 436).
\n 
\n\u201e\u015awiadectwa nie stanowi\u0105 jakiego\u015b \u00bbnowego \u015bwiat\u0142a\u00ab: \u00bbSpisane \u015bwiadectwa nie zawieraj\u0105 \u017cadnego nowego \u015bwiat\u0142a…\u00ab\u201d (Nauki Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1989, s. 437).
\n 
\nWydaje si\u0119, \u017ce E. White zapomnia\u0142a po co ko\u015bci\u00f3\u0142 apostolski zostawi\u0142 Nowy Testament przysz\u0142ym wiekom. Je\u015bli twierdzi\u0142a ona, \u017ce jej \u015bwiadectwa \u201enie zawieraj\u0105 \u017cadnego nowego \u015bwiat\u0142a\u201d, w stosunku do Biblii, to jaki jest sens publikowa\u0107 w milionach egzemplarzy jej ksi\u0105\u017cki?
\nInteresuj\u0105ce jest to, \u017ce dzisiejsi adwenty\u015bci pisz\u0105 jednak o \u201enowym \u015bwietle\u201d. Przedstawiaj\u0105 oni podobn\u0105 lub identyczn\u0105 argumentacj\u0119 jak \u015awiadkowie Jehowy, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na tekst Prz 4:18:
\nC\u00f3\u017c, adwenty\u015bci i \u015awiadkowie Jehowy wywodz\u0105 si\u0119 ze wsp\u00f3lnego pnia adwentyzmu, wi\u0119c \u2018niedaleko jab\u0142ko spada od jab\u0142oni\u2019. Oto s\u0142owa adwentyst\u00f3w:
\n 
\n\u201e(…) doktryna adwentyzmu posiada orientacj\u0119 biblijn\u0105 (…) Nie cechuje jej dogmatyzm, ma jednak form\u0119 zdefiniowan\u0105 i ustalon\u0105,\u00a0cho\u0107 nie zamkni\u0119t\u0105<\/u>. W my\u015bl bowiem nauki Pisma \u015awi\u0119tego\u00a0\u00bb\u015acie\u017cka sprawiedliwych, jako \u015bwiat\u0142o\u015b\u0107 jasna, kt\u00f3ra im dalej, tym bardziej \u015bwieci, a\u017c do dnia doskona\u0142ego\u00ab<\/u>\u00a0[Prz 4:18]\u00a0W miar\u0119 up\u0142ywu czasu i rozwijaj\u0105cych si\u0119 wydarze\u0144<\/u>, tre\u015b\u0107 objawienia Bo\u017cego \u2013 zw\u0142aszcza profetycznych partii Pisma \u015awi\u0119tego \u2013 staje si\u0119 pod tchnieniem Ducha \u015awi\u0119tego coraz ja\u015bniejsza. St\u0105d progresywny charakter doktryny przy zachowaniu jej autentyzmu i to\u017csamo\u015bci.\u00a0\u00bbNowe \u015bwiat\u0142o\u00ab nie unicestwia \u00bb\u015bwiat\u0142a starego\u00ab, przeciwnie, \u0142\u0105czy si\u0119 ze \u00bb\u015bwiat\u0142em starym\u00ab<\/u>\u00a0powoduj\u0105c, \u017ce l\u015bni ono jeszcze wi\u0119kszym blaskiem (por. Prawo Wewn\u0119trzne Ko\u015bcio\u0142a, s. 229)\u201d (Adwentyzm<\/em>\u00a0Z. \u0141yko, Warszawa 1970, s. 98-99).
\n 
\nPopatrzmy chocia\u017cby na powy\u017csze s\u0142owa adwentyst\u00f3w (\u201eW miar\u0119 up\u0142ywu czasu i rozwijaj\u0105cych si\u0119 wydarze\u0144…\u201d), w po\u0142\u0105czeniu z tekstem Prz 4:18.
