\nUzupe\u0142nienie moich rozwa\u017ca\u0144 z poprzedniego artyku\u0142u o tym samym tytule.<\/p>\n
Czy \u015bwiatopogl\u0105d racjonalistyczny wyja\u015bnia rzeczywisto\u015b\u0107 lepiej ni\u017c \u015bwiatopogl\u0105d religijny?<\/a><\/p><\/blockquote>\n<\/iframe><\/p>\n<div class=\"art_text\">\nW poprzednim tek\u015bcie na ten temat analizowa\u0142em zagadnienie \u201eprawdopodobie\u0144stwa \u015bwiatopogl\u0105du\u201d z punktu widzenia rozwa\u017ca\u0144 Karla Poppera. W niniejszym kr\u00f3tkim eseju uzupe\u0142ni\u0119 to zagadnienie o kilka dodatkowych my\u015bli inspirowanych spostrze\u017ceniami Davida Hume i apologety chrze\u015bcija\u0144skiego C.S. Lewisa. Nie chcia\u0142em dodawa\u0107 spostrze\u017ce\u0144 tych dw\u00f3ch my\u015blicieli w poprzednim eseju gdy\u017c i tak by\u0142 on ju\u017c do\u015b\u0107 rozbudowany, prezentuj\u0105c zarazem wy\u0142\u0105cznie pogl\u0105dy samego Karla Poppera, autora niezbyt przecie\u017c \u0142atwego w odbiorze.<br \/>\nA wi\u0119c do rzeczy. Ateista nie jest w stanie w \u017caden spos\u00f3b wykaza\u0107, \u017ce jego \u015bwiatopogl\u0105d jest \u201ebardziej prawdopodobny\u201d ni\u017c \u015bwiatopogl\u0105d teisty. Powod\u00f3w tego jest kilka i om\u00f3wi\u0142em je w poprzednim eseju o tym samym tytule. Nie by\u0142y to jedyne powody dla kt\u00f3rych ateista nie jest w stanie wykaza\u0107, \u017ce jego \u015bwiatopogl\u0105d jest \u201ebardziej prawdopodobny\u201d ni\u017c \u015bwiatopogl\u0105d teisty (lub nawet jakikolwiek inny \u015bwiatopogl\u0105d). Na samym pocz\u0105tku przywo\u0142ajmy pewn\u0105 do\u015b\u0107 cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105c\u0105 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej ateista powo\u0142uje si\u0119 w swoim \u015bwiatopogl\u0105dzie na jakie\u015b \u201eprawo naukowe\u201d, sugeruj\u0105c nam, \u017ce jego \u015bwiatopogl\u0105d jest \u201ebardziej prawdopodobny\u201d poniewa\u017c jest oparty w\u0142a\u015bnie na owym \u201eprawie naukowym\u201d. \u201ePrawo\u201d to mo\u017ce by\u0107 przetestowane nawet wielokrotnie i intersubiektywnie. Nic to jednak atei\u015bcie nie pomo\u017ce gdy\u017c jego os\u0105d oparty na takim \u201eprawie\u201d nadal b\u0119dzie mia\u0142 prawdopodobie\u0144stwo zerowe skoro prawdopodobie\u0144stwo ilo\u015bciowe jest wyra\u017cone przez stosunek przypadk\u00f3w przetestowanych do nieprzetestowanych. Jako, \u017ce \u017cyjemy w niesko\u0144czonej rzeczywisto\u015bci, zar\u00f3wno w wymiarze czasowym jak i przestrzennym, prawdopodobie\u0144stwo ka\u017cdego s\u0105du ateisty opartego na jakim\u015b \u201eprawie\u201d naukowym b\u0119dzie zawsze zerowe skoro sko\u0144czona ilo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w przetestowanych podzielona przez niesko\u0144czon\u0105 liczb\u0119 przypadk\u00f3w nieprzetestowanych musi z definicji da\u0107 w wyniku