{"id":1687,"date":"2018-04-21T19:59:52","date_gmt":"2018-04-21T17:59:52","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1687"},"modified":"2018-04-21T19:59:52","modified_gmt":"2018-04-21T17:59:52","slug":"czy-biblijny-opis-poczatkow-jest-niezgodny-z-nauka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/czy-biblijny-opis-poczatkow-jest-niezgodny-z-nauka\/","title":{"rendered":"Czy biblijny opis pocz\u0105tk\u00f3w jest niezgodny z nauk\u0105?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Atei\u015bci i racjonali\u015bci bardzo cz\u0119sto twierdz\u0105, \u017ce biblijny opis stworzenia i pocz\u0105tk\u00f3w ludzko\u015bci, zawarty w Rdz 1-11, jest \u201eniezgodny\u201d z nauk\u0105. Przyjrzyjmy si\u0119 wi\u0119c bli\u017cej tej kwestii.<\/strong><br \/>\nAtei\u015bci i racjonali\u015bci bardzo cz\u0119sto twierdz\u0105, \u017ce biblijny opis stworzenia i pocz\u0105tk\u00f3w ludzko\u015bci, zawarty w Rdz 1-11, jest \u201eniezgodny\u201d z nauk\u0105. Przez nauk\u0119 rozumiej\u0105 oni tu rzecz jasna teori\u0119 ewolucji i wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 geologi\u0119. Pomin\u0105wszy ju\u017c do\u015b\u0107 dyskusyjn\u0105 kwesti\u0119, jak\u0105 jest przyj\u0119cie tezy, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 teoria ewolucji jest naukowa i wbrew racjonalistycznej propagandzie w spos\u00f3b zadowalaj\u0105cy udowodniona, i tak trudno zgodzi\u0107 si\u0119 z zarzutem, \u017ce opis stworzenia i pocz\u0105tk\u00f3w ludzko\u015bci jest sprzeczny z jak\u0105kolwiek wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 koncepcj\u0105 naukow\u0105 (nawet je\u015bli wszystkie one s\u0105 prawdziwe \u2013 kwesti\u0105 t\u0105 nie b\u0119dziemy si\u0119 tu zbytnio zajmowa\u0107, jest to zwyczajnie niepotrzebne). Jest to teza niniejszego eseju. Zanim jednak przejdziemy do konkretnych rozwa\u017ca\u0144 postaram si\u0119 przedstawi\u0107 najg\u0142\u00f3wniejsze zarzuty w tej materii. Przedstawi\u0119 potem nie tylko polemik\u0119 z tymi zarzutami, ale r\u00f3wnie\u017c repolemik\u0119 z dalszymi zarzutami z jakimi spotykaj\u0105 si\u0119 teistyczne pr\u00f3by odparcia tego postulatu.<br \/>\nNajcz\u0119stszy zarzut opiera si\u0119 na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce powstali\u015bmy na drodze teorii ewolucji, Biblia natomiast nie zawiera \u017cadnej tego typu nauki, podaje natomiast, \u017ce zostali\u015bmy (podobnie jak inne gatunki zwierz\u0105t) stworzeni na drodze bezpo\u015bredniej kreacji. Inny zarzut opiera si\u0119 na konstatacji, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 wiek ludzko\u015bci jest wedle danych biblijnych niezgodny z \u201edanymi naukowymi\u201d. Wedle Biblii cz\u0142owiek ma bowiem istnie\u0107 mniej wi\u0119cej sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy lat, natomiast wedle nauki \u2013 od 600 000 do miliona lat<sup>1<\/sup>. Jeszcze inni zarzucaj\u0105, \u017ce Biblia przeczy nauce w innej kwestii, mianowicie, \u201ewedle nauki\u201d cz\u0142owiek jest ko\u0144cowym produktem ewolucji, natomiast wedle Biblii jest na odwr\u00f3t, wpierw powsta\u0142 cz\u0142owiek, dopiero potem reszta \u015bwiata o\u017cywionego (Rdz 2,4-9.18-19). W niniejszym eseju nie poruszam zagadnienia pod tytu\u0142em: naukowy wiek ziemi kontra biblijny wiek ziemi. Uwa\u017cam, \u017ce sp\u00f3r jest tu nieuzasadniony, poniewa\u017c w Rdz 1 nie