{"id":1499,"date":"2017-12-05T14:53:57","date_gmt":"2017-12-05T13:53:57","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1499"},"modified":"2017-12-05T14:53:57","modified_gmt":"2017-12-05T13:53:57","slug":"calun-turynski-falszerstwo-niedokonane-cz-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/calun-turynski-falszerstwo-niedokonane-cz-2\/","title":{"rendered":"Ca\u0142un Tury\u0144ski \u2013fa\u0142szerstwo (nie)dokonane cz. 2"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
Jednymi z najcz\u0119\u015bciej przywo\u0142ywanych argument\u00f3w sceptyk\u00f3w, w r\u00f3\u017cnego rodzaju dyskusjach w Internecie na temat autentyczno\u015bci Ca\u0142unu Tury\u0144skiego, s\u0105 rzekome „niezb\u0119dne” zniekszta\u0142cenia twarzy, pogl\u0105d \u017ce Jezus by\u0142 dwumetrowym olbrzymem, opr\u00f3cz oczywi\u015bcie kontrowersji wok\u00f3\u0142 monet, py\u0142k\u00f3w itp. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych „argument\u00f3w” przeci\u0119tni sceptycy czerpi\u0105 z napisanego przez Aleksandra G\u0142owackiego artyku\u0142u „Ca\u0142un Tury\u0144ski -fa\u0142szerstwo (nie)doskona\u0142e.” Tu moja polemika z nim, zdanie po zdaniu.<\/strong><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/div>\n
\n 
\nW tym miejscu zwolennicy autentyczno\u015bci relikwii powiedz\u0105 mi: \u201ew porz\u0105dku, masz troch\u0119 racji, jednak co z innymi dowodami autentyczno\u015b\u0107 takimi jak krew czy py\u0142ki?” Przyjrzyjmy si\u0119 zatem bli\u017cej tym dowodom(?).<\/em><\/p>\n

Odpowied\u017a:<\/p>\n

Panie G\u0142owacki, jak Panu wy\u017cej pokaza\u0142em, Pan nie masz ani odrobiny racji. S\u0142usznie \u017ce\u015b Pan zatytu\u0142owa\u0142 ten fragment jako odwracanie kota ogonem. Przejd\u017amy ju\u017c do omawianych argument\u00f3w zwolennik\u00f3w autentyczno\u015bci:<\/p>\n

Dowody autentyczno\u015bci<\/em><\/h2>\n

Py\u0142ki<\/em><\/h3>\n

Jednym z najcz\u0119\u015bciej przytaczanych argument\u00f3w na rzecz autentyczno\u015bci Ca\u0142unu Tury\u0144skiego jest badanie py\u0142k\u00f3w kwiatowych obecnych na p\u0142\u00f3tnie, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 ma pochodzi\u0107 z Palestyny. Oczywi\u015bcie obecno\u015b\u0107 py\u0142k\u00f3w nie mo\u017ce dowie\u015b\u0107 autentyczno\u015bci p\u0142\u00f3tna, mo\u017cliwa jest przecie\u017c sytuacja, w kt\u00f3rej artysta sprowadzi\u0142 p\u0142\u00f3tno z Palestyny. <\/em><\/p>\n

Odpowied\u017a:<\/p>\n

Teoretycznie, tak pytanie tylko: po co? \u017beby zwi\u0119kszy\u0107 wiarygodno\u015b\u0107 swojej podr\u00f3bki? Wobec kogo \u2013\u00f3wczesnych ludzi? Sprowadzanie palesty\u0144skiego p\u0142\u00f3tna mo\u017ce mia\u0142oby i sens (po epoce wypraw krzy\u017cowych sprowadzono mn\u00f3stwo rzekomych relikwii, z Bliskiego Wschodu, oraz z Bizancjum, st\u0105d te\u017c, w obliczu fa\u0142szerstw, pojawili si\u0119 te\u017c eksperci od badania relikwii, kt\u00f3rzy potrafili wy\u0142apa\u0107 ewidentne oszustwa \u2013za takich uchodzili np. templariusze[57]<\/a>), ale przekre\u015bla\u0142aby go ca\u0142kowicie (pozorna) niewiarygodno\u015b\u0107 wizerunku, tak \u017ce ju\u017c pierwszy biskup nie wierzy\u0142 w jego autentyczno\u015b\u0107. A mo\u017ce wobec badaczy z XX wieku? Czy fa\u0142szerz mia\u0142 szklana kul\u0119 by przewidywa\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107? Za\u015b gdyby przypadkiem p\u0142\u00f3tno pochodzi\u0142o z Bliskiego Wschodu (lub zosta\u0142o tam podrobione), to by\u0142by (kolejny) zdumiewaj\u0105cy zbieg okoliczno\u015bci\u2026<\/p>\n

