{"id":1589,"date":"2018-04-20T22:05:46","date_gmt":"2018-04-20T20:05:46","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1589"},"modified":"2018-04-20T22:05:46","modified_gmt":"2018-04-20T20:05:46","slug":"racjonalistyczna-wiara-w-porzadek-i-przewidywalnosc-swiata-czytaj-wiecej-na-http-lewandowski-apologetyka-info-ateizm-racjonalistyczna-wiara-w-porzadek-i-przewidywalnosc-swiata104","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/racjonalistyczna-wiara-w-porzadek-i-przewidywalnosc-swiata-czytaj-wiecej-na-http-lewandowski-apologetyka-info-ateizm-racjonalistyczna-wiara-w-porzadek-i-przewidywalnosc-swiata104\/","title":{"rendered":"\u201eRacjonalistyczna\u201d wiara w porz\u0105dek i przewidywalno\u015b\u0107 \u015bwiata"},"content":{"rendered":"<div class=\"art_head\">\n<div class=\"art_lead_info nophoto\">\n<div class=\"art_lead\"><strong>W niniejszym tek\u015bcie uka\u017c\u0119 jak wiele nierozerwalnie po\u0142\u0105czonych ze sob\u0105 za\u0142o\u017ce\u0144 branych na wiar\u0119 musz\u0105 poczyni\u0107 &#8222;racjonali\u015bci&#8221; odno\u015bnie do \u015bwiata zewn\u0119trznego, przejmuj\u0105c te idee z teologii chrze\u015bcija\u0144skiej. Jest to r\u00f3wnie\u017c sytuacja, w kt\u00f3rej po raz kolejny bardzo dobrze wida\u0107 to, \u017ce &#8222;racjonali\u015bci&#8221; wierz\u0105, \u017ce w nic nie wierz\u0105.<\/strong><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"clear\"><\/div>\n<div class=\"art_text\">\n\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u201eRacjonali\u015bci\u201d\u00a0<em>wierz\u0105<\/em>\u00a0w racjonalny porz\u0105dek, poznawalno\u015b\u0107 i przewidywalno\u015b\u0107 \u015bwiata. Co wi\u0119cej, wierz\u0105 oni r\u00f3wnie\u017c, \u017ce ich wiara w racjonalny porz\u0105dek, poznawalno\u015b\u0107 i przewidywalno\u015b\u0107 \u015bwiata nie jest wiar\u0105. Zabawne jest to jak wielu element\u00f3w wiary nie dostrzegaj\u0105 oni tu w ca\u0142ym swoim rozumowaniu. Nie dostrzegaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c b\u0142\u0119d\u00f3w logicznych w swoich wnioskowaniach, kt\u00f3re wypunktuj\u0119 ni\u017cej.<br \/>\nDokonajmy pewnego stopniowania etap\u00f3w, na kt\u00f3rych odnajdujemy kolejne elementy\u00a0<em>wiary<\/em>\u00a0\u201eracjonalist\u00f3w\u201d. Pierwszym takim etapem jest oczywi\u015bcie sama wiara w to, \u017ce \u015bwiat zewn\u0119trzny w og\u00f3le istnieje. Nie mamy innego dost\u0119pu do \u015bwiata zewn\u0119trznego jak tylko przez zmys\u0142y i pochodz\u0105ce od nich wra\u017cenia. Tym samym pod znakiem zapytania stoi ju\u017c nawet samo istnienie \u015bwiata zewn\u0119trznego poniewa\u017c nie posiadamy\u00a0<em>niezale\u017cnego<\/em>\u00a0w stosunku do zmys\u0142\u00f3w i wra\u017ce\u0144 weryfikatora. Oznacza to, \u017ce chc\u0105c zweryfikowa\u0107 wra\u017cenia pochodz\u0105ce od zmys\u0142\u00f3w mo\u017cemy powo\u0142a\u0107 si\u0119 tylko na te same wra\u017cenia, co zawsze wp\u0119dzi nas w b\u0142\u0119dne ko\u0142o. Nie ma \u017cadnego wyj\u015bcia z tego dylematu wi\u0119c jedyne co pozostaje w tym miejscu to po prostu\u00a0<em>uwierzy\u0107<\/em>\u00a0w realne istnienie \u015bwiata zewn\u0119trznego. Musz\u0105 w to uwierzy\u0107 r\u00f3wnie\u017c \u201eracjonali\u015bci\u201d, kt\u00f3rzy wierz\u0105 tak\u017ce w to, \u017ce w to nie wierz\u0105.