istnieje okre\u015blona d\u0142ugo\u015b\u0107 wydarze\u0144 zwi\u0105zanych z powstaniem \u015bwiata, a ich ewentualna (patrz ni\u017cej) kolejno\u015b\u0107 jest w zasadzie zgodna z teori\u0105 ewolucji. Hebrajskie\u00a0<em>jom<\/em>\u00a0(\u201edzie\u0144\u201d) w tym poemacie, za pomoc\u0105 kt\u00f3rego podzielono na sze\u015b\u0107 okre\u015blone etapy stwarzania, mo\u017ce oznacza\u0107 dowolnie d\u0142ugie okresy (po prostu \u201eczas\u201d \u2013 patrz dowolny s\u0142ownik hebrajszczyzny biblijnej oraz takie wersy jak: Pwt 4,10; 32,35; Sdz 18,30; Ps 56,4; Iz 34,8; 63,4), nawet miliardy lat, nie wpadaj\u0105c w ten spos\u00f3b w konflikt z naukami przyrodniczymi. Jedynym problemem jest tu kwestia stworzenia s\u0142o\u0144ca, ksi\u0119\u017cyca i gwiazd po ro\u015blinach (Rdz 1,11-18), co stanowi trudno\u015b\u0107 natury fotosyntetycznej. Ro\u015bliny bowiem nie mog\u0105 istnie\u0107 bez \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego. Autor natchniony wspomina jednak o istnieniu \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego ju\u017c wcze\u015bniej \u2013 w Rdz 1,3-5. Jest to wskaz\u00f3wka za tym, \u017ce etapy stwarzania przedstawiane przez niego wed\u0142ug kolejno\u015bci sze\u015bciu dni nie s\u0105 dla\u0144 etapami bezwzgl\u0119dnie nast\u0119puj\u0105cymi po sobie w dok\u0142adnie ustalony spos\u00f3b. Ujmuj\u0105c to jeszcze dosadniej \u2013\u00a0<em>kolejno\u015b\u0107 opisu nie implikuje tu kolejno\u015bci wydarze\u0144<\/em>. To dodatkowo daje nam pole do unikania wszelkich zarzut\u00f3w bazuj\u0105cych na domniemanej niezgodno\u015bci w kolejno\u015bci wydarze\u0144, czy to pomi\u0119dzy opisami stworzenia w Rdz 1 i 2, czy pomi\u0119dzy naukowym a biblijnym opisem powstania \u015bwiata.<br \/>\nWszystkie wy\u017cej wspomniane zarzuty, kt\u00f3re b\u0119d\u0119 odpiera\u0107, mimo, \u017ce wydaj\u0105 si\u0119 bezdyskusyjne, to w rzeczywisto\u015bci opieraj\u0105 si\u0119 na kompletnej ignorancji w kwestii istoty wspomnianego problemu oraz w kwestii gatunk\u00f3w literackich Biblii. Na pocz\u0105tek zauwa\u017cmy, \u017ce biblijny opis stworzenia i pocz\u0105tk\u00f3w ludzko\u015bci nie mo\u017ce przeczy\u0107 \u017cadnemu naukowemu opisowi powstania \u015bwiata i dziej\u00f3w pierwszych ludzi, poniewa\u017c on z zasady nie mia\u0142 na celu takiego opisu. Na tej samej zasadzie artystyczna interpretacja symfonii Bacha, kt\u00f3r\u0105 nawet sam autor m\u00f3g\u0142by opisywa\u0107 w kategorii kolor\u00f3w, barw, lub obraz\u00f3w przyrody (jak to cz\u0119sto czyni\u0105 tw\u00f3rcy wielkich dzie\u0142 muzycznych), nie mo\u017ce przeczy\u0107 fizycznemu czy nawet nutowemu opisowi d\u017awi\u0119ku jaki s\u0142yszymy podczas odtwarzania tej samej symfonii, poniewa\u017c fizyczna teoria akustyki jest opisem zupe\u0142nie innego aspektu tej samej symfonii. Oba opisy nie przecz\u0105 tu sobie, z tej prostej przyczyny, \u017ce oba dotycz\u0105 sfer nie maj\u0105cych wsp\u00f3lnej p\u0142aszczyzny tematycznej. M\u00f3wi\u0105c wprost \u2013 dotycz\u0105 zupe\u0142nie innego przedmiotu.