{"id":1626,"date":"2018-04-21T07:49:53","date_gmt":"2018-04-21T05:49:53","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1626"},"modified":"2018-04-21T07:49:53","modified_gmt":"2018-04-21T05:49:53","slug":"czy-nadzwyczajne-roszczenie-wymaga-nadzwyczajnego-dowodu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/czy-nadzwyczajne-roszczenie-wymaga-nadzwyczajnego-dowodu\/","title":{"rendered":"Czy nadzwyczajne roszczenie wymaga nadzwyczajnego dowodu?"},"content":{"rendered":"<div class=\"art_head\">\n<div class=\"art_lead_info nophoto\">\n<div class=\"art_lead\"><strong>Atei\u015bci twierdz\u0105 czasem, \u017ce obiekty postulowane przez teist\u00f3w, takie jak B\u00f3g, to \u201enadzwyczajne roszczenia\u201d, kt\u00f3re wymagaj\u0105 \u201enadzwyczajnego dowodu\u201d. Przyjrzyjmy si\u0119 wi\u0119c zasadno\u015bci tego postulatu.<\/strong><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"clear\"><\/div>\n<div class=\"art_text\">\n\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Atei\u015bci twierdz\u0105 czasem, \u017ce obiekty postulowane przez teist\u00f3w, takie jak B\u00f3g, to \u201enadzwyczajne roszczenia\u201d, kt\u00f3re wymagaj\u0105 \u201enadzwyczajnego dowodu\u201d. Argument taki zosta\u0142 spopularyzowany przez s\u0142ynnego astrofizyka Carla Sagana i brzmi oryginalnie w j\u0119zyku angielskim:\u00a0<em>extraordinary claim requires extraordinary evidence<\/em>. W rzeczywisto\u015bci to nie Sagan by\u0142 jednak autorem tej maksymy, on j\u0105 jedynie spopularyzowa\u0142. Autorem tej sentencji jest nie kto inny jak profesor Marcello Truzzi. Nie ma to jednak wi\u0119kszego znaczenia dla naszych rozwa\u017ca\u0144 i podaj\u0119 to jedynie dla pewnej \u015bcis\u0142o\u015bci.<br \/>\nTak wi\u0119c zastan\u00f3wmy si\u0119 nad powy\u017csz\u0105 maksym\u0105: nadzwyczajne roszczenie wymaga nadzwyczajnego dowodu. Na pierwszy rzut oka brzmi to bardzo rzeczowo i konkretnie. Wydaje si\u0119 bezdyskusyjne i na sw\u00f3j spos\u00f3b nawet do\u015b\u0107 zgrabne. Atei\u015bci niejednokrotnie kieruj\u0105 ten wym\u00f3g w stron\u0119 \u015bwiata nadprzyrodzonego, kt\u00f3ry jest wyznawany przez teist\u0119. Skoro teista nie jest w stanie dostarczy\u0107 \u201enadzwyczajnego dowodu\u201d na istnienie \u015bwiata nadprzyrodzonego, to wydaje si\u0119, \u017ce rzeczona maksyma obala teizm i w og\u00f3le nadnaturalizm.<br \/>\nNiemniej jednak rzeczona maksyma w \u017caden spos\u00f3b nie jest w stanie obali\u0107 teizmu. Jest ona bowiem wadliwa logicznie, jak wiele innych ateistycznych chwyt\u00f3w erystycznych tego typu. Przypatrzmy si\u0119 bli\u017cej tej sprawie. Wyobra\u017amy sobie, \u017ce bierzemy t\u0119 maksym\u0119 jak najbardziej powa\u017cnie. Nadzwyczajne roszczenie wymaga nadzwyczajnego dowodu. Jednak je\u015bli potraktujemy zupe\u0142nie serio to zdanie to zaczynamy mie\u0107 problem gdy\u017c w\u0142a\u015bnie samo to twierdzenie jawi