Jednak badania py\u0142k\u00f3w kwiatowych obecnych na p\u0142\u00f3tnie przeprowadzone przez Maxa Freia (na kt\u00f3re zazwyczaj powo\u0142uj\u0105 si\u0119 zwolennicy autentyczno\u015bci p\u0142\u00f3tna) budz\u0105 spore w\u0105tpliwo\u015bci naukowc\u00f3w.<\/em>
\nW latach 1973 i 1978 kryminolog pobiera\u0142 pr\u00f3bki z Ca\u0142unu Tury\u0144skiego. Nast\u0119pnie przekaza\u0142 je do zbadania izraelskiemu palinologowi (specjali\u015bcie od py\u0142k\u00f3w ro\u015blinnych). Zwolennicy autentyczno\u015bci ca\u0142unu byli zachwyceni: w pr\u00f3bce Frei’a znaleziono a\u017c 57 gatunk\u00f3w ro\u015blin, w tym wielu swoistych dla bliskiego wschodu, a niespotykanych we Francji i W\u0142oszech, gdzie przebywa\u0142 ca\u0142un podczas swej udokumentowanej historii. Co wi\u0119cej, w\u015br\u00f3d py\u0142k\u00f3w by\u0142y i ukazuj\u0105ce si\u0119 w porze Paschy, a wi\u0119c w czasie, kiedy mia\u0142 odby\u0107 si\u0119 pogrzeb Chrystusa.<\/em>
\nOdpowied\u017a:
\nLiczby r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 nieznacznie, w zale\u017cno\u015bci od \u017ar\u00f3d\u0142a, raport Freia z 1982 roku cytuje 57 ro\u015blin[58]<\/a>, p\u00f3\u017aniejsze sprawozdania, ju\u017c po \u015bmierci Freia 14 stycznia 1983 roku, m\u00f3wi\u0105 o 58 identyfikacjach.[59]<\/a> Ponadto za \u017cycia Frei nie przekaza\u0142 swoich pr\u00f3bek \u017cadnemu izraelskiemu palinologowi (bo sam przecie\u017c by\u0142 specjalist\u0105), ten cytat miesza wydarzenia z lat 70-tych i te o 20 lat p\u00f3\u017aniejsze.
\nWyniki bada\u0144 palinologicznych s\u0105 do dzi\u015b cytowane jako \u015bwiadectwo autentyczno\u015bci relikwii, ale ju\u017c w latach osiemdziesi\u0105tych pojawi\u0142y si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci. Na wi\u0119kszo\u015bci pr\u00f3bek pobranych przez innych badaczy zag\u0119szczenie py\u0142k\u00f3w by\u0142o rz\u0119du ziarnka na cm2. Na 25 skrawkach ta\u015bmy by\u0142o ich oko\u0142o stu, i to typowych dla W\u0142och i Francji. Tymczasem jeden z kawa\u0142k\u00f3w ta\u015bmy Freia by\u0142 dos\u0142ownie obsypany py\u0142kiem: na powierzchni paru milimetr\u00f3w kwadratowych znalaz\u0142o si\u0119 kilkadziesi\u0105t ziaren, \u0142\u0105cznie wi\u0119cej ni\u017c wszystkich pozosta\u0142ych. <\/em><\/p>\n

