{"id":1659,"date":"2018-04-21T19:18:57","date_gmt":"2018-04-21T17:18:57","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1659"},"modified":"2018-04-21T19:18:57","modified_gmt":"2018-04-21T17:18:57","slug":"ateizm-semiotyczny-zwany-semantycznym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/ateizm-semiotyczny-zwany-semantycznym\/","title":{"rendered":"Ateizm semiotyczny, zwany semantycznym"},"content":{"rendered":"<div class=\"art_head\">\n<div class=\"art_lead_info nophoto\">\n<div class=\"art_lead\"><strong>Istnieje pewien specyficzny rodzaj argumentacji ateistycznej, odwo\u0142uj\u0105cy si\u0119 do lingwistyki i ten spos\u00f3b wnioskowania zwany jest potocznie ateizmem semiotycznym, lub semantycznym. G\u0142\u00f3wna idea tej ga\u0142\u0119zi ateizmu jest taka, \u017ce je\u015bli nie jeste\u015bmy w stanie odnie\u015b\u0107 jakiego\u015b poj\u0119cia do do\u015bwiadczenia, zgodnie z wymogiem Hume\u2019a, to jakiekolwiek m\u00f3wienie o tym poj\u0119ciu jest bezzasadne i puste tre\u015bciowo. Nie mo\u017cna nawet zaprzeczy\u0107 takiemu poj\u0119ciu i wszelkie rozwa\u017cania na jego temat s\u0105 pozbawione sensu.<\/strong><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"clear\"><\/div>\n<div class=\"art_text\">\n\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Istnieje pewien specyficzny rodzaj argumentacji ateistycznej, odwo\u0142uj\u0105cy si\u0119 do lingwistyki. G\u0142\u00f3wnym propagatorem tego rodzaju my\u015blenia w Polsce jest Barbara Stanosz oraz Bohdan Chwede\u0144czuk i ten spos\u00f3b wnioskowania zwany jest potocznie ateizmem semiotycznym, lub semantycznym. G\u0142\u00f3wna idea tej ga\u0142\u0119zi ateizmu jest taka, \u017ce je\u015bli nie jeste\u015bmy w stanie odnie\u015b\u0107 jakiego\u015b poj\u0119cia do do\u015bwiadczenia, zgodnie z wymogiem Hume\u2019a, to jakiekolwiek m\u00f3wienie o tym poj\u0119ciu jest bezzasadne i puste tre\u015bciowo. Nie mo\u017cna nawet zaprzeczy\u0107 takiemu poj\u0119ciu i wszelkie rozwa\u017cania na jego temat s\u0105 pozbawione sensu. Wym\u00f3g Hume\u2019a brzmi nast\u0119puj\u0105co:<br \/>\n\u201eS\u0142owo ma znaczenie poznawcze wtedy i tylko wtedy, gdy odnosi si\u0119, bezpo\u015brednio lub po\u015brednio, do do\u015bwiadczenia. Rozumiemy je, gdy potrafimy go u\u017cy\u0107 w zdaniu rozstrzygalnym przez do\u015bwiadczenie\u201d.<br \/>\nNast\u0119pnie ateista semiotyczny rozumuje w ten spos\u00f3b: wym\u00f3g Hume\u2019a stawia wyra\u017ane kryterium logicznej sensowno\u015bci s\u0142\u00f3w, wi\u0119c bazuj\u0105c na nim musimy odm\u00f3wi\u0107 wyrazowi \u201eb\u00f3g\u201d jakiejkolwiek warto\u015bci poznawczej \u2014 nie masz w do\u015bwiadczeniu desygnatu (odpowiednika) wyrazu \u201eb\u00f3g\u201d.<br \/>\nNa pierwszy rzut oka argumentacja ta wydaje si\u0119 by\u0107 jak zwykle bardzo sensowna i solidna, jednak\u017ce jak to cz\u0119sto ma miejsce w przypadku argumentacji ateistycznej, s\u0105 to jedynie\u00a0<em>pozory<\/em>. Ju\u017c samo kryterium Hume\u2019a jest czysto arbitralne i domaga si\u0119 na dzie\u0144 dobry samo przez si\u0119 odniesienia do rzeczywisto\u015bci,\u00a0<em>w kt\u00f3rej si\u0119 po prostu nie znajduje<\/em>. Jest to tw\u00f3r wy\u0142\u0105cznie umys\u0142u Hume\u2019a i nie da si\u0119 odnale\u017a\u0107 tego\u017c tworu \u201ew rzeczywisto\u015bci\u201d. Wym\u00f3g Hume\u2019a jest wi\u0119c samowywrotny gdy\u017c jest jedynie niesprawdzaln\u0105 hipotez\u0105.