warto\u015b\u0107 zero (z matematyki wiemy, \u017ce ka\u017cda liczba sko\u0144czona podzielona przez niesko\u0144czono\u015b\u0107 daje zero). Wniosek ten wydaje si\u0119 banalny ale jest kompletnie przeoczany przez ateist\u00f3w powo\u0142uj\u0105cych si\u0119 gdzie\u015b na \u201eprawa naukowe\u201d i bezpodstawnie domniemuj\u0105cych, \u017ce je\u015bli nauka m\u00f3wi o jakim\u015b \u201eprawie\u201d, to jest ono bezwzgl\u0119dne i absolutne pod wzgl\u0119dem czasowym i przestrzennym. Jak wida\u0107 takie domniemanie jest ca\u0142kowicie b\u0142\u0119dne. Pomijam ju\u017c fakt, \u017ce teista tak samo jak ateista mo\u017ce w swej argumentacji powo\u0142a\u0107 si\u0119 na jakie\u015b \u201eprawo naukowe\u201d.<br \/>\nSk\u0105d ateista w og\u00f3le wie, \u017ce jego pogl\u0105dy o \u015bwiecie s\u0105 \u201eprawdopodobne\u201d? Nie wie tego skoro r\u00f3wnie\u017c i ten pogl\u0105d musi by\u0107 jedynie prawdopodobny i staje si\u0119 sam w sobie tylko kolejn\u0105 hipotez\u0105, czyli po prostu\u00a0<em>przypuszczeniem<\/em>. Prawdopodobie\u0144stwo jest jedynie s\u0105dem\u00a0<em>hipotetycznym<\/em>\u00a0gdy\u017c milcz\u0105co implikuje, \u017ce nie ma wzorca prawdy do jakiego mogliby\u015bmy por\u00f3wna\u0107 okre\u015blone twierdzenie. Gdyby ateista posiada\u0142 wzorzec prawdy to jego twierdzenia by\u0142yby pewne na 100% a nie jedynie prawdopodobne. Ale skoro nie ma wzorca prawdy to wszelkie twierdzenia ateisty, w tym sama hipoteza o \u201eprawdopodobie\u0144stwie\u201d, s\u0105 nieprawdopodobne i nie jest on w stanie jakkolwiek wiarygodnie oszacowa\u0107 stopnia probabilizmu swych pogl\u0105d\u00f3w. Tym samym ateista nie jest w stanie udowodni\u0107 nawet tego, \u017ce jego s\u0105dy zak\u0142adaj\u0105ce jakiekolwiek prawdopodobie\u0144stwo pogl\u0105d\u00f3w ateistycznych maj\u0105 w og\u00f3le warto\u015b\u0107 wi\u0119ksz\u0105 od zera.<br \/>\nNawet bior\u0105c spraw\u0119 na tak zwany \u201ech\u0142opski rozum\u201d bardzo \u0142atwo jest ukaza\u0107, \u017ce ateista nie jest w stanie udowodni\u0107, \u017ce jego s\u0105dy o \u015bwiecie s\u0105 przynajmniej \u201eprawdopodobne\u201d. Prawdopodobie\u0144stwo s\u0105du jest bowiem\u00a0<em>wy\u0142\u0105cznie<\/em>\u00a0subiektywn\u0105 kategori\u0105 umys\u0142u i nie da si\u0119 go wyprowadzi\u0107 \u201ez rzeczywisto\u015bci\u201d. Co bowiem m\u00f3wi nam owa \u201erzeczywisto\u015b\u0107\u201d? M\u00f3wi nam ona, \u017ce istnieje w niej pewna regularno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 niekt\u00f3rzy nazywaj\u0105 \u201eprawami\u201d. Z pozoru wszystko wydaje si\u0119 tu sta\u0142e i pewne ale wcale takie nie jest. Ludzko\u015b\u0107 wraz ze swym istnieniem jest bowiem zaledwie milimetrem na skali d\u0142ugiej historii Wszech\u015bwiata. Z punktu widzenia ateisty ludzko\u015b\u0107 pewnego dnia przestanie r\u00f3wnie\u017c istnie\u0107, gdy