<br \/>\nW ten sam spos\u00f3b ma si\u0119 sprawa z biblijnym i naukowym obrazem \u015bwiata stwarzanego. Aby bardziej unaoczni\u0107 tu tak trudno uchwytn\u0105 dla niekt\u00f3rych t\u0119 w rzeczywisto\u015bci prost\u0105 kwesti\u0119 dokonajmy pewnych obserwacji. Kiedy czytamy biblijny opis stworzenia i upadku cz\u0142owieka, scalonego w jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, to bez trudu dostrzegamy metaforyczne elementy tego poematu (cechy metafory ma w zasadzie pierwsze jedena\u015bcie rozdzia\u0142\u00f3w ksi\u0119gi Rodzaju). Kobieta powsta\u0142a z \u017cebra (Rdz 2,21-22), m\u0119\u017cczyzna i zwierz\u0119ta z prochu ziemi (Rdz 2,7.8.19). B\u00f3g przechadza si\u0119 po ogrodzie Eden (Rdz 3,8), diabe\u0142 jest w\u0119\u017cem, kt\u00f3ry m\u00f3wi (Rdz 3,1n). Przed ogrodem Eden B\u00f3g stawia cheruby i ostrze miecza, aby nikt z ludzi tam nie powr\u00f3ci\u0142 (Rdz 3,24). Nawet \u015brednio inteligentny cz\u0142owiek bez trudu dostrzega tu metafory i symbolik\u0119 utworu. Owa symbolika nie mo\u017ce by\u0107 rozumiana dos\u0142ownie jako techniczny i dok\u0142adny opis powstania \u015bwiata i dziej\u00f3w pierwszych ludzi, przekazuje zatem ubrane w literack\u0105 szat\u0119 symboliki religijnej prawdy innego rodzaju. Jak to czyni i jakie to dok\u0142adnie prawdy nie jest w tym momencie ju\u017c specjalnie istotne, wa\u017cne jest to, \u017ce w takim wypadku opis biblijny nie mo\u017ce ju\u017c przeczy\u0107\u00a0<em>\u017cadnemu<\/em>\u00a0technicznemu opisowi powstania \u015bwiata i historii pierwszych ludzi, poniewa\u017c\u00a0<em>nie zajmuje<\/em>\u00a0si\u0119 on z zasady tymi aspektami. Aby jeszcze bardziej unaoczni\u0107 t\u0119 kwest\u0119 przypatrzmy si\u0119 pewnemu innemu przyk\u0142adowi biblijnej metaforyzacji. Oto pewien tekst biblijny, w kt\u00f3rym czytamy:<br \/>\n\u201eWy\u015bcie widzieli, co uczyni\u0142em Egiptowi, jak nios\u0142em was na skrzyd\u0142ach orlich i przywiod\u0142em was do Mnie\u201d (Wj 19,4,\u00a0<em>Biblia Tysi\u0105clecia<\/em>).<br \/>\nJest to metaforyczny opis\u00a0<em>exodusu<\/em>, kt\u00f3ry ma na celu unaoczni\u0107 czytelnikowi aspekt troski Boga wzgl\u0119dem Izraela. Czy ktokolwiek przy zdrowych zmys\u0142ach b\u0119dzie si\u0119 upiera\u0142, \u017ce opis ten przeczy faktom historycznym i czysto technicznemu opisowi wyj\u015bcia z Egiptu? Czy jakikolwiek racjonalista powie, \u017ce tekst ten \u201eprzeczy\u201d faktowi wyj\u015bcia \u017byd\u00f3w z Egiptu, poniewa\u017c z \u017cadnych danych historycznych (nawet tych zawartych w Biblii opisuj\u0105cej\u00a0<em>exodus<\/em>) nie wynika, \u017ce B\u00f3g ni\u00f3s\u0142 Izrael na jakich\u015b skrzyd\u0142ach? Nikt tak oczywi\u015bcie nie powie, poniewa\u017c ka\u017cdy dostrze\u017ce w tym momencie metaforyzacj\u0119 uj\u0119cia\u00a0<em>exodusu<\/em>\u00a0przedstawionego w zacytowanym przed chwil\u0105 Wj 19,4. Dlaczego jednak ci sami racjonali\u015bci dopatruj\u0105 si\u0119 ju\u017c sprzeczno\u015bci pomi\u0119dzy wyra\u017anie metaforycznym opisem powstania \u015bwiata i pocz\u0105tk\u00f3w ludzko\u015bci w Biblii a naukowym opisem powstania \u015bwiata i pocz\u0105tk\u00f3w ludzko\u015bci? Owa niekonsekwencja jest tu wyra\u017anie widoczna i dzi\u0119ki temu wyra\u017anie dostrzegamy w jakim momencie nast\u0105pi\u0142o tu pomieszanie p\u0142aszczyzn. Podobne obrazowe przyk\u0142ady mo\u017cna znale\u017a\u0107 w Nowym Testamencie. W Rz 9,32n czytamy, \u017ce Izrael potkn\u0105\u0142 si\u0119 o kamie\u0144 obrazy, kt\u00f3rym by\u0142 Jezus. Po raz kolejny dos\u0142owne interpretowanie tego fragmentu i pr\u00f3ba szukania tu jakiej\u015b sprzeczno\u015bci z historycznym opisem \u017cycia Jezusa mija\u0142oby si\u0119 z celem i by\u0142oby absurdem.