si\u0119 jako \u201enadzwyczajne roszczenie\u201d. Jest ono jedyne w swoim rodzaju i nikt wcze\u015bniej go nie wyg\u0142asza\u0142. Je\u015bli zechcemy je uzasadni\u0107 to wpadniemy w niesko\u0144czony regres gdy\u017c b\u0119dziemy musieli znale\u017a\u0107 \u201enadzwyczajny dow\u00f3d\u201d na to roszczenie. Gdy ju\u017c znajdziemy taki dow\u00f3d to potrzebny b\u0119dzie kolejny \u201enadzwyczajny dow\u00f3d\u201d i tak w niesko\u0144czono\u015b\u0107. Maksyma spopularyzowana przez Sagana cierpi zatem ju\u017c u samych swych podstaw na chorob\u0119 niesko\u0144czonego regresu.<br \/>\nNiesko\u0144czony regres jest obecny nie tylko po stronie ci\u0119\u017caru \u201enadzwyczajnego dowodu\u201d spoczywaj\u0105cego na samym roszczeniu, ale te\u017c i uderza tego, w stron\u0119 kt\u00f3rego jest kierowany wym\u00f3g przedstawienia \u201enadzwyczajnego dowodu\u201d. Przedstawienie \u201enadzwyczajnego dowodu\u201d wcale nie rozwi\u0105zuje bowiem sprawy je\u015bli roszczeniem tym zostanie obci\u0105\u017cony kto\u015b z zewn\u0105trz. Poj\u0119cie \u201enadzwyczajny\u201d ani \u201edow\u00f3d\u201d nie zosta\u0142o tu bowiem przez nikogo sprecyzowane i to wp\u0119dza ten argument w b\u0142\u0119dnoko\u0142owo\u015b\u0107. Nie wiadomo jakie wystarczaj\u0105ce kryteria wyczerpa\u0142yby poj\u0119cie \u201enadzwyczajnego dowodu\u201d. Wyobra\u017amy sobie wi\u0119c, \u017ce znajdujemy \u201enadzwyczajny dow\u00f3d\u201d ale musimy udowodni\u0107, \u017ce jest to \u201enadzwyczajny dow\u00f3d\u201d i tak bez ko\u0144ca cofamy si\u0119 w niesko\u0144czono\u015b\u0107 w tym dowodzeniu. Znowu regres\u00a0<em>ad infinitum<\/em>. Wpadamy w ci\u0105g nieko\u0144cz\u0105cych si\u0119 uzasadnie\u0144, z kt\u00f3rego nigdy nie b\u0119dziemy w stanie si\u0119 wydosta\u0107, a to oznacza, \u017ce ta zasada jest wadliwa logicznie ju\u017c u samych swych podstaw. Jest tym samym zupe\u0142nie bezu\u017cyteczna. Nie precyzuje co mamy dowodzi\u0107. Zak\u0142ada ona ponadto milcz\u0105co naturalizm wi\u0119c z g\u00f3ry wyklucza pewien rodzaj dowod\u00f3w jako wiarygodne. Ateista w tym wypadku nie dopu\u015bci do siebie pewnych \u201enadzwyczajnych dowod\u00f3w\u201d poniewa\u017c wcale ich nie oczekuje. Dlatego musimy wci\u0105\u017c si\u0119 cofa\u0107 w dowodzeniu ale jest to i tak z g\u00f3ry skazane na pora\u017ck\u0119. To kolejny wadliwy element tej zasady.<br \/>\nAle to dopiero wierzcho\u0142ek g\u00f3ry lodowej. Problem\u00f3w jest bowiem du\u017co wi\u0119cej. Je\u015bli poj\u0119cie \u201enadzwyczajny\u201d odniesiemy do rodzaju dowodu, to wtedy spotkamy si\u0119 z problemami na\u015bwietlonymi w powy\u017cszym akapicie. Je\u015bli jednak odniesiemy poj\u0119cie \u201enadzwyczajny\u201d do ilo\u015bci dowod\u00f3w, to wtedy r\u00f3wnie\u017c powstaje problem. Nie wiadomo bowiem \u201ejak du\u017co\u201d nadzwyczajnych dowod\u00f3w musimy przedstawi\u0107. Nikt tego nie