zga\u015bnie S\u0142o\u0144ce, \u015bwiat b\u0119dzie wi\u0119c istnia\u0142 dalej ale ju\u017c bez cz\u0142owieka. Oznacza to, \u017ce cz\u0142owiek nie jest w stanie dokona\u0107 pe\u0142nej obserwacji Wszech\u015bwiata od pocz\u0105tku do ko\u0144ca i stwierdzi\u0107 w spos\u00f3b pewny, \u017ce te same \u201eprawa\u201d przyrody obowi\u0105zuj\u0105 zawsze i wsz\u0119dzie. A skoro nie mo\u017cemy orzeka\u0107 na podstawie obserwacji zaledwie ma\u0142ego wycinka rzeczywisto\u015bci o prawach\u00a0<em>ca\u0142ej<\/em>\u00a0rzeczywisto\u015bci, to tym samym bezzasadny jest nasz os\u0105d o tym, \u017ce w og\u00f3le istniej\u0105 jakie\u015b \u201esta\u0142e prawa\u201d przyrody. Os\u0105d taki nie pochodzi\u0142by z komplementarnego i wyczerpuj\u0105cego do\u015bwiadczenia. Nic tu nie pomo\u017ce te\u017c za\u0142o\u017cenie, \u017ce skoro \u201eprawa\u201d powtarzaj\u0105 si\u0119 regularnie od czasu gdy je obserwujemy w pewnym w\u0105skim spektrum naszej percepcji, to tak b\u0119dzie zawsze i wsz\u0119dzie. Za\u0142o\u017cenie to jest bowiem oparte\u00a0<em>na wierze<\/em>\u00a0w to, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 b\u0119dzie taka jak przesz\u0142o\u015b\u0107, a przecie\u017c tego za\u0142o\u017cenia mamy dopiero dowie\u015b\u0107. Jest to wi\u0119c b\u0142\u0119dne ko\u0142o. Ateista nie jest nawet w stanie dowie\u015b\u0107, \u017ce r\u00f3wnie\u017c i przesz\u0142o\u015b\u0107 rz\u0105dzi\u0142a si\u0119 zawsze tymi samymi \u201eprawami przyrody\u201d, skoro nie dysponuje on tak\u017ce kompletn\u0105 obserwacj\u0105 wstecz. Skoro wi\u0119c ateista nie jest w stanie dowie\u015b\u0107, \u017ce \u015bwiat rz\u0105dzi si\u0119 sta\u0142ymi i regularnymi prawami, to tym samym nie jest te\u017c w stanie dowie\u015b\u0107, \u017ce w og\u00f3le istnieje jakie\u015b szacowalne \u201eprawdopodobie\u0144stwo\u201d odno\u015bnie tego co mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107 lub nie. W tym wypadku prawdopodobie\u0144stwo tycz\u0105ce si\u0119 os\u0105d\u00f3w ateisty o \u015bwiecie r\u00f3wnie\u017c jest nieszacowalne. Prawdopodobie\u0144stwo zak\u0142ada bowiem regularno\u015b\u0107 praw przyrody a tej regularno\u015bci jak wida\u0107 nikt nie jest w stanie dowie\u015b\u0107. A skoro nie da si\u0119 dowie\u015b\u0107, \u017ce istniej\u0105 regularne prawa przyrody, to nic w \u015bwiecie nie jest ani prawdopodobne, ani nieprawdopodobne, w\u0142\u0105cznie z sam\u0105 zasad\u0105 \u201eprawdopodobie\u0144stwa\u201d, na kt\u00f3r\u0105 powo\u0142uje si\u0119 ateista dla ratowania swych pogl\u0105d\u00f3w. Poj\u0119cie \u201eprawdopodobie\u0144stwa\u201d i \u201enieprawdopodobie\u0144stwa\u201d jest w takiej sytuacji pozbawione sensu i mo\u017ce by\u0107 jedynie subiektywn\u0105 kategori\u0105 umys\u0142u, b\u0119d\u0105c jedynie\u00a0<em>przypuszczeniem<\/em>, hipotez\u0105, lub m\u00f3wi\u0105c