<br \/>\nNa tym oczywi\u015bcie problemy z \u201eateizmem semiotycznym\u201d si\u0119 nie ko\u0144cz\u0105. Mo\u017cna bowiem znale\u017a\u0107 ca\u0142\u0105 mas\u0119 innych poj\u0119\u0107, kt\u00f3re nie s\u0105 religijne a jak najbardziej nie da si\u0119 ich odnie\u015b\u0107 do \u201erzeczywisto\u015bci\u201d, cho\u0107 s\u0105 one zarazem fundamentem ca\u0142ej wiedzy ludzkiej,\u00a0<em>w tym tej wiedzy na jakiej opieraj\u0105 si\u0119 sami atei\u015bci<\/em>. Mamy bowiem co\u015b takiego jak uniwersalia, zwane te\u017c powszechnikami, czyli poj\u0119cia, kt\u00f3re samoistnie nie wyst\u0119puj\u0105 w \u201erzeczywisto\u015bci\u201d ale jak najbardziej \u201eistniej\u0105 teoretycznie\u201d, zar\u00f3wno w \u015bwiadomo\u015bci potocznej, jak i naukowej. Takie poj\u0119cia jak\u00a0<em>metoda naukowa<\/em>,\u00a0<em>logika<\/em>,\u00a0<em>matematyka<\/em>, liczba, prawo, wiedza, m\u0105dro\u015b\u0107, inteligencja, \u015bwiadomo\u015b\u0107,\u00a0<em>racjonalno\u015b\u0107<\/em>,\u00a0<em>prawda<\/em>, filozofia czy etyka, w og\u00f3le nie dadz\u0105 si\u0119 odnie\u015b\u0107 do \u201erzeczywisto\u015bci\u201d. Najwi\u0119kszym zbiorem uniwersali\u00f3w jest matematyka i jej operacje. Nawet proces tak podstawowy jak dodawanie\u00a0<em>jest jedynie teoretycznym konstruktem umys\u0142u<\/em>\u00a0i w zasadzie nie wyst\u0119puje samodzielnie w \u201erzeczywisto\u015bci\u201d a co dopiero m\u00f3wi\u0107 o ca\u0142ej reszcie innych skomplikowanych dzia\u0142a\u0144 matematycznych.<br \/>\nNiekiedy atei\u015bci semiotyczni stawiaj\u0105 te\u017c zarzut, \u017ce teista nie jest w stanie poda\u0107 jednoznacznej \u201edefinicji Boga\u201d. Przyznam, \u017ce jak dla mnie zarzut ten brzmi wyj\u0105tkowo sztucznie. Nie jeste\u015bmy bowiem w stanie poda\u0107 wielu definicji, nie istnieje w zasadzie jednoznaczna definicja materii, to samo jest z definicj\u0105 \u015bwiat\u0142a, kt\u00f3ra zawiera w sobie wewn\u0119trzn\u0105 sprzeczno\u015b\u0107. Nawet w medycynie nie istnieje \u015bcis\u0142a definicja zdrowia lub choroby. Jako\u015b z tego powodu \u017caden ateista nie odrzuca jednak tych wszystkich poj\u0119\u0107.<br \/>\nNietrudno zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nawet poj\u0119cie tak podstawowe dla niniejszego zagadnienia jak \u201erzeczywisto\u015b\u0107\u201d, r\u00f3wnie\u017c jest kwesti\u0105 wy\u0142\u0105cznie\u00a0<em>subiektywnej<\/em>\u00a0definicji. Czym jest \u201erzeczywisto\u015b\u0107\u201d? Nawet to zagadnienie jest\u00a0<em>sporne i niejasne<\/em>, inaczej odpowie na to pytanie idealista, inaczej solipsysta a jeszcze inaczej realista. Ka\u017cda pr\u00f3ba zdefiniowania czym jest \u201erzeczywisto\u015b\u0107\u201d b\u0119dzie b\u0142\u0119dnoko\u0142owa poniewa\u017c sam definiuj\u0105cy jest przecie\u017c cz\u0119\u015bci\u0105 owej \u201erzeczywisto\u015bci\u201d, kt\u00f3r\u0105 w dodatku definiuje na mocy apriorycznie przyj\u0119tej przez siebie wcze\u015bniej\u00a0<em>umownej<\/em>\u00a0koncepcji \u201erzeczywisto\u015bci\u201d. Tak w\u0142a\u015bnie jest gdy\u017c nikt nie ma wgl\u0105du w \u201erzeczywisto\u015b\u0107\u201d spoza niej aby rozstrzygn\u0105\u0107 do\u015bwiadczeniem czym ona naprawd\u0119 jest lub nie jest, stosuj\u0105c tu bezstronne kryterium oparte na jakim\u015b postrzeganiu granicy pomi\u0119dzy tym co \u201erzeczywiste\u201d i \u201enierzeczywiste\u201d. Niejasne s\u0105 te\u017c kryteria samej \u201eweryfikacji empirycznej\u201d tego co \u201erzeczywiste\u201d skoro istniej\u0105 za\u017carte spory odno\u015bnie do tego zagadnienia (wystarczy prze\u015bledzi\u0107 cho\u0107by trudno\u015bci zwi\u0105zane ze s\u0142ynnym zagadnieniem\u00a0<em>experimentum crucis<\/em>\u00a0i ca\u0142\u0105 mas\u0119\u00a0<em>nieprzezwyci\u0119\u017calnych<\/em>\u00a0problem\u00f3w epistemologicznych towarzysz\u0105cych potwierdzaniu hipotez naukowych).<br \/>\nW zasadzie ca\u0142a lingwistyka i logiczna analiza sk\u0142adni zda\u0144, z kt\u00f3rej wyprowadza sw\u0105 argumentacj\u0119 ateizm semiotyczny, r\u00f3wnie\u017c nie da si\u0119 sprowadzi\u0107 do \u201erzeczywisto\u015bci\u201d. J\u0119zyk jest bowiem tworem\u00a0<em>wy\u0142\u0105cznie umys\u0142u<\/em>, tak jak wszelkie poj\u0119cia zwi\u0105zane z samym j\u0119zykiem a nawet umys\u0142em. To samo mo\u017cna powiedzie\u0107 o zasadach matematycznych oraz logicznych regu\u0142ach przekszta\u0142cania zda\u0144. Nie da si\u0119 w zasadzie nic tu odnie\u015b\u0107 do \u201erzeczywisto\u015bci\u201d i pr\u00f3buj\u0105c definiowa\u0107 ka\u017cde poj\u0119cie z osobna nale\u017cy cofa\u0107 si\u0119 w niesko\u0144czono\u015b\u0107, co w praktyce r\u00f3wna si\u0119 regresowi\u00a0<em>ad infinitum<\/em>.<br \/>\nAteista mo\u017ce oczywi\u015bcie oponowa\u0107 w tym miejscu, \u017ce jest on w stanie uciec przed pu\u0142apk\u0105 regresu\u00a0<em>ad infinitum<\/em>, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 argumentem \u201eprzez wskazanie\u201d. Na przyk\u0142ad poj\u0119cie takie jak \u201est\u00f3\u0142\u201d weryfikujemy wskazuj\u0105c na co\u015b co potocznie okre\u015blamy mianem \u201esto\u0142u\u201d. Problem jednak w tym, \u017ce poszczeg\u00f3lne definicje rzeczy nawet tak pozornie oczywistych s\u0105 \u201eoczywiste\u201d jedynie w pewnym kontek\u015bcie kulturowym i geograficznym. Co\u015b co dla nas jest \u201esto\u0142em\u201d w innej kulturze mo\u017ce by\u0107 ju\u017c poj\u0119ciem zupe\u0142nie niezrozumia\u0142ym (na przyk\u0142ad kultury pierwotne). Jak wida\u0107 poj\u0119cia nawet z pozoru oczywiste s\u0105 kwesti\u0105 pewnej konwencji i\u00a0<em>umowy<\/em>. Jednak konwencja to definicja a definicja to jeszcze nie \u201eodniesienie do rzeczywisto\u015bci\u201d. Pr\u00f3buj\u0105c bardziej szczeg\u00f3\u0142owo zdefiniowa\u0107 poj\u0119cie takie jak \u201est\u00f3\u0142\u201d napotkaliby\u015bmy ponadto szereg dalszych trudno\u015bci, takich jak wieloznaczno\u015b\u0107 opisu poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w. Noga od sto\u0142u mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie dobrze zdefiniowana jako \u201ekij\u201d. Nie ma jednoznacznie ustalonych desygnat\u00f3w nawet dla najprostszych rzeczy\u00a0<em>a co dopiero m\u00f3wi\u0107 o poj\u0119ciach bardziej skomplikowanych i du\u017co mniej namacalnych<\/em>, kt\u00f3rych\u00a0<em>nie da si\u0119 ju\u017c zdefiniowa\u0107 \u201eprzez