<br \/>\nA zatem biblijny opis powstania \u015bwiata i pocz\u0105tk\u00f3w ludzko\u015bci nie mo\u017ce by\u0107 sprzeczny z naukowym opisem powstania \u015bwiata i pocz\u0105tk\u00f3w ludzko\u015bci, poniewa\u017c oba te opisy zajmuj\u0105 si\u0119 odr\u0119bnymi aspektami tych zagadnie\u0144, u\u017cywaj\u0105 innego j\u0119zyka, podobnie jak opis artystyczny i czysto techniczny opis symfonii Bacha, kt\u00f3re z tego samego powodu nie koliduj\u0105 ze sob\u0105 wzajemnie. Nie mog\u0105 przeczy\u0107 sobie opisy m\u00f3wi\u0105ce o r\u00f3\u017cnych i tak bardzo odleg\u0142ych aspektach jednego zagadnienia. Atei\u015bci i racjonali\u015bci znaj\u0105 jednak tak\u0105 odpowied\u017a teist\u00f3w i wcale nie ustaj\u0105 w podtrzymywaniu swoich pretensji. Twierdz\u0105 oni, \u017ce nawet je\u015bli tak jest, to biblijny opis powstania \u015bwiata i pocz\u0105tk\u00f3w ludzko\u015bci nie jest prawdziwy w\u0142a\u015bnie z tego powodu, \u017ce nie jest czysto technicznym i naukowym opisem. Jednak\u017ce zarzut ten jest absurdalny i jest zwyk\u0142\u0105 demagogi\u0105. Aby to unaoczni\u0107 wr\u00f3\u0107my ponownie do wspomnianego przyk\u0142adu z symfoni\u0105 Bacha: czy obrazowa i artystyczna wizja, jaka powsta\u0142a w wyobra\u017ani Bacha, i kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do powstania wspomnianej symfonii, by\u0142a nieprawdziwa, tylko dlatego, \u017ce nie da si\u0119 jej opisa\u0107 w kategoriach czysto naukowych, bazuj\u0105cych na przyk\u0142ad na fizycznej teorii akustyki? Oczywi\u015bcie, \u017ce nie. Bez owej wizji, nawet jak najbardziej abstrakcyjnej,\u00a0<em>owa symfonia nie powsta\u0142aby bowiem wcale<\/em>. A zatem opis owej wizji zawsze b\u0119dzie prawd\u0105. Taka kontrargumentacja nie uzasadnia rzecz jasna tego, \u017ce biblijny opis powstania \u015bwiata i pocz\u0105tk\u00f3w ludzko\u015bci jest prawdziwy w zakresie swej jakkolwiek rozumianej wymowy, w\u0142a\u015bciwej dla pojmowania \u015bwiata przez cz\u0142owieka tamtych czas\u00f3w. Podobnie gdyby\u015bmy na przyk\u0142ad za\u0142o\u017cyli, \u017ce Bach przy tworzeniu swej symfonii wyobra\u017ca\u0142 sobie kolorowe owce biegaj\u0105ce po niebie. Taka wizja wcale nie musia\u0142aby by\u0107 prawdziwa w znaczeniu czysto empirycznej relacji wydarze\u0144 obserwowanych na zewn\u0105trz podmiotu obserwuj\u0105cego, tylko dlatego, \u017ce doprowadzi\u0142a do powstania realnej symfonii uchwytnej w kategoriach naukowych i empirycznych opis\u00f3w d\u017awi\u0119ku. Jednak\u017ce wcale nie o to chodzi (pomijaj\u0105c ju\u017c fakt, \u017ce symfonia Bacha mog\u0142aby powsta\u0107 w oparciu o opis realnych obiekt\u00f3w, na przyk\u0142ad w oparciu o widok prawdziwych owiec pas\u0105cych si\u0119 na prawdziwym pastwisku). Nie chodzi w tym konkretnym przypadku o prawdziwo\u015b\u0107 opisywanych obiekt\u00f3w czy zagadnie\u0144, tylko o sam fakt sprzeczno\u015bci opis\u00f3w, poniewa\u017c tego w\u0142a\u015bnie dotyczy zarzut. Powy\u017csze rozwa\u017cania obalaj\u0105 w spos\u00f3b wystarczaj\u0105cy ten w\u0142a\u015bnie zarzut.