wprost\u00a0<em>wiar\u0105<\/em>, od kt\u00f3rej ateista pr\u00f3buje za wszelk\u0105 cen\u0119 uciec. Nikt nie uj\u0105\u0142 tego lepiej ni\u017c sam Hume: \u201ePrawdopodobie\u0144stwo jest oparte na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce zachodzi podobie\u0144stwo mi\u0119dzy tymi rzeczami, kt\u00f3re spotkali\u015bmy w do\u015bwiadczeniu, a tymi, kt\u00f3rych nie spotkali\u015bmy. Dlatego te\u017c jest rzecz\u0105 niemo\u017cliw\u0105, by za\u0142o\u017cenie to mog\u0142o wyp\u0142ywa\u0107 z prawdopodobie\u0144stwa\u201d (David Hume,\u00a0<em>Traktat o naturze ludzkiej<\/em>, I, III, 6).<br \/>\nAteista wraz ze swymi pogl\u0105dami znajduje si\u0119 wi\u0119c na poziomie, na kt\u00f3rym posiada jedynie prawdy\u00a0<em>hipotetyczne<\/em>\u00a0o\u00a0<em>nieszacowalnym stopniu prawdopodobie\u0144stwa<\/em>. A przecie\u017c to w\u0142a\u015bnie ateista zarzuca ca\u0142y czas tei\u015bcie. To wszystko sprawia, \u017ce ateista w og\u00f3le nie wie czy posiada jakiekolwiek sensowne my\u015bli o \u015bwiecie, jak r\u00f3wnie\u017c nie jest w stanie zaprzeczy\u0107 jakimkolwiek innym \u015bwiatopogl\u0105dom, w tym \u015bwiatopogl\u0105dowi teistycznemu. Twierdzenia hipotetyczne nie s\u0105 bowiem w stanie obali\u0107 czegokolwiek gdy\u017c s\u0105 jedynie przypuszczeniami.<br \/>\nTak wi\u0119c jak wida\u0107 istnieje ca\u0142y szereg dodatkowych przes\u0142anek wskazuj\u0105cych na to, \u017ce ateista nie tylko nie ma \u017cadnego dowodu na tez\u0119, \u017ce jego \u015bwiatopogl\u0105d jest \u201ebardziej prawdopodobny\u201d ni\u017c \u015bwiatopogl\u0105d teisty, ale ateista w og\u00f3le nie jest w stanie nawet wykaza\u0107, \u017ce jego \u015bwiatopogl\u0105d ma prawdopodobie\u0144stwo wi\u0119ksze od zera.<br \/>\nJan Lewandowski, luty 2017\n<\/div>\n<div id=\"tags\"><\/div>\n<p> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p> Uzupe\u0142nienie moich rozwa\u017ca\u0144 z poprzedniego artyku\u0142u o tym samym tytule. Czy \u015bwiatopogl\u0105d racjonalistyczny wyja\u015bnia rzeczywisto\u015b\u0107 lepiej ni\u017c \u015bwiatopogl\u0105d religijny? W poprzednim tek\u015bcie na ten temat analizowa\u0142em zagadnienie \u201eprawdopodobie\u0144stwa \u015bwiatopogl\u0105du\u201d z punktu widzenia rozwa\u017ca\u0144 Karla Poppera. W niniejszym kr\u00f3tkim eseju… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[974,1055],"tags":[161,374,647,663,669],"class_list":["post-1634","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ateizm","category-teizm","tag-ateizm","tag-hume","tag-popper","tag-prawdopodobienstwo","tag-probabilizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1634","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1634"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1634\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1634"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1634"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1634"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
