{"id":1502,"date":"2017-12-05T14:56:32","date_gmt":"2017-12-05T13:56:32","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1502"},"modified":"2017-12-05T14:56:32","modified_gmt":"2017-12-05T13:56:32","slug":"zostal-zrobiony-calun-turynski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/zostal-zrobiony-calun-turynski\/","title":{"rendered":"Ca\u0142un Tury\u0144ski \u2013fa\u0142szerstwo (nie)dokonane cz. 1"},"content":{"rendered":"<div>\n<div id=\"tags\">\n<div>\n<div class=\"art_head\">\n<div class=\"art_lead_info nophoto\">\n<div class=\"art_lead\"><strong>Jednymi z najcz\u0119\u015bciej przywo\u0142ywanych argument\u00f3w sceptyk\u00f3w, w r\u00f3\u017cnego rodzaju dyskusjach w Internecie na temat autentyczno\u015bci Ca\u0142unu Tury\u0144skiego, s\u0105 rzekome &#8222;niezb\u0119dne&#8221; zniekszta\u0142cenia twarzy, pogl\u0105d \u017ce Jezus by\u0142 dwumetrowym olbrzymem, opr\u00f3cz oczywi\u015bcie kontrowersji wok\u00f3\u0142 monet, py\u0142k\u00f3w itp. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych &#8222;argument\u00f3w&#8221; przeci\u0119tni sceptycy czerpi\u0105 z napisanego przez Aleksandra G\u0142owackiego artyku\u0142u &#8222;Ca\u0142un Tury\u0144ski -fa\u0142szerstwo (nie)doskona\u0142e.&#8221; Tu moja polemika z nim, zdanie po zdaniu. <\/strong><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"clear\"><\/div>\n<div class=\"art_text\">\nW\u00a0 ods\u0142onie moich zmaga\u0144 z tym, co na temat Ca\u0142unu Tury\u0144skiego napisano na Racjonali\u015bcie<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn1\" name=\"_ednref1\">[1]<\/a>, co\u015b co obiecywa\u0142em od samego pocz\u0105tku, mianowicie dzi\u015b na warsztat p\u00f3jdzie artyku\u0142 Aleksandra G\u0142owackiego pt. Ca\u0142un Tury\u0144ski -fa\u0142szerstwo (nie)doskona\u0142e.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn2\" name=\"_ednref2\">[2]<\/a> Jest to najambitniejsza pr\u00f3ba podwa\u017cenia autentyczno\u015bci Ca\u0142unu Tury\u0144skiego zaprezentowana w serwisie Racjonalista.pl \u2013co nie znaczy \u017ce udana. W gruncie rzeczy G\u0142owacki powtarza tu standardowe pseudo-argumenty sceptyk\u00f3w, maj\u0105ce udowodni\u0107 \u017ce Ca\u0142un nie mo\u017ce by\u0107 autentyczny, znaczn\u0105 ich cz\u0119\u015b\u0107 omawia\u0142em ju\u017c w poprzednich opracowaniach. G\u0142owacki jednak ze wszystkich sceptycznych autor\u00f3w na Racjonalista.pl przyk\u0142ada si\u0119 do tego najbardziej, stara si\u0119 dok\u0142adnie opisywa\u0107 dlaczego (jego zdaniem) wspomniane \u201eargumenty\u201d mia\u0142yby wyklucza\u0107 autentyczno\u015b\u0107 Ca\u0142unu, a nawet prezentuje pewne ilustracje (podczas gdy inni autorzy albo ich w og\u00f3le nie prezentuj\u0105, albo, jak u Blanii-Bolnara, ilustracje te tak naprawd\u0119 niczemu nie s\u0142u\u017c\u0105). Dla niezorientowanego czytelnika argumentacja G\u0142owackiego mo\u017ce brzmie\u0107 przekonuj\u0105co \u2013i przegl\u0105daj\u0105c r\u00f3\u017cne fora internetowe cz\u0119sto widz\u0119 jak dyskutanci pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 chwytami zaczerpni\u0119tymi prosto z G\u0142owackiego w r\u00f3\u017cnych, zwykle na do\u015b\u0107 marnym poziomie, dyskusjach, czy cz\u0119sto raczej cz\u0119sto pysk\u00f3wkach na temat Ca\u0142unu Tury\u0144skiego. Problem polega na tym, \u017ce przeci\u0119tni zwolennicy autentyczno\u015bci Ca\u0142unu cz\u0119sto nie bardzo wiedz\u0105 jak odpowiedzie\u0107 na twierdzenia przeciwnik\u00f3w, zatem ograniczaj\u0105 si\u0119 do stwierdzenia \u017ce w tej czy innej ksi\u0105\u017cce na temat Ca\u0142unu napisano \u017ce jest inaczej ni\u017c przeciwnicy twierdz\u0105 ( a ci drudzy mogliby za to wyci\u0105gn\u0105\u0107 np. Nickella, i ko\u0144czy si\u0119 na tym \u017ce u Nickella napisano tak, a u np. G\u00f3rnego inaczej, przy czym nikt niczego nie rozumie). Niestety wielu, cz\u0119sto rozentuzjazmowanych zwolennik\u00f3w autentyczno\u015bci Ca\u0142unu nie zna tak naprawd\u0119 s\u0142abych punkt\u00f3w twierdze\u0144 sceptyk\u00f3w, oraz mocnych stron argument\u00f3w na tak, nie s\u0105 zatem w stanie kompetentnie odpowiedzie\u0107. Aby im to umo\u017cliwi\u0107, taki jest cel niniejszej mojej pracy, postaram si\u0119 w niej punkt po punkt rozebra\u0107 twierdzenia G\u0142owackiego, bardzo cz\u0119sto powtarzane przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 innych sceptyk\u00f3w, i pokaza\u0107 bardzo dok\u0142adnie w jakich miejscach s\u0105 one po prostu naci\u0105gane, a w jakich po prostu zmanipulowane, tak by ka\u017cdy zrozumia\u0142 i nie da\u0142 si\u0119 ju\u017c wi\u0119cej da\u0107 oszuka\u0107 chytrym sztuczkom sceptyk\u00f3w. By standardowe oszustwa tych, co utrzymuj\u0105 \u017ce Ca\u0142un jest fa\u0142szerstwem, zosta\u0142y ujawnione na \u015bwiat\u0142o dzienne.<br \/>\nPrzy okazji musz\u0119 wspomnie\u0107 \u017ce nie jestem wcale pierwszym kt\u00f3ry ujawni\u0142 nadu\u017cycia w tek\u015bcie G\u0142owackiego. Ju\u017c na samym forum serwisu Racjonalista polemizowa\u0142 z nim do\u015b\u0107 skutecznie u\u017cytkownik pos\u0142uguj\u0105cy si\u0119 pseudonimem rosolzkury.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn3\" name=\"_ednref3\">[3]<\/a> Nadu\u017cycia G\u0142owackiego nawet na Racjonali\u015bcie nie pozosta\u0142y bez echa.<br \/>\nDo\u015b\u0107 ju\u017c tego wst\u0119pu, przechodzimy do polemiki. Tradycyjnie tekst poddany krytyce zaznaczony jest kursyw\u0105, i oczywi\u015bcie przytoczony w ca\u0142o\u015bci, bez\u00a0 skr\u00f3t\u00f3w(pozwoli\u0142em sobie jedynie na kosmetyczne zmiany w u\u0142o\u017ceniu Rysunk\u00f3w 2 i 6, oraz Przypisu 1, dla wygody w\u0142asnej i Czytelnik\u00f3w). Poza zwyczajowym apelem o czytanie przypis\u00f3w mam jeszcze do Czytelnik\u00f3w dwie uwagi. Poniewa\u017c G\u0142owacki w swojej pracy przytoczy\u0142 du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 ilustracji, to dla odr\u00f3\u017cnienia zdecydowa\u0142em, \u017ce grafiki pochodz\u0105ce ode mnie b\u0119d\u0119 numerowa\u0142 liczbami rzymskimi, cyfry arabskie zostawiaj\u0105c tym kt\u00f3re pochodz\u0105 od G\u0142owackiego. Druga jest taka, \u017ce cytowania, zar\u00f3wno w tek\u015bcie G\u0142owackiego, jak i moim, zaznaczam niebieskim kolorem. Zacznijmy ju\u017c polemik\u0119:<\/p>\n<p align=\"center\"><strong><em>Ca\u0142un Tury\u0144ski \u2013 fa\u0142szerstwo (nie)doskona\u0142e<\/em><\/strong><\/p>\n<p align=\"center\"><em>Autor tekstu: <strong>Aleksander G\u0142owacki<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><em>Argumenty na rzecz \u015bredniowiecznego pochodzenia relikwii<\/em><\/h3>\n<p><strong><em>C<\/em><\/strong><em>a\u0142un Tury\u0144ski \u2013 jest to tkanina, kt\u00f3ra spowija\u0142a cia\u0142o Jezusa, kiedy ten spoczywa\u0142 w grobie \u2013 tak twierdzi cz\u0119\u015b\u0107 badaczy relikwii skupionych wok\u00f3\u0142 STURP\u2019u (Shroud of Turin Research Project). <\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nAle tylko cz\u0119\u015b\u0107 \u2013 jedynie nieliczni odwa\u017cyli si\u0119 na otwarte stwierdzenie \u017ce najprawdopodobniej Ca\u0142un Tury\u0144ski jest autentycznym p\u0142\u00f3tnem grobowym Jezusa Chrystusa. Reszta ogranicza si\u0119 do powtarzania \u017ce nie znaleziono p\u00f3ki sposobu w jaki wizerunek Cz\u0142owieka na Ca\u0142unie powsta\u0142. Ta ostro\u017cna postawa ludzi kt\u00f3rzy bezpo\u015brednio badali p\u0142\u00f3tno, stanowi wymowny kontrast w por\u00f3wnaniu do bu\u0144czucznych twierdze\u0144 sceptyk\u00f3w, kt\u00f3rzy Ca\u0142unu nie widzieli na oczy.<br \/>\n<em>Analizuj\u0105c wizerunek na ca\u0142unie stwierdzili, \u017ce posiada on szereg niezwyk\u0142ych cech, kt\u00f3re zdaj\u0105 si\u0119 wyprzedza\u0107 swoj\u0105 epok\u0119 o ca\u0142e wieki. Cz\u0119\u015b\u0107 badaczy oszo\u0142omiona niezwyk\u0142ymi(?) cechami p\u0142\u00f3tna, stworzy\u0142a teori\u0119, \u017ce obraz na nim widoczny powsta\u0142 w wyniku emisji energii z cia\u0142a zmar\u0142ego \u2013 mia\u0142o si\u0119 to wydarzy\u0107 w momencie zmartwychwstania. Ich zdaniem niezwyk\u0142e cechy ca\u0142unu i inne \u201edowody&#8221; potwierdzaj\u0105, \u017ce wizerunek jest czym\u015b w rodzaju cudownej \u201efotografii\u201d, kt\u00f3ra dok\u0142adnie odwzorowuje cia\u0142o zmar\u0142ego.<\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nNo w\u0142a\u015bnie na tym p\u0142\u00f3tnie, tak czy owak, zasz\u0142o co\u015b niezwyk\u0142ego. Albo jest autentycznym p\u0142\u00f3tnem Chrystusa, albo stanowi najbardziej wyrafinowan\u0105 podr\u00f3bk\u0119, lub te\u017c najniezwyklejszy zbieg okoliczno\u015bci w dziejach.<br \/>\n<em>W opinii niekt\u00f3rych badaczy istniej\u0105 dwa wyj\u015bcia: albo p\u0142\u00f3tno jest autentyczne, albo jest fa\u0142szerstwem doskona\u0142ym, stworzonym przez \u015bredniowiecznego geniusza. Opinia publiczna informowana jest o kontrowersjach, jakie budzi ca\u0142un. Jednak prawda jest nieco inna:<\/em><br \/>\n<em>Wszystkie empiryczne dowody i logiczne rozumowanie skoncentrowane wok\u00f3\u0142 Ca\u0142unu Tury\u0144skiego sk\u0142oni\u0105 ka\u017cd\u0105 obiektywn\u0105 i racjonaln\u0105 osob\u0119 do poparcia wniosku, \u017ce ca\u0142un jest artefaktem stworzonym przez artyst\u0119 w czternastym wieku. Kontrargumenty na rzecz jego autentyczno\u015bci s\u0105 tendencyjne i cechuje je pokr\u0119tne rozumowanie, b\u0142\u0119dne interpretacje albo sfa\u0142szowane dowody<\/em><em>.<\/em><em> [1]<\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nC\u00f3\u017c, skoro G\u0142owacki parafrazuje zdanie zaciek\u0142ego ewolucjonisty Stevena Schafersmanna, to ja za to sparafrazuje s\u0142ynne zdanie J\u00f3zefa Tischnera, mianowicie: \u201eg\u00f3ralska teoria poznania m\u00f3wi, \u017ce s\u0105 trzy prawdy: \u015awi\u0119ta prowda, Ty\u017c prowda i\u2026 \u201e\u00a0 ta trzecia. I w\u0142a\u015bnie do tej trzeciej kategorii prawd wydaje si\u0119 zalicza\u0107 cytowane zdanie Schafersmanna, jak zreszt\u0105 nieraz w tym cyklu, i dalszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u b\u0119dziemy mogli si\u0119 przekona\u0107. I r\u00f3\u017cne Schafersmanny, Nickelle, Garlaschelle, oraz ich na\u015bladowcy mog\u0105 sobie w\u015bciekle tupa\u0107 nogami, wrzeszcze\u0107 ile wlezie frazesy o tym, jacy to oni s\u0105 naukowi, racjonalni, logiczni (bo obiektywni to na pewno nie), a wszyscy inni to mato\u0142y i kr\u0119tacze, ale nie zmieni\u0105 tego, \u017ce niewyobra\u017calne jest jak mo\u017cna by stworzy\u0107 co\u015b takiego jak Ca\u0142un Tury\u0144ski jako dzie\u0142o r\u0105k ludzkich, i to jeszcze w \u015bredniowieczu.<br \/>\n<em>Powy\u017csz\u0105 tez\u0119 zamierzam udowodni\u0107 w moim artykule.<\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nA ja postaram si\u0119 pokaza\u0107 \u017ce taka teza jest zupe\u0142nie niedorzeczna.<\/p>\n<h2><em>Niezwyk\u0142e p\u0142\u00f3tno?<\/em><\/h2>\n<p><em>Ka\u017cdy, kto kiedykolwiek czyta\u0142 artyku\u0142 o s\u0142ynnym ca\u0142unie, m\u00f3g\u0142 si\u0119 z niego dowiedzie\u0107, \u017ce wizerunek jest tr\u00f3jwymiarowy oraz jest negatywem (czasami m\u00f3wi si\u0119, \u017ce negatywem fotograficznym). Do tego obraz istnieje jedynie na powierzchni w\u0142\u00f3kien tworz\u0105cych p\u0142\u00f3tno. Oczywi\u015bcie osoba s\u0142abo znaj\u0105ca zagadnienia zwi\u0105zane z ca\u0142unem pomy\u015bli: \u201eje\u017celi wizerunek posiada tak niezwyk\u0142e cechy, to do jego stworzenia potrzebny by\u0142 komputer (\u017ceby odtworzy\u0107 tr\u00f3jwymiarowo\u015b\u0107), wiedza o fotografii oraz cud (aby umie\u015bci\u0107 obraz jedynie na powierzchni w\u0142\u00f3kien). Oczywiste jest, \u017ce w \u015bredniowieczu nikt takiej wiedzy nie posiada\u0142, ca\u0142un musi by\u0107 prawdziwy\u201d. <\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nBardzo s\u0142uszne wnioskowanie.<br \/>\n<em>Wnioski, jakie wysun\u0105\u0142 nasz anonimowy ca\u0142unista-amator w pe\u0142ni popieraj\u0105 zawodowi badacze p\u0142\u00f3tna:<\/em><br \/>\n<em>Je\u017celi Ca\u0142un Tury\u0144ski stworzono w czternastym wieku, kto\u015b musia\u0142 posiada\u0107 wiedz\u0119 o fotografii \u2014 jakie\u015b 650 lat przed jej wynalezieniem.<\/em><em> [5]<\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nBardzo fajnie. Jak wida\u0107 opini\u0119 naszego amatora popieraj\u0105 profesjonali\u015bci, kt\u00f3rzy wiedz\u0105 jak zweryfikowa\u0107 te sprawy (jak cho\u0107by wspomniany Barrie Schwortz), co dodatkowo popiera s\u0142uszno\u015b\u0107 takiego rozumowania.<br \/>\n<em>Przede wszystkim ca\u0142un nie ma nic wsp\u00f3lnego z tradycyjnym zdj\u0119ciem. Na negatywie fotograficznym stopie\u0144 zaczernienie kliszy zale\u017cy od wsp\u00f3\u0142czynnika odbicia \u015bwiat\u0142a fotografowanego przedmiotu (g\u0142\u00f3wnie od materia\u0142u, z jakiego przedmiot zosta\u0142 wykonany). Wizerunek z ca\u0142unu wykazuje nieco inn\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107 \u2013 stopie\u0144 zaczernienia p\u0142\u00f3tna zale\u017cy od jego odleg\u0142o\u015bci od domniemanej twarzy (w celu rozr\u00f3\u017cnienia foto-negatywu od wizerunku z ca\u0142unu, czasem okre\u015bla si\u0119 go mianem quasi-negatywu). <\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nPanie G\u0142owacki, nie ucz Pan ojca dzieci robi\u0107! My\u015blisz Pan, \u017ce Schwortz, zawodowy fotograf i tw\u00f3rca najbardziej autoratywnego serwisu internetowego po\u015bwi\u0119conego Ca\u0142unowi Tury\u0144skiemu<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn4\" name=\"_ednref4\">[4]<\/a>, nie ma poj\u0119cia czym jest negatyw fotograficzny, oraz jaka jest tak naprawd\u0119, i od czego zale\u017cy, stopie\u0144 intensywno\u015bci zabarwienia punkt\u00f3w wizerunku Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu? Sam \u017ce\u015b Pan powiedzia\u0142 \u017ce zawodowi badacze, znaj\u0105cy si\u0119, jak mam rozumie\u0107 na rzeczy, podzielaj\u0105 wnioski amator\u00f3w (bo po prostu s\u0105 one rozs\u0105dne). I dawno ju\u017c wykluczyli proste sztuczki, jakie Pan i inni niedouczeni sceptycy powtarzacie od lat. Takie jak odrysowywanie monety:<br \/>\n<em>M\u00f3wi\u0105c bardziej obrazowo, wystarczy znale\u017a\u0107 spos\u00f3b, by odwzorowa\u0107 jakikolwiek przedmiot tak, aby jego bardziej wystaj\u0105ce elementy by\u0142y zaznaczone mocniej ni\u017c jego wg\u0142\u0119bienia. Post\u0119puj\u0105c wed\u0142ug tej zasady mo\u017cna otrzyma\u0107 obraz, kt\u00f3ry b\u0119dzie takim samym negatywem jak Ca\u0142un Tury\u0144ski. Ma\u0142o tego, tak stworzony obraz b\u0119dzie zawiera\u0142 r\u00f3wnie\u017c tr\u00f3jwymiarow\u0105 informacj\u0119 o obiekcie, na kt\u00f3rego podstawie zosta\u0142 stworzony.