okre\u015bli\u0142. Ateista zawsze mo\u017ce powiedzie\u0107, \u017ce przedstawili\u015bmy za ma\u0142o nadzwyczajnych dowod\u00f3w i \u017c\u0105da\u0107 kolejnych dowod\u00f3w. Mo\u017ce to by\u0107 rozci\u0105gane nawet w niesko\u0144czono\u015b\u0107. Znowu regres<em>\u00a0ad infinitum<\/em>\u00a0a tym samym po raz kolejny wym\u00f3g ten okazuje si\u0119 by\u0107 wadliwy logicznie i bezu\u017cyteczny. Ka\u017cda g\u00f3ra kolejnych dowod\u00f3w mo\u017ce zosta\u0107 uznana za nieprzekonuj\u0105ce a tym samym b\u0119d\u0105 one zwyczajne a nie nadzwyczajne.<br \/>\nSame \u201enadzwyczajne zdarzenia\u201d nie s\u0105 wbrew pozorom czym\u015b rzadkim. \u201eNadzwyczajne wydarzenia\u201d mog\u0105 zdarza\u0107 si\u0119 nawet ca\u0142kiem cz\u0119sto je\u015bli rozwa\u017camy je z punktu widzenia probabilistyki. Powiedzmy, \u017ce dziewczyna z Cz\u0119stochowy jedzie do ma\u0142ego miasteczka w stanie Pensylwania i spotyka tam swojego dawnego ch\u0142opaka z Poznania, z kt\u00f3rym nie kontaktowa\u0142a si\u0119 od 10 lat. Nast\u0119pnie bior\u0105 \u015blub. Takie wydarzenie jest jak najbardziej mo\u017cliwe, cho\u0107 jest zarazem ekstremalnie nieprawdopodobne. Nie wymaga jednak \u201enadzwyczajnego dowodu\u201d gdy\u017c jak najbardziej mo\u017ce si\u0119 wydarzy\u0107. Inne ekstremalnie nieprawdopodobne wydarzenia z punktu widzenia probabilistyki to na przyk\u0142ad wygrana na loterii. Prawdopodobie\u0144stwo wylosowania liczb w loterii o ci\u0105gu 4, 2, 9, 7, 8 i 3 jest jak jeden do kilkunastu milion\u00f3w. Szansa na wygranie w totka jest wi\u0119c nadzwyczajnie niska. Niemniej jednak takie wygrane zdarzaj\u0105 si\u0119 regularnie, pomimo tego, \u017ce s\u0105 nadzwyczajnie nieprawdopodobne. R\u00f3wnie nadzwyczajnie nieprawdopodobne jest to, \u017ce jaka\u015b osoba mo\u017ce podbi\u0107 ca\u0142y wsp\u00f3\u0142czesny sobie \u015bwiat w wieku 33 lat. Jednak Aleksander Wielki tego w\u0142a\u015bnie dokona\u0142. Istnienie z\u0142o\u017conego \u017cycia na naszej planecie wraz istnieniem gatunku Homo Sapiens te\u017c jest nadzwyczajnie nieprawdopodobne z punktu widzenia probabilistyki. A jednak i to si\u0119 zdarzy\u0142o. Z\u00a0<em>Prawa Littlewooda<\/em>\u00a0wynika, \u017ce zdarzenia o prawdopodobie\u0144stwie tak niskim jak jeden na milion, spe\u0142niaj\u0105ce definicj\u0119 cudu lub zdarzenia o charakterze nadnaturalnym, mog\u0105 zdarza\u0107 si\u0119 \u015brednio raz na miesi\u0105c. R\u00f3wnie\u017c z\u00a0<em>Prawa naprawd\u0119 wielkich liczb<\/em>\u00a0wynika, \u017ce dla wystarczaj\u0105co wielkiej pr\u00f3bki test\u00f3w ka\u017cde niezwyk\u0142e zdarzenie jest mo\u017cliwe.