<\/iframe><\/p>\n<div class=\"art_text\">\nW poprzednim tek\u015bcie na ten temat analizowa\u0142em zagadnienie \u201eprawdopodobie\u0144stwa \u015bwiatopogl\u0105du\u201d z punktu widzenia rozwa\u017ca\u0144 Karla Poppera. W niniejszym kr\u00f3tkim eseju uzupe\u0142ni\u0119 to zagadnienie o kilka dodatkowych my\u015bli inspirowanych spostrze\u017ceniami Davida Hume i apologety chrze\u015bcija\u0144skiego C.S. Lewisa. Nie chcia\u0142em dodawa\u0107 spostrze\u017ce\u0144 tych dw\u00f3ch my\u015blicieli w poprzednim eseju gdy\u017c i tak by\u0142 on ju\u017c do\u015b\u0107 rozbudowany, prezentuj\u0105c zarazem wy\u0142\u0105cznie pogl\u0105dy samego Karla Poppera, autora niezbyt przecie\u017c \u0142atwego w odbiorze.<br \/>\nA wi\u0119c do rzeczy. Ateista nie jest w stanie w \u017caden spos\u00f3b wykaza\u0107, \u017ce jego \u015bwiatopogl\u0105d jest \u201ebardziej prawdopodobny\u201d ni\u017c \u015bwiatopogl\u0105d teisty. Powod\u00f3w tego jest kilka i om\u00f3wi\u0142em je w poprzednim eseju o tym samym tytule. Nie by\u0142y to jedyne powody dla kt\u00f3rych ateista nie jest w stanie wykaza\u0107, \u017ce jego \u015bwiatopogl\u0105d jest \u201ebardziej prawdopodobny\u201d ni\u017c \u015bwiatopogl\u0105d teisty (lub nawet jakikolwiek inny \u015bwiatopogl\u0105d). Na samym pocz\u0105tku przywo\u0142ajmy pewn\u0105 do\u015b\u0107 cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105c\u0105 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej ateista powo\u0142uje si\u0119 w swoim \u015bwiatopogl\u0105dzie na jakie\u015b \u201eprawo naukowe\u201d, sugeruj\u0105c nam, \u017ce jego \u015bwiatopogl\u0105d jest \u201ebardziej prawdopodobny\u201d poniewa\u017c jest oparty w\u0142a\u015bnie na owym \u201eprawie naukowym\u201d. \u201ePrawo\u201d to mo\u017ce by\u0107 przetestowane nawet wielokrotnie i intersubiektywnie. Nic to jednak atei\u015bcie nie pomo\u017ce gdy\u017c jego os\u0105d oparty na takim \u201eprawie\u201d nadal b\u0119dzie mia\u0142 prawdopodobie\u0144stwo zerowe skoro prawdopodobie\u0144stwo ilo\u015bciowe jest wyra\u017cone przez stosunek przypadk\u00f3w przetestowanych do nieprzetestowanych. Jako, \u017ce \u017cyjemy w niesko\u0144czonej rzeczywisto\u015bci, zar\u00f3wno w wymiarze czasowym jak i przestrzennym, prawdopodobie\u0144stwo ka\u017cdego s\u0105du ateisty opartego na jakim\u015b \u201eprawie\u201d naukowym b\u0119dzie zawsze zerowe skoro sko\u0144czona ilo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w przetestowanych podzielona przez niesko\u0144czon\u0105 liczb\u0119 przypadk\u00f3w nieprzetestowanych musi z definicji da\u0107 w wyniku warto\u015b\u0107 zero (z matematyki wiemy, \u017ce ka\u017cda liczba sko\u0144czona podzielona przez niesko\u0144czono\u015b\u0107 