<\/em><br \/>\n<em>Cechy Ca\u0142unu Tury\u0144skiego nie \u015bwiadcz\u0105 o niezwyk\u0142ej wiedzy artysty. M\u00f3wi\u0105 natomiast wiele o metodzie, jak\u0105 zastosowa\u0142 \u2013 w jaki\u015b spos\u00f3b odbi\u0142 tr\u00f3jwymiarowy obiekt tak, \u017ce stopie\u0144 zaczerniania p\u0142\u00f3tna odzwierciedla kszta\u0142t tego obiektu. Na wykonanie takiego obrazu istnieje przynajmniej kilka sposob\u00f3w.<\/em><\/p>\n<p align=\"center\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/calun21.jpg\" alt=\"\" \/><br \/>\n<em>Rys. 1. Obraz wykonany z u\u017cyciem monety; od lewej: pozytyw, negatyw, rekonstrukcja kszta\u0142tu monety, na podstawie obrazu.<\/em><\/p>\n<p>Odpowied\u017a:<br \/>\nDajmy chwilk\u0119 sceptykom na ahy i ohy, a przez ten czas, zanim zajmiemy si\u0119 monet\u0105, to przypomnijmy sobie pokr\u00f3tce niekt\u00f3re z niezwyk\u0142ych w\u0142a\u015bciwo\u015bci wizerunku na Ca\u0142unu Tury\u0144skiego. Bo nie ograniczaj\u0105 si\u0119 one tylko do bycia negatywem i tr\u00f3jwymiarowo\u015bci. Wizerunek z Ca\u0142unu<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn5\" name=\"_ednref5\">[5]<\/a>:<\/p>\n<ul>\n<li>posiada negatywow\u0105 charakterystyka obrazu cia\u0142a, Ca\u0142un stanowi bowiem jakby niewyra\u017any negatyw fotograficzny \u2013aby zobaczy\u0107 docelowy, wyra\u017anie skontrastowany obraz trzeba zrobi\u0107 zdj\u0119cie Ca\u0142unu, tak samo jak pozytyw jest negatywem negatywu. Dopiero zastosowanie fotografii pozwala wydoby\u0107 pe\u0142n\u0105 informacj\u0119 o skali szaro\u015bci na Ca\u0142unie.<\/li>\n<li>posiada korelacj\u0119 pomi\u0119dzy jasno\u015bci\u0105 obrazu na p\u0142\u00f3tnie, a odleg\u0142o\u015bci\u0105 od cia\u0142a. Innymi s\u0142owy im wi\u0119ksza odleg\u0142o\u015b\u0107 tym mniejsze zaciemnienie p\u0142\u00f3tna (przeciwna zale\u017cno\u015b\u0107 na negatywach fotograficznych obrazu na P\u0142\u00f3tnie, im wi\u0119ksza odleg\u0142o\u015b\u0107 tym obraz jest ciemniejszy). Efekt ten kolokwialnie zwany jest tr\u00f3jwymiarowo\u015bci\u0105 obrazu na Ca\u0142unie<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn6\" name=\"_ednref6\">[6]<\/a><\/li>\n<li>istnieje r\u00f3wnie\u017c w miejscach gdzie p\u0142\u00f3tno nie styka\u0142o si\u0119 bezpo\u015brednio z cia\u0142em \u2013co wyklucza wszelkie metody kontaktowe, gdzie p\u0142\u00f3tno musi si\u0119 styka\u0107 bezpo\u015brednio z cia\u0142em (jak np. pokrycie zw\u0142ok barwnikiem i odbicie wizerunku na p\u0142\u00f3tnie)<\/li>\n<li>jest pozbawiony ostrych kontur\u00f3w, przej\u015bcie od obrazu cia\u0142a, do rejon\u00f3w gdzie go ju\u017c nie ma jest stosunkowo g\u0142adkie. Malowanie bez stosowania kontur\u00f3w zacz\u0119to praktykowa\u0107 dopiero wraz z nadej\u015bciem impresjonizmu w XIX wieku<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn7\" name=\"_ednref7\">[7]<\/a><\/li>\n<li>mikroskopowo jest idealnie izotropowy, tzn. pomijaj\u0105c struktur\u0119 tkaniny (kt\u00f3r\u0105 da si\u0119 cyfrowo odfiltrowa\u0107) niewielkie obszary obrazu cia\u0142a Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu nie wykazuj\u0105 r\u00f3\u017cnic zabarwienia w zale\u017cno\u015bci od kierunku<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn8\" name=\"_ednref8\">[8]<\/a><\/li>\n<li>jest ci\u0105g\u0142y, w tym sensie \u017ce wszystkie nitki tkaniny w obszarze gdzie wyst\u0119puje wizerunek, s\u0105 mniej lub bardziej zabarwione.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn9\" name=\"_ednref9\">[9]<\/a><\/li>\n<li>nie istnieje pod plamami krwi \u2013co sugeruje \u017ce plamy te powsta\u0142y przed powstaniem obrazu cia\u0142a<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn10\" name=\"_ednref10\">[10]<\/a><\/li>\n<li>jest utworzony na g\u00f3rnej, zewn\u0119trznej warstwie w\u0142\u00f3kien (warstwa ta ma rozmiar 0,03 mm) tworz\u0105cych ni\u0107, zmiany koloru na powierzchni w\u0142\u00f3kien Ca\u0142unu nie przekraczaj\u0105 200 nanometr\u00f3w, co jest grubo\u015bci\u0105 \u015bciany kom\u00f3rkowej.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn11\" name=\"_ednref11\">[11]<\/a><\/li>\n<li>nie fluoryzuje w wyniku pobudzenia promieniowaniem ultrafioletowym, w przeciwie\u0144stwie do przypale\u0144.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn12\" name=\"_ednref12\">[12]<\/a><\/li>\n<li>jest odporny na wysok\u0105 temperatur\u0119, oraz niezmywalny przy pomocy wody oraz powszechnie u\u017cywanych kwas\u00f3w i rozpuszczalnik\u00f3w<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn13\" name=\"_ednref13\">[13]<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>To na pocz\u0105tek. Ewentualna pr\u00f3ba skopiowania wizerunku na Ca\u0142unie musi uwzgl\u0119dnia\u0107 <strong>wszystkie <\/strong>te cechy i wiele, wiele innych, zwi\u0105zanych nie tylko z fizyczno-chemicznymi cechami obrazu.<br \/>\nWr\u00f3\u0107my ju\u017c jednak do dzieci\u0119cej zabawy w odwzorowywanie monety. Mo\u017cna spokojnie si\u0119 domy\u015bla\u0107 \u017ce nie ma ona nic wsp\u00f3lnego z kopiowaniem Ca\u0142unu, z wielu wy\u017cej wymienionych powod\u00f3w, kt\u00f3re dla ka\u017cdego powinny by\u0107 do\u015b\u0107 oczywiste. Ale skupi\u0119 si\u0119 tylko na jednej z tych cech, mianowicie na izotropowo\u015bci, i poka\u017c\u0119 \u017ce odrysowanie kszta\u0142tu monety o\u0142\u00f3wkiem kuleje pod tym wzgl\u0119dem. Przedtem jednak postaram si\u0119 wyja\u015bni\u0107 o co w tym chodzi. Cz\u0119sto si\u0119 s\u0142yszy \u017ce wizerunek jest izotropowy, bo na Ca\u0142unie nie ma \u015blad\u00f3w poci\u0105gni\u0119\u0107 p\u0119dzla. Jest to prawda, ale izotropowo\u015b\u0107 znaczy co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko to, \u017ce przy tworzeniu Ca\u0142unu nie u\u017cyto narz\u0119dzia malarskiego z ko\u0144skiego w\u0142osia (ale dla\u00a0 nie maj\u0105cych poj\u0119cia sceptyk\u00f3w zwykle do tego si\u0119 sprowadza, zatem pr\u00f3buj\u0105 zast\u0105pi\u0107 u\u017cycie p\u0119dzla palcami, szmatkami, packami itp.). Chodzi o to, \u017ce na Ca\u0142unie w powi\u0119kszeniu nie ma (wy\u0142\u0105czaj\u0105c splot tkaniny) periodycznie powtarzaj\u0105cych si\u0119 struktur (do kt\u00f3rych nale\u017ca\u0142yby poci\u0105gni\u0119cia p\u0119dzlem w jakim\u015b kierunku, czy punkty przy\u0142o\u017cenia szmatki, tworz\u0105ce wr\u0119cz regularn\u0105 siatk\u0119). Takie struktury mo\u017cna wy\u0142owi\u0107, poprzez przej\u015bcie z dziedziny zmiennych przestrzennych, do zmiennych cz\u0119stotliwo\u015bciowych, za pomoc\u0105 tzw. transformaty <strong>Fouriera. <\/strong>Jest to jedna z najbardziej u\u017cytecznych operacji w fizyce, spotka\u0142em si\u0119 wr\u0119cz z p\u00f3\u0142\u017cartobliw\u0105 opini\u0105 \u017ce fizyka teoretyczna to \u201emieszanka filozofii i transformaty Fouriera.\u201d Po prostu \u015bwiat fizyczny wykazuje pewnego rodzaju dualno\u015b\u0107, kt\u00f3ra sprawia \u017ce zmiennym ze zwyk\u0142ej czasoprzestrzeni odpowiadaj\u0105 zmienne z przestrzeni cz\u0119stotliwo\u015bci, czy to przestrzennej (wektor falowy), czy czasowej, powi\u0105zane, jak si\u0119 okazuje, odpowiednio z p\u0119dem i energi\u0105 cz\u0105stek. Wracaj\u0105c jednak do Ca\u0142unu, na czym takie wy\u0142awianie polega w praktyce? Na poni\u017cszym rysunku pokaza\u0142em zdj\u0119cie fragmentu tkaniny z Ca\u0142unu (w miejscu gdzie nie ma wizerunku), oraz to samo zdj\u0119cie przetransformowane w dziedzinie cz\u0119stotliwo\u015bci za pomoc\u0105 Szybkiej Transformaty Fouriera (Fast Fourier Transform). Wida\u0107 \u017ce regularnemu splotowi odpowiadaj\u0105 jasne punkty na obrazie przetworzonym przez FFT:<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/rysuneki.jpg\" alt=\"\" width=\"652\" height=\"242\" \/><\/p>\n<div>Rysunek I: Powi\u0119kszony fragment tkaniny (lewy) i jego FFT (prawy). Regularnej charakterystyce splotu p\u0142\u00f3tna odpowiadaj\u0105 jasne punkty w dziedzinie cz\u0119stotliwo\u015bci przestrzennej. Krzy\u017c na \u015brodku zdj\u0119cia to efekt tego, \u017ce oryginalny obrazek ograniczony jest prostok\u0105tn\u0105 ramk\u0105, kraw\u0119dzie tworz\u0105 ci\u0105g\u0142e linie na obrazie FFT.<\/div>\n<p>A jak to ma si\u0119 do obrazu cia\u0142a? Niestety nie mam do dyspozycji odpowiednich mikroskan\u00f3w wizerunku z Ca\u0142unu. Ale by zademonstrowa\u0107 pogl\u0105dowo na czym polega izotropowo\u015b\u0107, wystarcz\u0105 mi zdj\u0119cia w ma\u0142ym powi\u0119kszeniu, byleby nie mia\u0142y wyra\u017anych kraw\u0119dzi (np. fa\u0142d), odwzorowuj\u0105cych si\u0119 w widmie Fouriera \u2013to ostatnie, w przypadku izotropowych obraz\u00f3w, nie wykazuj\u0105cych kraw\u0119dzi, ani periodycznych struktur, ma posta\u0107 przypominaj\u0105c\u0105 nieco rozmyte k\u00f3\u0142ko wok\u00f3\u0142 \u015brodka obrazu:<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/rysunekii.jpg\" alt=\"\" width=\"655\" height=\"243\" \/><br \/>\nRysunek II: Obraz fragmentu twarzy z Ca\u0142unu (z lewej) i jego FFT (z prawej). Obraz jest izotropowy, nie wykazuje wyr\u00f3\u017cnionych kierunk\u00f3w.<br \/>\nTo teraz wracamy do monety. Sceptycy twierdz\u0105 \u017ce obrazy analogiczne do tych z Ca\u0142unu Tury\u0144skiego mo\u017cna uzyska\u0107 pocieraj\u0105c o\u0142\u00f3wkiem papier po\u0142o\u017cony na monet\u0119. Rozprawmy si\u0119 z tym raz na zawsze.<br \/>\nZ pomoc\u0105 mojego ojca, wykonali\u015bmy odwzorowanie monety o\u0142\u00f3wkiem. Specjalnie wybrali\u015bmy tak\u0105 monet\u0119 (specjalna edycja z b\u0142. Ksi\u0119dzem Popie\u0142uszk\u0105) by nie mia\u0142a ostrych kraw\u0119dzi. Starannie odwzorowali\u015bmy j\u0105 o\u0142\u00f3wkiem, a nast\u0119pnie wsadzili\u015bmy do skanera, i wykonali\u015bmy skan w najwy\u017cszej mo\u017cliwej rozdzielczo\u015bci. A rezultaty przedstawia Rysunek III:<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/rysunekiii.jpg\" alt=\"\" width=\"658\" height=\"157\" \/><br \/>\nRysunek III: Eksperyment z monet\u0105, od lewej oryginalny kr\u0105\u017cek, odrysowanie o\u0142\u00f3wkiem, powi\u0119kszenie obszaru czo\u0142a, FFT powi\u0119kszonego obszaru czo\u0142a.<br \/>\nCo jak co, ale obraz izotropowy to nie jest. I cho\u0107 starali\u015bmy si\u0119 \u017ceby macha\u0107 o\u0142\u00f3wkiem na wszelkie strony, to jednak FFT wyjawi\u0142o uprzywilejowane kierunki, objawiaj\u0105ce si\u0119 jako jasne kreski na obrazie fourierowskim. Brak takich struktur w przypadku wizerunku z Ca\u0142unu (po odj\u0119ciu widma tkaniny) pokazuje \u017ce nie zosta\u0142 zrobiony w wyniku dzia\u0142ania ludzkiej r\u0119ki, po\u0142\u0105czonej z m\u00f3zgiem (kt\u00f3ry nie potrafi tak ni\u0105 sterowa\u0107, by utworzy\u0107 zupe\u0142nie bezkierunkowy obraz, to ponad jego mo\u017cliwo\u015bci, zawsze wybierze sobie jaki\u015b ulubiony kierunek). Co pokazuje \u017ce wszelkie gadki-szmatki sceptyk\u00f3w, o monetach i o\u0142\u00f3wkach, nie s\u0105 tak naprawd\u0119 warte z\u0142amanego grosza. Idziemy dalej:<\/p>\n<h2><em>Ca\u0142un kontra geometria<\/em><\/h2>\n<p><em>Wszystkie teorie, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 o tym, \u017ce wizerunek powsta\u0142 w cudowny spos\u00f3b, automatycznie zak\u0142adaj\u0105, \u017ce pod p\u0142\u00f3tnem znajdowa\u0142o si\u0119 prawdziwe cia\u0142o i widoczny na p\u0142\u00f3tnie obraz stanowi jego wierne odwzorowanie.<\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nRzecz \u00a0jasna, pytanie tylko w jaki spos\u00f3b zosta\u0142o ono odwzorowane na p\u0142\u00f3tno. Bo od tego zale\u017cy jakie warto\u015bci parametr\u00f3w budowy cia\u0142a (wysoko\u015b\u0107, d\u0142ugo\u015b\u0107 r\u0105k , n\u00f3g, palc\u00f3w itd.) uzyskamy. Jest kilka konkurencyjnych hipotez odno\u015bnie geometrycznej relacji, w jaki spos\u00f3b obraz cia\u0142a zosta\u0142 przeniesiony na p\u0142\u00f3tno, przedstawiono je na Rysunku IV:<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/rysunekiv.jpg\" alt=\"\" width=\"667\" height=\"411\" \/><br \/>\nRysunek IV: Hipotezy odno\u015bnie geometrycznej relacji mi\u0119dzy punktami cia\u0142a (schematycznie zaznaczonego w przekroju poprzecznym jako czerwona elipsa), a punktami wizerunku na Ca\u0142unie (schematycznie zaznaczonym niebieskimi krzywymi).<br \/>\nS\u0105 to odpowiednio:<\/p>\n<ol>\n<li>Rzutowanie w kierunku r\u00f3wnoleg\u0142ym do pionu<\/li>\n<li>Rzutowanie prostopad\u0142e do powierzchni cia\u0142a<\/li>\n<li>Rzutowanie prostopad\u0142e do powierzchni p\u0142\u00f3tna<\/li>\n<li>Przeniesienie obrazu cia\u0142a na Ca\u0142un po liniach najmniejszej odleg\u0142o\u015bci mi\u0119dzy cia\u0142em a p\u0142\u00f3tnem<\/li>\n<\/ol>\n<p>Wszystkie one s\u0105 jednak na tyle zbli\u017cone, \u017ce zasadniczo efekty b\u0119d\u0105 podobne \u2013r\u00f3\u017cnice b\u0119d\u0105 si\u0119 objawia\u0107 jedynie w pewnych szczeg\u00f3\u0142ach, a i wtedy trudno jest rozstrzygn\u0105\u0107 na korzy\u015b\u0107 jednej metody. Zauwa\u017cmy przy okazji \u017ce w przypadku metod 1 i 2\u00a0 dziedzin\u0105 odwzorowania s\u0105 punkty cia\u0142a, a przeciwdziedzin\u0105 punkty p\u0142\u00f3tna, natomiast w przypadku 3 na odwr\u00f3t. Jest to o tyle istotne, \u017ce w og\u00f3lno\u015bci metody 2 i 3 <strong>nie musz\u0105<\/strong> by\u0107 odwzorowaniami bijektywnymi, tzn. nie zawsze da si\u0119 okre\u015bli\u0107 jednoznacznie odwzorowanie odwrotne \u2013jednemu punktowi cia\u0142a\/p\u0142\u00f3tna mog\u0105 odpowiada\u0107 r\u00f3\u017cne punkty p\u0142\u00f3tna\/cia\u0142a. Je\u015bli chodzi o przeniesienie metod\u0105 4, to, trzymaj\u0105c si\u0119 matematycznej \u015bcis\u0142o\u015bci, ta relacja w og\u00f3le nie jest, z punktu widzenia matematyki, odwzorowaniem (funkcj\u0105), jako \u017ce tak naprawd\u0119 jeden punkt p\u0142\u00f3tna mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wno odleg\u0142y od wielu punkt\u00f3w cia\u0142a i na odwr\u00f3t. S\u0105 to jednak naprawd\u0119 bardzo subtelne szczeg\u00f3\u0142y, w kt\u00f3re ma\u0142o kto wchodzi (prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c w og\u00f3le nie przypominam sobie \u017cadnej pracy na temat Ca\u0142unu, nie wa\u017cne czy ze strony zwolennik\u00f3w, czy sceptyk\u00f3w, kt\u00f3ra by to dok\u0142adnie omawia\u0142a), a szkoda, bo na m\u00f3j nos, tak naprawd\u0119 te matematyczne detale mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 <strong>kluczowe<\/strong> do wyja\u015bnienia mechanizmu powstania wizerunku na Ca\u0142unie Tury\u0144skim. Ale wr\u00f3\u0107my ju\u017c do G\u0142owackiego:<br \/>\n<em>Teori\u0119, \u017ce ca\u0142unowy wizerunek stanowi odbicie ludzkiego cia\u0142a, mo\u017cna bez wi\u0119kszego problemu zweryfikowa\u0107 i obali\u0107. Wyobra\u017amy sobie cz\u0142owieka owini\u0119tego p\u0142\u00f3tnem \u2013 kt\u00f3ry w ten czy inny spos\u00f3b odbija si\u0119 na nim w taki spos\u00f3b, \u017ce elementy cia\u0142a znajduj\u0105ce si\u0119 bli\u017cej tkaniny zaznaczaj\u0105 si\u0119 mocniej. Podobny eksperyment mo\u017cna przeprowadzi\u0107 stosuj\u0105c symulacj\u0119 komputerow\u0105 lub \u201edomowym\u201d sposobem \u2013 zaznaczaj\u0105c d\u0142ugopisem rysy anatomiczne modela przykrytego\/owini\u0119tego p\u0142\u00f3tnem.