{"id":1774,"date":"2018-05-06T11:51:50","date_gmt":"2018-05-06T09:51:50","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1774"},"modified":"2018-05-06T11:51:50","modified_gmt":"2018-05-06T09:51:50","slug":"czy-szymon-z-perei-byl-prototypem-jezusa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/czy-szymon-z-perei-byl-prototypem-jezusa\/","title":{"rendered":"Czy Szymon z Perei by\u0142 prototypem Jezusa?"},"content":{"rendered":"<div class=\"art_head\">\n<div class=\"art_lead_info nophoto\">\n<div class=\"head_info\"><\/div>\n<div class=\"art_lead\"><strong>Czy Szymon z Perei by\u0142 prototypem Jezusa? Sprawdzimy zasadno\u015b\u0107 kolejnej fantazji na temat pocz\u0105tk\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/strong><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"clear\"><\/div>\n<div class=\"art_text\">\n\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Istnieje zarzut sugeruj\u0105cy, \u017ce niejaki Szymon z Perei, \u017cyj\u0105cy w I wieku p.n.e., by\u0142 prototypem dla zbawczej m\u0119ki Jezusa z Nazaretu i Jego p\u00f3\u017aniejszego przebywania w grobie przez trzy dni, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to zmartwychwstanie.<br \/>\nKim by\u0142 Szymon z Perei? By\u0142 on jednym z wielu fa\u0142szywych mesjaszy i zosta\u0142 \u015bci\u0119ty w 4 roku p.n.e. \u017by\u0142 wi\u0119c blisko okresu publicznej dzia\u0142alno\u015bci Jezusa z Nazaretu. Szymon z Perei by\u0142 niewolnikiem Heroda Wielkiego i og\u0142osi\u0142 si\u0119 po jego \u015bmierci kr\u00f3lem. Przywdzia\u0142 koron\u0119 i poprowadzi\u0142 band\u0119 buntownik\u00f3w aby podpala\u0107 i rabowa\u0107 kr\u00f3lewskie pa\u0142ace i posiad\u0142o\u015bci w Jerychu oraz w innych okolicach. Dow\u00f3dca piechoty Heroda, Gratus, ruszy\u0142 w po\u015bcig, dopad\u0142 uciekaj\u0105cego Szymona i \u015bci\u0105\u0142 go, a jego ludzie zmasakrowali wielu Perea\u0144czyk\u00f3w. O Szymonie z Perei wspomina historia, zar\u00f3wno J\u00f3zef Flawiusz (<em>Wojna \u017bydowska<\/em>, II, 57-59;\u00a0<em>Dawne dzieje Izraela<\/em>, XVII, 273-277), jak i Tacyt (<em>Historie<\/em>, V,9).<br \/>\nCo to wszystko ma wsp\u00f3lnego z Jezusem? Niewiele, wszak nawet Nowy Testament m\u00f3wi nam, \u017ce by\u0142o wielu fa\u0142szywych mesjaszy, kt\u00f3rzy nie byli niczym niezwyk\u0142ym w Palestynie, w burzliwych politycznie czasach Jezusa (Mk 13,22; patrz te\u017c Teodas wspomniany w Dz 5,36-37). Wi\u0119c co to wszystko ma wsp\u00f3lnego ze zbawcz\u0105 m\u0119k\u0105 Jezusa? Zapewne nie mia\u0142oby to nic z tym wsp\u00f3lnego gdyby nie okoliczno\u015b\u0107, \u017ce oko\u0142o 2000 roku odkryto pewn\u0105 stel\u0119, fragment kamiennego bloku, pochodz\u0105c\u0105 z okolic Qumran, z zapisanymi na niej atramentem literami (co si\u0119 rzadko zdarza w przypadku znalezisk tego typu). Stela ta jest w posiadaniu dr Davida Jeselsohna, szwedzko-izraelskiego kolekcjonera zabytk\u00f3w, st\u0105d jej nazwa:\u00a0<em>Kamie\u0144 Jeselsohna<\/em>. Okre\u015bla si\u0119 j\u0105 te\u017c innymi nazwami, na przyk\u0142ad\u00a0<em>Objawienie Gabriela<\/em>\u00a0lub<em>\u00a0Wizja Gabriela<\/em>\u00a0(<em>Hazon Gabriel<\/em>). Jeselsohn nie zdawa\u0142 sobie sprawy ze znaczenia tego znaleziska, dop\u00f3ki niejaki Israel Knohl, biblista z Hebrew University