daje zero). Wniosek ten wydaje si\u0119 banalny ale jest kompletnie przeoczany przez ateist\u00f3w powo\u0142uj\u0105cych si\u0119 gdzie\u015b na \u201eprawa naukowe\u201d i bezpodstawnie domniemuj\u0105cych, \u017ce je\u015bli nauka m\u00f3wi o jakim\u015b \u201eprawie\u201d, to jest ono bezwzgl\u0119dne i absolutne pod wzgl\u0119dem czasowym i przestrzennym. Jak wida\u0107 takie domniemanie jest ca\u0142kowicie b\u0142\u0119dne. Pomijam ju\u017c fakt, \u017ce teista tak samo jak ateista mo\u017ce w swej argumentacji powo\u0142a\u0107 si\u0119 na jakie\u015b \u201eprawo naukowe\u201d.<br \/>\nSk\u0105d ateista w og\u00f3le wie, \u017ce jego pogl\u0105dy o \u015bwiecie s\u0105 \u201eprawdopodobne\u201d? Nie wie tego skoro r\u00f3wnie\u017c i ten pogl\u0105d musi by\u0107 jedynie prawdopodobny i staje si\u0119 sam w sobie tylko kolejn\u0105 hipotez\u0105, czyli po prostu\u00a0<em>przypuszczeniem<\/em>. Prawdopodobie\u0144stwo jest jedynie s\u0105dem\u00a0<em>hipotetycznym<\/em>\u00a0gdy\u017c milcz\u0105co implikuje, \u017ce nie ma wzorca prawdy do jakiego mogliby\u015bmy por\u00f3wna\u0107 okre\u015blone twierdzenie. Gdyby ateista posiada\u0142 wzorzec prawdy to jego twierdzenia by\u0142yby pewne na 100% a nie jedynie prawdopodobne. Ale skoro nie ma wzorca prawdy to wszelkie twierdzenia ateisty, w tym sama hipoteza o \u201eprawdopodobie\u0144stwie\u201d, s\u0105 nieprawdopodobne i nie jest on w stanie jakkolwiek wiarygodnie oszacowa\u0107 stopnia probabilizmu swych pogl\u0105d\u00f3w. Tym samym ateista nie jest w stanie udowodni\u0107 nawet tego, \u017ce jego s\u0105dy zak\u0142adaj\u0105ce jakiekolwiek prawdopodobie\u0144stwo pogl\u0105d\u00f3w ateistycznych maj\u0105 w og\u00f3le warto\u015b\u0107 wi\u0119ksz\u0105 od zera.<br \/>\nNawet bior\u0105c spraw\u0119 na tak zwany \u201ech\u0142opski rozum\u201d bardzo \u0142atwo jest ukaza\u0107, \u017ce ateista nie jest w stanie udowodni\u0107, \u017ce jego s\u0105dy o \u015bwiecie s\u0105 przynajmniej \u201eprawdopodobne\u201d. Prawdopodobie\u0144stwo s\u0105du jest bowiem\u00a0<em>wy\u0142\u0105cznie<\/em>\u00a0subiektywn\u0105 kategori\u0105 umys\u0142u i nie da si\u0119 go wyprowadzi\u0107 \u201ez rzeczywisto\u015bci\u201d. Co bowiem m\u00f3wi nam owa \u201erzeczywisto\u015b\u0107\u201d? M\u00f3wi nam ona, \u017ce istnieje w niej pewna regularno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 niekt\u00f3rzy nazywaj\u0105 \u201eprawami\u201d. Z pozoru wszystko wydaje si\u0119 tu sta\u0142e i pewne ale wcale takie nie jest. Ludzko\u015b\u0107 wraz ze swym istnieniem jest bowiem zaledwie milimetrem na skali d\u0142ugiej historii Wszech\u015bwiata. Z punktu widzenia ateisty ludzko\u015b\u0107 pewnego dnia przestanie r\u00f3wnie\u017c istnie\u0107, gdy zga\u015bnie S\u0142o\u0144ce, \u015bwiat b\u0119dzie wi\u0119c istnia\u0142 dalej ale ju\u017c bez cz\u0142owieka. Oznacza