<\/em><br \/>\n<em>Je\u017celi obraz widoczny na ca\u0142unie faktycznie stanowi odbicie cia\u0142a, powinien on wykazywa\u0107 deformacje, jakie powstaj\u0105 przy odwzorowywaniu skomplikowanej bry\u0142y geometrycznej (ludzkiego cia\u0142a) na powierzchni\u0119 p\u0142ask\u0105.<\/em><br \/>\n<em>Twarz widoczna na ca\u0142unie tury\u0144skim ma proporcje i wielko\u015b\u0107 zbli\u017con\u0105 do proporcji twarzy, jakie ogl\u0105da si\u0119 na malowid\u0142ach lub na zdj\u0119ciach. Niekt\u00f3rzy mog\u0105 uwa\u017ca\u0107 to za dow\u00f3d jego autentyczno\u015bci \u2014 nic bardziej mylnego. Je\u017celi przykryjemy twarz cz\u0142owieka p\u0142\u00f3tnem a nast\u0119pnie odrysujemy charakterystyczne elementy (nos, oczy, brwi, itp.), po wyprostowaniu p\u0142\u00f3tna przekonamy si\u0119, \u017ce wyst\u0105pi\u0142a tzw. <strong>deformacja cylindryczna<\/strong> (lub \u201eefekt kuli&#8221;), kt\u00f3ra objawia si\u0119 tym, \u017ce twarz wydaje si\u0119 szersza ni\u017c jest w rzeczywisto\u015bci (rys. 2).<\/em><\/p>\n<ul>\n<li><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/calun22.jpg\" alt=\"\" \/><br \/>\n<em>Rys. 2. Demonstracja \u201eefektu kuli\u201d \u2013 odwzorowanie rze\u017aby owini\u0119tej p\u0142\u00f3tnem. Obraz z Ca\u0142unu Tury\u0144skiego powinien wykazywa\u0107 podobn\u0105 deformacj\u0119.<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p>Odpowied\u017a:<br \/>\nWspaniale! Jeden z najbardziej ulubionych argument\u00f3w sceptyk\u00f3w, na kt\u00f3ry przeci\u0119tny zwolennik autentyczno\u015bci Ca\u0142unu, czerpi\u0105cy swoj\u0105 wiedz\u0119 z film\u00f3w dokumentalnych i popularnych ksi\u0105\u017cek i artyku\u0142\u00f3w, nie potrafi odpowiedzie\u0107. Ba, wielu specjalist\u00f3w nie potrafi odpowiedzie\u0107! Fakt \u017ce wizerunek Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu odwzorowany jest na p\u0142askim p\u0142\u00f3tnie, oraz przekonanie o tym \u017ce \u201ekoniecznie\u201d musia\u0142by by\u0107 on zdeformowany, gdyby owija\u0142 prawdziwe zw\u0142oki, to jeden z najd\u0142u\u017cej pokutuj\u0105cych mit\u00f3w na temat Ca\u0142unu Tury\u0144skiego.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn14\" name=\"_ednref14\">[14]<\/a> Dopiero niedawno wykazano, \u017ce do \u017cadnych powa\u017cnych deformacji wcale nie musi doj\u015b\u0107.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn15\" name=\"_ednref15\">[15]<\/a> Ale po kolei. W temacie domniemanych deformacji istnieje tak naprawd\u0119 kilka r\u00f3\u017cnych efekt\u00f3w, oraz wiele ukrytych za\u0142o\u017ce\u0144. Sceptycy cz\u0119sto mieszaj\u0105 te efekty, i przemilczaj\u0105 (lub sami nie maj\u0105 o nich poj\u0119cia) pewne istotne za\u0142o\u017cenia, wprowadzaj\u0105c chaos, i sprawiaj\u0105c \u017ce niezwykle trudno niezorientowanemu dyskutantowi odpowiedzie\u0107 na ich twierdzenia.<br \/>\nW czym rzecz. Patrz\u0105c na Ca\u0142un Tury\u0144ski widzimy wizerunki przodu i ty\u0142u m\u0119\u017cczyzny w \u015brednim wieku, tak jakby\u015bmy widzieli zdj\u0119cia:<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/rysunekv.jpg\" alt=\"\" width=\"646\" height=\"371\" \/><br \/>\nRysunek V: Z lewej: Cz\u0142owiek z Ca\u0142unu, sylwetka przodu i ty\u0142u w negatywie fotograficznym, z prawej: artystyczna wizja owini\u0119cia cia\u0142a Chrystusa w Ca\u0142un na barokowym obrazie. Zauwa\u017cmy p\u0142askie ustawienie p\u0142\u00f3tna nad i pod cia\u0142em.<br \/>\nPoniewa\u017c p\u0142\u00f3tno jest p\u0142askie, podobnie jak klisza w aparacie, niekt\u00f3rzy wyobra\u017caj\u0105 sobie, \u017ce aby uzyska\u0107 taki efekt jak na fotografii p\u0142\u00f3tno musia\u0142o le\u017ce\u0107 p\u0142asko rozci\u0105gni\u0119te, nad i pod zw\u0142okami Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu (patrz Rysunek V po prawej) W rzeczywisto\u015bci le\u017ca\u0142o bezpo\u015brednio na ciele cz\u0142owieka z Ca\u0142unu, z grubsza jak na poni\u017cszej rekonstrukcji:<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/rysunekvi.jpg\" alt=\"\" width=\"663\" height=\"183\" \/><br \/>\nRysunek VI: Rekonstrukcja owini\u0119cia cia\u0142a w Ca\u0142un Tury\u0144ski wg Raya Downinga. Mam pewne drobne zastrze\u017cenia do szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, przede wszystkim odno\u015bnie zbyt d\u0142ugiego fragmentu p\u0142\u00f3tna wystaj\u0105cego ponad g\u0142ow\u0119. Downing chcia\u0142 w ten spos\u00f3b wymodelowa\u0107 przerw\u0119 nad g\u0142ow\u0105 mi\u0119dzy przednim a tylnym wizerunkiem, wynikaj\u0105ca przypuszczalnie z zastosowania kaptura na g\u0142ow\u0119 (domniemanym kandydatem jest tzw. Czepek z Cahors) \u2013rekonstrukcja opiera si\u0119 tu bardziej na korelacji mi\u0119dzy intensywno\u015bci\u0105 wizerunku, a odleg\u0142o\u015bci\u0105 cia\u0142a od p\u0142\u00f3tna, ni\u017c faktycznym u\u0142o\u017ceniu tego ostatniego.<br \/>\nPoniewa\u017c Ca\u0142un nie le\u017cy na ciele ca\u0142kiem p\u0142asko, pojawia si\u0119 zasadne pytanie o deformacje w stosunku do tego jak wygl\u0105da\u0142oby zdj\u0119cie zw\u0142ok sfotografowanych z g\u00f3ry i od spodu. Czy b\u0119d\u0105 one du\u017ce, i znacz\u0105co zniekszta\u0142c\u0105 posta\u0107 ludzk\u0105? Okazuje si\u0119 \u017ce nie.<br \/>\nNajwi\u0119ksze problemy z rzekomymi deformacjami mia\u0142yby si\u0119, wg sceptyk\u00f3w, pojawi\u0107 w okolicy g\u0142owy. Skomplikowana budowa ludzkiej twarzy mia\u0142aby, wed\u0142ug nich, spowodowa\u0107 \u017ce zniekszta\u0142cenia dwuwymiarowego obrazu b\u0119d\u0105 nieuniknione. Okazuje si\u0119 \u017ce nie do ko\u0144ca, wszystko zale\u017cy od u\u0142o\u017cenia p\u0142\u00f3tna i metody powstania wizerunku. W zale\u017cno\u015bci od stopnia napr\u0119\u017cenia, p\u0142\u00f3tno mo\u017ce uk\u0142ada\u0107 si\u0119 wok\u00f3\u0142 twarzy w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b. Je\u015bli jest lu\u017ane, to b\u0119dzie do\u015b\u0107 \u015bci\u015ble przylega\u0107 do twarzy, je\u017celi jest mocniej napr\u0119\u017cone, to b\u0119d\u0105 takie punkty, kt\u00f3re nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y kontaktu z tkanin\u0105. Ilustruje to poni\u017cszy rysunek:<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/rysunekvii.jpg\" alt=\"\" width=\"665\" height=\"273\" \/><\/p>\n<div>Rysunek VII: Schematyczne przedstawienie przekroju poprzecznego (z lewej) i pod\u0142u\u017cnego (z prawej) ludzkiej g\u0142owy, oraz sposobu u\u0142o\u017cenia lnianego p\u0142\u00f3tna na twarzy. Czerwona linia zaznacza p\u0142\u00f3tno stykaj\u0105ce si\u0119 w ka\u017cdym punkcie bezpo\u015brednio z cia\u0142em. Niebieska przedstawia przybli\u017cony przebieg napr\u0119\u017conego p\u0142\u00f3tna, kt\u00f3re nie dotyka twarzy na ca\u0142ej powierzchni. \u017b\u00f3\u0142ta linia zaznacza p\u0142ask\u0105 powierzchni\u0119 referencyjn\u0105, tak\u0105 jak klisza fotograficzna, czy rozci\u0105gni\u0119ty Ca\u0142un Tury\u0144ski.<\/div>\n<p>Zatem istotnie, gdyby wizerunek powsta\u0142 poprzez bezpo\u015brednie odbicie twarzy poprzez zetkni\u0119cie si\u0119 z p\u0142\u00f3tnem, obraz twarzy by\u0142by powa\u017cnie zdeformowany. Jest to przyczyna, dla kt\u00f3rej sceptycy tak bardzo upodobali sobie wszelkiego rodzaju p\u0142askorze\u017aby, pr\u00f3buj\u0105c na r\u00f3\u017cne sposoby ( i p\u00f3ki co na pr\u00f3\u017cno) odtworzy\u0107 z nich na p\u0142\u00f3tnie realistycznie wygl\u0105daj\u0105cy obraz twarzy. Luigi Garlaschelli na przyk\u0142ad stworzy\u0142 sw\u00f3j naturalnej wielko\u015bci \u201eprodukt Ca\u0142uno-podobny\u201d, wykorzystuj\u0105c \u017cywych ochotnik\u00f3w do odwzorowania r\u0105k, n\u00f3g, torsu, wszystkiego poza twarz\u0105 (z tym nie by\u0142o k\u0142opot\u00f3w je\u015bli chodzi o dwuwymiarowe deformacje), z kt\u00f3r\u0105 ju\u017c si\u0119 tak nie da\u0142o, poprzez wcieranie barwnika w p\u0142\u00f3tno uzyska\u0107 nie zdeformowanego obrazu, zatem musia\u0142 u\u017cy\u0107 p\u0142askorze\u017aby.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn16\" name=\"_ednref16\">[16]<\/a> Nie da si\u0119 wi\u0119c uzyska\u0107 nie zdeformowanego obrazu twarzy, <strong>je\u015bli p\u0142\u00f3tno by styka\u0142o z ni\u0105 w ka\u017cdym punkcie bezpo\u015brednio. <\/strong>Druga cz\u0119\u015b\u0107 ostatniego zdania jest tak naprawd\u0119 ukrytym za\u0142o\u017ceniem, o kt\u00f3rym zwykle milcz\u0105 sceptycy (nie powiedzieli tego np. w filmie \u201eDa Vinci i Ca\u0142un Tury\u0144ski\u201d \u2013 G\u0142owacki jak sam dalej stwierdzi\u0142 opiera\u0142 si\u0119 na nim, i z kt\u00f3rego przypuszczalnie wzi\u0105\u0142 ten argument), a kt\u00f3re jest niezb\u0119dne dla wszelkich metod zak\u0142adaj\u0105cych bezpo\u015bredni kontakt, jak odbicie p\u0142askorze\u017aby z barwnikiem, teoria \u017celazka, teoria zielnika, rozgrzanej p\u0142askorze\u017aby itp.<br \/>\nW rzeczywisto\u015bci p\u0142\u00f3tno nie dotyka\u0142o twarzy w ka\u017cdym punkcie i wcale styka\u0107 si\u0119 nie musia\u0142o \u2013 a mimo to tam r\u00f3wnie\u017c si\u0119 utrwali\u0142 wizerunek cia\u0142a. Rzeczywisty przebieg p\u0142\u00f3tna bardziej przypomina\u0142 niebieskie krzywe na rysunku VII. Wci\u0105\u017c one s\u0105 jednak odchylone od kszta\u0142tu p\u0142asko le\u017c\u0105cego p\u0142\u00f3tna, zaznaczonego \u017c\u00f3\u0142tym kolorem. Czy odchylenia te przyczyni\u0105 si\u0119 do du\u017cych deformacji?<br \/>\nMario Latendrese wykaza\u0142 \u017ce nie. Owija\u0142 on ochotnik\u00f3w lnianym p\u0142\u00f3tnem z naniesion\u0105 kratk\u0105 do pomiaru odleg\u0142o\u015bci, po czym robi\u0142 zdj\u0119cia i por\u00f3wnywa\u0142 odleg\u0142o\u015bci mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi punktami cia\u0142a na zdj\u0119ciach, z odleg\u0142o\u015bciami odpowiadaj\u0105cych im punkt\u00f3w na siatce naniesionej na p\u0142\u00f3tno. Okaza\u0142o si\u0119 \u017ce wi\u0119ksze zniekszta\u0142cenia nie wyst\u0105pi\u0105, po prostu nast\u0105pi poszerzenie odleg\u0142o\u015bci mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi punktami twarzy o 15-30 %. Podobny efekt obserwujemy na Ca\u0142unie Tury\u0144skim, rozmiary twarzy Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu okazywa\u0142y si\u0119 podobne do wynik\u00f3w eksperyment\u00f3w Latendressa. Twarz zostanie nieco powi\u0119kszona, jednak wzgl\u0119dne zniekszta\u0142cenia si\u0119 wzajemnie zredukuj\u0105 i \u017cadne powa\u017cniejsze odchylenia (wi\u0119ksze ni\u017c kilkana\u015bcie procent \u2013nie oznacza to \u017ce nie ma ich w og\u00f3le, i jak si\u0119 dalej oka\u017ce, ich obecno\u015b\u0107 b\u0119dzie stanowi\u0107 odpowied\u017a na niekt\u00f3re twierdzenia sceptyk\u00f3w) nie b\u0119d\u0105 widoczne.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn17\" name=\"_ednref17\">[17]<\/a> Widzimy zatem \u017ce przybli\u017cenie rzutowania na p\u0142ask\u0105 powierzchni\u0119, powszechnie stosowane przez dawniejszych (i dzisiejszych) badaczy jako proste podej\u015bcie, nie wymagaj\u0105ce skomplikowanych oblicze\u0144, w rzeczywisto\u015bci nie jest takie z\u0142e, jak je sceptycy maluj\u0105- jest wystarczaj\u0105co dobrym podej\u015bciem do wi\u0119kszo\u015bci analiz.<br \/>\nNo dobra, a co z efektem kuli, powtarzanym przez sceptyk\u00f3w na r\u00f3\u017cnych internetowych forach dyskusyjnych? Na czym dok\u0142adnie on polega, i dlaczego nie wyst\u0119puje na Ca\u0142unie?<br \/>\nBy na te pytania odpowiedzie\u0107, przywo\u0142ajmy jedno z najs\u0142ynniejszych znalezisk w archeologii \u2013tzw. Mask\u0119 Agamemnona:<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/rysunekviii.jpg\" alt=\"\" width=\"430\" height=\"430\" \/><br \/>\nRysunek VIII: Maska Agamemnona<br \/>\nJest to maska grzebalna z grob\u00f3w myke\u0144skich z II tysi\u0105clecia p.n.e. nak\u0142adana na twarz zmar\u0142ego. W wyniku zapadni\u0119cia si\u0119 grobu zosta\u0142a rozwalcowana na p\u0142asko, do obecnej formy. Widzimy np. z boku uszy, a z g\u00f3ry rozszerzone czo\u0142o. W por\u00f3wnaniu z tym rysunek G\u0142owackiego\u2026 c\u00f3\u017c pozwoli\u0142em sobie go nieco zmodyfikowa\u0107 zaznaczaj\u0105c b\u0142\u0119dy artysty:<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/rysunekix.jpg\" alt=\"\" width=\"642\" height=\"465\" \/><br \/>\nRysunek IX Efekt kuli wg G\u0142owackiego, z zaznaczonymi przeze mnie pope\u0142nionymi b\u0142\u0119dami (por\u00f3wnaj z Rysunkiem VIII).<br \/>\nTym co odr\u00f3\u017cnia twarz z Ca\u0142unu Tury\u0144skiego od maski myke\u0144skiej jest brak odwzorowania bok\u00f3w i czubka g\u0142owy \u2013na Ca\u0142unie nie wida\u0107 np. uszu, wida\u0107 tylko prz\u00f3d i ty\u0142 g\u0142owy, wizerunek przedni z jakich\u015b powod\u00f3w ko\u0144czy si\u0119 w okolicach ko\u015bci policzkowych. Przypomina on nieco zdj\u0119cie woskowej maski po\u015bmiertnej (jednobarwno\u015b\u0107 wizerunku cia\u0142a na Ca\u0142unie dostarcza dodatkowego podobie\u0144stwa). Poni\u017cej znajduje si\u0119 por\u00f3wnanie obrazu twarzy z Ca\u0142unu z mask\u0105 po\u015bmiertn\u0105 i fragmentem maski myke\u0144skiej ograniczonym do okolic policzk\u00f3w:<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/rysunekx.jpg\" alt=\"\" width=\"649\" height=\"283\" \/><br \/>\nRysunek X: Od lewej: twarz z Ca\u0142unu Tury\u0144skiego, maska po\u015bmiertna Blaise\u2019a Pascala, fragment Maski Agamemnona odpowiadaj\u0105cy przedniej strony g\u0142owy.<br \/>\nNa powy\u017cszej ilustracji mamy zdj\u0119cie woskowej maski utrwalone na p\u0142askiej powierzchni (\u017c\u00f3\u0142ta kreska na Rysunku VII), oraz rozp\u0142aszczonej z\u0142otej maski, kt\u00f3rej oryginalny kszta\u0142t by\u0142by zakrzywiony, odpowiadaj\u0105c na Rysunku VII niebieskiej kresce. Czy por\u00f3wnuj\u0105c te dwa <strong>r\u00f3\u017cnie odwzorowane <\/strong>wizerunki,\u00a0 ktokolwiek mo\u017ce dopatrzy\u0107 si\u0119\u00a0 jakich\u015b wi\u0119kszych deformacji? To dlaczego niekt\u00f3rzy na si\u0142\u0119 doszukuj\u0105 si\u0119 konieczno\u015bci ich wyst\u0105pienia na Ca\u0142unie Tury\u0144skim?