w Jerozolimie, nie odczyta\u0142 pisma na tej steli oko\u0142o 8 lat p\u00f3\u017aniej. Kluczowy jest tu fragment wiersza 80, kt\u00f3ry odczyta\u0142 on jako polecenie od anio\u0142a Gabriela, brzmi\u0105ce: \u201epowstaniesz z martwych w ci\u0105gu trzech dni\u201d. No i materia\u0142 na sensacj\u0119 gotowy gdy\u017c ka\u017cdy ma w tym momencie ju\u017c skojarzenie z Chrystusem, kt\u00f3ry zmartwychwsta\u0142 po trzech dniach. Sensacja po tym odkryciu by\u0142a na tyle du\u017ca, \u017ce rozpisa\u0142y si\u0119 o tym zaraz spragnione takich nowinek \u015bwiatowe media, w tym czasopismo \u201eTime\u201d. Powsta\u0142y programy telewizyjne na ten temat, s\u0142yn\u0105cy z podchwytywania tanich sensacji\u00a0<em>National Geographic<\/em>\u00a0wyemitowa\u0142 w 2009 roku audycj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 tego zagadnienia i nie by\u0142 to jedyny program telewizyjny odnosz\u0105cy si\u0119 do tej kwestii.<br \/>\nDlaczego mia\u0142aby to by\u0107 sensacja? Pow\u00f3d jest co najmniej jeden: je\u015bli w czasach narodzenia Jezusa wierzono ju\u017c w\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w, \u017ce mesjasz ma zosta\u0107 zamordowany i zmartwychwsta\u0107 trzeciego dnia, to tym samym nauka chrze\u015bcija\u0144ska traci sw\u0105 unikalno\u015b\u0107 i nie jest niczym wyj\u0105tkowym w tym momencie, b\u0119d\u0105c jedynie plagiatem i kopi\u0105 pospolitych wierze\u0144. Implikacje dla wiary chrze\u015bcija\u0144skiej s\u0105 tu oczywiste dla ka\u017cdego wierz\u0105cego w zbawcz\u0105 nauk\u0119 Ko\u015bcio\u0142a.<br \/>\nNiestety, a mo\u017ce w\u0142a\u015bnie stety, sprawa ta okaza\u0142a si\u0119 kolejn\u0105 tani\u0105 sensacj\u0105. Przede wszystkim zapis steli jest bardzo wybrakowany. Wiele liter jest wymytych a sama stela jest na dodatek jeszcze p\u0119kni\u0119ta. Nie jest to jedyny problem. Innym problemem jest to, \u017ce imi\u0119 Szymona z Perei nie pojawia si\u0119 ani razu w tej steli i tym samym kojarzenie go z tekstem spisanym na tym akurat kamieniu jest jedynie niepotwierdzon\u0105 hipotez\u0105. Skoncentrujmy si\u0119 jednak wpierw na samym zapisie wspomnianego wiersza 80, kt\u00f3ry zosta\u0142 przez Knohla odczytany: \u201epowstaniesz z martwych w ci\u0105gu trzech dni\u201d. Okazuje si\u0119, \u017ce odczyt ten jest jedynie rekonstrukcj\u0105, kolejn\u0105 hipotez\u0105 i\u00a0<em>przypuszczeniem<\/em>, nie znajduj\u0105c pe\u0142nego pokrycia w tek\u015bcie. Co bowiem m\u00f3wi tekst? M\u00f3wi on jedynie:<br \/>\n80. W trzy dni&#8230;.., Ja, Gabriel&#8230;. [?]\n85. Wtedy ty powstaniesz &#8230;[&#8230;]&#8230;<br \/>\nTo wszystko co m\u00f3wi interesuj\u0105cy nas tekst. Czy kto\u015b widzi tu nauk\u0119 o zmartwychwstaniu mesjasza w ci\u0105gu trzech dni? Jak wida\u0107, aby ten tekst to m\u00f3wi\u0142, nale\u017cy w\u0142o\u017cy\u0107 to w niego z zewn\u0105trz na zasadzie pewnej nadinterpretacji, gdy\u017c tekst ten sam w sobie ju\u017c tego\u00a0<em>nie zawiera<\/em>. To w\u0142a\u015bnie zrobi\u0142 Knohl, dokona\u0142 pewnej rekonstrukcji, a m\u00f3wi\u0105c wprost &#8211; nadinterpretacji. Tryb rozkazuj\u0105cy czasownika \u201e\u017cy\u0107\u201d (<em>hayeh<\/em>), kt\u00f3ry Knohl wk\u0142ada w wiersz 80, jest jedynie jego\u00a0<em>hipotetycznym<\/em>\u00a0odtworzeniem a