to, \u017ce cz\u0142owiek nie jest w stanie dokona\u0107 pe\u0142nej obserwacji Wszech\u015bwiata od pocz\u0105tku do ko\u0144ca i stwierdzi\u0107 w spos\u00f3b pewny, \u017ce te same \u201eprawa\u201d przyrody obowi\u0105zuj\u0105 zawsze i wsz\u0119dzie. A skoro nie mo\u017cemy orzeka\u0107 na podstawie obserwacji zaledwie ma\u0142ego wycinka rzeczywisto\u015bci o prawach\u00a0<em>ca\u0142ej<\/em>\u00a0rzeczywisto\u015bci, to tym samym bezzasadny jest nasz os\u0105d o tym, \u017ce w og\u00f3le istniej\u0105 jakie\u015b \u201esta\u0142e prawa\u201d przyrody. Os\u0105d taki nie pochodzi\u0142by z komplementarnego i wyczerpuj\u0105cego do\u015bwiadczenia. Nic tu nie pomo\u017ce te\u017c za\u0142o\u017cenie, \u017ce skoro \u201eprawa\u201d powtarzaj\u0105 si\u0119 regularnie od czasu gdy je obserwujemy w pewnym w\u0105skim spektrum naszej percepcji, to tak b\u0119dzie zawsze i wsz\u0119dzie. Za\u0142o\u017cenie to jest bowiem oparte\u00a0<em>na wierze<\/em>\u00a0w to, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 b\u0119dzie taka jak przesz\u0142o\u015b\u0107, a przecie\u017c tego za\u0142o\u017cenia mamy dopiero dowie\u015b\u0107. Jest to wi\u0119c b\u0142\u0119dne ko\u0142o. Ateista nie jest nawet w stanie dowie\u015b\u0107, \u017ce r\u00f3wnie\u017c i przesz\u0142o\u015b\u0107 rz\u0105dzi\u0142a si\u0119 zawsze tymi samymi \u201eprawami przyrody\u201d, skoro nie dysponuje on tak\u017ce kompletn\u0105 obserwacj\u0105 wstecz. Skoro wi\u0119c ateista nie jest w stanie dowie\u015b\u0107, \u017ce \u015bwiat rz\u0105dzi si\u0119 sta\u0142ymi i regularnymi prawami, to tym samym nie jest te\u017c w stanie dowie\u015b\u0107, \u017ce w og\u00f3le istnieje jakie\u015b szacowalne \u201eprawdopodobie\u0144stwo\u201d odno\u015bnie tego co mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107 lub nie. W tym wypadku prawdopodobie\u0144stwo tycz\u0105ce si\u0119 os\u0105d\u00f3w ateisty o \u015bwiecie r\u00f3wnie\u017c jest nieszacowalne. Prawdopodobie\u0144stwo zak\u0142ada bowiem regularno\u015b\u0107 praw przyrody a tej regularno\u015bci jak wida\u0107 nikt nie jest w stanie dowie\u015b\u0107. A skoro nie da si\u0119 dowie\u015b\u0107, \u017ce istniej\u0105 regularne prawa przyrody, to nic w \u015bwiecie nie jest ani prawdopodobne, ani nieprawdopodobne, w\u0142\u0105cznie z sam\u0105 zasad\u0105 \u201eprawdopodobie\u0144stwa\u201d, na kt\u00f3r\u0105 powo\u0142uje si\u0119 ateista dla ratowania swych pogl\u0105d\u00f3w. Poj\u0119cie \u201eprawdopodobie\u0144stwa\u201d i \u201enieprawdopodobie\u0144stwa\u201d jest w takiej sytuacji pozbawione sensu i mo\u017ce by\u0107 jedynie subiektywn\u0105 kategori\u0105 umys\u0142u, b\u0119d\u0105c jedynie\u00a0<em>przypuszczeniem<\/em>, hipotez\u0105, lub m\u00f3wi\u0105c wprost\u00a0<em>wiar\u0105<\/em>, od kt\u00f3rej ateista pr\u00f3buje za wszelk\u0105 cen\u0119 uciec. Nikt nie uj\u0105\u0142 