<br \/>\nA dlaczego na Ca\u0142unie nie wida\u0107 bok\u00f3w i czubka g\u0142owy? Spos\u00f3b w jaki p\u0142\u00f3tno owija\u0142o g\u0142ow\u0119 jest jedna z najwi\u0119kszych zagadek Ca\u0142unu Tury\u0144skiego. Pojawiaj\u0105 si\u0119 tu przer\u00f3\u017cne koncepcje, co, opr\u00f3cz p\u0142\u00f3tna, styka\u0142o si\u0119 z g\u0142ow\u0105. Przede wszystkim warto zauwa\u017cy\u0107 \u017ce pomi\u0119dzy policzkami a w\u0142osami, oraz na zewn\u0105trz linii w\u0142os\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 puste przestrzenie. Na tej podstawie Andr\u00e8 Marion i Anne-Laure Courage postulowali istnienie dw\u00f3ch podp\u00f3rek z drewna czy s\u0142omy, s\u0142u\u017c\u0105cych do utwierdzenia g\u0142owy.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn18\" name=\"_ednref18\">[18]<\/a> Cho\u0107 hipoteza ta by\u0142a krytykowana (po co a\u017c dwie podp\u00f3rki?)<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn19\" name=\"_ednref19\">[19]<\/a> to podobne koncepcje wysuwali inni \u2013Ian Wilson na przyk\u0142ad sugerowa\u0142 \u017ce 100 funt\u00f3w mieszaniny mirry z aloesem, mia\u0142o posta\u0107 suchych bry\u0142, kt\u00f3re po\u0142o\u017cono wok\u00f3\u0142 cia\u0142a, w tym r\u00f3wnie\u017c wok\u00f3\u0142 g\u0142owy.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn20\" name=\"_ednref20\">[20]<\/a> Z czegokolwiek sk\u0142ada\u0142aby si\u0119 taka podp\u00f3rka, czy z drewna, wonno\u015bci, czy po prostu kamieni, podtrzymywa\u0142aby ono p\u0142\u00f3tno, jak na poni\u017cszym schemacie, trzymaj\u0105c je z dala od bok\u00f3w g\u0142owy:<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/rysunekxi.jpg\" alt=\"\" width=\"656\" height=\"349\" \/><br \/>\nRysunek XI: Schemat u\u0142o\u017cenia ewentualnych podp\u00f3rek wok\u00f3\u0142 g\u0142owy. Niebieskim kolorem zaznaczono przebieg p\u0142\u00f3tna, \u017c\u00f3\u0142t\u0105 p\u0142ask\u0105 powierzchni\u0119 referencyjn\u0105.<br \/>\nPodp\u00f3rka wyja\u015bnia\u0142aby brak odwzorowania bok\u00f3w g\u0142owy, ale co z czubkiem? Standardowym wyja\u015bnieniem jest to \u017ce zmar\u0142y mia\u0142 w tym miejscu kaptur lub opask\u0119 przewi\u0105zan\u0105 wok\u00f3\u0142 g\u0142owy i podtrzymuj\u0105c\u0105 brod\u0119.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn21\" name=\"_ednref21\">[21]<\/a> Istnieje relikwia kt\u00f3ra mog\u0142aby aspirowa\u0107 do miana tego kaptura \u2013jest ni\u0105 czepek z gazy z francuskiego miasta Cahors. Znajduj\u0105 si\u0119 na nim domniemane \u015blady krwi. Francuski badacz Robert Babinet, po pobie\u017cnych analizach Czepka uzna\u0142 \u017ce odpowiadaj\u0105 one ranom na g\u0142owie Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn22\" name=\"_ednref22\">[22]<\/a> By jednak zweryfikowa\u0107 te doniesienia konieczne s\u0105 szerzej zakrojone badania, kt\u00f3rych dotychczas na Czepku nie przeprowadzono. W ka\u017cdym b\u0105d\u017a razie taki kaptur lub podobna opaska r\u00f3wnie\u017c t\u0142umaczy\u0142aby brak odwzorowania bok\u00f3w g\u0142owy, niezale\u017cnie od obecno\u015bci, lub nie, dodatkowych podp\u00f3rek na g\u0142ow\u0119. Z innych hipotez warto r\u00f3wnie\u017c wymieni\u0107 \u017ce np. Barbara Frale uwa\u017ca \u017ce do twarzy Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu przylepiono za pomoc\u0105 prymitywnego kleju z m\u0105ki skrawki papirusu z odzysku, z wypisanym certyfikatem zgonu, i jednocze\u015bnie pewnego rodzaju identyfikatorem zw\u0142ok.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn23\" name=\"_ednref23\">[23]<\/a> Umieszczone po bokach, mog\u0142y spe\u0142nia\u0107 podobn\u0105 role zas\u0142ony co kaptur, przez co boczne powierzchnie g\u0142owy nie zosta\u0142y odwzorowane. Jak wida\u0107 istnieje szereg potencjalnych wyja\u015bnie\u0144, cho\u0107 sprawa nie jest rozstrzygni\u0119ta, dyskusje i analizy wci\u0105\u017c trwaj\u0105. Ale wr\u00f3\u0107my do G\u0142owackiego:<br \/>\n<em>Po drugie, na p\u0142\u00f3tnie powinny by\u0107 widoczne <strong>fa\u0142dy<\/strong>, kt\u00f3re niechybnie powstaj\u0105, kiedy owija si\u0119 p\u0142\u00f3tnem tr\u00f3jwymiarow\u0105 bry\u0142\u0119. Poniewa\u017c ca\u0142unowy wizerunek wykazuje zale\u017cno\u015b\u0107, \u017ce im bli\u017cej domniemanego cia\u0142a znajdowa\u0142o si\u0119 p\u0142\u00f3tno, tym wizerunek jest intensywniejszy, <strong>fa\u0142dy p\u0142\u00f3tna powinny by\u0107 widoczne jako lokalne os\u0142abienia\/wzmocnienia wizerunku biegn\u0105ce wzd\u0142u\u017c nich<\/strong>. Fa\u0142dy powstaj\u0105 zwykle w okolicy nosa oraz mniej wi\u0119cej symetrycznie w g\u00f3rnych naro\u017cnikach twarzy. Wizerunek takich deformacji nie wykazuje, chocia\u017c powinien.<\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nPrzyznam si\u0119 szczerze \u2013tego fragmentu do ko\u0144ca nie rozumiem. I podejrzewam ze G\u0142owacki r\u00f3wnie\u017c sam nie do ko\u0144ca rozumie o czym tu be\u0142kocze. Fa\u0142dy mo\u017cna zrozumie\u0107 zniekszta\u0142cenia, zagi\u0119cia p\u0142\u00f3tna, powsta\u0142e pod wp\u0142ywem jego sk\u0142adania, lub te\u017c jako efekty tego \u017ce p\u0142askim p\u0142\u00f3tnem owija si\u0119 niep\u0142ask\u0105 bry\u0142\u0119, jak G\u0142owacki pisze w pierwszym zdaniu (co musi doprowadzi\u0107 do tego ze w nie ka\u017cdym miejscu zakrzywienie p\u0142\u00f3tna b\u0119dzie g\u0142adkie), i jako takie jak najbardziej wyst\u0119puj\u0105 na Ca\u0142unie (chocia\u017cby fa\u0142da pod podbr\u00f3dkiem, doskonale widoczna na Rysunkach V i X). Drugi spos\u00f3b rozumienia fa\u0142d oznacza po prostu krzywizny p\u0142\u00f3tna opieraj\u0105cego si\u0119 na pewnych wystaj\u0105cych punktach twarzy (patrz Rysunek VII). I kolejne zdania u G\u0142owackiego sugeruj\u0105 \u017ce rozumie on poj\u0119cie fa\u0142d w ten spos\u00f3b. Pisze on \u017ce u\u0142o\u017cenie p\u0142\u00f3tna determinuje lokalne wzmocnienia i os\u0142abienia intensywno\u015bci wizerunku w zale\u017cno\u015bci czy p\u0142\u00f3tno w danym miejscu znajduje si\u0119 bli\u017cej czy dalej od cia\u0142a, co jest poprawne. Dalej jednak twierdzi \u017ce wizerunek takich deformacji, w zale\u017cno\u015bci od u\u0142o\u017cenia p\u0142\u00f3tna nie wykazuje, co jest wierutn\u0105 bzdur\u0105 \u2013by si\u0119 o tym przekona\u0107 wystarczy spojrze\u0107 na poni\u017csz\u0105 ilustracj\u0119:<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/rysunekxii.jpg\" alt=\"\" width=\"636\" height=\"302\" \/><br \/>\nRysunek XII. Tr\u00f3jwymiarowa rekonstrukcja twarzy z Ca\u0142unu. Pomijaj\u0105c plamy krwi i fa\u0142d\u0119 pod podbr\u00f3dkiem, widzimy wyra\u017any relief twarzy. Najbardziej wystaj\u0105ce elementy to nos, podbr\u00f3dek i policzki, za\u015b obszary obok nosa s\u0105 w g\u0142\u0119bi. Por\u00f3wnaj Rysunek VII<br \/>\nWizerunek z Ca\u0142unu jak najbardziej wykazuje takie tr\u00f3jwymiarowe deformacje \u2013 i w tym tkwi w\u0142a\u015bnie jego niezwyk\u0142o\u015b\u0107.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn24\" name=\"_ednref24\">[24]<\/a> \u017be korelacja nie odnosi si\u0119 do jakiej\u015b p\u0142aszczyzny w niesko\u0144czono\u015bci, jak w przypadku zdj\u0119\u0107 planet, do kt\u00f3rych analizy zbudowano s\u0142ynny VP-8, tylko do p\u0142\u00f3tna kt\u00f3re jest odleg\u0142e o par\u0119 centymetr\u00f3w od cia\u0142a, i kt\u00f3rego krzywizny przebiegaj\u0105 w jaki\u015b skomplikowany spos\u00f3b. Co jest potwornie trudne, je\u015bli nie niemo\u017cliwe do odtworzenia na zwyk\u0142ych zdj\u0119ciach. Nale\u017cy jednak podkre\u015bli\u0107 \u017ce <strong>chodzi tu o tr\u00f3jwymiarowe deformacje, kt\u00f3rych nie nale\u017cy myli\u0107 z dwuwymiarowymi deformacjami omawianymi poprzednio <\/strong>(nawet pomimo i\u017c s\u0105 w pewien spos\u00f3b powi\u0105zane, jako ze obie zale\u017c\u0105 od sposobu w jaki p\u0142\u00f3tno owija\u0142o cia\u0142o). W temacie rozmaitych deformacji, po\u017c\u0105danych i niepo\u017c\u0105danych przewija si\u0119 <strong>kilka ro\u017cnych zjawisk<\/strong>, przez co niezorientowani mog\u0105 si\u0119 pogubi\u0107, na czym \u017ceruj\u0105 sceptycy. Tacy jak G\u0142owacki:<\/p>\n<h2><em>Ca\u0142un kontra anatomia<\/em><\/h2>\n<p><em>O ca\u0142unowym wizerunku jeden z jego badaczy napisa\u0142:<\/em><br \/>\n<em>W 1982, jako pierwszy wykaza\u0142em, \u017ce obraz Jezusa na Ca\u0142unie ma liczne fizyczne u\u0142omno\u015bci. Twarz Jezusa, jego cia\u0142o, ramiona i palce s\u0105 nienaturalnie chude i wyd\u0142u\u017cone. Jego lewe przedrami\u0119 jest d\u0142u\u017csze ni\u017c prawe. Albo Jezus by\u0142 straszliwie zdeformowany, albo obraz Jezusa <strong>ma cechy charakterystyczne dla \u015bredniowiecznej sztuki gotyckiej.<\/strong> [1] <\/em><\/p>\n<p align=\"left\">Odpowied\u017a:<\/p>\n<p align=\"left\">Stara \u015bpiewka sceptyk\u00f3w, kt\u00f3rzy szukaj\u0105 dziury w ca\u0142ym, najpierw twierdz\u0105c \u017ce nie ma deformacji, a by\u0107 powinny, p\u00f3\u017aniej \u017ce s\u0105, a nie powinny. Obalenie punkt po punkcie:<\/p>\n<ul>\n<li>Nienaturalne (?) wyd\u0142u\u017cenie i wychudzenie cia\u0142a. Artystka Isabel Piczek jako\u015b nie mia\u0142a specjalnie problem\u00f3w ze znalezieniem \u017cywego modela o budowie cia\u0142a odpowiadaj\u0105cej Cz\u0142owiekowi z Ca\u0142unu \u2013nawet zamieszcza zdj\u0119cie por\u00f3wnawcze.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn25\" name=\"_ednref25\">[25]<\/a> Wizerunek z Ca\u0142unu Tury\u0144skiego badali medycy tacy jak Delage, Vignon, Barbet, Hynek, Sava, Bucklin, Zugibe<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn26\" name=\"_ednref26\">[26]<\/a>, arty\u015bci-portreci\u015bci jak Piczek, fizycy i in\u017cynierowie jak Jackson czy Fanti, i \u017caden z nich nie dopatrzy\u0142 si\u0119 takich anomalii, kt\u00f3re wyklucza\u0142yby \u017ce w p\u0142\u00f3tno owini\u0119te by\u0142o prawdziwe cia\u0142o. Ba, nawet sceptycy, Luigi Garlaschelli przecie\u017c stworzy\u0142 swoj\u0105 naturalnej wielko\u015bci pseudo-podr\u00f3bk\u0119 Ca\u0142unu, wykorzystuj\u0105c \u017cywych ochotnik\u00f3w.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn27\" name=\"_ednref27\">[27]<\/a> Tylko Schafersman, Nickell<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn28\" name=\"_ednref28\">[28]<\/a>, oraz ich uczniowie, G\u0142owacki i Blania-Bolnar<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn29\" name=\"_ednref29\">[29]<\/a>, chyba musz\u0105 pali\u0107 jakie\u015b zio\u0142o, skoro widz\u0105 jakie\u015b straszliwe deformacje, kt\u00f3rych inni nie s\u0105 w stanie dostrzec.<\/li>\n<li>D\u0142ugie palce d\u0142oni. Perspektywa i\u00a0 kszta\u0142t u\u0142o\u017cenia p\u0142\u00f3tna- r\u0119ce by\u0142y zgi\u0119te w \u0142okciach, palce za\u015b nieco zgi\u0119te.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn30\" name=\"_ednref30\">[30]<\/a> Niekt\u00f3rzy badacze uwa\u017caj\u0105 \u017ce dodatkowo na Ca\u0142unie uwypukli\u0142y si\u0119 ko\u015bci \u015br\u00f3dr\u0119cza.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn31\" name=\"_ednref31\">[31]<\/a><\/li>\n<li>Lewe przedrami\u0119 d\u0142u\u017csze ni\u017c prawe. Tak naprawd\u0119 to odwrotnie \u2013to prawe przedrami\u0119 wydaje si\u0119 d\u0142u\u017csze ni\u017c lewe. Obraz na Ca\u0142unie Tury\u0144skim, jako negatyw, jest lustrzanym odbiciem, dopiero jego fotografie w negatywie przywracaj\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 perspektyw\u0119. Przypuszcza si\u0119 \u017ce prawe rami\u0119 by\u0142o nieco bardziej rozci\u0105gni\u0119te, ze wzgl\u0119du na to \u017ce kaci pr\u00f3bowali \u201edopasowa\u0107\u201d j\u0105 do miejsca gdzie zamierzali j\u0105 przybi\u0107.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn32\" name=\"_ednref32\">[32]<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p><em>Ca\u0142unowa posta\u0107 jest nies\u0142ychanie szczup\u0142a i wyd\u0142u\u017cona. Wizerunki licz\u0105 oko\u0142o dw\u00f3ch metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci, przy czym ty\u0142 jest d\u0142u\u017cszy ni\u017c prz\u00f3d! Jest to sporo nawet jak na czasy wsp\u00f3\u0142czesne, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o czasach Jezusa. Do tego posta\u0107 ma ugi\u0119te nogi w kolanach, przez co zdaniem niekt\u00f3rych faktyczny wzrost mo\u017ce by\u0107 jeszcze wi\u0119kszy.<\/em><\/p>\n<p align=\"left\">Odpowied\u017a: To niech si\u0119 sceptycy w ko\u0144cu zdecyduj\u0105 co jest d\u0142u\u017csze: ty\u0142 czy prz\u00f3d. Bo Blania-Bolnar<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn33\" name=\"_ednref33\">[33]<\/a>, \u015bci\u0105gaj\u0105c z Nickella<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn34\" name=\"_ednref34\">[34]<\/a>, \u00a0pisze tak:<\/p>\n<p align=\"left\">\u201eNa dodatek z przodu by\u0142 o 14 cm wy\u017cszy ni\u017c z ty\u0142u, bo o tyle jest d\u0142u\u017csze przednie odbicie od tylnego.\u201d<\/p>\n<p align=\"left\">Pomiar\u00f3w odleg\u0142o\u015bci na zdj\u0119ciach z Ca\u0142unu mo\u017cna dokonywa\u0107 samemu wykorzystuj\u0105c internetowy aplet Shroud Scope.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn35\" name=\"_ednref35\">[35]<\/a> Przekonajmy si\u0119 zatem ile jest prawdy w s\u0142owach G\u0142owackiego. Najpierw zdj\u0119cie ty\u0142u:<\/p>\n<p align=\"left\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/rysunekxiii.jpg\" alt=\"\" width=\"641\" height=\"241\" \/><\/p>\n<p>Rysunek XIII. Pomiar d\u0142ugo\u015bci tylnego wizerunku na Ca\u0142unie Tury\u0144skim.<br \/>\nWidzimy zatem \u017ce odleg\u0142o\u015b\u0107 od skrajnego punktu g\u0142owy do pi\u0119t wynosi oko\u0142o 182 centymetry. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107 \u017ce ta odleg\u0142o\u015b\u0107 <strong>nie jest r\u00f3wnoznaczna <\/strong>ze wzrostem Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu. Dok\u0142adne okre\u015blenie wysoko\u015bci cz\u0142owieka z Ca\u0142unu jest bardzo trudne, bo nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 (w praktyce odgadn\u0105\u0107 i skonfrontowa\u0107 z danymi na Ca\u0142unie) spos\u00f3b u\u0142o\u017cenia cia\u0142a i p\u0142\u00f3tna. Oceny wi\u0119kszo\u015bci badaczy oscyluj\u0105 wok\u00f3\u0142 180 cm. I tak przyk\u0142adowo Isabel Piczek okre\u015bla wzrost Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu na 181 cm, za\u015b John Jackson na 179 cm.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn36\" name=\"_ednref36\">[36]<\/a><br \/>\nA teraz zdj\u0119cie przodu:<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/rysunekxiv.jpg\" alt=\"\" width=\"647\" height=\"256\" \/><br \/>\nRysunek XIV. Pomiar d\u0142ugo\u015bci przedniego wizerunku na Ca\u0142unie Tury\u0144skim.