Odpowied\u017a:<\/p>\n

Bo STURP zastosowa\u0142 nieco inne podej\u015bcie do pobrania py\u0142k\u00f3w ni\u017c Frei. STURP zam\u00f3wi\u0142 specjalne aplikatory obrotowe do pobierania pr\u00f3bek z powierzchni, o regulowanym nacisku (by nie pozostawia\u0107 resztek kleju na p\u0142\u00f3tnie), ta\u015bmy z mylaru, tego typu bajery. Gdy przysz\u0142o do zastosowania, to jedynym py\u0142kiem jaki STURP odkry\u0142, by\u0142 py\u0142ek ambrozji wyst\u0119puj\u0105cej w okolicach Turynu (nie przypominam sobie \u017ar\u00f3d\u0142a m\u00f3wi\u0105cego o 100 py\u0142kach) Natomiast Frei kupi\u0142 sobie zwyk\u0142\u0105 ta\u015bm\u0105 klej\u0105c\u0105, na oczach zszokowanych Amerykan\u00f3w na chama przylepi\u0142, odlepi\u0142 i mia\u0142 mn\u00f3stwo py\u0142k\u00f3w (pochodz\u0105cych spomi\u0119dzy w\u0142\u00f3kien tkaniny \u2013delikatny nacisk urz\u0105dzenia STURP-u pozwala\u0142 zbiera\u0107 tylko powierzchniowe zanieczyszczenia).[60]<\/a> Ameryka\u0144ce, rzecz jasna w\u015bciekli, zacz\u0119li szemra\u0107 przeciw Freiowi. Mo\u017cna jednak cz\u0119\u015bciowo zrozumie\u0107 ich punkt widzenia trosk\u0105 o Ca\u0142un. Kiedy Max Frei pr\u00f3bowa\u0142 przylepi\u0107 swoj\u0105 ta\u015bm\u0119 w okolicach twarzy, niemal si\u0142\u0105 powstrzyma\u0142 go John Jackson, ratuj\u0105c zapewne w ten spos\u00f3b niezwykle powierzchniowy wizerunek (ta\u015bma klej\u0105ca zerwa\u0142a by odbarwione zewn\u0119trzne warstwy w\u0142\u00f3kien) na Ca\u0142unie przed nieodwracalnym zniszczeniem przez szalonego Szwajcara.[61]<\/a><\/p>\n

Ponadto tylko na tej ta\u015bmie zamiast pojedynczych w\u0142\u00f3kien lnu i ewentualnie ziaren ochry, znajdowa\u0142y si\u0119 liczne w\u0142\u00f3kna bawe\u0142ny, zapewne z r\u0119kawiczek Freia. <\/em>
\nOdpowied\u017a:
\nJak trzeba dzia\u0142a\u0107 na si\u0142\u0119, to co na to poradzi\u0107\u2026 [62]<\/a>
\nCzemu na ta\u015bmach Freia mia\u0142aby si\u0119 pojawi\u0107 ochra? Bo sceptycy s\u0105 przekonani \u017ce na Ca\u0142unie musz\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 barwniki?
\nSk\u0105d si\u0119 tam wzi\u0119\u0142y?<\/em>
\nOdpowied\u017a:
\nCo? W\u0142\u00f3kna bawe\u0142ny?
\nOt\u00f3\u017c Frei podr\u00f3\u017cowa\u0142 do Ziemi \u015awi\u0119tej i Turcji w poszukiwaniu pr\u00f3bek endemicznych ro\u015blin do cel\u00f3w por\u00f3wnawczych. Nast\u0119pnie ilustrowa\u0142 zdj\u0119ciami identycznych ziaren py\u0142ku materia\u0142 por\u00f3wnawczy z ca\u0142unu. Najciekawsze jest to, \u017ce z 57 gatunk\u00f3w stwierdzonych w pr\u00f3bce Frei’a, a\u017c 32 to formy owadopylne, kt\u00f3rych py\u0142ek mia\u0142by ma\u0142e szanse dosta\u0107 si\u0119 z wiatrem na ca\u0142un (za to kwiaty tych ro\u015blin s\u0105 efektywniejsze i \u0142atwiejsze do zauwa\u017cenia przez botanika-amatora).<\/em>
\nOdpowied\u017a:
\nMo\u017cliwe wyja\u015bnienie, dlaczego znalaz\u0142 si\u0119 tam py\u0142ek z kwiat\u00f3w, przedstawi\u0119 nieco dalej.
\nMax Frei zaliczy\u0142 nie tylko te dwa potkni\u0119cia \u2013 okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ju\u017c wcze\u015bniej kilkakrotnie mia\u0142 k\u0142opoty z prawem, gdy\u017c nazbyt ch\u0119tnie potwierdza\u0142 to, co klient chcia\u0142 us\u0142ysze\u0107\u2026<\/em>[2]<\/em><\/p>\n