\nJakby \u017cywcem zosta\u0142y one zaczerpni\u0119te z publikacji \u015awiadk\u00f3w Jehowy, cho\u0107 to jedni i drudzy, jak widzimy, stosuj\u0105 podobna logik\u0119 i argumentacj\u0119.
\nOto s\u0142owa Towarzystwa Stra\u017cnica i \u015awiadk\u00f3w Jehowy:
\n 
\n\u201e(…) tak samo jest z\u00a0prawd\u0105<\/em>; ka\u017cde poznanie lub ka\u017cde \u015bwiat\u0142o pochodz\u0105ce od Boga musi by\u0107 jak jego autor. Nowy pogl\u0105d na prawd\u0119 nigdy nie mo\u017ce by\u0107 sprzeczny z dawniejsz\u0105 prawd\u0105.\u00a0\u2018Nowe \u015bwiat\u0142o\u2019\u00a0<\/u><\/em>nigdy nie usuwa starego\u00a0\u2018\u015bwiat\u0142a\u2019<\/em>, lecz dodaje co\u015b do niego<\/u>\u201d (ang. Stra\u017cnica luty 1881, s. 3).
\n 
\n\u201eW\u00a0miar\u0119 up\u0142ywu czasu coraz lepiej rozumiemy<\/u>\u00a0my\u015bli zawarte w\u00a0S\u0142owie Bo\u017cym. W\u00a0Ksi\u0119dze Przys\u0142\u00f3w 4:18 czytamy: \u00bb\u015acie\u017cka prawych jest jak jasne \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re \u015bwieci coraz ja\u015bniej, a\u017c nastanie pe\u0142ny dzie\u0144\u00ab. Ja\u015bniejsze \u015bwiat\u0142o nieuchronnie prowadzi do zmiany sposobu \u00bb\u015bpiewania o\u00a0prawdzie\u00ab\u201d (Stra\u017cnica 15.12 2010 s. 23).
\n 
\n\u201eDlaczego z\u00a0biegiem lat zdarza\u0142y si\u0119 zmiany w\u00a0naukach \u015awiadk\u00f3w Jehowy? Biblia m\u00f3wi, \u017ce Jehowa umo\u017cliwia swoim s\u0142ugom coraz lepsze zrozumienie Jego zamierzenia (Prz. 4:18; Jana 16:12). (…) Biblia m\u00f3wi, \u017ce znajomo\u015b\u0107 prawdy mia\u0142a znacznie wzrosn\u0105\u0107 w\u00a0\u00bbczasie ko\u0144ca\u00ab (Dan. 12:4) W\u00a0miar\u0119 lepszego zrozumienia czego\u015b nieraz trzeba zmieni\u0107 zdanie.\u00a0\u015awiadkowie Jehowy s\u0105 gotowi pokornie dokonywa\u0107 takich zmian<\/u>\u201d (Prowadzenie rozm\u00f3w na podstawie Pism<\/em>\u00a02001 s. 347).
\n <\/p>\n

Jako ta, kt\u00f3rej \u201enatchnione\u201d pogl\u0105dy s\u0105 podwa\u017cane przez niekt\u00f3rych teolog\u00f3w adwentystycznych<\/strong><\/p>\n

 
\nPrzypominamy, \u017ce komentarze do Biblii, pozostawione przez E. G. White, uwa\u017cane s\u0105 przez adwentyst\u00f3w za \u201enatchnione\u201d (patrz powy\u017cej\u00a0Jako autorka dzie\u0142 niekanonicznych ale natchnionych<\/em>).
\nW zwi\u0105zku z tym dziwimy si\u0119, \u017ce jej interpretacja Pisma \u015awi\u0119tego bywa negowana przez niekt\u00f3rych teolog\u00f3w adwentystycznych i to w oficjalnych publikacjach wydawanych przez ich ko\u015bci\u00f3\u0142. Tak\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra nie zgadza\u0142a si\u0119 w pewnych kwestiach w wyk\u0142adni\u0105 prorokini, by\u0142 np. teolog-adwentysta S. Bacchiocchi (1938-2008).