<br \/>\nAle atei\u015bci i racjonali\u015bci nie daj\u0105 za wygran\u0105. Twierdz\u0105 oni bowiem, \u017ce skoro opis powstania \u015bwiata i pocz\u0105tk\u00f3w ludzko\u015bci nie jest czysto technicznym opisem historycznych fakt\u00f3w, to Biblia nie ma \u017cadnej warto\u015bci jako opis jakichkolwiek fakt\u00f3w. Kiedy na przyk\u0142ad czytamy w Pi\u015bmie, \u017ce Jezus pochodzi o Dawida, lub wskrzesza\u0142 zmar\u0142ych, to ma to mie\u0107 r\u00f3wnie zerow\u0105 warto\u015b\u0107 historyczn\u0105 w\u0142a\u015bnie przez to, \u017ce opis stworzenia i pocz\u0105tk\u00f3w ludzko\u015bci nie ro\u015bci sobie pretensji do opisu bezspornych fakt\u00f3w historycznych. Ale co ma piernik do wiatraka? Takie rozumowane jest po prostu b\u0142\u0119dem logicznym znanym jako\u00a0<em>fallacy of composition<\/em>. B\u0142\u0105d ten powstaje w\u0142a\u015bnie wtedy, gdy kto\u015b przenosi cechy cz\u0119\u015bci danej ca\u0142o\u015bci na ow\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Uog\u00f3lnianie jednego przypadku na ca\u0142o\u015b\u0107 zawsze b\u0119dzie takim b\u0142\u0119dem. W pewnych fragmentach Biblia ro\u015bci sobie prawo do opisu historycznych fakt\u00f3w (historyczne pochodzenie Jezusa od Dawida), w innych (opis stworzenia i pocz\u0105tk\u00f3w ludzko\u015bci) \u201efakt\u201d ma w niej inne od tego znaczenie (duchowe prawdy religijne, zbawcze i moralne). Oba opisy s\u0105 zupe\u0142nie innym\u00a0<em>odr\u0119bnym<\/em>\u00a0gatunkiem literackim, poj\u0119cie faktu ma w nich inne znaczenie. Jeden opis nie determinuje znaczenia faktu w innym opisie,\u00a0<em>ka\u017cdy opis rz\u0105dzi si\u0119 odr\u0119bnymi kategoriami<\/em>, ma te\u017c inn\u0105 warto\u015b\u0107 pod wzgl\u0119dem stosunku do tego co uwa\u017camy za tzw. historyczny fakt. Takie rozumowanie jak to powy\u017csze jest wi\u0119c ra\u017c\u0105co niepoprawne i jako zarzut zupe\u0142nie bezzasadne.<br \/>\nPrzejd\u017amy teraz do nast\u0119pnej kwestii, kt\u00f3r\u0105 jest kwestia wieku ludzko\u015bci. Jak wspomnia\u0142em, racjonali\u015bci twierdz\u0105, \u017ce wiek ludzko\u015bci jest wedle danych biblijnych niezgodny z \u201edanymi naukowymi\u201d. Jak wskazywa\u0142em wy\u017cej, wedle nauki cz\u0142owiek ma istnie\u0107 ponad 50 razy d\u0142u\u017cej ni\u017c wedle Biblii. Niekt\u00f3rzy teolodzy pr\u00f3buj\u0105 rozwik\u0142a\u0107 t\u0119 trudno\u015b\u0107 za pomoc\u0105 stwierdzenia, \u017ce biblijne genealogie z Rdz s\u0105 niekompletne i przedstawiaj\u0105 tylko wybitnych reprezentant\u00f3w praludzi, pomi\u0119dzy kt\u00f3rymi istnia\u0142o wielu innych<sup>2<\/sup>. To mia\u0142oby pozwoli\u0107 wyd\u0142u\u017cy\u0107 biblijny czas istnienia ludzko\u015bci do dowolnie d\u0142ugiego okresu. Istotnie, hebrajskie\u00a0<em>jalad<\/em>\u00a0(\u201ezrodzi\u0142\u201d) nie musi oznacza\u0107 bezpo\u015bredniego zrodzenia ojca przez syna, lecz mo\u017ce implikowa\u0107 jedynie zapocz\u0105tkowanie linii rodowej nawet du\u017co p\u00f3\u017aniejszego potomstwa. Nie jest to jednak dobre wyja\u015bnienie rzeczonego dylematu, poniewa\u017c cho\u0107by genealogia z Rdz 5 wyklucza tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107, nak\u0142adaj\u0105c okresy \u017cycia ojc\u00f3w na okresy \u017cycia ich syn\u00f3w. Nie da si\u0119 pomi\u0119dzy te ogniwa \u201eupchn\u0105\u0107\u201d \u017cadnej liczby nieznanych Biblii potomk\u00f3w. Twierdzenie, \u017ce mimo to genealogia ta jest niekompletna i pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi ogniwami mog\u0105 istnie\u0107 luki o ogromnej ilo\u015bci czasu, obarczy autor\u00f3w biblijnych b\u0142\u0119dem w postaci przypisywania przez nich okres\u00f3w \u017cycia