Odpowied\u017a:<\/p>\n

Tego nale\u017ca\u0142o si\u0119 spodziewa\u0107. Jak tylko Frei og\u0142osi\u0142 \u017ce znalaz\u0142 py\u0142ki ro\u015blin wyst\u0119puj\u0105cych na Bliskim Wschodzie, zaraz ruszy\u0142a machina propagandowa sceptyk\u00f3w. Gdy Frei nie doko\u0144czywszy pracy, nagle po\u017cegna\u0142 si\u0119 z tym \u015bwiatem, zaraz ruszy\u0142a lawina oszczerstw i insynuacji \u2013w ko\u0144cu martwi nie mog\u0105 si\u0119 broni\u0107. Trzeba jednak przyzna\u0107 \u017ce styl pracy Freia, utalentowanego samouka, samotnego pasjonata, kt\u00f3ry niech\u0119tnie dzieli\u0142 si\u0119 swoimi metodami z innymi stanowi\u0142 wr\u0119cz idealn\u0105 po\u017cywk\u0119 dla wysnuwania r\u00f3\u017cnych oskar\u017ce\u0144 bez cienia dowodu na pokrycie. I tak zaraz zacz\u0119to portretowa\u0107 Freia, uznanego specjalist\u0119, kt\u00f3ry m.in. bra\u0142 udzia\u0142 w \u015bledztwie nad katastrof\u0105 w 1961 roku w kt\u00f3rej zgin\u0105\u0142 sekretarz generalny ONZ, Dag Hammarskj\u00f6ld[63]<\/a>, jako przyg\u0142upawego policmajstra, podobnego do inspektora Clouseau, kt\u00f3ry rzekomo mia\u0142 si\u0119 skompromitowa\u0107 uznaniem za autentyczne dziennik\u00f3w Hitlera.[64]<\/a> Albo stawiano znacznie powa\u017cniejsze zarzuty, zacz\u0119to rozpowszechnia\u0107 spiskowa teori\u0119 \u017ce Frei wszystkie wyniki po prostu sfa\u0142szowa\u0142. Logika oskar\u017ce\u0144 jest tu po prostu nie do starcia: podstawowe za\u0142o\u017cenie, Ca\u0142un jest fa\u0142szerstwem, zatem nie mog\u0142y si\u0119 na nim osadzi\u0107 py\u0142ki z Bliskiego Wschodu. Oczywisty wniosek: Frei to oszust.[65]<\/a> Dowod\u00f3w na to, rzecz jasna, brak. W 1988 roku, po \u015bmierci Freia, uzyskano od wdowy po nim jego ta\u015bmy, i por\u00f3wnano je z ta\u015bmami STURP-u. Zanieczyszczenia te same, tylko na ta\u015bmach Freia wi\u0119cej py\u0142k\u00f3w. Oznacza to \u017ce rzeczywi\u015bcie mia\u0142y one kontakt z Ca\u0142unem.[66]<\/a> Teoretycznie Frei m\u00f3g\u0142by potem sztucznie nanie\u015b\u0107 odpowiednie py\u0142ki na ta\u015bm\u0119, wymaga\u0142oby to jednak bardzo drobiazgowych manipulacji, tak by ka\u017cdy naniesiony py\u0142ek przykry\u0107 warstw\u0105 zaschni\u0119tego kleju z ta\u015bmy. Po co Frei mia\u0142by to robi\u0107, skoro i tak ta\u015bmy stanowi\u0142y jego w\u0142asno\u015b\u0107, i mia\u0142 je do wy\u0142\u0105cznej dyspozycji? Nie ma nic, co mog\u0142oby udowodni\u0107 tego typu insynuacje. Zamiast si\u0119 nimi zajmowa\u0107, lepiej trzyma\u0107 si\u0119 pewnych standard\u00f3w \u2013je\u015bli nie ma dowod\u00f3w \u017ce np. podczas datowania radiow\u0119glowego w 1988 roku podmieniono pr\u00f3bki jak twierdz\u0105 niekt\u00f3rzy (cho\u0107 te\u017c nie wiadomo do ko\u0144ca, co si\u0119 z nimi tak naprawd\u0119 dzia\u0142o), to nie wysuwajmy r\u00f3wnie bezpodstawnych oskar\u017ce\u0144 wobec Freia i jego ta\u015bm.<\/p>\n

