{"id":1766,"date":"2018-05-06T11:43:32","date_gmt":"2018-05-06T09:43:32","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1766"},"modified":"2018-05-06T11:43:32","modified_gmt":"2018-05-06T09:43:32","slug":"czy-intersubiektywizm-jest-gwarantem-czegokolwiek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/czy-intersubiektywizm-jest-gwarantem-czegokolwiek\/","title":{"rendered":"Czy intersubiektywizm jest gwarantem czegokolwiek?"},"content":{"rendered":"<div class=\"art_head\">\n<div class=\"art_lead_info nophoto\">\n<div class=\"head_info\"><\/div>\n<div class=\"art_lead\"><strong>Popularna jest teza, \u017ce intersubiektywno\u015b\u0107 potwierdza obserwacje mi\u0119dzy sob\u0105. Zw\u0142aszcza w nauce obserwacje maj\u0105 dodawa\u0107 wiarygodno\u015bci samej nauce i wywy\u017csza\u0107 j\u0105 w ten spos\u00f3b wzgl\u0119dem innych pogl\u0105d\u00f3w. Sprawd\u017amy wi\u0119c i t\u0119 tez\u0119.<\/strong><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"clear\"><\/div>\n<div class=\"art_text\">\n\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Popularna jest teza, \u017ce intersubiektywno\u015b\u0107 potwierdza obserwacje mi\u0119dzy sob\u0105. Zw\u0142aszcza w nauce obserwacje maj\u0105 dodawa\u0107 wiarygodno\u015bci samej nauce i wywy\u017csza\u0107 j\u0105 w ten spos\u00f3b wzgl\u0119dem innych pogl\u0105d\u00f3w. Jak to jednak wygl\u0105da w praktyce?<br \/>\nPowiedzmy, \u017ce w Singapurze kto\u015b przeprowadza jaki\u015b eksperyment i og\u0142asza jego wyniki oraz warunki w jakich przeprowadzi\u0142 ten eksperyment. Wszystko zostaje zaprotoko\u0142owane tak aby mog\u0142o by\u0107 \u0142atwo sprawdzone przez kogo\u015b innego, nawet na drugim ko\u0144cu globu. Kto\u015b inny przeprowadza wi\u0119c taki sam eksperyment, powiedzmy \u017ce w Irlandii, i potwierdza poprzednie obserwacje. Z pozoru wszystko wydaje si\u0119 tu by\u0107 eleganckie i oczywiste. Ale czy na pewno tak jest, \u017ce jedna obserwacja potwierdza tu inn\u0105 obserwacj\u0119? Wcale nie. Za\u0142\u00f3\u017cmy bowiem, \u017ce kto\u015b w Singapurze w rzeczywisto\u015bci nie przeprowadzi\u0142 \u017cadnego eksperymentu i jedynie wszystko zmy\u015bli\u0142. Maj\u0105c jednak do\u015bwiadczenie i intuicj\u0119 w danej dziedzinie zrobi\u0142 to na tyle sprytnie, \u017ce trafnie przewidzia\u0142 wynik, kt\u00f3rego nigdy tak naprawd\u0119 nie osi\u0105gn\u0105\u0142. Takie sytuacje s\u0105 jak najbardziej mo\u017cliwe do zaistnienia, wszak nawet w samej nauce niejednokrotnie udaje si\u0119 co\u015b dobrze przewidzie\u0107 bez uprzedniego udzia\u0142u eksperymentu. W nauce zdarza\u0142o si\u0119 te\u017c tak, \u017ce eksperymentator zmy\u015bla\u0142 eksperymenty, kt\u00f3re nigdy nie mia\u0142y miejsca, jak to zrobi\u0142 cho\u0107by sam s\u0142ynny Andre Marie Ampere, kt\u00f3ry nie tylko przyzna\u0142 si\u0119 do wymy\u015blania nieistniej\u0105cych eksperyment\u00f3w, ale wr\u0119cz przyznawa\u0142, \u017ce nigdy nie skonstruowano nawet przyrz\u0105d\u00f3w koniecznych do przeprowadzenia eksperyment\u00f3w jakie zmy\u015bla\u0142<a title=\"\" href=\"http:\/\/lewandowski.apologetyka.info\/inne-tematy\/czy-intersubiektywizm-jest-gwarantem-czegokolwiek,1044.htm#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>. R\u00f3wnie\u017c Galileusz oszukiwa\u0142 i zmy\u015bla\u0142<a title=\"\" href=\"http:\/\/lewandowski.apologetyka.info\/inne-tematy\/czy-intersubiektywizm-jest-gwarantem-czegokolwiek,1044.htm#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>.