{"id":1682,"date":"2018-04-21T19:54:41","date_gmt":"2018-04-21T17:54:41","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1682"},"modified":"2018-04-21T19:54:41","modified_gmt":"2018-04-21T17:54:41","slug":"sprzecznosci-w-nauce-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/sprzecznosci-w-nauce-2\/","title":{"rendered":"Sprzeczno\u015bci w nauce"},"content":{"rendered":"<div class=\"art_head\">\n<div class=\"art_lead_info nophoto\">\n<div class=\"art_lead\"><strong>Atei\u015bci cz\u0119sto zarzucaj\u0105 religiom sprzeczno\u015bci pomi\u0119dzy nimi. Zupe\u0142nie nie zauwa\u017caj\u0105 jednak (lub nie chc\u0105 zauwa\u017ca\u0107), \u017ce ten sam zarzut mo\u017cna postawi\u0107 nawet nauce, kt\u00f3r\u0105 traktuj\u0105 niemal jak \u015bwi\u0119t\u0105 krow\u0119. W niniejszym artykule zastanowi\u0119 si\u0119 g\u0142\u0119biej nad t\u0105 kolejn\u0105 niekonsekwencj\u0105 u ateist\u00f3w.<\/strong><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"clear\"><\/div>\n<div class=\"art_text\">\n\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Wojuj\u0105cy atei\u015bci cz\u0119sto czepiaj\u0105 si\u0119 religii pod tym wzgl\u0119dem, \u017ce istniej\u0105 sprzeczno\u015bci mi\u0119dzy wierzeniami poszczeg\u00f3lnych religii. Jednocze\u015bnie tym samym ateistom zupe\u0142nie nie przeszkadza ju\u017c to, \u017ce w samej nauce, na kt\u00f3r\u0105 co chwila powo\u0142uj\u0105 si\u0119 jako na sw\u00f3j autorytet, istnieje ca\u0142a masa przer\u00f3\u017cnych sprzeczno\u015bci. Poni\u017cej om\u00f3wi\u0119 kilka przyk\u0142ad\u00f3w tego typu i na ko\u0144cu niniejszego tekstu wr\u00f3c\u0119 jeszcze do kwestii sprzeczno\u015bci mi\u0119dzy religiami.<br \/>\nJedn\u0105 z najbardziej znanych wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie sprzeczno\u015bci w nauce jest konflikt istniej\u0105cy pomi\u0119dzy teori\u0105 wzgl\u0119dno\u015bci a mechanik\u0105 kwantow\u0105. Zgodnie z za\u0142o\u017ceniami teorii wzgl\u0119dno\u015bci nic nie mo\u017ce porusza\u0107 si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 wi\u0119ksz\u0105 od pr\u0119dko\u015bci \u015bwiat\u0142a, tymczasem niedawne eksperymenty zwi\u0105zane z tak zwanym spl\u0105taniem kwantowym, przeprowadzone na uniwersytecie w Delft w Holandii, pokaza\u0142y, \u017ce to za\u0142o\u017cenie jest b\u0142\u0119dne. Okazuje si\u0119 bowiem, \u017ce obiekty powi\u0105zane ze sob\u0105 przy pomocy spl\u0105tania kwantowego mog\u0105 na siebie oddzia\u0142ywa\u0107 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c pr\u0119dko\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a. Ju\u017c sam Einstein zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 z tego problemu i nazywa\u0142 spl\u0105tanie kwantowe \u201eupiornym dzia\u0142aniem na odleg\u0142o\u015b\u0107\u201d.