\u00a0Ponadto nasze wra\u017cenia to prze\u017cycia a prze\u017cy\u0107 nie da si\u0119 zapisa\u0107 i zdefiniowa\u0107, co \u0142atwo sobie u\u015bwiadomi\u0107 pr\u00f3buj\u0105c komu\u015b opisa\u0107 cho\u0107by smak lub zapach czego\u015b dla niego kompletnie nieznanego. Spr\u00f3buj niewidomemu od urodzenia opisa\u0107 jaki\u015b kolor to dotrze do ciebie o jakiego rodzaju trudno\u015bciach tu m\u00f3wi\u0119. Tak wi\u0119c jakiekolwiek doznanie lub prze\u017cycie nie mo\u017ce uzasadni\u0107 przyj\u0119cia \u017cadnego zdania jako twierdzenia prawdziwego &#8211; zdania mo\u017cna uzasadnia\u0107 jedynie za pomoc\u0105 innych zda\u0144. Nasze wra\u017cenia nie s\u0105 \u015bwiatem zewn\u0119trznym i kropka.<br \/>\nKolejny etap, na kt\u00f3rym \u201eracjonali\u015bci\u201d musz\u0105 zaanga\u017cowa\u0107 swoj\u0105 wiar\u0119, to zagadnienie poznawalno\u015bci \u015bwiata. Ten w\u0105tek jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z punktem poprzednim. Je\u015bli bowiem \u201eracjonali\u015bci\u201d nie s\u0105 w stanie zweryfikowa\u0107 nawet tego, \u017ce zmys\u0142y i rozum m\u00f3wi\u0105 im prawd\u0119 o \u015bwiecie, to w tym momencie nie ma najmniejszego sensu zak\u0142adanie, \u017ce \u015bwiat zewn\u0119trzny jest w og\u00f3le poznawalny. \u201eRacjonali\u015bci\u201d ponownie mog\u0105 w to tylko\u00a0<em>uwierzy\u0107<\/em>\u00a0i przy okazji znowu wierz\u0105 r\u00f3wnie\u017c w to, \u017ce w to nie wierz\u0105.<br \/>\nTak wi\u0119c mamy ju\u017c co najmniej dwa za\u0142o\u017cenia odno\u015bnie do \u015bwiata zewn\u0119trznego, w kt\u00f3re \u201eracjonali\u015bci\u201d musz\u0105\u00a0<em>uwierzy\u0107<\/em>. Nie s\u0105 to jedyne za\u0142o\u017cenia, w kt\u00f3re musz\u0105 oni uwierzy\u0107, o czym mo\u017cna si\u0119 bardzo \u0142atwo przekona\u0107 bior\u0105c pod uwag\u0119 okoliczno\u015b\u0107, \u017ce \u201eracjonali\u015bci\u201d musz\u0105 uwierzy\u0107 r\u00f3wnie\u017c w ide\u0119 przewidywalno\u015bci \u015bwiata. Nawet gdyby bowiem nie trzeba by\u0142o uwierzy\u0107 w samo istnienie \u015bwiata zewn\u0119trznego, wraz z za\u0142o\u017ceniem o jego poznawalno\u015bci, to i tak trzeba by\u0142oby uwierzy\u0107 w ide\u0119 przewidywalno\u015bci \u015bwiata zewn\u0119trznego. Idea ta bowiem w \u017caden spos\u00f3b nie wynika ze \u201e\u015bwiata zewn\u0119trznego\u201d. Do dyspozycji mamy jedynie tera\u017aniejszy strumie\u0144 wra\u017ce\u0144. Ten strumie\u0144 wra\u017ce\u0144 nie zawiera w sobie jednak \u017cadnej informacji o tym, \u017ce \u201e\u015bwiat zewn\u0119trzny\u201d jest przewidywalny.<br \/>\nW tym momencie z regu\u0142y rozpoczyna si\u0119 b\u0142\u0119dne logicznie wnioskowanie, kt\u00f3re przeprowadzaj\u0105 \u201eracjonali\u015bci\u201d. Twierdz\u0105 oni mianowicie, \u017ce skoro w przesz\u0142o\u015bci \u015bwiat by\u0142 regularny i powtarzalny, to taki sam b\u0119dzie w przysz\u0142o\u015bci. Nast\u0119pnie na podstawie tej przes\u0142anki wnioskuj\u0105 w spos\u00f3b og\u00f3lny, \u017ce \u015bwiat jest przewidywalny. Tymczasem jest to w\u0142a\u015bnie\u00a0<em>b\u0142\u0119dne logicznie<\/em>\u00a0wnioskowanie indukcyjne. Nie ma