<br \/>\nPomiar przedniej sylwetki wymaga pewnych komentarzy. Po pierwsze, na przednim wizerunku nie ma wyra\u017anego odbicia st\u00f3p, cz\u0119\u015bciowo zakrywa je plama krwi, a cz\u0119\u015bciowo s\u0105 one urwane, bo przypuszczalnie p\u0142\u00f3tno okaza\u0142o si\u0119 za kr\u00f3tkie. Nie wiadomo gdzie sko\u0144czy\u0107 pomiar \u2013zdecydowa\u0142em si\u0119 zmierzy\u0107 odleg\u0142o\u015b\u0107 od czubka g\u0142owy do kraw\u0119dzi p\u0142\u00f3tna. Tak mierz\u0105c rzeczywi\u015bcie wizerunek przedni wydaje si\u0119 d\u0142u\u017cszy o te 14 cm ni\u017c tylny. Ale \u2013jak ju\u017c m\u00f3wi\u0142em \u2013nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o u\u0142o\u017ceniu p\u0142\u00f3tna. Jeden rzut oka na Rysunek V i jest oczywiste \u017ce fragment p\u0142\u00f3tna przykrywaj\u0105cy prz\u00f3d m\u0119\u017cczyzny z Ca\u0142unu musia\u0142 mie\u0107 wi\u0119ksz\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107, ni\u017c fragment le\u017c\u0105cy pod spodem (i dlatego okaza\u0142 si\u0119 za kr\u00f3tki). St\u0105d te\u017c si\u0119 bierze pozorne wyd\u0142u\u017cenie i zarazem wychudzenie postaci, nad kt\u00f3rym tak biadol\u0105 sceptycy (cho\u0107 nie wsz\u0119dzie \u2013na przyk\u0142ad biodra i uda, s\u0105 poszerzone w wyniku u\u0142o\u017cenia p\u0142\u00f3tna na ciele). Generalnie wszystko jest w granicach normy, w zale\u017cno\u015bci od tego jakie podej\u015bcie kto zastosuje to zrekonstruowana sylwetka Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu b\u0119dzie odrobin\u0119 wy\u017csza lub ni\u017csza, grubsza lub chudsza, b\u0119dzie mia\u0142a bardziej lub mniej wygi\u0119te kolana \u2013tylko \u017ce dla sceptyk\u00f3w zawsze b\u0119dzie \u017ale, zawsze b\u0119d\u0105 twierdzi\u0107 \u017ce nale\u017cy ci\u0105gn\u0105\u0107 w drug\u0105 stron\u0119.<br \/>\nSk\u0105d zatem wzi\u0119\u0142o si\u0119 stwierdzenie o dwumetrowym wzro\u015bcie? Odpowiedzi dostarcza nam kolejny pomiar:<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/rysunekxv.jpg\" alt=\"\" width=\"627\" height=\"230\" \/><br \/>\nRysunek XV. Pomiar d\u0142ugo\u015bci tylnego wizerunku \u0142\u0105cznie ze stopami.<\/p>\n<p align=\"left\">Tak, moi drodzy Czytelnicy, teraz ju\u017c wiecie w jaki spos\u00f3b sceptycy Was oszukuj\u0105. Wiadomo \u017ce jakby ka\u017cdemu do wzrostu doda\u0107 d\u0142ugo\u015b\u0107 st\u00f3p, to wyszed\u0142by o oko\u0142o 20 cm wy\u017cszy ni\u017c w rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n<p><em>Z ugi\u0119tymi nogami wi\u0105\u017ce si\u0119 jeszcze jeden aspekt, mianowicie ich odbicie na p\u0142\u00f3tnie. Je\u017celi posta\u0107 mia\u0142a faktycznie ugi\u0119te nogi w kolanach (jak to wynika z niekt\u00f3rych analiz), to obraz \u0142ydek i ud powinien stopniowo znika\u0107 (ro\u015bnie odleg\u0142o\u015b\u0107 od p\u0142\u00f3tna), osi\u0105gaj\u0105c minimum w okolicy kolan, przy czym obraz nogi bardziej ugi\u0119tej powinien by\u0107 s\u0142abszy. Ca\u0142un takiej zale\u017cno\u015bci nie wykazuje.<\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nCzy\u017cby? To si\u0119 przekonajmy ogl\u0105daj\u0105c tr\u00f3jwymiarowe odwzorowanie przedniej i tylnej sylwetki:<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/rysunekxvi.jpg\" alt=\"\" width=\"617\" height=\"304\" \/><br \/>\nRysunek XVI: Tr\u00f3jwymiarowa wizualizacja obrazu przedniej i tylnej sylwetki na Ca\u0142unie Tury\u0144skim.<\/p>\n<p align=\"left\">Widzimy \u017ce obraz \u0142ydek jest bardzo jasny -co sugeruje \u017ce, wbrew rekonstrukcji Downinga na Rysunku V, p\u0142\u00f3tno pod spodnim wizerunkiem nie le\u017ca\u0142o w tym miejscu p\u0142asko na pod\u0142o\u017cu, raczej zosta\u0142o tutaj podwi\u0105zane jakim\u015b sznurkiem czy paskiem (prawdopodobnie wyci\u0119tym z samego Ca\u0142unu- jest to tzw. pasek boczny, o identycznej strukturze tkackiej jak g\u0142\u00f3wne p\u0142\u00f3tno, przyszyty p\u00f3\u017aniej z powrotem do Ca\u0142unu Tury\u0144skiego. Mechthild Flury-Lemberg, podczas przygotowa\u0144 do ekspozycji w 1998 i 2000 r. oraz podczas restoracji p\u0142\u00f3tna w 2002 roku przyjrza\u0142a si\u0119 temu paskowi i stwierdzi\u0142a \u017ce przywi\u0105zano go bardzo nietypowym szwem, wed\u0142ug niej znalezionym jedynie w Masadzie, \u017cydowskiej twierdzy zdobytej przez Rzymian w 74 r. n.e. \u2026<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn37\" name=\"_ednref37\">[37]<\/a>). Co spowodowa\u0142o \u017ce \u0142ydka mog\u0142a si\u0119 styka\u0107 bezpo\u015brednio z Ca\u0142unem Tury\u0144skim i mog\u0142y si\u0119 na nim utrwali\u0107 wycieki krwi z ran po biczowaniu w tym miejscu.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn38\" name=\"_ednref38\">[38]<\/a><\/p>\n<p align=\"left\">Natomiast okolice kolan na tylnym wizerunku s\u0105 wyra\u017anie w g\u0142\u0119bi, tak jak G\u0142owacki chcia\u0142by. Niech\u017ce wi\u0119c nie wprowadza po raz kolejny ludzi w b\u0142\u0105d, twierdz\u0105c \u017ce wizerunek na Ca\u0142unie tej\u017ce zale\u017cno\u015bci nie wykazuje.<\/p>\n<p align=\"left\">Warto zauwa\u017cy\u0107 jeszcze jedn\u0105 rzecz. Obraz prawego barku na tylnym wizerunku jest wyra\u017anie s\u0142abszy ni\u017c lewego. Co sugeruje \u017ce Cz\u0142owiek z Ca\u0142unu zastyg\u0142 w pozycji przechylonej nieco w prawo i do przodu. Zgadza si\u0119 to z rekonstrukcjami\u00a0 sposobu ukrzy\u017cowania Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu przeprowadzonymi przez patolog\u00f3w.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn39\" name=\"_ednref39\">[39]<\/a><\/p>\n<p><em>Na rysunku 3 widoczna jest pozbawiona korekt i innych komputerowych \u201esztuczek\u201d rekonstrukcja cz\u0142owieka(?) z Ca\u0142unu Tury\u0144skiego. Ciekawe czy ka\u017cdy zmar\u0142y le\u017cy w tak specyficznej pozycji?<\/em><\/p>\n<ul>\n<li><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/calun23.jpg\" alt=\"\" \/><br \/>\n<em>Rys. 3. Rekonstrukcja cz\u0142owieka(?) z Ca\u0142unu Tury\u0144skiego, z prawej strony widoczny jest \u201eJudasz\u201d, kt\u00f3ry wspina si\u0119, aby odda\u0107 s\u0142ynny poca\u0142unek.<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p>Odpowied\u017a:<br \/>\nNajpierw pozwol\u0119 sobie zacytowa\u0107 fragment z ksi\u0105\u017cki Stanis\u0142awa Waliszewskiego:<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn40\" name=\"_ednref40\">[40]<\/a><br \/>\n\u201eGiulio Ricci, kierownik Rzymskiego O\u015brodka Bada\u0144 nad Ca\u0142unem, okre\u015bli\u0142 wzrost Chrystusa na 162 cm. Taka ocena wywo\u0142a\u0142a zdziwienie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 badaczy otrzyma\u0142a wynik znacznie wy\u017cszy: Vignon -180 cm, Barbet 178 cm, Viola i Judica-Cordiglia -181 cm, a rze\u017abiarz Ferri \u2013 a\u017c 187 cm.\u201d<br \/>\nA teraz pozwol\u0119 sobie pomierzy\u0107 wzrost owej rze\u017aby oraz dw\u00f3ch widocznych m\u0119\u017cczyzn, na zdj\u0119ciu kt\u00f3re G\u0142owacki zapo\u017cyczy\u0142 od Schafersmanna. Przyjm\u0119 dla kalibracji, \u017ce d\u0142ugo\u015b\u0107 tej rze\u017aby, liczona od czubka g\u0142owy do pi\u0119t, wynosi 180 cm:<br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/upload\/ap_upload\/articles\/15\/2013\/06\/rysunekxvii.jpg\" alt=\"\" \/><br \/>\nRysunek XVII. Pomiar wysoko\u015bci postaci na Rys. 3, przy za\u0142o\u017ceniu \u017ce wysoko\u015b\u0107 zgi\u0119tej postaci Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu wynosi 180 cm<br \/>\nTak, tak \u2013pokazuje to nam \u015bwietnie jak nasz m\u00f3zg (oraz przeciwnicy autentyczno\u015bci Ca\u0142unu Tury\u0144skiego) nas oszukuj\u0105. Zestawienie niskiego (cho\u0107 wzrost 154 cm nie jest wcale niespotykany) m\u0119\u017cczyzny stoj\u0105cego na pode\u015bcie, z rze\u017ab\u0105 Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu, z wyci\u0105gni\u0119tymi stopami (zwi\u0119kszaj\u0105cymi pozornie nasze wyczucie wzrostu) w niezwyk\u0142y spos\u00f3b oszukuje nasze zmys\u0142y. W rzeczywisto\u015bci d\u0142ugo\u015b\u0107 odcinka przy rze\u017abie jest praktycznie taka sama, jak d\u0142ugo\u015b\u0107 odcinka przy m\u0119\u017cczy\u017anie z lewej \u2013kto nie wierzy, niech wydrukuje sobie ten obrazek i sam zmierzy. Nawet uwzgl\u0119dniaj\u0105c ugi\u0119cie kolan, rze\u017aba Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu b\u0119dzie niewiele wy\u017csza \u2013by\u0107 mo\u017ce jej wzrost b\u0119dzie wynosi\u0142 w\u0142a\u015bnie te 187 cm postulowane przez Ferriego.<br \/>\nDlaczego u\u0142o\u017cenie postaci Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu jest tak specyficzne? Bo w takiej pozie utrwali\u0142o go st\u0119\u017cenie po\u015bmiertne \u2013usztywnienie mi\u0119\u015bni nast\u0119puj\u0105ce po \u015bmierci, zwykle 2-4 godziny po niej, jednak je\u015bli osoba wykonywa\u0142a intensywny wysi\u0142ek fizyczny (na przyk\u0142ad walczy\u0142a o \u017cycie wisz\u0105c na krzy\u017cu), mo\u017ce ono nast\u0105pi\u0107 bezpo\u015brednio po zgonie. Trwa ono 2-4 dni po \u015bmierci, co stanowi g\u00f3rn\u0105 granic\u0119 okresu w jakim Cz\u0142owiek z Ca\u0142unu le\u017ca\u0142 owini\u0119ty w p\u0142\u00f3tno (a jak podaj\u0105 Ewangelie, Jezus zosta\u0142 pogrzebany w pi\u0105tek wieczorem, a zmartwychwsta\u0142 w niedziel\u0119 rano). \u00a0Widzimy zatem ugi\u0119te nogi, na kt\u00f3rych Cz\u0142owiek z Ca\u0142unu utrzymywa\u0142 si\u0119 na krzy\u017cu, walcz\u0105c o powietrze, na co wskazuje rozszerzona na wdechu klatka piersiowa. R\u0119ce, si\u0142\u0105 rzeczy aby zmie\u015bci\u0107 si\u0119 wewn\u0105trz p\u0142\u00f3tna, musia\u0142y zosta\u0107 si\u0142a \u015bci\u0105gni\u0119te do pozycji, w jakiej je widzimy.<br \/>\nWr\u00f3\u0107my wylicza\u0107 kolejne b\u0142\u0119dy G\u0142owackiego:<\/p>\n<h2><em>B\u0142\u0119dy artysty<\/em><\/h2>\n<p><em>W mediach i prasie bardzo cz\u0119sto okre\u015bla si\u0119 Ca\u0142un Tury\u0144ski mianem \u201efa\u0142szerstwa doskona\u0142ego&#8221;. Tak jednak nie jest. Artysta pope\u0142ni\u0142 kilka istotnych b\u0142\u0119d\u00f3w, kt\u00f3re nie mia\u0142yby prawa zaistnie\u0107, gdyby wizerunek powsta\u0142 tak, jak zak\u0142adaj\u0105 niekt\u00f3rzy badacze p\u0142\u00f3tna.<\/em><br \/>\n<em>G\u0142owa postaci widocznej na p\u0142\u00f3tnie zosta\u0142a wykonana jako osobny obraz. Wskazuje na to kilka cech: g\u0142owa znajduje si\u0119 za nisko i jest zbyt ma\u0142a w stosunku do reszty cia\u0142a. Nasada szyi postaci odbita jest mocniej ni\u017c g\u00f3rna cz\u0119\u015b\u0107 klatki piersiowej (w zasadzie g\u00f3rna cz\u0119\u015b\u0107 klatki piersiowej jest ca\u0142kowicie niewidoczna). Ka\u017cdy, kto zna anatomi\u0119 cz\u0142owieka na poziomie podstawowym wie, \u017ce nasada szyi nie mo\u017ce przesun\u0105\u0107 si\u0119 ponad klatk\u0119 piersiow\u0105 (chyba ze mamy do czynienia ze z\u0142amaniem kr\u0119gos\u0142upa z du\u017cym przemieszczeniem).<\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nJako\u015b dla Piczek, ani dla nikogo innego g\u0142owa nie jest zbyt ma\u0142a.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn41\" name=\"_ednref41\">[41]<\/a> R\u00f3wnie\u017c fakt \u017ce g\u0142owa jest pochylona ku do\u0142owi (patrz Rysunek V) mo\u017ce sprawia\u0107 wra\u017cenie \u017ce znajduje si\u0119 zbyt nisko. Co do nasady szyi \u2013 podejrzewam \u017ce chodzi tu o to \u017ce pod podbr\u00f3dkiem i przebiegaj\u0105ca tam fa\u0142d\u0105 znajduje si\u0119 jasny obszar (patrz np. Rysunek XII). John Jackson s\u0105dzi \u017ce zar\u00f3wno fa\u0142da, jak i \u00f3w obszar bierze si\u0119 z tego \u017ce w tym miejscu zosta\u0142 przewi\u0105zany pasek, podtrzymuj\u0105cy podbr\u00f3dek, i przyciskaj\u0105cy do niego p\u0142\u00f3tno \u2013wyja\u015bnia\u0142oby to dziwne poja\u015bnienie. Nie wszyscy si\u0119 z tym zgadzaj\u0105, nie wiadomo bowiem czy nie jest to po prostu zabrudzenie, jakich mn\u00f3stwo na Ca\u0142unie. \u00a0Dalej jest du\u017ca pusta przestrze\u0144 nad szyj\u0105, a\u017c do obszaru mostka (patrz Rysunek V) \u2013stad nag\u0142e pociemnienie w rejonie g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci klatki piersiowej i wra\u017cenie \u017ce g\u0142owa stanowi jakby oddzieln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107.<br \/>\n<em>Do tego nale\u017cy doda\u0107, \u017ce g\u0142owa jest znacznie wyra\u017aniejsza ni\u017c reszta cia\u0142a (o oko\u0142o 10%), co jest oczywi\u015bcie bez sensu z punktu widzenia teorii o cudownym pochodzeniu wizerunku, ma jednak znaczenie, je\u015bli patrzy si\u0119 na wizerunek z artystycznego punktu widzenia.<\/em><\/p>\n<p align=\"left\">Odpowied\u017a: Wyra\u017aniejsza ni\u017c co? Samo powiedzenie \u017ce g\u0142owa jest o 10 % wyra\u017aniejsza ni\u017c reszta cia\u0142a nic nie znaczy \u2013bo r\u00f3\u017cne obszary tak g\u0142owy, jak i reszty cia\u0142a r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 intensywno\u015bci\u0105. Wi\u0119c co? \u015arednia intensywno\u015b\u0107 punkt\u00f3w g\u0142owy jest intensywniejsza o 10 % ni\u017c \u015brednia intensywno\u015b\u0107 punkt\u00f3w reszty cia\u0142a? Najja\u015bniejsze (lub najciemniejsze) punkty twarzy s\u0105 o 10 % intensywniejsze ni\u017c reszta cia\u0142a? Bez sprecyzowania stwierdzenie G\u0142owackiego nie ma sensu.<\/p>\n<p align=\"left\">Do tego nale\u017cy doda\u0107 \u017ce r\u00f3\u017cne zdj\u0119cia r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 parametrami \u2013jedne s\u0105 mniej skontrastowane, inne bardziej, jedne s\u0105 mniej, inne bardziej do\u015bwietlone itd. Dodatkowo nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 obecno\u015b\u0107 plam krwi, fa\u0142d i innych zanieczyszcze\u0144. Plamy krwi maj\u0105 inny kolor ni\u017c wizerunek cia\u0142a (i zwykle s\u0105 ja\u015bniejsze) \u2013ale na jednobarwnych fotografiach nie odr\u00f3\u017cni si\u0119 jednych od drugich. Do tego r\u00f3\u017cne klisze czy inne detektory maj\u0105 r\u00f3\u017cn\u0105 czu\u0142o\u015b\u0107 w r\u00f3\u017cnych pasmach d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a widzialnego (w r\u00f3\u017cnych kolorach) \u2013na niekt\u00f3rych zdj\u0119ciach plamy krwi wychodz\u0105 bardziej a na innych mniej intensywne (ta ostatnia cecha, pozwala na rozr\u00f3\u017cnienie pomi\u0119dzy obrazem utworzonym przez rozlan\u0105 krew, a \u017c\u00f3\u0142tawym obrazem cia\u0142a \u2013potrzeba do tego mie\u0107 kilka r\u00f3\u017cnych fotografii zrobionych w r\u00f3\u017cnych filtrach o odmiennych pasmach przepuszczania, co pozwala np. odfiltrowa\u0107 plamy krwi przeszkadzaj\u0105ce w odtworzeniu tr\u00f3jwymiarowej sylwetki cz\u0142owieka z Ca\u0142unu). Kiedy Giovanni Tamburelli rekonstruowa\u0142 twarz Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu, okaza\u0142o si\u0119 \u017ce twarz jest prawie ca\u0142a zalana krwi\u0105.