nie rzeczywistym fragmentem tekstu. Zreszt\u0105 s\u0142owo hebrajskie\u00a0<em>hayeh<\/em>\u00a0nie jest zbyt dobrym kandydatem do poj\u0119cia oznaczaj\u0105cego \u201ezmartwychwstanie\u201d. W Starym Testamencie zagadnienie zmartwychwstania pojawia si\u0119 rzadko i gdy ju\u017c si\u0119 natykamy na to poj\u0119cie to jest ono pr\u0119dzej oddawane za pomoc\u0105 terminu\u00a0<em>quwts<\/em>, czyli \u201ewzbudzi\u0107\u201d (por. Dn 12,2; Iz 26,19), ni\u017c za pomoc\u0105 terminu \u201e\u017cy\u0107\u201d, czy \u201epowsta\u0107\u201d. Termin \u201ewzbudzi\u0107\u201d w og\u00f3le nie wyst\u0119puje w steli\u00a0<em>Wizja Gabriela<\/em>.<br \/>\nCiekawy jest tu wiersz 85. Czytamy w nim: \u201epowstaniesz\u201d. Czy to stwierdzenie musi koniecznie oznacza\u0107 zmartwychwstanie? Wcale nie, mo\u017cna zrozumie\u0107 je w sensie \u201ezjawisz si\u0119\u201d, czy \u201estaniesz przed [opozycj\u0105?]\u201d, jak zauwa\u017ca cho\u0107by Ben Witherington, ekspert od wczesnego chrze\u015bcija\u0144stwa z Asbury Theological Seminary w Wilmore, w Kentucky.<br \/>\nJeszcze ciekawsze jest jednak to, \u017ce sam Knohl porzuci\u0142 z czasem swoje odczytanie wiersza 80 w sensie \u201epowstaniesz z martwych w ci\u0105gu trzech dni\u201d. Jednocze\u015bnie opowiedzia\u0142 si\u0119 on potem za inn\u0105 rekonstrukcj\u0105 tego fragmentu, zaproponowan\u0105 przez Ronalda Hendela: \u201eB\u0119dzie znak w ci\u0105gu trzech dni\u201d<a title=\"\" href=\"http:\/\/lewandowski.apologetyka.info\/inne-tematy\/czy-szymon-z-perei-by-prototypem-jezusa,942.htm#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>. Z takiego odczytania tego wiersza nie wynika ju\u017c oczywi\u015bcie \u017cadne \u201ezmartwychwstanie\u201d gdy\u017c \u201eznak\u201d to nie to samo co \u201epowstaniesz z martwych\u201d.<br \/>\nAle to nie koniec problem\u00f3w z tekstem zapisanym na tym kamieniu. Jeden z kolejnych problem\u00f3w polega na tym, \u017ce datowanie tego kamienia wyklucza to, \u017ce dotyczy on Szymona z Perei. Jak zauwa\u017ca profesor Stanley Seidner, rozrzut w datowaniu tego tekstu si\u0119ga od 12 do 150 lat\u00a0<em>przed<\/em>\u00a0panowaniem Heroda Wielkiego, co w oczywisty spos\u00f3b wyklucza Szymona z Perei, kt\u00f3ry zosta\u0142 \u015bci\u0119ty w 4 roku p.n.e.<br \/>\nWarto przy okazji zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nawet gdyby przyj\u0105\u0107, i\u017c w czasach tu\u017c przed narodzeniem Jezusa wierzono w\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w w zmartwychwstanie mesjasza w ci\u0105gu trzech dni, to zadaje to k\u0142am za\u0142o\u017ceniu liberalnych krytyk\u00f3w, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce zapowiedzi zmartwychwstania Jezusa w Ewangeliach zosta\u0142y w\u0142o\u017cone w Jego usta d\u0142ugo po fakcie. To by nawet bardziej uwiarygadnia\u0142o wiar\u0119 chrze\u015bcijan jako co\u015b autentycznego, co\u015b co wcale nie jest wymys\u0142em p\u00f3\u017aniejszego Ko\u015bcio\u0142a, jak sugeruj\u0105 r\u00f3\u017cnej ma\u015bci \u201eteologowie wyzwoleni\u201d.