\nPoni\u017cej podajemy dwa przyk\u0142ady jego odmiennych komentarzy do Biblii.
\n 
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ap 1:10<\/strong>
\n 
\nE. G. White uwa\u017ca\u0142a, a za ni\u0105 adwenty\u015bci, \u017ce \u201edzie\u0144 Pa\u0144ski\u201d z tekstu Ap 1:10 to sobota (patrz np.\u00a0Ellen G. White Youth\u2019s Instructor Articles<\/em>\u00a01986, tekst z 05.04 1900 par. 4-5).
\nNatomiast teolog adwentystyczny S. Bacchiocchi podwa\u017ca to, twierdz\u0105c, \u017ce fragment ten m\u00f3wi o dniu eschatologicznym, a nie o szabacie (Od soboty do niedzieli<\/em>\u00a0Warszawa 1985, s. 123-136). Wspomina o nim inny teolog adwentystyczny A. Godek:
\n 
\n\u201eBy\u0107 \u00bbw zachwyceniu w dniu Pa\u0144skim\u00ab mog\u0142oby zatem oznacza\u0107 przeniesienie w czasie do atmosfery wydarze\u0144 zwi\u0105zanych z wielkim ostatecznym dniem Pa\u0144skim. Ten pogl\u0105d reprezentuje na przyk\u0142ad pisarz adwentystyczny Samuele Bacchiocchi, autor dysertacji (…) Tytu\u0142 rozprawy brzmia\u0142 \u00bbOd soboty do niedzieli\u00ab\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 23).
\n 
\nMa\u0142o tego, S. Bacchiocchi nawet nie podejmuje si\u0119 rozwa\u017ca\u0107 czy sobota jest \u201edniem Pa\u0144skim\u201d z Ap 1:10. Zapewne dla niego stanowisko adwentyst\u00f3w i E. G. White jest tak absurdalne i naci\u0105gane, \u017ce nie uwa\u017ca za stosowne go przedstawia\u0107. Rozwa\u017ca natomiast, czy Ap 1:10 m\u00f3wi o jakiej\u015b niedzieli, czy o niedzieli wielkanocnej, czy o dniu powrotu Chrystusa.
\n 
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Kol 2:16<\/strong>
\n 
\nAdwenty\u015bci, zapewne za E. G. White, twierdz\u0105, \u017ce tekst Kol 2:16 m\u00f3wi o \u2018innych szabatach\u2019 (\u015bwi\u0119tach), a nie o szabacie cotygodniowym.
\nOto ich stanowisko, kt\u00f3re przytacza Bacchiocchi:
\n 
\n\u201eSabat w Li\u015bcie do Kolosan 2, 16. (…)\u00a0Komentarz Biblijny Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego<\/em>\u00a0interpretuje wyra\u017cenie \u00bbsabbaton<\/em>\u00ab jako \u00bbdni sobotnie (sabatowe)\u00ab, odnosz\u0105c je do\u00a0dorocznych sabat\u00f3w ceremonialnych<\/u>, a nie do cotygodniowego sabatu\u201d (Od soboty do niedzieli<\/em>\u00a0S. Bacchiocchi, Warszawa 1985, s. 373-374).
\n 
\nTen uczony adwentyst\u00f3w nie zgadza si\u0119 z t\u0105 interpretacj\u0105 swoich braci adwentyst\u00f3w i zapewne E. G. White i uwa\u017ca, \u017ce w tek\u015bcie Kol 2:16 chodzi o \u201ewypaczenia\u201d zwi\u0105zane z narzucaniem szabatu jako \u201e\u015brodka zbawienia\u201d, a nie o doroczne szabaty:
\n 
\n\u201eLecz w takim wypadku Pawe\u0142 atakowa\u0142 nie zasad\u0119 \u015bwi\u0119cenia sabatu, ale jej wypaczenia, deformacj\u0119\u201d (jw. s. 379).