<br \/>\nIstnieje nie tylko sprzeczno\u015b\u0107 mi\u0119dzy mechanik\u0105 kwantow\u0105 a teori\u0105 Einsteina, ale istniej\u0105 te\u017c sprzeczno\u015bci pomi\u0119dzy mechanik\u0105 Newtona i teori\u0105 Einsteina. Wed\u0142ug teorii Newtona czas jest zawsze i wsz\u0119dzie\u00a0<em>constans<\/em>, natomiast wed\u0142ug Einsteina czas nie jest niezmiennikiem i sta\u0142o si\u0119 mo\u017cliwe nawet \u201ezahibernowanie\u201d czasowe jakiego\u015b obiektu w ten spos\u00f3b, \u017ce nale\u017ca\u0142oby go bardzo szybko przemieszcza\u0107 wzgl\u0119dem bazowego uk\u0142adu odniesienia. Taka operacja nie jest przecie\u017c mo\u017cliwa w ramach fizyki newtonowskiej. Tak wi\u0119c mamy ewidentnie sprzeczno\u015b\u0107 drug\u0105. Dalej, wed\u0142ug Newtona za zjawiska grawitacyjne odpowiadaj\u0105 si\u0142y grawitacyjne (cho\u0107 on sam powiada\u0142, \u017ce w zasadzie nie wie czym jest grawitacja). Wed\u0142ug Einsteina si\u0142 grawitacji nie ma. Zjawiska grawitacyjne s\u0105 wynikiem geometrii czasoprzestrzeni. Tak wi\u0119c mamy sprzeczno\u015b\u0107 trzeci\u0105. Dalej, III Zasada dynamiki Newtona zak\u0142ada, \u017ce oddzia\u0142ywania rozchodz\u0105 si\u0119 w przestrzeni z niesko\u0144czon\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105. Tymczasem wed\u0142ug Einsteina wszystkie oddzia\u0142ywania rozchodz\u0105 si\u0119 ze sko\u0144czon\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 nieprzewy\u017cszaj\u0105c\u0105 pr\u0119dko\u015bci \u015bwiat\u0142a. Tak wi\u0119c mamy ju\u017c sprzeczno\u015b\u0107 czwart\u0105.<br \/>\nPowy\u017cej wymienione sprzeczno\u015bci w nauce nie s\u0105 jedynymi i w\u0142a\u015bciwie jest ich ca\u0142e multum. Jak pisze Imre Lakatos w swej ksi\u0105\u017cce pt.\u00a0<em>Pisma z filozofii nauk empirycznych<\/em>, \u201eBohr i jego uczniowie uznali teori\u0119 emisji \u015bwiat\u0142a wbrew temu, \u017ce by\u0142a ona\u00a0<em>niezgodna<\/em>\u00a0z dobrze potwierdzon\u0105 teori\u0105 Maxwella\u201d[1]. W innym miejscu wspomnianej ksi\u0105\u017cki Lakatos dodaje: \u201eniekt\u00f3re z najwa\u017cniejszych program\u00f3w badawczych w historii nauki zaszczepione zosta\u0142y na starszych programach, z kt\u00f3rymi by\u0142y ra\u017c\u0105co\u00a0<em>sprzeczne<\/em>. Na przyk\u0142ad, astronomia Kopernika \u00abzaszczepiona\u00bb by\u0142a na fizyce Arystotelesa, program Bohra na programie Maxwella\u201d[2]. W jeszcze innym miejscu Lakatos cytuje nawet samego Nielsa Bohra, kt\u00f3ry pisz\u0105c o klasycznych teoriach mechaniki i elektrodynamiki potwierdza\u0142 istnienie \u201eniezgodno\u015bci zachodz\u0105cej mi\u0119dzy tymi teoriami a kwantem dzia\u0142ania\u201d[3]. Natomiast na stronie 222 swej wspomnianej wy\u017cej ksi\u0105\u017cki Lakatos przypomina pewn\u0105 uwag\u0119 Poppera, kt\u00f3ry \u201epoda\u0142 przyk\u0142ad sprzeczno\u015bci mi\u0119dzy prawami Keplera a teori\u0105 Newtona\u201d[4].<br \/>\nInnym autorem, kt\u00f3ry du\u017co pisa\u0142 o sprzeczno\u015bciach w nauce by\u0142 Paul Feyerabend. W jego ksi\u0105\u017cce o nieco przewrotnym tytule\u00a0<em>Jak by\u0107 dobrym empiryst\u0105\u00a0<\/em>czytamy, \u017ce \u201eWiadomo powszechnie (szczeg\u00f3\u0142owo wykaza\u0142 to r\u00f3wnie\u017c Duhem), \u017ce teoria Newtona jest niezgodna z prawem swobodnego spadania Galileusza i z prawami Keplera; podobnie \u2013 statystyczna termodynamika jest niezgodna z drugim prawem fenomenalistycznej teorii ciep\u0142a, a optyka falowa \u2013 z optyk\u0105 geometryczn\u0105 etc. Zauwa\u017cmy, \u017ce to, co si\u0119 tutaj stwierdza, jest logiczn\u0105 niezgodno\u015bci\u0105\u201d[5]. W tej samej ksi\u0105\u017cce Feyerabend pisze dalej, \u017ce \u201ePrawo Galileusza stwierdza, \u017ce przyspieszenie swobodnie spadaj\u0105cego cia\u0142a jest sta\u0142e, podczas gdy zastosowanie teorii Newtona do cia\u0142 znajduj\u0105cych si\u0119 blisko powierzchni Ziemi przewiduje przyspieszenie, kt\u00f3re nie jest sta\u0142e lecz\u00a0<em>maleje<\/em>\u00a0(chocia\u017c niedostrzegalnie) wraz z odleg\u0142o\u015bci\u0105 od \u015brodka Ziemi\u201d[6].