Racjonali\u015bci zarzucaj\u0105 Biblii rzekome ra\u017c\u0105ce b\u0142\u0119dy w kwestiach zoologicznych. Jako dow\u00f3d domniemanej b\u0142\u0119dno\u015bci Biblii w kwestiach zoologicznych przywo\u0142uj\u0105 oni 11 rozdzia\u0142 Ksi\u0119gi Kap\u0142a\u0144skiej, gdzie w wersecie 5. i 6. wymieniono \u015bwistaka i zaj\u0105ca po\u015br\u00f3d zwierz\u0105t prze\u017cuwaj\u0105cych, cho\u0107 w rzeczywisto\u015bci zwierz\u0119ta te maj\u0105 nie prze\u017cuwa\u0107. To jedynie ruchy ich pyszczk\u00f3w maj\u0105 wprawia\u0107 obserwatora we wra\u017cenie, \u017ce chodzi o prze\u017cuwanie. Zwierz\u0119ta te nie maj\u0105 te\u017c kopyt, cho\u0107 wersy z Kp\u0142 11,5-6 zdaj\u0105 si\u0119 to sugerowa\u0107. Nast\u0119pnie, autor biblijny mia\u0142 si\u0119 te\u017c pomyli\u0107 w kwestii klasyfikacji nietoperza, kt\u00f3rego wyliczy\u0142 w\u015br\u00f3d \u201eptak\u00f3w\u201d w Kp\u0142 11,13-19. Innym jego b\u0142\u0119dem mia\u0142o by\u0107 stwierdzenie, \u017ce istniej\u0105 czworono\u017cne owady takie jak szara\u0144cza (Kp\u0142 11,21-23), cho\u0107 takie nie istniej\u0105, a nawet nie mog\u0105 pono\u0107 istnie\u0107. Odnios\u0119 si\u0119 teraz kolejno do tych wszystkich zarzut\u00f3w.<\/p>\n
\u015awistak i zaj\u0105c prze\u017cuwaczami?\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n Po pierwsze wcale nie wiadomo, czy zwierz\u0119 opisane w Kp\u0142 11,5 w\u00a0Biblii Tysi\u0105clecia<\/em>\u00a0(dalej: BT) (tak\u017ce w\u00a0Biblii Pozna\u0144skiej<\/em>) jako \u201e\u015bwistak\u201d (hebrajskie\u00a0szapan<\/em>) to w og\u00f3le \u015bwistak. Jedno z opracowa\u0144 biblijnych podaje, \u017ce \u201eprawdopodobnie jest to kr\u00f3lik\u201d (New Strong’s Exhaustive Concordance of the Bible<\/em>, 1990 Nashville). Jedne Biblie t\u0142umacz\u0105 to jako \u201ekr\u00f3lik\u201d (np.\u00a0Biblia Gda\u0144ska<\/em>, YLT, ASV, BKR, KJV, NIB, RWB, WEB; NKJ ma\u00a0rock hyrax<\/em>), inne jako\u00a0rock badger<\/em>\u00a0(JPS, DBY, NAB, NAS, NLT, NRS), jeszcze inne jako \u201eborsuk\u201d (Biblia Lubelska<\/em>), czy nawet \u201eje\u017c\u201d (Biblia Wujka<\/em>, wyra\u017any wp\u0142yw\u00a0Wulgaty<\/em>). BT t\u0142umaczy\u00a0szapan<\/em>\u00a0w Prz 30,26 ju\u017c inaczej \u2013 \u201eg\u00f3raliki\u201d.\u00a0Septuaginta<\/em>\u00a0t\u0142umaczy\u00a0szapan<\/em>\u00a0jako\u00a0dasupoda<\/em>\u00a0a\u00a0arnebet<\/em>\u00a0(\u201ezaj\u0105c\u201d) jako\u00a0choirogrullion<\/em>, co nie ma nic wsp\u00f3lnego z poprzednimi desygnatami. Pewni komentatorzy w og\u00f3le nie wiedz\u0105 jak to dok\u0142adnie powinno by\u0107 przet\u0142umaczone (np. R’ Samson Raphael Hirsch) i pisz\u0105 po prostu\u00a0szafan<\/em>\u00a0(NAU). Wcale nie wiadomo zatem, czy chodzi o \u015bwistaka.