\n 
\n\u201eMogliby\u015bmy zatem powiedzie\u0107, \u017ce Pawe\u0142 odrzuca\u0142 sabat (sobot\u0119) jako \u015brodek zbawienia, ale akceptowa\u0142 go (j\u0105) jako cie\u0144 wskazuj\u0105cy na cia\u0142o, kt\u00f3re do Chrystusa nale\u017cy\u201d (jw. s. 385).
\n 
\nPodobnie, jak Kol 2:16, S. Bacchiocchi inaczej ni\u017c E. White interpretuje tekst Ga 4:10 (patrz\u00a0Od soboty do niedzieli<\/em>\u201d S. Bacchiocchi, Warszawa 1985, s. 382-383).
\n <\/p>\n

Jako przeciwniczka mi\u0119sa<\/strong><\/p>\n

 
\nOto niekt\u00f3re \u201eg\u0142\u0119boko natchnione<\/u>\u00a0rady\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 327) E. G. White o mi\u0119sie:
\n 
\n\u201ePokazano mi, \u017ce B\u00f3g nie chcia\u0142, aby ludzie spo\u017cywali mi\u0119so. Przeznaczy\u0142 im inn\u0105 diet\u0119…\u201d (Chrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993, s. 57.
\n 
\n\u201eMamy pod dostatkiem dobrych rzeczy dla zaspokojenia g\u0142odu bez potrzeby\u00a0wprowadzania trup\u00f3w<\/u>\u00a0do swego jad\u0142ospisu i podawania ich na st\u00f3\u0142\u201d (Chrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993, s. 272).
\n 
\n\u201eJest rzecz\u0105 s\u0142uszn\u0105 niepodawanie w naszych sanatoriach herbaty, kawy lub pokarm\u00f3w mi\u0119snych…\u201d (Chrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993, s. 198).
\n 
\n\u201eAni jeden kawa\u0142ek mi\u0119sa nie powinien dosta\u0107 si\u0119 do naszego \u017co\u0142\u0105dka. Jedzenie mi\u0119sa jest nienaturalne…\u201d (Chrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993, s. 264).
\n 
\n\u201eDieta mi\u0119sna d\u0105\u017cy do rozwini\u0119cia zwierz\u0119co\u015bci w cz\u0142owieku. Rozw\u00f3j zwierz\u0119co\u015bci os\u0142abia duchowo\u015b\u0107, czyni\u0105c umys\u0142 niezdolnym do zrozumienia prawdy…\u201d (Chrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993, s. 266).
\n 
\n\u201eDieta mi\u0119sna jest kwesti\u0105 powa\u017cn\u0105. Czy ludzie maj\u0105 od\u017cywia\u0107 si\u0119 mi\u0119sem? Odpowied\u017a, zgodnie ze \u015bwiat\u0142em otrzymanym od Boga, brzmi: Nie, stanowczo nie…\u201d (Chrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993, s. 270).
\n 
\n\u201eOtrzyma\u0142am pouczenie, \u017ce spo\u017cywanie mi\u0119sa prowadzi do zezwierz\u0119cenia natury i pozbawienia m\u0119\u017cczyzn i kobiet mi\u0142o\u015bci i przyja\u017ani, jak\u0105 powinni mie\u0107 do siebie nawzajem (…) potrawy mi\u0119sne nie s\u0105 w\u0142a\u015bciwym pokarmem dla ludu Bo\u017cego…\u201d (Chrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993, s. 271).