ojc\u00f3w do okres\u00f3w \u017cycia syn\u00f3w, podczas gdy w rzeczywisto\u015bci nie da\u0142oby si\u0119 w tym wypadku pokrywa\u0107 tych okres\u00f3w. \u0141a\u0144cuch ogniw jest tu wi\u0119c nie do przerwania. Nawet \u201ewpychaj\u0105c\u201d w t\u0119 genealogi\u0119 jakich\u015b dodatkowych potomk\u00f3w uzyskamy jedynie niewielk\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 manipulowania biblijnym wiekiem ludzko\u015bci, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c nie wykroczy poza kilka tysi\u0119cy lat (w tym r\u00f3wnie\u017c po zaakceptowaniu odchyle\u0144 jakie powstaj\u0105 przy tym wyliczeniu u r\u00f3\u017cnych autor\u00f3w, z powod\u00f3w, jakimi nie b\u0119d\u0119 si\u0119 tu zajmowa\u0142).<br \/>\nNie oznacza to jednak, \u017ce nie istnieje wyj\u015bcie z wy\u017cej wspomnianej trudno\u015bci zwi\u0105zanej z biblijnym czasem istnienia ludzko\u015bci. Wystarczy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce obecne datowanie wieku ludzko\u015bci jest oparte na mocno niedok\u0142adnej metodzie izotopu w\u0119gla, przy pomocy kt\u00f3rej okre\u015bla si\u0119 wiek szcz\u0105tk\u00f3w ludzkich. Metoda ta jest tak niedok\u0142adna, \u017ce takie laboratoria jak Geochron w Ameryce w og\u00f3le nie uznaj\u0105 jej w przypadku znalezisk starszych ni\u017c 3000 lat. Istnieje dow\u00f3d na to, \u017ce metoda ta potrafi zawy\u017cy\u0107 dat\u0119 znaleziska\u00a0<em>o ponad 150 razy<\/em>. Czasopismo \u201eAntarctic Journal of the United States\u201d (tom 6 z 1971 roku) poda\u0142o, \u017ce wiek zmumifikowanych fok,\u00a0<em>martwych od zaledwie 30 lat<\/em>, okre\u015blono metod\u0105 w\u0119glow\u0105 na\u00a0<em>4600 lat<\/em>. Natomiast pr\u00f3bka z angielskiego zamku, licz\u0105cego zaledwie 787 lat, zosta\u0142a metod\u0105 w\u0119glow\u0105 ustalona na 7370 lat<sup>3<\/sup>. Inne metody, przy pomocy kt\u00f3rych pr\u00f3buje si\u0119 okre\u015bla\u0107 wiek ludzko\u015bci s\u0105 r\u00f3wnie\u017c niepewne. Nale\u017cy do nich na przyk\u0142ad metoda potasowo-argonowa, kt\u00f3ra jest bardzo nieprecyzyjna. Aby to zobrazowa\u0107 wystarczy wskaza\u0107 na pewien eksperyment. Licz\u0105ce zaledwie 200 lat ska\u0142y (powsta\u0142e w niedawnych wylewach wulkanicznych) na Hawajach datowano za pomoc\u0105 metody potasowo-argonowej na licz\u0105ce od 160 milion\u00f3w lat do 3 miliard\u00f3w lat (por.\u00a0\u201eThe Journal of Geophysical Research\u201d, t. 73, 15 lipca 1968). Inne ska\u0142y, licz\u0105ce r\u00f3wnie\u017c nie wi\u0119cej ni\u017c 200 lat, przy pomocy tej samej metody datowano na 21 milion\u00f3w lat. Mimo to, za pomoc\u0105 tej metody pr\u00f3buje si\u0119 datowa\u0107 wiek kopalnego cz\u0142owieka (m.in. czaszki 1470). Nie bez k\u0142opot\u00f3w. Warstwy ziemi poni\u017cej szcz\u0105tk\u00f3w s\u0142ynnego Zinjanthropusa zosta\u0142y przy pomocy rzeczonej metody okre\u015blone jako maj\u0105ce o od 250 000 do miliona lat mniej ni\u017c warstwy ziemi przykrywaj\u0105ce te szcz\u0105tki, co sprzeciwia si\u0119 ewolucyjnym za\u0142o\u017ceniom (wedle nich im ni\u017csze warstwy tym starsze powinny one by\u0107).<br \/>\nNie musimy wi\u0119c pochopnie odrzuca\u0107 biblijnego wieku ludzko\u015bci z powodu tak niedok\u0142adnych metod datowania. One same nie stanowi\u0105 tym samym ostatecznego argumentu przeciw chronologii biblijnej. Nie oznacza to oczywi\u015bcie, \u017ce musimy j\u0105 przyjmowa\u0107 za bezdyskusyjny pewnik, by\u0107 mo\u017ce kwesti\u0119 biblijnego wieku ludzko\u015bci uda si\u0119 zinterpretowa\u0107 jako\u015b inaczej na korzy\u015b\u0107 Biblii, bez odrzucania naukowych metod datowania, sprawa jest tu raczej otwarta.