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn42\" name=\"_ednref42\">[42]<\/a> To te\u017c warto wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119.<\/p>\n<p align=\"left\">Popatrzmy teraz jeszcze raz na Rysunek XVI. Widzimy na nim \u017ce obszar g\u0142owy ma por\u00f3wnywaln\u0105 jasno\u015b\u0107 jak palce, fragmenty r\u0105k, czy n\u00f3g, kt\u00f3re by\u0142y w podobnej odleg\u0142o\u015bci od p\u0142\u00f3tna jak punkty twarzy. Zatem twierdzenie ze twarz jest ja\u015bniejsza ni\u017c reszta cia\u0142a i stanowi osobny wizerunek, jest nieuzasadnione, cho\u0107 na niekt\u00f3rych fotografiach mo\u017cna odnie\u015b\u0107 takie wra\u017cenie.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn43\" name=\"_ednref43\">[43]<\/a><\/p>\n<p><em>Kolejnym wa\u017cnym aspektem wizerunku jest fakt, \u017ce na p\u0142\u00f3tnie nie wida\u0107 czubka g\u0142owy. Je\u017celi obraz na ca\u0142unie powsta\u0142 tak, jak twierdz\u0105 zwolennicy jego autentyczno\u015bci, w przerwie pomi\u0119dzy wizerunkami powinien by\u0107 widoczny obraz g\u0142owy z ewentualnymi \u015bladami krwi.<\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nOpisywa\u0142em to wy\u017cej \u2013przypuszcza si\u0119 \u017ce czubek g\u0142owy by\u0142 zakryty opask\u0105 lub kapturem, by\u0107 mo\u017ce chodzi tu o Czepek z Cahors.<br \/>\n<em>Warto r\u00f3wnie\u017c wspomnie\u0107, \u017ce krew na w\u0142osach tworzy strumyki. Prawdziwa krew tak si\u0119 nie zachowuje. Wsi\u0105ka we w\u0142osy, skleja je i sp\u0142ywa po nich.<\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nKolejny racjonalistyczny m\u0105drala, powtarzaj\u0105cy jak papuga opini\u0119 Micheala Baddena, zamieszczon\u0105 u Nickella<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn44\" name=\"_ednref44\">[44]<\/a>, z kt\u00f3r\u0105, o ile wiem, \u017caden inny lekarz si\u0119 nie zgadza. Je\u015bli kto\u015b rozwali sobie g\u0142ow\u0119, to b\u0119dzie mia\u0142 jednorazow\u0105 ran\u0119, kt\u00f3ra si\u0119 zasklepi, krew mo\u017ce rzeczywi\u015bcie wsi\u0105knie we w\u0142osy i je zlepi. Ale jak kto\u015b ma na g\u0142owie koron\u0119 z cierni o kilkucentymetrowych kolcach wbitych w sk\u00f3r\u0119 wr\u0119cz do powierzchni czaszki, to ci\u0119\u017cko \u017ceby rana si\u0119 zasklepi\u0142a. Przy ka\u017cdym ruchu g\u0142ow\u0105 b\u0119dzie ona dra\u017cniona na nowo. Nawet jak si\u0119 usunie koron\u0119, to cz\u0119\u015b\u0107 z kolc\u00f3w mo\u017ce utkn\u0105\u0107 i pozosta\u0107 w ranach. Kolce poza tym trzymaj\u0105 w\u0142osy na pewn\u0105 niewielk\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 od rany, nie pozwalaj\u0105c jej zatka\u0107. Nie powinno by\u0107 przeszk\u00f3d by utrzymywa\u0107 wycieki z ran po koronie cierniowej. Zw\u0142aszcza \u017ce w\u0142osy by\u0142y ju\u017c pewnie zlepione, od potu, py\u0142u, brudu i przet\u0142uszczenia. Cz\u0142owiek z Ca\u0142unu posiada\u0142 d\u0142ugie w\u0142osy, prawdopodobnie splecione w warkocz.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn45\" name=\"_ednref45\">[45]<\/a> Sztywne, sklejone w\u0142osy u\u0142atwia\u0142y p\u0142yni\u0119cie strumyk\u00f3w krwi pomi\u0119dzy k\u0119pkami. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 patolog\u00f3w uwa\u017ca kszta\u0142t tych strumyk\u00f3w za wiarygodny.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn46\" name=\"_ednref46\">[46]<\/a><\/p>\n<h2><em>Druga twarz<\/em><\/h2>\n<p><em>Niedawno badacze ca\u0142unu odkryli na drugiej stronie p\u0142\u00f3tna drug\u0105 twarz.<\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nPodczas restoracji w 2002 roku usuni\u0119to stare \u0142aty z 1534 roku, p\u0142\u00f3tno holenderskie i jedwabn\u0105 podszewk\u0119 przyszyte po drugiej stronie Ca\u0142unu celem jego wzmocnienia, (p\u0142\u00f3tna podtrzymuj\u0105ce wymieniono potem na nowe) i zrobiono zdj\u0119cia drugiej strony.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn47\" name=\"_ednref47\">[47]<\/a> Okaza\u0142o si\u0119 \u017ce po drugiej stronie nie ma wizerunku widocznego go\u0142ym okiem. Ale\u2026<br \/>\nAnalizuj\u0105c w\u00f3wczas wykonane zdj\u0119cia i stosuj\u0105c ich cyfrow\u0105 obr\u00f3bk\u0119, Giulio Fanti og\u0142osi\u0142 \u017ce odkry\u0142 niewidoczny go\u0142ym okiem przedni wizerunek Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu (tylnego nawet po obr\u00f3bce cyfrowej nie wida\u0107).<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn48\" name=\"_ednref48\">[48]<\/a>\u00a0 Wizerunek jest bardzo niewyra\u017any, stosunek sygna\u0142u do szumu wynosi zaledwie 0,5, zatem konieczne by\u0142o zredukowanie zak\u0142\u00f3ce\u0144<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn49\" name=\"_ednref49\">[49]<\/a>, a i tak wizerunek jest ledwo rozpoznawalny. Niekt\u00f3rzy zreszt\u0105 w og\u00f3le pow\u0105tpiewaj\u0105 w jego realne istnienie, uwa\u017caj\u0105c go za z\u0142udzenie optyczne.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn50\" name=\"_ednref50\">[50]<\/a> Fanti uwa\u017ca \u017ce to odkrycie pokazuje \u017ce wizerunek przedni wykazuje tzw. podw\u00f3jn\u0105 powierzchniowo\u015b\u0107 (double superficiality), tzn. jest obecny na g\u00f3rnej powierzchni nici, nie ma utlenienia w\u0142\u00f3kien w \u015brodku, jest za to po drugiej stronie tworz\u0105c drugi obraz, co dodatkowo komplikuje proces powstania wizerunku. Osoby obdarzone wi\u0119ksz\u0105 wyobra\u017ani\u0105 mog\u0105 s\u0105dzi\u0107 \u017ce Chrystus przeszed\u0142 przez opadaj\u0105c\u0105 g\u00f3rn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 p\u0142\u00f3tna, pozostawiaj\u0105c wizerunek przodu na jednej i drugiej stronie (podczas gdy wizerunek plec\u00f3w tylko na jednej)\u2026 Ale G\u0142owacki woli wykorzystywa\u0107 swoj\u0105 wyobra\u017ani\u0119 w inny spos\u00f3b:<br \/>\n<em>Popadli w eufori\u0119, gdy\u017c ich zdaniem dowodzi\u0142o to, \u017ce ca\u0142un nie jest prymitywn\u0105 fotografi\u0105 \u2013 fotografie s\u0105 jednostronne (co nie jest do ko\u0144ca prawd\u0105, mo\u017cna wykona\u0107 obraz z jednej strony, potem odwr\u00f3ci\u0107 p\u0142\u00f3tno i zabieg powt\u00f3rzy\u0107).<\/em><\/p>\n<p align=\"left\">Odpowied\u017a:<\/p>\n<p align=\"left\">To s\u0105 jedynie prostackie wyobra\u017cenia G\u0142owackiego, kt\u00f3ry nie ma poj\u0119cia w czym rzecz (najwyra\u017aniej zna te doniesienia z drugiej r\u0119ki).<\/p>\n<p><em>Stwierdzili, \u017ce co\u015b musia\u0142o przej\u015b\u0107 przez p\u0142\u00f3tno i odbi\u0142o si\u0119 na obu stronach. Zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce maj\u0105 racj\u0119, druga twarz powinna by\u0107 identyczna z t\u0105 pierwsz\u0105. Tak jednak nie jest. Ca\u0142uni\u015bci wprawdzie dostrzegli, \u017ce druga twarz jest \u201etroch\u0119 inna\u201d. Niestety twarz nie jest \u201etroch\u0119 inna\u201d \u2013 jest <strong>zupe\u0142nie inna<\/strong>. Jej prawa strona jest praktycznie niewidoczna, wyst\u0119puj\u0105 te\u017c r\u00f3\u017cnice w odbiciu nosa. Wyklucza to teori\u0119, \u017ce oba wizerunki powsta\u0142y w tym samym procesie.<\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nPowiem bez ogr\u00f3dek \u2013<strong>JEST TO ZUPE\u0141NE K\u0141AMSTWO.\u00a0 <\/strong>G\u0142owacki, albo kto\u015b kto mu dostarczy\u0142 tej informacji, po prostu bezczelnie przekr\u0119ci\u0142 i dokona\u0142 nadinterpretacji wyrwanych zda\u0144 z artyku\u0142u Fantiego i Maggiolo. Pisz\u0105 oni w swoim artykule tak:<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn51\" name=\"_ednref51\">[51]<\/a><\/p>\n<p align=\"left\">\u201cThe photograph of the face, bs(back surface \u2013odwrotna strona Ca\u0142unu-O.K.), contains some body features such as the nose, eyes, hair, beard, and moustache, which show a face on the TS(Turin Shroud \u2013Ca\u0142un Tury\u0144ski \u2013 O.K). This image is <strong>very similar <\/strong>(podkre\u015blenie moje \u2013O.K.) to that of the face, fs (front surface \u2013przednia strona Ca\u0142unu \u2013O.K.)(figure 11).\u201d<\/p>\n<p align=\"left\">\u201cFotografia twarzy na odwrotnej stronie, zawiera pewne elementy cia\u0142a, takie jak nos, oczy, broda, w\u0105sy, charakterystyczne dla twarzy na Ca\u0142unie Tury\u0144skim. Obraz jest <strong>bardzo podobny <\/strong>do twarzy na przedniej stronie Ca\u0142unu (ilustracja 11).\u201d<\/p>\n<p align=\"left\">To sk\u0105d r\u00f3\u017cnice? Dalej pisz\u0105 tak:<\/p>\n<p align=\"left\">\u201cThis statement is strengthened (\u017ce wizerunek na odwrotnej stronie nie jest po prostu obrazem wizerunku przedniego widzianym przez p\u0142\u00f3tno) if we observe that the image of the face impressed on the bs has some <strong>slight differences<\/strong> (podkre\u015blenie moje \u2013O.K.) with respect to that on the fs. For example, the nose on the bs presents the same extension of both nostrils, unlike the fs, in which the right nostril is less evident (figures 11 and 15).\u201d<\/p>\n<p align=\"left\">\u201cTo stwierdzenie jest wzmocnione, je\u015bli zauwa\u017cymy \u017ce obraz twarzy na odwrotnej stronie, ma pewne <strong>niewielkie r\u00f3\u017cnice<\/strong> w por\u00f3wnaniu z tym na przedniej stronie. Na przyk\u0142ad nos na odwrotnej stronie ma tak samo rozwarte nozdrza, w przeciwie\u0144stwie do wizerunku na przedniej stronie, gdzie prawe nozdrze jest s\u0142abiej widoczne (ilustracje 11 i 15).\u201d<\/p>\n<p align=\"left\">Wspaniale. Drobne r\u00f3\u017cnice w okolicach nosa, zwa\u017cywszy na to \u017ce twarz ta jest mocno niewyra\u017ana, wyst\u0119puje szum i r\u00f3\u017cnego rodzaju artefakty tak z samej tkaniny, jak i z obr\u00f3bki cyfrowej (oraz sam fakt \u017ce istnienie drugiego wizerunku jest kwestionowane), zostaj\u0105 tu rozdmuchane do rozmiaru wielkiej tragedii, odkrycia \u017ce po drugiej stronie odbi\u0142a si\u0119 zupe\u0142nie inna posta\u0107 i dowodu na fa\u0142szywo\u015b\u0107 Ca\u0142unu Tury\u0144skiego. Do takich manipulacji potrafi\u0105 si\u0119 posun\u0105\u0107 przeciwnicy autentyczno\u015bci Ca\u0142unu\u2026<\/p>\n<p><em>Czego dowodzi twarz na drugiej stronie p\u0142\u00f3tna? Tego \u017ce fa\u0142szerz, zanim wykona\u0142 w\u0142a\u015bciwy Ca\u0142un Tury\u0144ski, przeprowadzi\u0142 co najmniej jedn\u0105 nieudan\u0105 pr\u00f3b\u0119. Takie wyja\u015bnienie jest znacznie prostsze i w kontek\u015bcie innych anomalii wydaje si\u0119 wr\u0119cz oczywiste.<\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nW kontek\u015bcie tego co napisa\u0142em powy\u017cej, nie tylko si\u0119 wydaje, ale jest wr\u0119cz oczywiste \u017ce to kompletna bzdura.<\/p>\n<h2><em>Odwracanie kota&#8230;.<\/em><\/h2>\n<p><em>W r\u00f3\u017cnych publikacjach dotycz\u0105cych Ca\u0142unu Tury\u0144skiego mo\u017cna przeczyta\u0107, \u017ce widoczna na nim posta\u0107 mia\u0142a oko\u0142o 175 cm wzrostu (by\u0142a wysoka, ale nie by\u0142a wielkoludem), zosta\u0142a brutalnie pobita przed \u015bmierci\u0105, jednak jej twarz o zdecydowanie semickich rysach by\u0142a niezwykle spokojna (psycholog oceni\u0142, \u017ce cz\u0142owiek ten w chwili \u015bmierci czu\u0142, \u017ce spe\u0142nia jaki\u015b wy\u017cszy cel). Na dodatek w cudowny spos\u00f3b po \u015bmierci cia\u0142o nie uleg\u0142o rozk\u0142adowi oraz znik\u0142o w jaki\u015b tajemniczy spos\u00f3b (chcia\u0142oby si\u0119 powiedzie\u0107 \u2013 zosta\u0142o zdematerializowane), o czym \u015bwiadcz\u0105 plamy krwi, kt\u00f3re nie wykazuj\u0105 \u015blad\u00f3w odrywania od cia\u0142a.<\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nW\u0142a\u015bnie.<br \/>\n<em>Po takim przedstawieniu sprawy nawet sceptyk przyzna, \u017ce dowody na autentyczno\u015b\u0107 p\u0142\u00f3tna s\u0105 mocne. Jest jednak dok\u0142adnie odwrotnie. Powy\u017csze \u201edowody&#8221; mo\u017cna zinterpretowa\u0107 w zupe\u0142nie inny spos\u00f3b i po zestawieniu ich z innymi dziwnymi cechami ca\u0142unu wydaj\u0105 si\u0119 jednoznacznie wskazywa\u0107 na to, \u017ce p\u0142\u00f3tno to dzie\u0142o artysty. Je\u017celi spojrzymy na Ca\u0142un Tury\u0144ski w ten spos\u00f3b, w\u00f3wczas wszystkie pozornie niewyt\u0142umaczalne rzeczy znikn\u0105 i pojawi si\u0119 ca\u0142kiem nowy obraz.<\/em><\/p>\n<p align=\"left\">Odpowied\u017a:<\/p>\n<p align=\"left\">Czy\u017cby? Jak si\u0119 oka\u017ce, zwykle si\u0119 nie da. Natomiast w druga stron\u0119 \u2013jak najbardziej. Dok\u0142adnie w taki spos\u00f3b mo\u017cna post\u0105pi\u0107 z \u201eargumentami\u201d sceptyk\u00f3w. Wiele razy pokazywa\u0142em \u017ce twierdzenia sceptyk\u00f3w tak naprawd\u0119 mo\u017cna obr\u00f3ci\u0107 przeciw im samym. I nieraz jeszcze poka\u017c\u0119 \u2013niech zobacz\u0105 jaki obraz si\u0119 w\u00f3wczas ukazuje.<\/p>\n<p><em>W my\u015bl takiego podej\u015bcia gigantyczny wzrost i szczup\u0142a sylwetka doskonale wsp\u00f3\u0142graj\u0105 z innymi \u015bredniowiecznymi obrazami, gdzie postacie by\u0142y przedstawiane w podobny spos\u00f3b.<\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nWymys\u0142y \u2013jak pokaza\u0142em \u017cadnego gigantycznego wzrostu nie ma, a szczup\u0142a sylwetka nijak nie implikuje, \u017ce wizerunek musia\u0142 powsta\u0107 w \u015bredniowieczu.<br \/>\n<em>\u00a0Efekt \u201edoklejonej g\u0142owy\u201d oznacza, \u017ce g\u0142owa by\u0142a wykonana osobno i z wi\u0119ksz\u0105 staranno\u015bci\u0105, co r\u00f3wnie\u017c wydaje si\u0119 s\u0142uszne z artystycznego punktu widzenia. Twarz przykuwa nasz\u0105 uwag\u0119 bardziej ni\u017c pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 cia\u0142a, dlatego te\u017c arty\u015bci zwykle zwracaj\u0105 na ten element dzie\u0142a szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119. <\/em><\/p>\n<p align=\"left\">Odpowied\u017a:<\/p>\n<p align=\"left\">Nie ma na to \u017cadnych dowod\u00f3w, poza chciejstwem sceptyk\u00f3w, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 zaakceptowa\u0107, \u017ce brak wyra\u017anej szyi mo\u017cna w prosty, zgodny z pozosta\u0142ymi obserwacjami spos\u00f3b wyja\u015bni\u0107. Dlatego te\u017c G\u0142owacki pr\u00f3buje si\u0119 doszukiwa\u0107 jakich\u015b, zupe\u0142nie wyssanych z palca, motywacji u rzekomego artysty.