<br \/>\nInnym problemem jest to, \u017ce co\u015b co kiedy\u015b wydawa\u0142o si\u0119 \u201enadzwyczajne\u201d, dzi\u015b ju\u017c mo\u017ce by\u0107 potraktowane jako zwyczajne: fizyka kwantowa, teoria wzgl\u0119dno\u015bci, koncepcja dryfu kontynentalnego, p\u0142yty tektoniczne, fale radiowe, telewizja, elektromagnetyzm, samoloty, telefony kom\u00f3rkowe. Ci\u0105g czasowy historii odkry\u0107 ludzkich mo\u017ce zmieni\u0107 poj\u0119cie \u201enadzwyczajne\u201d na zupe\u0142nie zwyczajne. Ponadto co\u015b co jest \u201enadzwyczajne\u201d mo\u017ce istnie\u0107 d\u0142ugi czas bez \u201enadzwyczajnych dowod\u00f3w\u201d, na przyk\u0142ad fale elektromagnetyczne, niekt\u00f3re planety i atomy. Niekt\u00f3re \u201enadzwyczajne\u201d rzeczy mog\u0105 wi\u0119c jak najbardziej istnie\u0107 ale nigdy nie zosta\u0107 odkryte gdy\u017c nikt nie jest ani wszechobecny, ani wszechwiedz\u0105cy. Z tego punktu widzenia poj\u0119cie \u201enadzwyczajny dow\u00f3d\u201d jest bezpodstawne a wr\u0119cz bezsensowne. Brak dowodu na co\u015b nadzwyczajnego nie oznacza jak wida\u0107 wcale, \u017ce to nie istnieje.<br \/>\nR\u00f3wnie\u017c co\u015b co jest \u201enadzwyczajne\u201d w jednym kontek\u015bcie kulturowym, w innym kontek\u015bcie kulturowym mo\u017ce by\u0107 ju\u017c ca\u0142kiem zwyczajne. Tak jest cho\u0107by z pierwiastkiem duchowym\u00a0<em>chi<\/em>. W \u015bwiecie azjatyckim poj\u0119cie\u00a0<em>chi<\/em>\u00a0jest tak oczywiste, \u017ce nikt nawet nie podj\u0105\u0142by si\u0119 dowodzenia istnienia tego czynnika. Natomiast w kulturze zachodniej to poj\u0119cie jest ju\u017c zupe\u0142nie abstrakcyjne. Samochody, radia i telefony kom\u00f3rkowe mog\u0105 by\u0107 \u201enadzwyczajne\u201d dla mieszka\u0144c\u00f3w buszu w odleg\u0142ych obszarach Afryki lub Po\u0142udniowej Ameryki, natomiast dla mieszka\u0144ca Europy s\u0105 czym\u015b zupe\u0142nie zwyczajnym. Tak samo dla tych, kt\u00f3rzy zetkn\u0119li si\u0119 z czym\u015b \u201enadzwyczajnym\u201d, przestaje to ju\u017c by\u0107 nadzwyczajne i staje si\u0119 zwyczajne. Termin \u201enadzwyczajne\u201d jest wi\u0119c bardzo \u015bliski, relatywny i tym samym znowu zbyt ma\u0142o precyzyjny. Zale\u017cy od subiektywnych predyspozycji danego cz\u0142owieka, czasu, miejsca i kontekstu kulturowego. Nauka te\u017c nie jest w stanie poda\u0107 obiektywnej klasyfikacji poj\u0119cia \u201enadzwyczajny\u201d. Poj\u0119cie to jest zbyt nieostre aby mog\u0142o stanowi\u0107 trzon argumentu przeciw teizmowi.<br \/>\nTak wi\u0119c poj\u0119cie \u201enadzwyczajne roszczenie\u201d jest zbyt subiektywne. Dla o\u015bmiornicy \u017cyj\u0105cej w g\u0142\u0119binach morskich poj\u0119cie l\u0105du b\u0119dzie \u201enadzwyczajnym roszczeniem\u201d, podczas gdy dla cz\u0142owieka l\u0105d jest czym\u015b jak najbardziej zwyczajnym. Brak \u201enadzwyczajnego dowodu\u201d dla o\u015bmiornicy w czelu\u015bciach morskich na istnienie l\u0105du nie b\u0119dzie te\u017c oznacza\u0107, \u017ce taki l\u0105d nie istnieje.