\n 
\n\u201e\u015awiat\u0142o, jakie mi zosta\u0142o dane, wskazuje, \u017ce\u00a0w nied\u0142ugim czasie, b\u0119dziemy musieli porzuci\u0107 jedzenie wszelkich pokarm\u00f3w zwierz\u0119cych<\/u>. Choroby mno\u017c\u0105 si\u0119 szybko. Przekle\u0144stwo Bo\u017ce ci\u0105\u017cy nad ziemi\u0105. Na\u0142ogi i zwyczaje ludzkie doprowadzi\u0142y ziemi\u0119 do takiego stanu, \u017ce trzeba b\u0119dzie poszuka\u0107 innego pokarmu ni\u017c zwierz\u0119cy. Nie potrzebujemy w og\u00f3le pokarmu mi\u0119snego. B\u00f3g mo\u017ce nam da\u0107 co\u015b innego\u201d (Chrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993, s. 267).
\n 
\n\u015acis\u0142y wegetarianizm, na podstawie \u201enatchnionych\u201d nauk E. G. White, praktykuje w\u015br\u00f3d wszystkich swych cz\u0142onk\u00f3w tylko\u00a0Ko\u015bci\u00f3\u0142 Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego Ruch Reformacyjny<\/em>, to znaczy od\u0142am z roku 1914 od\u00a0Ko\u015bcio\u0142a Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego<\/em>.
\n <\/p>\n

Jako przeciwniczka ser\u00f3w<\/strong><\/p>\n

 
\nOto niekt\u00f3re \u201eg\u0142\u0119boko natchnione<\/u>\u00a0rady\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 327) E. G. White o serach:
\n 
\n\u201eOdno\u015bnie sera mog\u0119 z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 stwierdzi\u0107, \u017ce od lat ani nie kupowali\u015bmy ani te\u017c nie stawiali\u015bmy go na naszym stole. Nigdy nie zamierzamy zrobi\u0107 ze\u0144 artyku\u0142u spo\u017cywczego, a tym bardziej kupowa\u0107 go\u201d (Chrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993, s. 258).
\n 
\n\u201eSera nie powinno si\u0119 nigdy wprowadza\u0107 do \u017co\u0142\u0105dka. (Przypis: Nale\u017cy przez to rozumie\u0107 ser zgliwia\u0142y. – Kompilatorzy)\u201d (Chrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993, s. 257).
\n 
\n\u201eOstrych ser\u00f3w nie nale\u017cy u\u017cywa\u0107\u201d (\u015aladami Wielkiego Lekarza<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1991, s. 73).
\n <\/p>\n

Jako przeciwniczka mleka, jajek, mas\u0142a i \u015bmietany<\/strong><\/p>\n

 
\nOto \u201eg\u0142\u0119boko natchnione<\/u>\u00a0rady\u201d (Apokalipsa<\/em>\u00a0A. Godek, Warszawa 1988, s. 327) E. G. White o mleku:
\n 
\n\u201e\u015awiat\u0142o, jakie mi zosta\u0142o dane<\/u>, wskazuje, \u017ce w nied\u0142ugim czasie, b\u0119dziemy musieli porzuci\u0107 jedzenie wszelkich pokarm\u00f3w zwierz\u0119cych.\u00a0Nawet mleko trzeba b\u0119dzie porzuci\u0107<\/u>…\u201d (Chrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993, s. 267).
\n 
\n\u201eWed\u0142ug danego mi \u015bwiat\u0142a, w nied\u0142ugim czasie b\u0119dziemy musieli porzuci\u0107 wszelki pokarm zwierz\u0119cy. Nawet mleko trzeba b\u0119dzie zostawi\u0107. Choroby mno\u017c\u0105 si\u0119 raptownie. Przekle\u0144stwo Bo\u017ce jest nad ziemi\u0105, poniewa\u017c cz\u0142owiek j\u0105 przekl\u0105\u0142\u201d (Chrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993, s. 249).