wskazanie\u201d<\/em>, takich jak cho\u0107by wy\u017cej wspomniane powszechniki\/uniwersalia. Nietrudno te\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce \u015bwiatopogl\u0105d ateisty nie sk\u0142ada si\u0119 wy\u0142\u0105cznie z desygnat\u00f3w mo\u017cliwych do identyfikacji \u201eprzez wskazanie\u201d, takich jak \u201est\u00f3\u0142\u201d. Ostatecznie ateista semiotyczny m\u00f3g\u0142by si\u0119 tu jako\u015b pr\u00f3bowa\u0107 ratowa\u0107 aksjomatyk\u0105 w definicjach. Jednak\u017ce to znowu nic nie rozwi\u0105\u017ce bowiem aby sformu\u0142owa\u0107 j\u0119zyk w pe\u0142ni definiowalny na mocy aksjomat\u00f3w musimy posiada\u0107 jaki\u015b metaj\u0119zyk, kt\u00f3rego cz\u0119\u015bci\u0105 b\u0119dzie j\u0119zyk sztuczny. \u00d3w metaj\u0119zyk ponadto znowu domaga si\u0119 kolejnego metaj\u0119zyka dla zdefiniowania siebie samego i tym samym znowu l\u0105dujemy w regresie\u00a0<em>ad infinitum<\/em>. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tym, \u017ce aksjomaty to tylko pewne za\u0142o\u017cenia przyj\u0119te na wiar\u0119 a to jest w\u0142a\u015bnie co\u015b z czym ateista rzekomo walczy.<br \/>\nMaj\u0105c do wyboru pomi\u0119dzy regresem\u00a0<em>ad infinitum<\/em>\u00a0a b\u0142\u0119dnym ko\u0142em w definicjach, ateista semiotyczny mo\u017ce ostatecznie wybra\u0107 ucieczk\u0119 w trzeci\u0105 drog\u0119, kt\u00f3r\u0105 jest aprioryzm. Ale to tym bardziej nic nie rozwi\u0105\u017ce gdy\u017c aprioryzm jest dok\u0142adnie tym zarzutem, kt\u00f3ry ateista semiotyczny stawia poj\u0119ciu \u201eB\u00f3g\u201d: brak odniesienia do \u201erzeczywisto\u015bci\u201d. Jak wi\u0119c wida\u0107, ateizm semiotyczny, zwany te\u017c semantycznym, cierpi dok\u0142adnie na te same problemy jakie stawia w formie zarzutu teizmowi. Mo\u017cna wi\u0119c \u00f3w ateizm semiotyczny bez \u017calu wyrzuci\u0107 na \u015bmietnik historii, gdzie spoczywa ju\u017c wiele innych samowywrotnych zarzut\u00f3w ateistycznych, pr\u00f3buj\u0105cych umocowa\u0107 si\u0119 tam gdzie tak naprawd\u0119 nie istnieje jakakolwiek mo\u017cliwo\u015b\u0107 umocowania.<br \/>\nJan Lewandowski, maj 2016\n<\/div>\n<div id=\"tags\"><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Istnieje pewien specyficzny rodzaj argumentacji ateistycznej, odwo\u0142uj\u0105cy si\u0119 do lingwistyki i ten spos\u00f3b wnioskowania zwany jest potocznie ateizmem semiotycznym, lub semantycznym. G\u0142\u00f3wna idea tej ga\u0142\u0119zi ateizmu jest taka, \u017ce je\u015bli nie jeste\u015bmy w stanie odnie\u015b\u0107 jakiego\u015b poj\u0119cia do do\u015bwiadczenia, zgodnie&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[974],"tags":[162,655,737,886,919],"class_list":["post-1659","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ateizm","tag-ateizm-semantyczny","tag-powszechniki","tag-semiotyczny","tag-uniwersalia","tag-wymog-humea"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1659","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1659"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1659\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1659"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1659"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1659"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}