<\/p>\n Co do prze\u017cuwania, to wsp\u00f3\u0142czesne odkrycia przecz\u0105 ju\u017c dzi\u015b powy\u017cszym racjonalistycznym (jeszcze XVIII-wiecznym) zarzutom co do prze\u017cuwania wspomnianego w Kp\u0142 11,5-6. Kr\u00f3liki z rodziny\u00a0hyracoidea<\/em>\u00a0prze\u017cuwaj\u0105 pokarm przez co najmniej godzin\u0119 na dob\u0119 (najcz\u0119\u015bciej w nocy). Jako pierwszy zaobserwowa\u0142 to i opisa\u0142 zoolog Hubert Hendrichs w 1964 roku podczas bada\u0144 w monachijskim ZOO (H. Hendrichs,\u00a0Vergleichende Untersuchung des wiederkauverhaltens<\/em>, 1965).\u00a0Animal Life Encyclopedia<\/em>\u00a0Grzimeka z 1975 roku r\u00f3wnie\u017c podaje, \u017ce te zwierz\u0119ta prze\u017cuwaj\u0105.<\/p>\n Jenks i Warne w swym\u00a0Comprehensive Commentary<\/em>\u00a0pisz\u0105 o pewnych odmianach zaj\u0119cy: \u201eNie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ten [gatunek] prze\u017cuwa pokarm\u201d. Dalej tak samo wyja\u015bniaj\u0105, \u017ce chodzi o pokarm niedostatecznie strawiony w \u017co\u0142\u0105dkach tych zaj\u0119cy.<\/p>\n Ciekawe jest te\u017c to, \u017ce to co jest w Kp\u0142 11,5-6 t\u0142umaczone jako \u201eprze\u017cuwa\u0107\u201d (hebrajskie\u00a0ma\u2019aleh gerah<\/em>) wcale nie musi oznacza\u0107 prze\u017cuwania. O ile\u00a0alah<\/em>\u00a0jest w Biblii bardzo cz\u0119sto spotykane, co pozwala precyzyjne ustali\u0107 jego znaczenie (\u201epodnosi\u0107\u201d), to z\u00a0gerah<\/em>\u00a0ju\u017c tak nie jest. Pewni komentatorzy \u017cydowscy rozumiej\u0105\u00a0gerah<\/em>\u00a0jako po prostu \u201eci\u0105gn\u0105\u0107\u201d (R’ Menachem ben Saruk; R’ Yonah Ibn Janach w jego\u00a0Sefer Hashorashim<\/em>). Onkelos t\u0142umaczy\u00a0gerah<\/em>\u00a0jako \u201erozwi\u0105zywa\u0107\u201d, a zatem niekoniecznie \u201eprze\u017cuwa\u0107\u201d. Komentarz\u00a0The Daat Mikra<\/em>\u00a0podaje, \u017ce\u00a0gerah<\/em>\u00a0wywodzi si\u0119 od rdzenia\u00a0grr<\/em>\u00a0\u2013 ci\u0105gn\u0105\u0107. Tak samo ma JPS i S. L. Gordon w swym komentarzu\u00a0Shalag<\/em>.<\/p>\n Inni autorzy przyjmuj\u0105 inn\u0105 ni\u017c anatomiczna definicj\u0119 prze\u017cuwania, rozumiej\u0105c je jako wytwarzanie potrzebnych bakterii do trawienia (Jules Carles). Bernard Grzimek, Dyrektor Frankfurt Zoological Gardens w Niemczech te\u017c przyjmuje tak\u0105 definicj\u0119 prze\u017cuwacza. Krowy i kr\u00f3liki s\u0105 prze\u017cuwaczami z punktu widzenia tej definicji, poniewa\u017c zawieraj\u0105 w swych organizmach komory fermentacyjne potrzebne do tego. Jak wida\u0107, naukowe definicje wcale nie s\u0105 jednoznaczne, nie mog\u0105 wi\u0119c tak naprawd\u0119 niczemu zaprzeczy\u0107. Prze\u017cuwanie nie stanowi o klasyfikacji zoologicznej. Zwierz\u0119, kt\u00f3re prze\u017cuwa mo\u017ce nie by\u0107 uznane za prze\u017cuwacza, jak zauwa\u017caj\u0105 zoolodzy (Ruetimeyer). Prze\u017cuwacz musi mie\u0107 trzy lub czterokomorowy \u017co\u0142\u0105dek aby wedle pewnych przyj\u0119tych konwencji naukowych by\u0107 uznanym za prze\u017cuwacza. Tak \u015bci\u015ble rozumiana klasyfikacja zoologiczna ani nie istnia\u0142a ani nie by\u0142a potrzebna w czasach biblijnych.