\n 
\n\u201eJadam dwa razy dziennie i wci\u0105\u017c post\u0119puj\u0119 i wci\u0105\u017c post\u0119puj\u0119\u00a0wed\u0142ug \u015bwiat\u0142a danego mi przed trzydziestu pi\u0119ciu laty<\/u>. Nie jem mi\u0119sa.\u00a0Je\u015bli chodzi o mnie, to sko\u0144czy\u0142am z mas\u0142em raz na zawsze. Nie u\u017cywam go<\/u>\u201d (Chrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993, s. 244).
\n 
\n\u201eLecz chc\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce gdy nadejdzie czas, i\u017c niebezpiecznie b\u0119dzie u\u017cywa\u0107 mleka, \u015bmietany, mas\u0142a i jajek, B\u00f3g to objawi. Nie nale\u017cy propagowa\u0107 \u017cadnych skrajno\u015bci w reformie zdrowia.\u00a0Sprawa u\u017cywania mleka, mas\u0142a i jajek sama si\u0119 rozwi\u0105\u017ce<\/u>. Tymczasem sprawa ta niechaj nas nie obci\u0105\u017ca. Niech wasze umiarkowanie znane b\u0119dzie wszystkim ludziom\u201d (Chrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993, s. 246).
\n 
\n\u201eNiech reforma dietetyczna b\u0119dzie stopniowa.\u00a0Pouczajcie ludzi jak przygotowywa\u0107 pokarm bez u\u017cywania mleka lub mas\u0142a. Powiedzcie im, \u017ce nadejdzie czas, kiedy nie b\u0119dzie rzecz\u0105 bezpieczn\u0105 u\u017cywanie jajek, mleka, \u015bmietany lub mas\u0142a<\/u>, a to wskutek chor\u00f3b panuj\u0105cych w\u015br\u00f3d zwierz\u0105t, wzrastaj\u0105cych proporcjonalnie do ludzkiej niegodziwo\u015bci. Niedaleki jest czas, gdy z powodu nieprawo\u015bci upad\u0142ego rodzaju ludzkiego ca\u0142y \u015bwiat zwierz\u0119cy b\u0119dzie j\u0119cze\u0107 od chor\u00f3b, jakie trapi\u0105 nasz\u0105 ziemi\u0119.\u201d (Chrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993, s. 243).
\n 
\n\u201eMas\u0142o jest mniej szkodliwe z chlebem, ni\u017c kiedy si\u0119 je u\u017cywa do gotowania, lecz z regu\u0142y lepiej jest nie u\u017cywa\u0107 go wcale\u201d (Chrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993, s. 243).
\n 
\n\u201eNiekt\u00f3rzy wstrzymuj\u0105c si\u0119 od\u00a0mleka, jajek i mas\u0142a<\/u>\u00a0zaniedbali dostarcza\u0107 organizmowi odpowiedniego po\u017cywienia i wskutek tego os\u0142abli, i stali si\u0119 niezdolni do pracy. W ten spos\u00f3b psuje si\u0119 reputacj\u0119 reformy zdrowia. W dziele, kt\u00f3re starali\u015bmy si\u0119 tak solidnie zbudowa\u0107, wyst\u0119puje zamieszanie wskutek obecych rzeczy, kt\u00f3rych B\u00f3g nie wymaga\u0142, przez co energia Ko\u015bcio\u0142a s\u0142abnie. Lecz B\u00f3g zainterweniuje i przeszkodzi post\u0119powi tych nadto radykalnych idei\u201d (Chrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993, s. 246).
\n 
\n\u201eGdy biednym przedk\u0142ada si\u0119 reform\u0119 zdrowia, m\u00f3wi\u0105: \u00bbC\u00f3\u017c wi\u0119c mamy je\u015b\u0107? Nie sta\u0107 nas na kupowanie potraw z orzech\u00f3w.\u00ab Ka\u017c\u0105c Ewangeli\u0119 ubogim mam zlecenie powiedzie\u0107 im, aby jedli pokarm, kt\u00f3ry jest najpo\u017cywniejszy. Nie mog\u0119 im powiedzie\u0107: \u00bbNie wa\u017ccie si\u0119 je\u015b\u0107 jajek, lub mleka, lub \u015bmietany. Nie wolno wam u\u017cywa\u0107 mas\u0142a do przyrz\u0105dzania pokarmu.\u00ab Ewangelia ma by\u0107 kazana ubogim. Nie nadszed\u0142 jeszcze czas dla wprowadzenia naj\u015bci\u015blejszej diety\u201d (Chrze\u015bcijanin a dieta<\/em>\u00a0E. G. White, Warszawa 1993, s. 246).