<br \/>\nPodobnie mo\u017cna odpowiedzie\u0107 na zarzut, pod\u0142ug kt\u00f3rego pojawienie si\u0119 pierwszych miast, sztuki uprawiania roli i rzemios\u0142a artystycznego, jest niezgodne z datowaniem naukowym. \u201eWedle nauki\u201d wspomniane dokonania ludzko\u015bci pojawiaj\u0105 si\u0119 w mezolicie, paleolicie i neolicie, co wpada w konflikt z datacj\u0105 wieku ludzko\u015bci przedstawion\u0105 w ksi\u0119dze Rdz<sup>4<\/sup>. Ponownie mo\u017cna unikn\u0105\u0107 tej trudno\u015bci przez wskazanie na fakt, \u017ce metody datacji nie s\u0105 tu pewne, a tym samym nie stanowi\u0105 ostatecznego argumentu przeciw chronologii biblijnej. Jak podaje jeden z autor\u00f3w w zwi\u0105zku z datowaniem w archeologii, \u201eci\u0105gle mamy do czynienia z nieprecyzyjnymi datami i z brakiem nieomylnego kryterium\u201d<sup>5<\/sup>. Zainteresowanych pog\u0142\u0119bieniem tego zagadnienia odsy\u0142am do obiektywnych podr\u0119cznik\u00f3w, kt\u00f3re nie podda\u0142y si\u0119 bezwolnie panuj\u0105cemu dyktatowi ewolucjonistycznemu w kwestii datowania i pr\u00f3buj\u0105 krytycznie analizowa\u0107 wspomniane problemy.<br \/>\nNa koniec zajm\u0119 si\u0119 ostatnim z wy\u017cej wspomnianych zarzut\u00f3w: \u201ewedle nauki\u201d cz\u0142owiek jest ko\u0144cowym produktem ewolucji, natomiast wedle Biblii jest na odwr\u00f3t, wpierw powsta\u0142 cz\u0142owiek, dopiero potem reszta \u015bwiata o\u017cywionego (Rdz 2,4-9.18-19). Ta trudno\u015b\u0107 jest po raz kolejny pozorna i mo\u017cn\u0105 j\u0105 rozwi\u0105za\u0107 przez ponowne odwo\u0142anie si\u0119 do zagadnienia metafor. Zauwa\u017cmy, \u017ce w obu tych fragmentach autor m\u00f3wi o utworzeniu zwierz\u0105t i cz\u0142owieka z gliny. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 tu zatem zagadnienie dydaktyczne, przekazywane za pomoc\u0105 symboli. Tekst ten nie ma wi\u0119c na celu przekazywania \u201eprawd naukowych\u201d odno\u015bnie do ewolucji \u015bwiata o\u017cywionego. Doszukiwanie si\u0119 tu wi\u0119c na si\u0142\u0119 sprzeczno\u015bci pomi\u0119dzy opisem biblijnym a naukowym zn\u00f3w jest z\u0142amaniem barier interpretacji, ustalonych przez granice zupe\u0142nie odmiennych charakter\u00f3w obu opis\u00f3w.<br \/>\nReasumuj\u0105c, biblijny opis powstania \u015bwiata i pocz\u0105tk\u00f3w ludzko\u015bci nie przeczy naukowym pr\u00f3bom opisania tego samego zagadnienia. Opis biblijny chce nam bowiem przekaza\u0107 prawdy innego rodzaju, donios\u0142e pouczenia religijne i etyczne, dla kt\u00f3rych kwestia powstania \u015bwiata i historycznych pocz\u0105tk\u00f3w ludzko\u015bci jest jedynie t\u0142em. Zagadnienie sposobu powstania \u015bwiata jest dla opisu biblijnego kwesti\u0105 zupe\u0142nie drugorz\u0119dn\u0105, je\u015bli nawet nie pozbawion\u0105 jakiegokolwiek znaczenia. Szata literacka tego\u017c opisu zajmuje si\u0119 przekazywaniem prawd zupe\u0142nie innego rodzaju, ni\u017c prawdy naukowe, kt\u00f3re chc\u0105 m\u00f3wi\u0107 o tym\u00a0<em>jak<\/em>\u00a0powsta\u0142 \u015bwiat. Biblia m\u00f3wi natomiast\u00a0<em>po co<\/em>\u00a0powsta\u0142 \u015bwiat, a nie\u00a0<em>jak<\/em>. Tym samym