<\/p>\n<p><em>To, \u017ce na p\u0142\u00f3tnie nie ma \u015blad\u00f3w rozk\u0142adu oraz \u017ce plamy krwi nie wykazuj\u0105 \u015blad\u00f3w odrywania doskonale wsp\u00f3\u0142gra z wnioskiem, zgodnie z kt\u00f3rym prawdziwego cia\u0142a pod p\u0142\u00f3tnem nigdy nie by\u0142o.<\/em><br \/>\nOdpowied\u017a:<br \/>\nTak? To sk\u0105d si\u0119 owe plamy krwi na p\u0142\u00f3tnie wzi\u0119\u0142y? Bo nie zosta\u0142y naniesione na p\u0142\u00f3tno p\u0119dzlem czy szmatk\u0105 \u2013oraz plam krwi r\u00f3wnie\u017c jest izotropowy, tak samo jak obraz cia\u0142a.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn52\" name=\"_ednref52\">[52]<\/a> Opr\u00f3cz tego zdj\u0119cia fluorescencyjne ujawni\u0142y \u017ce wok\u00f3\u0142 plam krwi znajduje si\u0119 otoczka z surowicy, krew rozdzieli\u0142a si\u0119 na dwie cz\u0119\u015bci, g\u0119stsz\u0105 i rzadsz\u0105, czego praktycznie nie da si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 w sztuczny spos\u00f3b, jest to efekt tworzenia si\u0119 skrzep\u00f3w.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn53\" name=\"_ednref53\">[53]<\/a> Pierluigi Baima Bollone twierdzi \u017ce taki rozdzia\u0142 zachodzi dopiero po \u015bmierci.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn54\" name=\"_ednref54\">[54]<\/a> Przy okazji przypominam, \u017ce pod plamami krwi nie ma obrazu cia\u0142a \u2013czyli albo plamy krwi powsta\u0142y najpierw, albo fa\u0142szerz musia\u0142by niezwykle precyzyjnie usun\u0105\u0107 w ka\u017cdym miejscu niezmywalny wizerunek cia\u0142a (mo\u017cna go co prawda zdrapa\u0107 \u017cyletk\u0105, ale w\u0105tpi\u0119 by taka operacja pozosta\u0142a pod mikroskopem niezauwa\u017cona), by zrobi\u0107 miejsce na plamy krwi i surowicy \u2013 oczywi\u015bcie doskonale imituj\u0105ce autentyczne wycieki z prawdziwych ran.<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn55\" name=\"_ednref55\">[55]<\/a> Marion i Courage pisz\u0105:<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_edn56\" name=\"_ednref56\">[56]<\/a><\/p>\n<p align=\"left\">\u201eNie ma \u017cadnej w\u0105tpliwo\u015bci \u017ce \u015blady odci\u015bni\u0119\u0107 pochodz\u0105 z mniej lub bardziej bliskiego kontaktu tkaniny z autentycznymi krwawi\u0105cymi zw\u0142okami cz\u0142owieka zawini\u0119tego w ca\u0142un.\u201d<\/p>\n<p align=\"left\">Tego argumentu nie da si\u0119 odwr\u00f3ci\u0107, wbrew naiwnym wyobra\u017ceniom G\u0142owackiego:<\/p>\n<p><em>Podobnie wygl\u0105da sprawa z samym sposobem przedstawienia postaci: w tamtych czasach poszarpany, zdeformowany obraz zachwytu by raczej nie wywo\u0142a\u0142. Podobnie zreszt\u0105 jak powykrzywiana w grymasie cierpienia twarz (kt\u00f3rej rysy wcale semickie nie s\u0105 \u2014 o tym za chwil\u0119).<\/em><\/p>\n<p align=\"left\">Odpowied\u017a:<\/p>\n<p align=\"left\">Obraz go\u0142ej, zmasakrowanej, ledwo widocznej sylwetki Chrystusa, z uci\u0119tymi czubkami st\u00f3p i niewidoczna szyj\u0105 r\u00f3wnie\u017c by nie zachwyca\u0142 \u2013raczej wprost przeciwnie, ociera\u0142by si\u0119 o blu\u017anierstwo i skandal. Do kt\u00f3rego zreszt\u0105 dosz\u0142o, pami\u0119tamy te wszystkie awantury zwi\u0105zane z pierwszymi wystawieniami Ca\u0142unu w Lirey. Mo\u017cna domniemywa\u0107 \u017ce opr\u00f3cz kwestii pochodzenia i autentyczno\u015bci Ca\u0142unu, oraz pr\u00f3b omini\u0119cia prerogatyw biskupich, to w\u0142a\u015bnie niecodzienny wygl\u0105d wizerunku budzi\u0142 opory \u00f3wczesnych ludzi kt\u00f3rzy go ogl\u0105dali \u2013po prostu nie zgadza\u0142 si\u0119 z ich wyobra\u017ceniami (zreszt\u0105 cz\u0119sto i dzisiaj, r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d wierz\u0105cych, obserwuje si\u0119 podobne postawy).\u00a0 Wydaje si\u0119 ze Ca\u0142un nie zosta\u0142 stworzony by dla ludzi kt\u00f3rzy ocenialiby go po pozorach \u2013raczej dla takich, kt\u00f3rzy po dok\u0142adnym, krytycznym zbadaniu jego cech szczeg\u00f3lnych, wykazaliby odrobin\u0119 pokory, i potrafili by si\u0119 zdumie\u0107 nad jego niezwyk\u0142ym realizmem, zaprzeczaj\u0105cym ich pierwotnym, b\u0142\u0119dnym pogl\u0105dom na pewne sprawy.<\/p>\n<div>\n&nbsp;<br \/>\n<a href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-2,559.htm\">Cz\u0119\u015b\u0107 2<\/a><br \/>\n&nbsp;<br \/>\nPrzypisy:<\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<div id=\"edn1\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref1\" name=\"_edn1\">[1]<\/a> Dla tych co jeszcze nie mieli okazji si\u0119 zapozna\u0107: poprzednie opracowania to: <em>Znienawidzona tkanina i jej wrogowie. Czy Ca\u0142un Tury\u0144ski nale\u017cy uzna\u0107 za fa\u0142szerstwo?<\/em> <a href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/znienawidzona-tkanina-i-jej-wrogowie-czy-caun-turynski-nalezy-uznac-za-faszerstwo,429.htm\">http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/znienawidzona-tkanina-i-jej-wrogowie-czy-caun-turynski-nalezy-uznac-za-faszerstwo,429.htm<\/a>, b\u0119d\u0105ca odpowiedzi\u0105 na artyku\u0142 Mariusza Agnosiewicza pt. <em>\u015aw. Tkanina i jej wyznawcy <\/em><a href=\"http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,1252\/q,Sw.Tkanina.i.jej.wyznawcy\">http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,1252\/q,Sw.Tkanina.i.jej.wyznawcy<\/a><em> , oraz <\/em><em>W potrzasku bredni. Prawdy i p\u00f3\u0142prawdy na temat poplamionych krwi\u0105 relikwii pasyjnych<\/em> <a href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/w-potrzasku-bredni-prawdy-i-poprawdy-na-temat-poplamionych-krwia-relikwii-pasyjnych,432.htm\">http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/w-potrzasku-bredni-prawdy-i-poprawdy-na-temat-poplamionych-krwia-relikwii-pasyjnych,432.htm<\/a>. <em>, <\/em>jako riposta na tekst Zenona Kuczery pt. <em>W potrzasku \u015bwi\u0119tej krwi. Czy raelianie sklonuj\u0105 Chrystusa? <\/em><a href=\"http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,6804\">http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,6804<\/a><em>, oraz <\/em><em>Jak nie zosta\u0142 zrobiony Ca\u0142un Tury\u0144ski<\/em> \u00a0<a href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/jak-nie-zosta-zrobiony-caun-turynski,473.htm\">http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/jak-nie-zosta-zrobiony-caun-turynski,473.htm<\/a> , napisane by rozprawi\u0107 si\u0119 z wynurzeniami Zbigniewa Blanii-Bolnara pt. <em>Jak zosta\u0142 zrobiony Ca\u0142un Tury\u0144ski?<\/em> <a href=\"http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,2417\/q,Jak.zostal.zrobiony.Calun.Turynski\">http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,2417\/q,Jak.zostal.zrobiony.Calun.Turynski<\/a> <em>Szersze dyskusje na temat Ca\u0142unu Tury\u0144skiego: patrz r\u00f3wnie\u017c <\/em>w\u0105tek na forum \u015aFiNiA Jaros\u0142awa D\u0105browskiego: <a href=\"http:\/\/www.sfinia.fora.pl\/katolicyzm,7\/calun-turynski-jednak-prawdziwy,6001.html\">http:\/\/www.sfinia.fora.pl\/katolicyzm,7\/calun-turynski-jednak-prawdziwy,6001.html<\/a>\n<\/div>\n<div id=\"edn2\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref2\" name=\"_edn2\">[2]<\/a> Aleksander G\u0142owacki, <em>Ca\u0142un Tury\u0144ski- fa\u0142szerstwo (nie)doskona\u0142e <\/em><a href=\"http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,6027\/q,Calun.Turynski.8211.falszerstwo.niedoskonale\">http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,6027\/q,Calun.Turynski.8211.falszerstwo.niedoskonale<\/a>\n<\/div>\n<div id=\"edn3\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref3\" name=\"_edn3\">[3]<\/a> <a href=\"http:\/\/www.racjonalista.pl\/forum.php\/s,152295\">http:\/\/www.racjonalista.pl\/forum.php\/s,152295<\/a>\n<\/div>\n<div id=\"edn4\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref4\" name=\"_edn4\">[4]<\/a> <a href=\"http:\/\/www.shroud.com\/\">http:\/\/www.shroud.com\/<\/a>\n<\/div>\n<div id=\"edn5\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref5\" name=\"_edn5\">[5]<\/a> Niepe\u0142n\u0105 list\u0119 tych\u017ce charakterystyk mo\u017cna znale\u017a\u0107 chocia\u017cby w dokumencie przygotowanym przez zesp\u00f3\u0142 dr Johna Jacksona, inicjatora ameryka\u0144skiej grupy badawczej STURP (Shroud of Turin Research Project) kt\u00f3ra w 1978 roku nieprzerwanie przez pi\u0119\u0107 dni i nocy przeprowadza\u0142a badania na Ca\u0142unie &#8211; <a href=\"http:\/\/www.shroudofturin.com\/shroud.html\">http:\/\/www.shroudofturin.com\/shroud.html<\/a> -uwaga plik PDF to a\u017c 22 megabajty! Por\u00f3wnaj r\u00f3wnie\u017c <em>Evidences for testing hypotheses about the body image formation of the Turin Shroud <\/em>, The Third Dallas International Conference On the Shroud of Turin: Dallas, Texas, September 8-11, 2005 <a href=\"http:\/\/www.shroud.com\/pdfs\/doclist.pdf\">http:\/\/www.shroud.com\/pdfs\/doclist.pdf<\/a> , Mark Antonacci, <em>Zmartwychwstanie Ca\u0142unu<\/em>, Amber Sp. z.o.o. 2002, Dodatek J: <em>Zestawienie wyj\u0105tkowych w\u0142asciwo\u015bci Ca\u0142unu<\/em>, str. 271-273.\n<\/div>\n<div id=\"edn6\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref6\" name=\"_edn6\">[6]<\/a> Istnieje bardzo ciekawy darmowy program ImageJ kt\u00f3ry umo\u017cliwia m.in. wizualizacj\u0119 tego efektu, Mo\u017cna go pobra\u0107 ze strony <a href=\"http:\/\/rsbweb.nih.gov\/ij\/index.html\">http:\/\/rsbweb.nih.gov\/ij\/index.html<\/a> , natomiast kr\u00f3tki poradnik jak u\u017cy\u0107 tego programu do ogl\u0105dania \u201etr\u00f3jwymiarowych\u201d zdj\u0119\u0107 Ca\u0142unu mo\u017cna znale\u017a\u0107 tutaj: <a href=\"http:\/\/shroudstory.com\/2011\/12\/22\/do-your-own-vp8-like-3d-images-of-the-shroud-of-turin\/\">http:\/\/shroudstory.com\/2011\/12\/22\/do-your-own-vp8-like-3d-images-of-the-shroud-of-turin\/<\/a> \u00a0Program ma jednak znacznie szersze mo\u017cliwo\u015bci w tym np. szereg filtr\u00f3w (mediany, filtr gaussowski itp.) umo\u017cliwiaj\u0105cych polepszenie jako\u015bci obrazu. Dodam jeszcze moj\u0105 uwag\u0119 \u017ce jako\u015b\u0107 wizualizacji 3D silnie zale\u017cy od u\u017cytego zdj\u0119cia (kt\u00f3re maj\u0105 r\u00f3\u017cny stopie\u0144 jasno\u015bci i kontrastu, oraz r\u00f3\u017cne skompresowanie i utrat\u0119 pewnych danych). Aby efekt ten by\u0142 dobrze widoczny nie mo\u017ce ono by\u0107 za ciemne, ani za jasne (plamy krwi i obszary nadpalone prezentuj\u0105 si\u0119 jako bardzo jasne na negatywach, dlatego nale\u017cy unika\u0107 zdj\u0119\u0107 gdzie s\u0105 one wyra\u017anie widoczne), gdy\u017c program ma w\u00f3wczas trudno\u015bci z wyra\u017anym odwzorowaniem zarys\u00f3w cia\u0142a owini\u0119tego w p\u0142\u00f3tno.\n<\/div>\n<div id=\"edn7\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref7\" name=\"_edn7\">[7]<\/a> Ian Wilson, <em>Krew i Ca\u0142un<\/em>, Amber Sp. z.o.o. 1998, str. 76. By\u0142y oczywi\u015bcie wcze\u015bniej pewne wyj\u0105tki, jak cho\u0107by technika <em>sfumato<\/em> polegaj\u0105ca na \u0142agodnych przej\u015bciach \u015bwiat\u0142ocieniowych. Szczeg\u00f3lnie specjalizowa\u0142 si\u0119 w tym Leonardo da Vinci, co da\u0142o po\u017cywk\u0119 r\u00f3\u017cnym teoriom spiskowym, przypisuj\u0105cym mu stworzenie Ca\u0142unu, patrz <em>Krew i Ca\u0142un<\/em> str. 189-190.\n<\/div>\n<div id=\"edn8\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref8\" name=\"_edn8\">[8]<\/a> Najlepszy opis tej w\u0142a\u015bciwo\u015bci w publikacjach w j\u0119zyku polskim mo\u017cna znale\u017a\u0107 w \u00a0Andr\u00e8 Marion, Anne-Laure Courage, <em>Ca\u0142un Tury\u0144ski Nowe Odkrycia Nauki<\/em>, Znak, Krak\u00f3w 2000, str. 155-158 (podrozdzia\u0142 <em>Analiza Fourierowska<\/em>, oraz ilustracja 11). Ta w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 wyklucza wszystkie metody w kt\u00f3rych udzia\u0142 ma ruch ludzkiej r\u0119ki w kt\u00f3rym\u015b kierunku (malowanie p\u0119dzlem, czy rysowanie o\u0142\u00f3wkiem) \u2013mo\u017cna go bowiem odczyta\u0107 z widma fourierowskiego przestrzennej intensywno\u015bci wizerunku. Widmo takie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c uzyska\u0107 programem ImageJ (patrz przypis 6), przy pomocy funkcji szybkiej transformaty Fouriera (FFT).\n<\/div>\n<div id=\"edn9\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref9\" name=\"_edn9\">[9]<\/a> Thibault Heimburger, <em>The Turin Shroud body image: the scorch hypothesis revisited <\/em><a href=\"http:\/\/shroudofturin.files.wordpress.com\/2012\/10\/scorch-paper-en.pdf\">http:\/\/shroudofturin.files.wordpress.com\/2012\/10\/scorch-paper-en.pdf<\/a>\n<\/div>\n<div id=\"edn10\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref10\" name=\"_edn10\">[10]<\/a> Raymond N. Rogers, <em>Frequently Asked Questions <\/em><a href=\"http:\/\/www.shroud.com\/pdfs\/rogers5faqs.pdf\">http:\/\/www.shroud.com\/pdfs\/rogers5faqs.pdf<\/a> , Idzi Panic, <em>Tajemnica Ca\u0142unu<\/em>, AVALON, Krak\u00f3w 2010, str. 238, Andr\u00e8 Marion, Gerard Lucotte, <em>Tunika z Argenteuil i Ca\u0142un Tury\u0144ski<\/em>, Wydawnictwo M, Krak\u00f3w 2008 str. 86, Mark Antonacci, <em>Zmartwychwstanie Ca\u0142unu<\/em>, Amber Sp. z.o.o. 2002, str. 84.\n<\/div>\n<div id=\"edn11\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref11\" name=\"_edn11\">[11]<\/a> P. Di Lazzaro, D. Murra, A. Santoni, E. Nichelatti, G. Baldacchini\u00a0 <em>Shroud-Like Coloration Of Linen By Nanosecond Laser Pulses In The Vacuum Ultraviolet<\/em>, ENEA Report 2012 <a href=\"http:\/\/opac.bologna.enea.it:8991\/RT\/2012\/2012_16_ENEA.pdf\">http:\/\/opac.bologna.enea.it:8991\/RT\/2012\/2012_16_ENEA.pdf<\/a>\n<\/div>\n<div id=\"edn12\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref12\" name=\"_edn12\">[12]<\/a> Ian Wilson, <em>Krew i Ca\u0142un<\/em>, Amber Sp. z.o.o. 1998, str. 192\n<\/div>\n<div id=\"edn13\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref13\" name=\"_edn13\">[13]<\/a> Mark Antonacci, <em>Zmartwychwstanie Ca\u0142unu<\/em>, Amber Sp. z.o.o. 2002, str. 60-61, Idzi Panic, <em>Tajemnica Ca\u0142unu<\/em>, AVALON, Krak\u00f3w 2010, str. 232-235, patrz r\u00f3wnie\u017c: Emanuella Marinelli, <em>Ca\u0142un obraz &#8222;niemo\u017cliwy&#8221;?<\/em> ,Wydawnictwo \u015bw. Antoniego, Wroc\u0142aw 1999, str. 62\n<\/div>\n<div id=\"edn14\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref14\" name=\"_edn14\">[14]<\/a> Patrz np. Andr\u00e8 Marion, Anne-Laure Courage, <em>Ca\u0142un Tury\u0144ski Nowe Odkrycia Nauki<\/em>, Znak, Krak\u00f3w 2000, str. 149-151 powtarzaj\u0105 ten stary mit.