\n 
\nE. G. White zapewne nie \u201emusia\u0142a\u201d porzuci\u0107 picia mleka, gdy\u017c do dzi\u015b adwenty\u015bci je pij\u0105. Jedz\u0105 te\u017c sery, jajka i \u015bmietan\u0119. Czy\u017cby uwa\u017ca\u0142a, m\u00f3wi\u0105c \u201eb\u0119dziemy musieli\u201d, \u017ce i j\u0105 to mia\u0142o obj\u0105\u0107 za jej \u017cycia?
\n 
\nWidzimy z powy\u017cszego, \u017ce E. G. White jest osob\u0105 kontrowersyjn\u0105, a jej pogl\u0105dy tym bardziej s\u0105 takimi. Pomimo, \u017ce jest szanowan\u0105 w swoim ko\u015bciele, to jednak jej zwolennicy nie potrafi\u0105 przytoczy\u0107 bezb\u0142\u0119dnie danych dotycz\u0105cych swej jedynej prorokini. Podawane bywaj\u0105 r\u00f3\u017cne daty jej chrztu, \u015blubu, \u015bmierci oraz odmienne dane o jej proroctwach (np. \u201epowszechny zakaz\u201d lub \u201enakaz\u201d dotycz\u0105cy \u015bwi\u0119towania niedzieli). Nadmieniam, \u017ce przygl\u0105dn\u0119li\u015bmy si\u0119 tu tylko kilku jej dzie\u0142om. Co by\u015bmy znale\u017ali w pozosta\u0142ych?
\nW uzupe\u0142nieniu podajemy, \u017ce adwenty\u015bci wydali, ju\u017c w roku 1915, w j\u0119zyku angielskim ksi\u0105\u017ck\u0119 pt.\u00a0\u017bycie i dzia\u0142anie Ellen Gould White<\/em>, kt\u00f3r\u0105 ona sama napisa\u0142a o sobie (w roku 1996 wydano jej polsk\u0105 edycj\u0119, kt\u00f3ra zawiera 480 stron; wydawnictwo Testimonex). Adwenty\u015bci opublikowali te\u017c nast\u0119puj\u0105ce ksi\u0105\u017cki:
\n 
\nEllen Gould White<\/em>\u00a0B. Kozir\u00f3g, Podkowa Le\u015bna 1998.
\nPos\u0142aniec Pana<\/em>\u00a0H. E. Douglass, Warszawa 2010.
\n 
\nNa zako\u0144czenie sk\u0142adam podzi\u0119kowanie J. Romanowskiemu z Warszawy za pomoc w przygotowaniu tego artyku\u0142u.\n<\/div>\n

<\/div>\n
<\/div>\n
W\u0142odzimierz Bednarski<\/div>\n

 \n<\/p><\/div>\n

\n
<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O adwentystce E. G. White wypowiedzi r\u00f3\u017cne, to zbi\u00f3r rozmaitych stwierdze\u0144 o prorokini adwentyst\u00f3w. Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to cytaty z ich dzie\u0142. O adwentystce E. G. White wypowiedzi r\u00f3\u017cne   Ellen G. White (1827-1915), z domu Harmon, by\u0142a i jest uznawan\u0105… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[950,951],"tags":[295],"class_list":["post-1786","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-adwentysci","category-adwentysci-dnia-siodmego","tag-e-g-white"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1786","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1786"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1786\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1786"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}