absolutnie \u017cadnej gwarancji, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 b\u0119dzie taka sama jak przesz\u0142o\u015b\u0107, nawet wtedy gdy odniesiemy to do znanych nam wszystkim \u201epraw\u201d fizyki. Ka\u017cda pr\u00f3ba wykazania, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 b\u0119dzie regularna, skoro taka\u00a0<em>by\u0142a<\/em>\u00a0znana nam przesz\u0142o\u015b\u0107, mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 tylko b\u0142\u0119dnym ko\u0142em w dowodzeniu. Zawsze bowiem pos\u0142u\u017cymy si\u0119 argumentem, kt\u00f3rego mamy dopiero dowie\u015b\u0107. \u201eSk\u0105d wiesz, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 b\u0119dzie taka jak przesz\u0142o\u015b\u0107? Bo jak dot\u0105d przysz\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a taka jak przesz\u0142o\u015b\u0107\u201d. Istne mas\u0142o ma\u015blane we wnioskowaniu. Po prostu nie da si\u0119 logicznie poprawnie dowie\u015b\u0107 indukcji poniewa\u017c zawsze b\u0119dzie tak, \u017ce jedynym \u201edowodem\u201d jaki znajdziemy na rzecz indukcji b\u0119dzie tylko ta sama indukcja. A nie mo\u017cna uzasadni\u0107 tego samego przez to samo. Nikt tego dylematu nie rozwi\u0105za\u0142 od czas\u00f3w Davida Hume&#8217;a, kt\u00f3ry nag\u0142o\u015bni\u0142 problem indukcji w swoich pismach. Nie rozwi\u0105zali tego problemu r\u00f3wnie\u017c \u201eracjonali\u015bci\u201d. St\u0105d jedyne co im pozostaje to\u00a0<em>uwierzy\u0107<\/em>\u00a0r\u00f3wnie\u017c w to, \u017ce \u015bwiat jest przewidywalny. Skoro nie da si\u0119 tego logicznie poprawnie udowodni\u0107, to zn\u00f3w mo\u017cna w to tylko\u00a0<em>uwierzy\u0107<\/em>. Na nic zda si\u0119 tu powo\u0142ywanie tak\u017ce na nauk\u0119 poniewa\u017c je\u015bli ona sama dokonuje uog\u00f3lnie\u0144 indukcyjnych w jakim\u015b miejscu, to r\u00f3wnie\u017c popada w konflikt z poprawnym logicznie rozumowaniem. Logika jest tu po prostu bezwzgl\u0119dna.<br \/>\n\u201eRacjonali\u015bci\u201d czasem twierdz\u0105, \u017ce nie musz\u0105 wierzy\u0107 w realno\u015b\u0107 \u015bwiata zewn\u0119trznego poniewa\u017c ta realno\u015b\u0107 jest dla nich \u201eoczywista\u201d. Twierdz\u0105 te\u017c niekiedy, modyfikuj\u0105c nieco sw\u0105 argumentacj\u0119 w tym miejscu, \u017ce nawet je\u015bli uznamy prze\u015bwiadczenie o \u015bwiecie zewn\u0119trznym za wiar\u0119, to jest to \u201ebardziej pewna i oczywista\u201d wiara ni\u017c wszystkie inne wiary (w tym teistyczna). S\u0142aby jest to jednak argument. Poczucie \u201eoczywisto\u015bci\u201d jest bowiem czysto subiektywne i z\u0142udne. Dla teisty oczywiste jest cho\u0107by istnienie Boga, co samo w sobie nie przekonuje ju\u017c przecie\u017c ateisty. W \u015bredniowieczu ludziom wydawa\u0142o si\u0119 oczywiste to, \u017ce S\u0142o\u0144ce kr\u0119ci si\u0119 wok\u00f3\u0142 Ziemi i by\u0142o to nawet zgodne ze \u015bwiadectwem ich zmys\u0142\u00f3w. Aby obali\u0107 \u201eracjonalistyczne\u201d poczucie \u201eoczywisto\u015bci\u201d wystarczy si\u0119 zreszt\u0105 odwo\u0142a\u0107 do zagadnienia snu. Niekt\u00f3re sny s\u0105 tak realistyczne i przekonuj\u0105ce, \u017ce nie spos\u00f3b odr\u00f3\u017cni\u0107 ich od jawy. Poczucie realizmu na jawie nie jest wi\u0119c \u017cadnym argumentem skoro tego samego poczucia realizmu mo\u017cna do\u015bwiadcza\u0107 r\u00f3wnie\u017c we \u015bnie. Pisa\u0142 o tym ju\u017c Kartezjusz, kt\u00f3ry s\u0142usznie zauwa\u017ca\u0142, \u017ce nawet najt\u0119\u017csze umys\u0142y nie s\u0105 w stanie odj\u0105\u0107 tej w\u0105tpliwo\u015bci. Nie lepiej ma si\u0119 sytuacja z postulatem, \u017ce wiara w istnienie \u015bwiata zewn\u0119trznego jest \u201ebardziej pewna\u201d od innych wiar. Stwierdzenie to jest po prostu absurdalne. Wiara to wiara i w\u0142a\u015bnie dlatego jest wiar\u0105, \u017ce z za\u0142o\u017cenia nie mo\u017ce by\u0107 ju\u017c czym\u015b \u201ebardziej pewnym\u201d ni\u017c cokolwiek. Je\u015bli co\u015b jest cho\u0107 troch\u0119 bardziej pewne od czego\u015b innego, to jest ju\u017c wiedz\u0105, a nie wiar\u0105.<br \/>\nA sk\u0105d w og\u00f3le wzi\u0119\u0142o si\u0119 przekonanie, \u017ce \u015bwiat jest racjonalny, poznawalny i przewidywalny? Za\u0142o\u017cenie to przenikn\u0119\u0142o do wsp\u00f3\u0142czesnej nauki i my\u015bli z teologii chrze\u015bcija\u0144skiej, kt\u00f3ra naucza\u0142a od dawna, \u017ce \u015bwiat jest racjonalny, poznawalny i przewidywalny dzi\u0119ki Bogu, kt\u00f3ry nada\u0142 mu te cechy. Pisa\u0142 o tym ju\u017c \u015bwi\u0119ty Pawe\u0142 (Rz 1,19-21). Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni atei\u015bci i \u201eracjonali\u015bci\u201d przej\u0119li to przekonanie od chrze\u015bcija\u0144stwa. Warto o tym pami\u0119ta\u0107 gdy atei\u015bci b\u0119d\u0105 pyta\u0107 nas co takiego religia wnios\u0142a do rozwoju ludzko\u015bci.<br \/>\nTak wi\u0119c zaledwie ten kr\u00f3tki szkic filozoficzny pokaza\u0142 jak wiele nierozerwalnie po\u0142\u0105czonych ze sob\u0105 za\u0142o\u017ce\u0144 branych\u00a0<em>na wiar\u0119<\/em>\u00a0musz\u0105 poczyni\u0107 \u201eracjonali\u015bci\u201d odno\u015bnie do \u015bwiata zewn\u0119trznego, przejmuj\u0105c te idee z teologii chrze\u015bcija\u0144skiej. Jest to r\u00f3wnie\u017c sytuacja, w kt\u00f3rej po raz kolejny bardzo dobrze wida\u0107 to, \u017ce \u201eracjonali\u015bci\u201d wierz\u0105, \u017ce w nic nie wierz\u0105.<br \/>\nJan Lewandowski, wrzesie\u0144 2017\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W niniejszym tek\u015bcie uka\u017c\u0119 jak wiele nierozerwalnie po\u0142\u0105czonych ze sob\u0105 za\u0142o\u017ce\u0144 branych na wiar\u0119 musz\u0105 poczyni\u0107 &#8222;racjonali\u015bci&#8221; odno\u015bnie do \u015bwiata zewn\u0119trznego, przejmuj\u0105c te idee z teologii chrze\u015bcija\u0144skiej. Jest to r\u00f3wnie\u017c sytuacja, w kt\u00f3rej po raz kolejny bardzo dobrze wida\u0107 to,&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[974,1055],"tags":[161,382,430,513,552,689,896,910,939],"class_list":["post-1589","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ateizm","category-teizm","tag-ateizm","tag-indukcja","tag-kartezjusz","tag-materializm","tag-naturalizm","tag-racjonalizm","tag-wiara","tag-wrazenia","tag-zmysly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1589","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1589"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1589\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}