<br \/>\nNast\u0119pnie Feyerabend du\u017co miejsca po\u015bwi\u0119ca niezgodno\u015bci pomi\u0119dzy mechanik\u0105 Newtona i teori\u0105 Einsteina. Jako przyk\u0142ad istnienia nieprzezwyci\u0119\u017calnej niezgodno\u015bci mi\u0119dzy mechanik\u0105 Newtona i teori\u0105 Einsteina podaje zagadnienie masy i zauwa\u017ca, \u017ce w szczeg\u00f3lnej teorii wzgl\u0119dno\u015bci warto\u015b\u0107 ta \u201eb\u0119dzie zmienia\u0107 si\u0119 zawsze wraz z pr\u0119dko\u015bciami cz\u0119\u015bci zale\u017cnie od systemu wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych, w kt\u00f3rym przeprowadzone s\u0105 obserwacje i ca\u0142kowita masa S b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c zale\u017ca\u0142a od relatywnych energii potencjalnych tych cz\u0119\u015bci\u201d[7]. Nast\u0119pnie Feyerabend dodaje: \u201eTo, i\u017c relatywistyczne poj\u0119cie masy faktycznie r\u00f3\u017cni si\u0119 bardzo od klasycznego, staje si\u0119 jasne, gdy uwzgl\u0119dnimy ponadto fakt, \u017ce to pierwsze denotuje\u00a0<em>relacj\u0119<\/em>, obejmuj\u0105c\u0105 relatywne pr\u0119dko\u015bci mi\u0119dzy jakim\u015b obiektem a systemem wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych, podczas gdy to drugie denotuje w\u0142asno\u015b\u0107 samego obiektu jako takiego, niezale\u017cn\u0105 od jego zachowania si\u0119 w systemach wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych [&#8230;] W spos\u00f3b nieunikniony dochodzimy wi\u0119c do wniosku, \u017ce prawo zachowania masy nie mo\u017ce by\u0107 wyja\u015bnione w oparciu o teori\u0119 wzgl\u0119dno\u015bci (czy &#8211; \u00abzredukowane\u00bb do teorii wzgl\u0119dno\u015bci) bez naruszenia warunku niezmienno\u015bci znaczenia\u201d[8]. Na stronie 120 tej samej ksi\u0105\u017cki Feyerabend dodaje, \u017ce zdefiniowanie poj\u0119\u0107 fizyki klasycznej za pomoc\u0105 aparatu poj\u0119ciowego fizyki relatywistycznej \u201eprowadzi\u0142oby do sformu\u0142owania fa\u0142szywego twierdzenia, \u017ce pr\u0119dko\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a jest niesko\u0144czenie du\u017ca\u201d. A przecie\u017c to znowu by\u0142oby sprzeczne z pogl\u0105dem wsp\u00f3\u0142czesnej nauki, \u017ce pr\u0119dko\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a jest sta\u0142a i do\u015b\u0107 dobrze okre\u015blona mierzalnie.<br \/>\nW swej ksi\u0105\u017cce Feyerabend wspomina te\u017c o kolejnych sprzeczno\u015bciach w nauce. Pisze na przyk\u0142ad, \u017ce \u201eWiadomo dobrze, \u017ce cz\u0105steczka Browna jest\u00a0<em>perpetuum mobile<\/em>\u00a0drugiego rodzaju, i \u017ce jej istnienie obala drugie prawo fenomenalistyczne\u201d[9]. Na stronie 49 tej samej ksi\u0105\u017cki Feyerabend stwierdza, \u017ce tak zwane prawo impetusu \u201ejest niezgodne z prawami teorii Newtona\u201d[10].