<\/p>\n Czy zaj\u0105c i \u015bwistak maj\u0105 kopyta?<\/strong><\/em><\/p>\n Autor biblijny wcale nie pisze w Kp\u0142 11,5-6, \u017ce kr\u00f3lik i zaj\u0105c maj\u0105 kopyta. Hebrajskie\u00a0happarasah<\/em>\u00a0(od\u00a0perec<\/em>) mo\u017ce r\u00f3wnie dobrze oznacza\u0107 \u201epazur\u201d. T\u0142umaczenie BT jest tu po prostu niedok\u0142adnie ze wzgl\u0119du na dwuznaczno\u015b\u0107 tego terminu, kt\u00f3rego nie mo\u017cna tak jednoznacznie odda\u0107 w jednym zdaniu. Zn\u00f3w si\u0119 racjonali\u015bci opieraj\u0105 tylko na przek\u0142adach zamiast na orygina\u0142ach, nie znaj\u0105c istoty rzeczy i nic dziwnego, \u017ce wychodz\u0105 im b\u0142\u0119dy. S\u0105 to jednak ich b\u0142\u0119dy oparte na niedoskona\u0142ym t\u0142umaczeniu, nie b\u0142\u0119dy Biblii.<\/p>\n Czy nietoperz jest ptakiem?\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n Prawda jest taka, \u017ce w tek\u015bcie hebrajskim Kp\u0142 11,13 nie pada s\u0142owo \u201eptak\u201d na okre\u015blenia nietoperza. Semici nie mieli tak dok\u0142adnego okre\u015blenia jakie my dzi\u015b mamy w zoologii. W tek\u015bcie oryginalnym wzmiankowanego tekstu jest tylko\u00a0\u2019op<\/em>, kt\u00f3re mo\u017ce co prawda czasem oznacza\u0107 ptaka, ale s\u0119k w tym, \u017ce nie musi. Okre\u015blenie to mo\u017ce po prostu oznacza\u0107 wszystko co lata. Dos\u0142ownie t\u0142umaczone\u00a0\u2019op<\/em>\u00a0oznacza \u201efruwad\u0142o\u201d, \u017ce si\u0119 tak neologicznie i niezgrabnie wyra\u017c\u0119. Wida\u0107 to zw\u0142aszcza wtedy kiedy rdze\u0144 rzeczownika zmienia si\u0119 przez zamian\u0119\u00a0holem male<\/em>\u00a0na\u00a0qubbus<\/em>\u00a0\u2013\u00a0\u2018up<\/em>\u00a0(lata\u0107, wtedy mamy czasownik) \u2013 jak mamy cho\u0107by w Hioba 5,7.\u00a0TWOT Dictionary<\/em>\u00a0podaje, \u017ce\u00a0\u2018op<\/em>\u00a0oznacza po prostu \u201elataj\u0105ce stworzenia\u201d (flying creatures<\/em>),\u00a0nawet insekty<\/em>. Nietoperz jak najbardziej jest lataj\u0105cym stworzeniem, nikt temu nie zaprzeczy. Tekst hebrajski Biblii nie m\u00f3wi zatem, \u017ce nietoperz to \u201eptak\u201d. On si\u0119 po prostu nie wdaje w \u017cadne takie zoologiczne klasyfikacje. Nie ma tu zatem \u017cadnej pomy\u0142ki autora Biblii. Analogicznie r\u00f3wnie bezsensowne by\u0142oby zarzucanie komu\u015b, \u017ce zaprzecza heliocentryzmowi, poniewa\u017c powiedzia\u0142, \u017ce \u201es\u0142o\u0144ce zachodzi\u201d. By\u0142oby to bezsensowne w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce kto\u015b kto m\u00f3wi, \u017ce s\u0142o\u0144ce zachodzi wcale nie ma zamiaru w jakikolwiek spos\u00f3b odnosi\u0107 si\u0119 do heliocentryzmu. U\u017cywa on tylko potocznego okre\u015blenia o niezbyt \u015bcis\u0142ym pod wzgl\u0119dem naukowym, acz przez to jednak nie odrzucanym powszechnie charakterze. Tak samo autor Biblii nazywaj\u0105c nietoperze \u201efruwad\u0142ami\u201d w \u017caden spos\u00f3b nie chcia\u0142 si\u0119 odnosi\u0107 do naszych wsp\u00f3\u0142czesnych zoologicznych klasyfikacji czego\u015b jako ptaka, czy nie ptaka. On po prostu w og\u00f3le nie u\u017cy\u0142 tego nowego poj\u0119cia, nie zaprzeczy\u0142 zatem \u017cadnym naszym naukowym klasyfikacjom.<\/p>\n Klasyfikacja popularna to b\u0142\u0119dna klasyfikacja?\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n Niekt\u00f3rzy racjonali\u015bci wy\u015bmiewaj\u0105 wyja\u015bnienie zawarte w przypisie w BT do Kp\u0142 11,5.20, gdzie czytamy, i\u017c autor rozr\u00f3\u017cnia zwierz\u0119ta wedle klasyfikacji popularnej, nie naukowej. Ich zdaniem, gdyby autorem tych fragment\u00f3w by\u0142 rzeczywi\u015bcie B\u00f3g, to dokona\u0142by On od razu klasyfikacji naukowej, kt\u00f3ra by\u0142aby poprawna w naszych czasach. Argumentacja taka jest jednak absurdalna i groteskowa. Autor Pi\u0119cioksi\u0119gu wcale nie musia\u0142 od razu klasyfikowa\u0107 zwierz\u0105t wedle kategorii zoologicznych danego (naszego) okresu. Kategorie te przecie\u017c zmieniaj\u0105 si\u0119 z up\u0142ywem lat w zale\u017cno\u015bci od tego, kt\u00f3ra ze szk\u00f3\u0142 osi\u0105gnie dominacj\u0119. Dlatego brak takiej klasyfikacji w Biblii jest tym bardziej s\u0142uszny i decyzja o niestosowaniu takiej klasyfikacji jest bardzo trze\u017awa i rozwa\u017cna (w przeciwie\u0144stwie do wymys\u0142\u00f3w racjonalist\u00f3w w tym miejscu). Oceniane autor\u00f3w biblijnych pod\u0142ug tej klasyfikacji jest tym samym bezsensowne i groteskowe. Racjonali\u015bci naprawd\u0119 post\u0119puj\u0105 bezzasadnie \u017c\u0105daj\u0105c aby Biblia wyra\u017ca\u0142a co\u015b j\u0119zykiem naukowym akurat ich czas\u00f3w. Ciekawe jak Biblia mia\u0142aby to zrobi\u0107, skoro naukowe klasyfikacje, zw\u0142aszcza w zoologii, zmieniaj\u0105 si\u0119 co i rusz w zale\u017cno\u015bci od epoki lub nawet badaczy (vide<\/em>\u00a0powy\u017cej cho\u0107by r\u00f3\u017cnice w definicji prze\u017cuwania). W taksonomii do tej pory badacze si\u0119 spieraj\u0105 o to gdzie przebiegaj\u0105 granice pomi\u0119dzy gatunkami. Wedle kt\u00f3rej klasyfikacji naukowej Biblia ma wi\u0119c co\u015b nazywa\u0107, skoro jeden klasyfikator cz\u0119sto nie zgadza si\u0119 z drugim? Dlatego autor biblijny post\u0105pi\u0142 bardzo s\u0142usznie stosuj\u0105c bardzo szerokie i nieostre popularne kryteria oceny przynale\u017cno\u015bci zwierz\u0105t do danej klasy.