<br \/>\nOkazuje si\u0119 zatem, \u017ce nawet je\u015bli kto\u015b w nauce potwierdzi czyj\u015b protok\u00f3\u0142 obserwacyjny, to niekoniecznie potwierdza w ten spos\u00f3b jego obserwacje. Protok\u00f3\u0142 obserwacyjny mo\u017ce bowiem r\u00f3wnie dobrze zawiera\u0107 zmy\u015blenia. Ten sam problem dotyczy w r\u00f3wnym stopniu ka\u017cdego kolejnego \u201epotwierdzaj\u0105cego\u201d co\u015b przy pomocy obserwacji i mo\u017ce by\u0107 kontynuowany\u00a0<em>ad infinitum<\/em>. Nie istnieje tym samym przek\u0142adalno\u015b\u0107 obserwacji na zdania i ten w\u0142a\u015bnie problem doprowadzi\u0142 do krachu pogl\u0105d\u00f3w w Kole Wiede\u0144skim oraz do ostatecznego pogrzebania postulat\u00f3w tak zwanego logicznego empiryzmu.<br \/>\nCo ciekawe, z kolei subiektywne obserwacje s\u0105 nie tylko nieprzek\u0142adalne na zdania ale s\u0105 nieprzek\u0142adalne nawet na intersubiektywno\u015b\u0107. Na przyk\u0142ad zdanie \u201ejest mi gor\u0105co\u201d jest mo\u017cliwe do sprawdzenia wy\u0142\u0105cznie w obr\u0119bie osoby wypowiadaj\u0105cej to zdanie, a nawet i to nie gdy\u017c uczucie \u201egor\u0105ca\u201d mo\u017ce by\u0107 tylko z\u0142udzeniem. Jak powszechnie wiadomo, osoba w stanie hipotermii, czyli skrajnego wyzi\u0119bienia, tu\u017c przed \u015bmierci\u0105 odczuwa w\u0142a\u015bnie stan gor\u0105ca.<br \/>\nTak wi\u0119c intersubiektywno\u015b\u0107 nie potwierdza innych obserwacji w nauce poniewa\u017c obserwacje nie s\u0105 ju\u017c przek\u0142adalne na inne zdania. Nawet je\u015bli uznamy, \u017ce zweryfikowali\u015bmy obserwacyjnie przynajmniej inny protok\u00f3\u0142 obserwacyjny, to dok\u0142adnie ten sam problem wyst\u0105pi wtedy gdy kto\u015b inny b\u0119dzie chcia\u0142 obserwacyjnie potwierdzi\u0107 nasze zdanie uchodz\u0105ce za \u201eobserwacyjne\u201d. I tak\u00a0<em>ad infinitum<\/em>, czyli w niesko\u0144czono\u015b\u0107.<br \/>\nJan Lewandowski, pa\u017adziernik 2017<\/p>\n<div><br clear=\"all\" \/><\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<div id=\"ftn1\">\n[1]\u00a0Por. I. Lakatos,\u00a0<em>Pisma z filozofii nauk empirycznych<\/em>, Warszawa 1995, s. 355.\n<\/div>\n<div id=\"ftn2\">\n[2]\u00a0Por. P.K. Feyerabend,\u00a0<em>Przeciw Metodzie<\/em>, Wroc\u0142aw 2001, s. 131; ten\u017ce,\u00a0<em>Jak by\u0107 dobrym empiryst\u0105<\/em>, Warszawa 1979, s. 56 przyp. 1.\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;\n<\/p><\/div>\n<div id=\"tags\"><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Popularna jest teza, \u017ce intersubiektywno\u015b\u0107 potwierdza obserwacje mi\u0119dzy sob\u0105. Zw\u0142aszcza w nauce obserwacje maj\u0105 dodawa\u0107 wiarygodno\u015bci samej nauce i wywy\u017csza\u0107 j\u0105 w ten spos\u00f3b wzgl\u0119dem innych pogl\u0105d\u00f3w. Sprawd\u017amy wi\u0119c i t\u0119 tez\u0119. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Popularna jest teza, \u017ce&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[239,388,557,587],"class_list":["post-1766","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-ciekawe","tag-intersubiektywizm","tag-nauka","tag-obserwacje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1766","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1766"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1766\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1766"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1766"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1766"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}