tego lepiej ni\u017c sam Hume: \u201ePrawdopodobie\u0144stwo jest oparte na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce zachodzi podobie\u0144stwo mi\u0119dzy tymi rzeczami, kt\u00f3re spotkali\u015bmy w do\u015bwiadczeniu, a tymi, kt\u00f3rych nie spotkali\u015bmy. Dlatego te\u017c jest rzecz\u0105 niemo\u017cliw\u0105, by za\u0142o\u017cenie to mog\u0142o wyp\u0142ywa\u0107 z prawdopodobie\u0144stwa\u201d (David Hume,\u00a0<em>Traktat o naturze ludzkiej<\/em>, I, III, 6).<br \/>\nAteista wraz ze swymi pogl\u0105dami znajduje si\u0119 wi\u0119c na poziomie, na kt\u00f3rym posiada jedynie prawdy\u00a0<em>hipotetyczne<\/em>\u00a0o\u00a0<em>nieszacowalnym stopniu prawdopodobie\u0144stwa<\/em>. A przecie\u017c to w\u0142a\u015bnie ateista zarzuca ca\u0142y czas tei\u015bcie. To wszystko sprawia, \u017ce ateista w og\u00f3le nie wie czy posiada jakiekolwiek sensowne my\u015bli o \u015bwiecie, jak r\u00f3wnie\u017c nie jest w stanie zaprzeczy\u0107 jakimkolwiek innym \u015bwiatopogl\u0105dom, w tym \u015bwiatopogl\u0105dowi teistycznemu. Twierdzenia hipotetyczne nie s\u0105 bowiem w stanie obali\u0107 czegokolwiek gdy\u017c s\u0105 jedynie przypuszczeniami.<br \/>\nTak wi\u0119c jak wida\u0107 istnieje ca\u0142y szereg dodatkowych przes\u0142anek wskazuj\u0105cych na to, \u017ce ateista nie tylko nie ma \u017cadnego dowodu na tez\u0119, \u017ce jego \u015bwiatopogl\u0105d jest \u201ebardziej prawdopodobny\u201d ni\u017c \u015bwiatopogl\u0105d teisty, ale ateista w og\u00f3le nie jest w stanie nawet wykaza\u0107, \u017ce jego \u015bwiatopogl\u0105d ma prawdopodobie\u0144stwo wi\u0119ksze od zera.<br \/>\nJan Lewandowski, luty 2017\n<\/div>\n<div id=\"tags\"><\/div>\n<p> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p> Uzupe\u0142nienie moich rozwa\u017ca\u0144 z poprzedniego artyku\u0142u o tym samym tytule. Czy \u015bwiatopogl\u0105d racjonalistyczny wyja\u015bnia rzeczywisto\u015b\u0107 lepiej ni\u017c \u015bwiatopogl\u0105d religijny? W poprzednim tek\u015bcie na ten temat analizowa\u0142em zagadnienie \u201eprawdopodobie\u0144stwa \u015bwiatopogl\u0105du\u201d z punktu widzenia rozwa\u017ca\u0144 Karla Poppera. W niniejszym kr\u00f3tkim eseju… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[974,1055],"tags":[161,374,647,663,669],"class_list":["post-1634","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ateizm","category-teizm","tag-ateizm","tag-hume","tag-popper","tag-prawdopodobienstwo","tag-probabilizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1634","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1634"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1634\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1634"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1634"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1634"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}