<\/p>\n Czworono\u017cne owady i szara\u0144cza?\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n Autor biblijny wcale kategorycznie nie stwierdza w Kp\u0142 11,21n, \u017ce szara\u0144cza ma tylko cztery nogi. Stwierdza on natomiast, \u017ce szara\u0144cza jest\u00a0haholek \u2018al-arba<\/em>\u00a0\u2013 co dos\u0142ownie t\u0142umaczone oznacza \u201echodz\u0105ca na czterech\u201d (Kp\u0142 11,20-21). To zupe\u0142nie zmienia posta\u0107 rzeczy. Istotnie, szara\u0144cza posiada cztery ko\u0144czyny do chodzenia, natomiast dwie pozosta\u0142e ko\u0144czyny s\u0142u\u017c\u0105 jej do odbijania si\u0119, jak zreszt\u0105 wzmiankuje o tym tekst z Kp\u0142 11,21 (nazywaj\u0105c te pozosta\u0142e ko\u0144czyny\u00a0kera\u2019ajim<\/em>). Istniej\u0105 te\u017c inne owady, kt\u00f3re posiadaj\u0105 cztery ko\u0144czyny do chodzenia, za\u015b dwie pozosta\u0142e wykorzystuj\u0105 do innych funkcji (niekt\u00f3re motyle lub cho\u0107by pszczo\u0142y). Powy\u017cszy zarzut jest zatem r\u00f3wnie\u017c oparty na niedok\u0142adnym zrozumieniu tekstu z Kp\u0142 11,21n.<\/p>\n Reasumuj\u0105c, powy\u017csze zarzuty racjonalistyczne opieraj\u0105 si\u0119 nie niedok\u0142adnym przeanalizowaniu tekstu biblijnego i zagadnie\u0144 zoologicznych. Bardziej wnikliwa analiza tego tekstu i wspomnianych zagadnie\u0144 prowadzi do wniosku, \u017ce autor traktatu z Ksi\u0119gi Kap\u0142a\u0144skiej 11 niekoniecznie pope\u0142ni\u0142 b\u0142\u0119dy w zakresie swej popularnej klasyfikacji gatunkowej zwierz\u0105t.<\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Jan Lewandowski, czerwiec 2006<\/p>\n Racjonali\u015bci zarzucaj\u0105 Biblii rzekome ra\u017c\u0105ce b\u0142\u0119dy w kwestiach zoologicznych. Jako dow\u00f3d domniemanej b\u0142\u0119dno\u015bci Biblii w kwestiach zoologicznych przywo\u0142uj\u0105 oni 11 rozdzia\u0142 Ksi\u0119gi Kap\u0142a\u0144skiej, gdzie w wersecie 5. i 6. wymieniono \u015bwistaka i zaj\u0105ca po\u015br\u00f3d zwierz\u0105t prze\u017cuwaj\u0105cych, cho\u0107 w rzeczywisto\u015bci zwierz\u0119ta… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[974],"tags":[184],"class_list":["post-1694","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ateizm","tag-biblia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1694","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1694"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1694\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1694"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1694"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"