<br \/>\nMo\u017cna by jeszcze d\u0142ugo tak przytacza\u0107 ale my\u015bl\u0119, \u017ce by\u0142oby to zbyteczne i cel zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty je\u015bli chodzi o wykazanie niekonsekwencji u ateisty, kt\u00f3ry zarzuca sprzeczno\u015bci mi\u0119dzy religiami i zarazem powo\u0142uje si\u0119 na nauk\u0119, kt\u00f3ra posiada sprzeczno\u015bci w swoim obr\u0119bie. Na samym ko\u0144cu warto wi\u0119c zastanowi\u0107 si\u0119 nad zagadnieniem sprzeczno\u015bci mi\u0119dzy religiami. Oczywi\u015bcie istnieje takie zjawisko ale czy stanowi ono problem dla teisty chrze\u015bcija\u0144skiego? Niekoniecznie. Teista chrze\u015bcija\u0144ski wcale nie musi si\u0119 przejmowa\u0107 sprzeczno\u015bciami mi\u0119dzy religiami poniewa\u017c wyznaje tylko jedn\u0105 religi\u0119 &#8211; swoj\u0105. Inne religie w og\u00f3le nie musz\u0105 by\u0107 dla niego istotne i tym samym zagadnienie sprzeczno\u015bci dla niego nie istnieje. Zupe\u0142nie inaczej wygl\u0105da sytuacja w nauce gdy\u017c w zasadzie nauka jest jedna &#8211; w przeciwie\u0144stwie do religii. Tu zagadnienie sprzeczno\u015bci pozostaje wi\u0119c jak najbardziej problemem dla ateisty, kt\u00f3ry przytacza nauk\u0119 jako sw\u00f3j autorytet i tym samym ci\u0105\u017cy na nim problem braku konsekwencji.<br \/>\nJan Lewandowski, sierpie\u0144 2017<\/p>\n<div><br clear=\"all\" \/><\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<div id=\"ftn1\">\n[1]\u00a0<em>Pisma z filozofii nauk empirycznych<\/em>, Warszawa 1995, s. 43, podkre\u015blenie ode mnie.\n<\/div>\n<div id=\"ftn2\">\n[2]\u00a0Tam\u017ce, s. 88-89, podkre\u015blenie ode mnie; por. tam\u017ce, s. 87, 89, 102-103, 107, 212-213, 224, 250, gdzie wielokrotnie czytamy o sprzeczno\u015bciach mi\u0119dzy koncepcjami Bohra i pozosta\u0142ymi teoriami naukowymi.\n<\/div>\n<div id=\"ftn3\">\n[3]\u00a0Tam\u017ce, s. 92.\n<\/div>\n<div id=\"ftn4\">\n[4]\u00a0Tam\u017ce, s. 222, przypis nr 116.\n<\/div>\n<div id=\"ftn5\">\n[5]\u00a0P. K. Feyerabend,\u00a0<em>Jak by\u0107 dobrym empiryst\u0105<\/em>, Warszawa 1979, s. 32.\n<\/div>\n<div id=\"ftn6\">\n[6]\u00a0Tam\u017ce, s. 33.\n<\/div>\n<div id=\"ftn7\">\n[7]\u00a0Tam\u017ce.\n<\/div>\n<div id=\"ftn8\">\n[8]\u00a0Tam\u017ce, s. 34, 35, por. tam\u017ce, s. 119-120, 129, 230, 246-247.\n<\/div>\n<div id=\"ftn9\">\n[9]\u00a0Tam\u017ce, s. 41, por. tam\u017ce, s. 42, 103.\n<\/div>\n<div id=\"ftn10\">\n[10]\u00a0Por. tam\u017ce, s. 95, 112-113.\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;\n<\/p><\/div>\n<div id=\"tags\"><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Atei\u015bci cz\u0119sto zarzucaj\u0105 religiom sprzeczno\u015bci pomi\u0119dzy nimi. Zupe\u0142nie nie zauwa\u017caj\u0105 jednak (lub nie chc\u0105 zauwa\u017ca\u0107), \u017ce ten sam zarzut mo\u017cna postawi\u0107 nawet nauce, kt\u00f3r\u0105 traktuj\u0105 niemal jak \u015bwi\u0119t\u0105 krow\u0119. W niniejszym artykule zastanowi\u0119 si\u0119 g\u0142\u0119biej nad t\u0105 kolejn\u0105 niekonsekwencj\u0105 u&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[974,1055],"tags":[161,557,699,756],"class_list":["post-1682","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ateizm","category-teizm","tag-ateizm","tag-nauka","tag-religia","tag-sprzecznosc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1682","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1682"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1682\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}