\n<\/div>\n<div id=\"edn15\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref15\" name=\"_edn15\">[15]<\/a> Mario Latendrese, <em>Evidence that the Shoud of Turin was not completely Flat During the Image Formation<\/em>, artyku\u0142: <a href=\"http:\/\/www.sindonology.org\/papers\/latendresse2005a.pdf\">http:\/\/www.sindonology.org\/papers\/latendresse2005a.pdf<\/a> , prezentacja: <a href=\"http:\/\/www.sindonology.org\/papers\/latendresse2005aSlides.pdf\">http:\/\/www.sindonology.org\/papers\/latendresse2005aSlides.pdf<\/a>\n<\/div>\n<div id=\"edn16\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref16\" name=\"_edn16\">[16]<\/a> Thibault Heinburger, Giulio Fanti, <em>Scientific Comparison between Turin Shroud and first handmade copy<\/em>, Proceedings of the International Workshop on the Scientific Approach to the Acheiropoietos Images, ENEA, Frascati, Italy 4-6 May 2010 <a href=\"http:\/\/www.acheiropoietos.info\/proceedings\/HeimburgerWeb.pdf\">http:\/\/www.acheiropoietos.info\/proceedings\/HeimburgerWeb.pdf<\/a>\n<\/div>\n<div id=\"edn17\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref17\" name=\"_edn17\">[17]<\/a> Patrz przypis 15.\n<\/div>\n<div id=\"edn18\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref18\" name=\"_edn18\">[18]<\/a> Andr\u00e8 Marion, Anne-Laure Courage, <em>Ca\u0142un Tury\u0144ski Nowe Odkrycia Nauki<\/em>, Znak, Krak\u00f3w 2000, str. 96-97.\n<\/div>\n<div id=\"edn19\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref19\" name=\"_edn19\">[19]<\/a> Mark Guscin, <em>The \u201eInscriptions\u201d on the Shroud<\/em>, British Society for the Turin Shroud Newsletter No 50 <a href=\"http:\/\/www.shroud.com\/pdfs\/guscin2.pdf\">http:\/\/www.shroud.com\/pdfs\/guscin2.pdf<\/a>\n<\/div>\n<div id=\"edn20\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref20\" name=\"_edn20\">[20]<\/a> Ian Wilson, <em>Ca\u0142un Tury\u0144ski<\/em>, Instytut Wydawniczy PAX 1983, str. 64-65\n<\/div>\n<div id=\"edn21\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref21\" name=\"_edn21\">[21]<\/a> Ibid. str. 61.\n<\/div>\n<div id=\"edn22\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref22\" name=\"_edn22\">[22]<\/a> Grzegorz G\u00f3rny, Janusz Rosiko\u0144, <em>\u015awiadkowie Tajemnicy, \u015aledztwo w sprawie relikwii Chrystusowych<\/em>,\u00a0 Rosikon Press 2012, str. 304-307.\n<\/div>\n<div id=\"edn23\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref23\" name=\"_edn23\">[23]<\/a> Barbara Frale, <em>Ca\u0142un Jezusa Nazarejczyka<\/em>, WAM 2012, rozdzia\u0142 trzeci, cz\u0119\u015b\u0107 11 <em>Paski<\/em>\n<\/div>\n<div id=\"edn24\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref24\" name=\"_edn24\">[24]<\/a> Wyst\u0119powanie tr\u00f3jwymiarowych dystorsji i spos\u00f3b w jaki mo\u017cna rozwi\u0105za\u0107 zwi\u0105zane z nimi problemy w odtworzeniu sylwetki ludzkiej w bardzo pouczaj\u0105cy spos\u00f3b przedstawia rewelacyjny film dokumentalny wyprodukowany przez History Channel pt. <em>Prawdziwa Twarz Jezusa?<\/em> (oryg. <em>The Real Face of Jesus?<\/em>). Film ten, wyprodukowany w 2010 roku, w\u015br\u00f3d zdoby\u0142 ju\u017c pozycj\u0119 kultowego, i ka\u017cdy zainteresowany Ca\u0142unem Tury\u0144skim powinien si\u0119 z nim zapozna\u0107.\n<\/div>\n<div id=\"edn25\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref25\" name=\"_edn25\">[25]<\/a> <em>\u201cThe professional arts cannot find any such discrepancies and distortions in the anatomy of the Shroud Man, which cannot be explained experimentally and which would prove it to be a painting\u201d<\/em> : Isabel Piczek, <em>Is the Shroud of Turin a Painting?<\/em> <a href=\"http:\/\/www.shroud.com\/piczek.htm\">http:\/\/www.shroud.com\/piczek.htm<\/a>, <em>The Concept of Negativity Through the Ages vs The Negative Image on the Shroud<\/em>, <a href=\"http:\/\/www.shroud.com\/piczek3.htm\">http:\/\/www.shroud.com\/piczek3.htm<\/a>\n<\/div>\n<div id=\"edn26\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref26\" name=\"_edn26\">[26]<\/a> Lista, i tak zreszt\u0105 zapewne niepe\u0142na, patrz: Mark Antonacci, <em>Zmartwychwstanie Ca\u0142unu<\/em>, Amber Sp. z.o.o. 2002, str. 23-25\n<\/div>\n<div id=\"edn27\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref27\" name=\"_edn27\">[27]<\/a> Thibault Heinburger, Giulio Fanti, <em>Scientific Comparison between Turin Shroud and first handmade copy<\/em>, Proceedings of the International Workshop on the Scientific Approach to the Acheiropoietos Images, ENEA, Frascati, Italy 4-6 May 2010 <a href=\"http:\/\/www.acheiropoietos.info\/proceedings\/HeimburgerWeb.pdf\">http:\/\/www.acheiropoietos.info\/proceedings\/HeimburgerWeb.pdf<\/a>\n<\/div>\n<div id=\"edn28\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref28\" name=\"_edn28\">[28]<\/a> Joe Nickell, <em>Ca\u0142un Tury\u0144ski<\/em>, Pandora, \u0141\u00f3d\u017a 1996, str. 96-99\n<\/div>\n<div id=\"edn29\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref29\" name=\"_edn29\">[29]<\/a> Zbigniew Blania-Bolnar, <em>Jak zosta\u0142 zrobiony Ca\u0142un Tury\u0144ski?<\/em> <a href=\"http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,2417\/q,Jak.zostal.zrobiony.Calun.Turynski\">http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,2417\/q,Jak.zostal.zrobiony.Calun.Turynski<\/a>\n<\/div>\n<div id=\"edn30\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref30\" name=\"_edn30\">[30]<\/a> Mark Antonacci, <em>Zmartwychwstanie Ca\u0142unu<\/em>, Amber Sp. z.o.o. 2002, str. 224\n<\/div>\n<div id=\"edn31\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref31\" name=\"_edn31\">[31]<\/a> Ibid. str. 211\n<\/div>\n<div id=\"edn32\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref32\" name=\"_edn32\">[32]<\/a> Zenon Zi\u00f3\u0142kowski, <em>Ca\u0142un Tury\u0144ski, Milcz\u0105cy \u015bwiadek m\u0119ki, \u015bmierci i zmartwychwstania<\/em>, Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna \u201cADAM\u201d 2011, str.140-142\n<\/div>\n<div id=\"edn33\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref33\" name=\"_edn33\">[33]<\/a> Zbigniew Blania-Bolnar, <em>Jak zosta\u0142 zrobiony Ca\u0142un Tury\u0144ski?<\/em> <a href=\"http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,2417\/q,Jak.zostal.zrobiony.Calun.Turynski\">http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,2417\/q,Jak.zostal.zrobiony.Calun.Turynski<\/a>\n<\/div>\n<div id=\"edn34\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref34\" name=\"_edn34\">[34]<\/a> Joe Nickell, <em>Ca\u0142un Tury\u0144ski<\/em>, Pandora, \u0141\u00f3d\u017a 1996, str. 97 \u2013Nickell wymieniaj\u0105c te 14 cm r\u00f3\u017cnicy wy\u015bmiewa si\u0119 z ustale\u0144 Giulio Ricciego, kt\u00f3ry nie wiadomo w jaki spos\u00f3b oceni\u0142 wysoko\u015b\u0107 cz\u0142owieka z Ca\u0142unu na 162 cm, co jest anomali\u0105 (i \u0142atwym celem dla kogo\u015b, kto nie potrafi argumentowa\u0107 inaczej ni\u017c za pomoc\u0105 szyderstw),\u00a0 jako \u017ce ocena wi\u0119kszo\u015bci badaczy oscyluje wok\u00f3\u0142 180 cm, por. Stanis\u0142aw Waliszewski, <em>Ca\u0142un Tury\u0144ski Dzisiaj<\/em>, WAM, Krak\u00f3w 1987, str. 108\n<\/div>\n<div id=\"edn35\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref35\" name=\"_edn35\">[35]<\/a> <a href=\"http:\/\/www.sindonology.org\/shroudScope\/shroudScope.shtml\">http:\/\/www.sindonology.org\/shroudScope\/shroudScope.shtml<\/a>\n<\/div>\n<div id=\"edn36\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref36\" name=\"_edn36\">[36]<\/a> Ian Wilson, <em>Krew i Ca\u0142un<\/em>, Amber Sp. z.o.o. 1998, str. 33-34.\n<\/div>\n<div id=\"edn37\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref37\" name=\"_edn37\">[37]<\/a> British Society for the Turin Shroud Newsletter No 51 <a href=\"http:\/\/www.shroud.com\/pdfs\/n51part2.pdf\">http:\/\/www.shroud.com\/pdfs\/n51part2.pdf<\/a>\n<\/div>\n<div id=\"edn38\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref38\" name=\"_edn38\">[38]<\/a> Znakomicie spos\u00f3b przewi\u0105zania p\u0142\u00f3tna pokazuje, na modelach w pracowni Jacksona, film dokumentalny BBC w re\u017cyserii Davida Rolfe\u2019a z Rageh Omaarem jako prezenterem: <em>Shroud of Turin &#8211; Material Evidence<\/em>, rok produkcji 2008\n<\/div>\n<div id=\"edn39\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref39\" name=\"_edn39\">[39]<\/a> Np. Stanis\u0142aw Waliszewski, <em>Ca\u0142un Tury\u0144ski Dzisiaj<\/em>, WAM, Krak\u00f3w 1987, str. 72-73, ilustracje 22-23.\n<\/div>\n<div id=\"edn40\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref40\" name=\"_edn40\">[40]<\/a> Stanis\u0142aw Waliszewski, <em>Ca\u0142un Tury\u0144ski Dzisiaj<\/em>, WAM, Krak\u00f3w 1987, str. 108\n<\/div>\n<div id=\"edn41\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref41\" name=\"_edn41\">[41]<\/a> Patrz przypis 25.\n<\/div>\n<div id=\"edn42\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref42\" name=\"_edn42\">[42]<\/a> Andreas Resch Oblicze Chrystusa: od <em>Ca\u0142unu Tury\u0144skiego do Chusty z Manoppello<\/em>, Polwen, Radom 2006, str. 39-46.\n<\/div>\n<div id=\"edn43\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref43\" name=\"_edn43\">[43]<\/a> Patrz reprodukcja zdj\u0119cia Secondo Pia, zamieszczona we wk\u0142adce z ilustracjami w Gian Maria Zaccone, <em>Ca\u0142un Tury\u0144ski: Historia Tajemnicy<\/em>, eSPe, Krak\u00f3w 2011, por\u00f3wnaj z reprodukcj\u0105 zdj\u0119cia Enriego z 1931 roku, zamieszczon\u0105 nieco wcze\u015bniej w tej samej ksi\u0105\u017cce.\n<\/div>\n<div id=\"edn44\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref44\" name=\"_edn44\">[44]<\/a> Joe Nickell, <em>Ca\u0142un Tury\u0144ski<\/em>, Pandora, \u0141\u00f3d\u017a 1996, str. 84-85.\n<\/div>\n<div id=\"edn45\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref45\" name=\"_edn45\">[45]<\/a> Patrz np. Andr\u00e8 Marion, Anne-Laure Courage, <em>Ca\u0142un Tury\u0144ski Nowe Odkrycia Nauki<\/em>, Znak, Krak\u00f3w 2000, str. 14.\n<\/div>\n<div id=\"edn46\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref46\" name=\"_edn46\">[46]<\/a> Bardzo dobre om\u00f3wienie kszta\u0142tu wyciek\u00f3w spod cierniowej korony mo\u017cna znale\u017a\u0107 w Stanis\u0142aw Waliszewski, <em>Ca\u0142un Tury\u0144ski Dzisiaj<\/em>, WAM, Krak\u00f3w 1987, str. 56-60.\n<\/div>\n<div id=\"edn47\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref47\" name=\"_edn47\">[47]<\/a> Bruno Barberis, Massimo Boccaletti, <em>Ca\u0142un: kwestia wci\u0105\u017c otwarta<\/em>, Wydawnictwo Jedno\u015b\u0107, Kielce 2011, str. 246-248. Film z restoracji na <a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=hkecpU5n78Q\">http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=hkecpU5n78Q<\/a>\n<\/div>\n<div id=\"edn48\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref48\" name=\"_edn48\">[48]<\/a> G. Fanti, R. Maggiolo, <em>The double superficiality of the frontal image of the Turin Shroud<\/em>, Journal of Optics , Vol 6, 2004, pp. 491-503 <a href=\"http:\/\/www.dim.unipd.it\/misure\/fanti\/double.pdf\">http:\/\/www.dim.unipd.it\/misure\/fanti\/double.pdf<\/a>\n<\/div>\n<div id=\"edn49\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref49\" name=\"_edn49\">[49]<\/a> Tam\u017ce\n<\/div>\n<div id=\"edn50\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref50\" name=\"_edn50\">[50]<\/a> Barry Schwortz, Paolo di Lazzaro, Danielle Murra <em>Perception Of Patterns After Digital Processing Of Low-Contrast Images, The Case Of The Shroud Of Turin<\/em> <a href=\"http:\/\/opac.bologna.enea.it:8991\/RT\/2012\/2012_12_ENEA.pdf\">http:\/\/opac.bologna.enea.it:8991\/RT\/2012\/2012_12_ENEA.pdf<\/a> (wst\u0119pna wersja, wypuszczona przez ENEA), patrz te\u017c recenzja artyku\u0142u Fantiego i Maggiolo na stronie Mario Latendressa <a href=\"http:\/\/www.sindonology.org\/reviews\/doubleSuperficiality.shtml\">http:\/\/www.sindonology.org\/reviews\/doubleSuperficiality.shtml<\/a>\n<\/div>\n<div id=\"edn51\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref51\" name=\"_edn51\">[51]<\/a> Patrz przypis 48.\n<\/div>\n<div id=\"edn52\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref52\" name=\"_edn52\">[52]<\/a> Idzi Panic, <em>Tajemnica Ca\u0142unu<\/em>, AVALON, Krak\u00f3w 2010, str. 232\n<\/div>\n<div id=\"edn53\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref53\" name=\"_edn53\">[53]<\/a> Mark Antonacci, <em>Zmartwychwstanie Ca\u0142unu<\/em>, Amber Sp. z.o.o. 2002, str. 52, Andr\u00e8 Marion, Anne-Laure Courage, <em>Ca\u0142un Tury\u0144ski Nowe Odkrycia Nauki<\/em>, Znak, Krak\u00f3w 2000, str. 144-145.\n<\/div>\n<div id=\"edn54\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref54\" name=\"_edn54\">[54]<\/a> Pierluigi Baima Bollone, <em>Ca\u0142un Tury\u0144ski 101 pyta\u0144 i odpowiedzi<\/em>, Wydawnictwo Wam, Krak\u00f3w 2002, str. 145\n<\/div>\n<div id=\"edn55\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref55\" name=\"_edn55\">[55]<\/a> Mark Antonacci, <em>Zmartwychwstanie Ca\u0142unu<\/em>, Amber Sp. z.o.o. 2002, str. 34-36.\n<\/div>\n<div id=\"edn56\">\n<a title=\"\" href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm#_ednref56\" name=\"_edn56\">[56]<\/a> Andr\u00e8 Marion, Anne-Laure Courage, <em>Ca\u0142un Tury\u0144ski Nowe Odkrycia Nauki<\/em>, Znak, Krak\u00f3w 2000, str. 145.\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Czytaj wi\u0119cej na: <a href=\"http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm\">http:\/\/ok.apologetyka.info\/racjonalista\/caun-turynski-faszerstwo-niedokonane-cz-1,558.htm<\/a>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jednymi z najcz\u0119\u015bciej przywo\u0142ywanych argument\u00f3w sceptyk\u00f3w, w r\u00f3\u017cnego rodzaju dyskusjach w Internecie na temat autentyczno\u015bci Ca\u0142unu Tury\u0144skiego, s\u0105 rzekome &#8222;niezb\u0119dne&#8221; zniekszta\u0142cenia twarzy, pogl\u0105d \u017ce Jezus by\u0142 dwumetrowym olbrzymem, opr\u00f3cz oczywi\u015bcie kontrowersji wok\u00f3\u0142 monet, py\u0142k\u00f3w itp. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych &#8222;argument\u00f3w&#8221; przeci\u0119tni sceptycy&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[979],"tags":[220,257,411,640,687,701,839],"class_list":["post-1502","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-calun-turynski","tag-calun-turynski","tag-datowanie-radioweglowe","tag-jezus","tag-polemika","tag-racjonalista","tag-relikwie","tag-syndonologia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1502","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1502"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1502\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1502"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1502"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1502"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}