nawet je\u015bli cz\u0142owiek i \u015bwiat o\u017cywiony powsta\u0142 na drodze ewolucji, to nie mo\u017ce to przeczy\u0107 Biblii, poniewa\u017c ona w\u0142a\u015bnie nie m\u00f3wi tego jak powsta\u0142 \u00f3w \u015bwiat o\u017cywiony. B\u00f3g m\u00f3g\u0142 go w tym wypadku stworzy\u0107 nawet poprzez samo specjalne zorganizowanie warunk\u00f3w powoduj\u0105cych zaj\u015bcie ewolucji biologicznej. M\u00f3g\u0142 te\u017c w jaki\u015b spos\u00f3b kierowa\u0107 ewolucj\u0105 biologiczn\u0105, przynajmniej w zakresie niekt\u00f3rych mutacji i zmian w organizmach, powoduj\u0105cych ich ewoluowanie. Dlatego doszukiwanie si\u0119 sprzeczno\u015bci pomi\u0119dzy tymi (jak wyra\u017anie wida\u0107) zupe\u0142nie nieadekwatnymi pod wzgl\u0119dem tematycznym warstwami (opisami powstania \u015bwiata) jest ra\u017c\u0105cym pomieszaniem p\u0142aszczyzn przez wielu ateist\u00f3w i racjonalist\u00f3w, kt\u00f3rzy kompletnie nie rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 tych subtelnych, cho\u0107 zasadniczych niuans\u00f3w. Co do kwestii rozbie\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy wiekiem ludzko\u015bci opisanym w Biblii, a tym proponowanym przez nauk\u0119, to mo\u017cna zastosowa\u0107 tu wyja\u015bnienie tego samego rodzaju co przedstawione przed chwil\u0105 w kwestii odmiennych (naukowych i biblijnych) opis\u00f3w powstania \u015bwiata. Nawet je\u015bli przyjmie si\u0119 bardziej dos\u0142ownie wiek ludzko\u015bci proponowany przez Bibli\u0119, to naukowe propozycje s\u0142u\u017c\u0105ce do ustalania tego\u017c wieku nie mog\u0105 zdyskredytowa\u0107 chronologii biblijnej w tej kwestii, poniewa\u017c nie s\u0105 wystarczaj\u0105co pewne.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Jan Lewandowski, kwiecie\u0144 2006<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\n<p>&nbsp;<br \/>\n1\u00a0Por. Micha\u0142 Peter,\u00a0<em>Prehistoria biblijna<\/em>, Pozna\u0144 1994, s. 79.<br \/>\n2\u00a0Tam\u017ce, s. 79.<br \/>\n3\u00a0\u201eNature\u201d, tom 225, 7 marca 1970.<br \/>\n4\u00a0Por. Micha\u0142 Peter,\u00a0<em>Prehistoria biblijna<\/em>, dz. cyt., s. 72-73,79.<br \/>\n5\u00a0S. G\u0105decki,\u00a0<em>Archeologia biblijna<\/em>, tom I, s. 54.<br \/>\n<br style=\"font-weight: 400;\" \/><br style=\"font-weight: 400;\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Atei\u015bci i racjonali\u015bci bardzo cz\u0119sto twierdz\u0105, \u017ce biblijny opis stworzenia i pocz\u0105tk\u00f3w ludzko\u015bci, zawarty w Rdz 1-11, jest \u201eniezgodny\u201d z nauk\u0105. Przyjrzyjmy si\u0119 wi\u0119c bli\u017cej tej kwestii. Atei\u015bci i racjonali\u015bci bardzo cz\u0119sto twierdz\u0105, \u017ce biblijny opis stworzenia i pocz\u0105tk\u00f3w ludzko\u015bci,&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[974],"tags":[161,184,339,471,763],"class_list":["post-1687","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ateizm","tag-ateizm","tag-biblia","tag-genesis","tag-ksiega-rodzaju","tag-stworzenie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1687","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1687"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1687\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1687"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1687"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1687"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}