<br \/>\nW rzeczonej steli Jeselsohna wyst\u0119puje liczba \u201etrzech dni\u201d (<em>shloshat yamin<\/em>), kt\u00f3r\u0105 Knohl bardzo ch\u0119tnie skojarzy\u0142 z ewangeliczn\u0105 liczb\u0105 trzech dni, w czasie kt\u00f3rych Jezus spoczywa\u0142 w grobie przed zmartwychwstaniem. Problem w tym, \u017ce liczba 3 wyst\u0119puje w tej\u017ce steli du\u017co wi\u0119cej razy ni\u017c tylko w tym jednym przypadku i tym samym wydaje si\u0119 jedynie symboliczna. Niemal ca\u0142y porz\u0105dek zdarze\u0144 jest w tej steli wyznaczany przez \u201esystem tr\u00f3jkowy\u201d. Liczba ta nie jest tu niczym niezwyk\u0142ym, podczas gdy w Ewangeliach pojawia si\u0119 wyj\u0105tkowo, b\u0119d\u0105c odniesion\u0105 do zmartwychwstania Chrystusa.<br \/>\nWreszcie, wydaje si\u0119 co najmniej dziwnym roszczenie, \u017ce jaki\u015b jeden kamie\u0144 by\u0142 czym\u015b co zainspirowa\u0142o akurat autor\u00f3w Ewangelii do stworzenia koncepcji zmartwychwstania Jezusa po trzech dniach. Teza ta nie ma w sobie wi\u0119cej sensu ni\u017c teza, \u017ce jaki\u015b niewyra\u017any napis w piramidach egipskich zainspirowa\u0142by akurat \u015bw. Paw\u0142a z Tarsu przy pisaniu jego poucze\u0144 moralnych dla Koryntian. Jakie s\u0105 szanse, \u017ce akurat stela Gabriela zainspirowa\u0142a pisarzy Nowego Testamentu? \u017badne. W przeciwie\u0144stwie do popularnej mi\u0119dzytestamentalnej literatury apokryficznej, takiej jak cho\u0107by 1 Ksi\u0119ga Henocha, kamie\u0144 ten m\u00f3g\u0142 by\u0107 znany jedynie jego autorowi, po czym od razu po spisaniu przepad\u0142 w zapomnienie.<br \/>\nTak wi\u0119c wzi\u0105wszy to wszystko pod uwag\u0119 nie ma \u017cadnych podstaw do stwierdzenia, \u017ce Szymon z Perei by\u0142 prototypem Jezusa Chrystusa i Jego zmartwychwstania po trzech dniach.<br \/>\nJan Lewandowski, pa\u017adziernik 2016<\/p>\n<div><br clear=\"all\" \/><\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<div id=\"ftn1\">\n[1]\u00a0Por. Israel Knohl,\u00a0<em>The Apocalyptic and Messianic Dimensions of the Gabriel Revelation in Their Historical Context<\/em>, w: Matthias Henze (ed.),\u00a0<em>Hazon Gabriel: New Readings of the Gabriel Revelation\u00a0<\/em>(\u201eEarly Judaism and Its Literature\u201d, 29), Atlanta 2011, s. 43 n. 12.\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;\n<\/p><\/div>\n<div id=\"tags\"><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy Szymon z Perei by\u0142 prototypem Jezusa? Sprawdzimy zasadno\u015b\u0107 kolejnej fantazji na temat pocz\u0105tk\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Istnieje zarzut sugeruj\u0105cy, \u017ce niejaki Szymon z Perei, \u017cyj\u0105cy w I wieku p.n.e., by\u0142 prototypem dla zbawczej m\u0119ki Jezusa z Nazaretu&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1012],"tags":[258,357,395,411,424,541,586,686,847,903],"class_list":["post-1774","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-jezus-chrystus","tag-david-jeselsohn","tag-hazon-gabriel","tag-israel-knohl","tag-jezus","tag-kamien-jeselsohna","tag-morze-martwe","tag-objawienie-gabriela","tag-qumran","tag-szymon-z-perei","tag-wizja-gabriela"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1774","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1774"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1774\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1774"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1774"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1774"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}