<br \/>\nJak wspomnia\u0142em wy\u017cej, nie da si\u0119 jednoznacznie sprecyzowa\u0107 co oznacza poj\u0119cie \u201enadzwyczajny\u201d i przez to rzeczony wym\u00f3g jest nieprecyzyjny a tym samym bezu\u017cyteczny. Niemniej jednak warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce je\u015bli zgodzimy si\u0119 z ateistycznym zarzutem i przyjmiemy, \u017ce koncepcja istnienia Boga lub \u015bwiata nadprzyrodzonego jest \u201enadzwyczajnym roszczeniem\u201d, to ateizm sam sobie strzela w stop\u0119 w tym momencie. Wedle statystyk w skali globalnej istnieje zaledwie promil ateist\u00f3w, czyli co\u015b ko\u0142o zaledwie 3% ca\u0142ej ludzkiej populacji i liczba ateist\u00f3w nawet spada od 1970 roku, jak wykaza\u0142y badania Davida Barretta. Wynika z tego, \u017ce dla ponad 95% ludzi na \u015bwiecie wiara w Boga nie jest niczym nadzwyczajnym i nie trzeba tym samym przedstawia\u0107 nadzwyczajnego dowodu na to roszczenie. W tej sytuacji natomiast to ateizm staje si\u0119 \u201enadzwyczajnym roszczeniem\u201d wraz ze swoimi nadzwyczajnymi koncepcjami, takimi jak naturalizm, materializm, samorzutne powstanie \u017cycia z materii nieo\u017cywionej, odwieczno\u015b\u0107 materii, wielo\u015bwiaty i tak dalej.<br \/>\nReasumuj\u0105c, maksyma \u201enadzwyczajne roszczenie wymaga nadzwyczajnego dowodu\u201d jest b\u0142\u0119dna i to z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w. Poj\u0119cie \u201enadzwyczajny\u201d jest przede wszystkim zbyt subiektywne i nieostre. Nie zosta\u0142o te\u017c ono sprecyzowane i dlatego jest b\u0142\u0119dnoko\u0142owe. Zasada ta jest wadliwa logicznie i ka\u017cda pr\u00f3ba jej uzasadnienia oraz spe\u0142nienia jej wymogu sko\u0144czy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c regresem\u00a0<em>ad infinitum<\/em>. Tym samym, skoro zasada ta jest wadliwa logicznie to mo\u017cemy odrzuci\u0107 j\u0105 jako bezu\u017cyteczn\u0105.<br \/>\nJan Lewandowski, marzec 2017\n<\/div>\n<div id=\"tags\"><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Atei\u015bci twierdz\u0105 czasem, \u017ce obiekty postulowane przez teist\u00f3w, takie jak B\u00f3g, to \u201enadzwyczajne roszczenia\u201d, kt\u00f3re wymagaj\u0105 \u201enadzwyczajnego dowodu\u201d. Przyjrzyjmy si\u0119 wi\u0119c zasadno\u015bci tego postulatu. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Atei\u015bci twierdz\u0105 czasem, \u017ce obiekty postulowane przez teist\u00f3w, takie jak B\u00f3g,&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[974],"tags":[314,548,722,883],"class_list":["post-1626","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ateizm","tag-extraordinary-evidence","tag-nadzwyczajne-roszczenie","tag-sagan","tag-truzzi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1626","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1626"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1626\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1626"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1626"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1626"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}