I r\u00f3wnie bezpodstawnych twierdze\u0144, wyrwanych z filmu dokumentalnego, kt\u00f3re G\u0142owacki nam teraz przedstawi:<\/p>\n

Py\u0142ek mo\u017ce przetrwa\u0107 dwa tysi\u0105ce lat albo d\u0142u\u017cej pod warunkiem, \u017ce znajdzie si\u0119 na przyk\u0142ad na dnie jeziora albo w torfowisku. Py\u0142ki wystawione na dzia\u0142anie powietrza szybko ulegaj\u0105 rozk\u0142adowi. <\/em>
\nOdpowied\u017a:
\nTo zdanie wypowiedzia\u0142 izraelski palinolog Uri Baruch w programie dokumentalnym \u201eWielkie Tajemnice Historii: Ca\u0142un Tury\u0144ski.\u201d[67]<\/a> O ironio, jest to ten sam Uri Baruch, kt\u00f3ry razem ze swoim koleg\u0105, profesorem botaniki Avinoanem Daninem, potwierdzi\u0142 w 1998 roku \u017ce na ta\u015bmach Freia rzeczywi\u015bcie znajduj\u0105 si\u0119 py\u0142ki pochodz\u0105ce z Palestyny.[68]<\/a> Ale do tego wr\u00f3c\u0119 za momencik. Na razie o tych szybko rozk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 py\u0142kach. Zale\u017cy gdzie. W glebie, wymywanej przez deszcze, gdzie \u017cyje masa organizm\u00f3w produkuj\u0105cych r\u00f3\u017cnego rodzaju kwasy, py\u0142ki nie przetrwaj\u0105 d\u0142ugo. Lecz nie nale\u017cy lekcewa\u017cy\u0107 odporno\u015bci py\u0142k\u00f3w. Przyroda, w swej zdumiewaj\u0105cej doskona\u0142o\u015bci, wyposa\u017cy\u0142a py\u0142ki w prawie niezniszczalny egzynowy pancerz, z kt\u00f3rym nawet kwasy maj\u0105 problemy. Zwyk\u0142e powietrze py\u0142kowi praktycznie nie szkodzi \u2013to nie jest byle rdza. Py\u0142ek bez problemu mo\u017ce si\u0119 ukry\u0107 mi\u0119dzy w\u0142\u00f3knami tkaniny, przechowywanej przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu w suchym, zamkni\u0119tym relikwiarzu i przetrwa\u0107 kilka tysi\u0119cy lat.
\nWi\u0119kszo\u015b\u0107 ekspert\u00f3w zgadza si\u0119, \u017ce na p\u0142\u00f3tnie tak cz\u0119sto wystawianym na dzia\u0142anie powietrza oryginalne py\u0142ki by si\u0119 nie zachowa\u0142y. <\/em><\/p>\n

Odpowied\u017a:<\/p>\n

Bo takie zdanie rzuci\u0142 narrator w jakim\u015b tam popularnym filmie dokumentalnym?[69]<\/a> W kt\u00f3rym wiele wypowiedzi to powyrywane kawa\u0142ki, bo producenci na si\u0142\u0119 chcieli zbalansowa\u0107 argumenty zwolennik\u00f3w i sceptyk\u00f3w w 45-minutowym filmie?[70]<\/a> Wielki mi argument.<\/p>\n

Moje badania wykaza\u0142y, \u017ce najpowszechniejszym py\u0142kiem w tamtym okresie by\u0142 py\u0142ek oliwki. W pr\u00f3bkach Freia nie by\u0142o ani jednego ziarenka tego py\u0142ku.<\/em> [4] <\/em><\/p>\n

Odpowied\u017a:<\/p>\n

To r\u00f3wnie\u017c wypowied\u017a Barucha pokazana w omawianym filmie.[71]<\/a> Jeden z zarzut\u00f3w wobec pracy Freia odnosi\u0142 si\u0119 do braku obecno\u015bci py\u0142k\u00f3w ro\u015blin pospolitych wyst\u0119puj\u0105cych w rejonie \u015br\u00f3dziemnomorskim, takich jak d\u0105b czy oliwka.[72]<\/a> Lecz kiedy materia\u0142y Freia, po jego \u015bmierci, poprzez jego wdow\u0119 zosta\u0142y odkupione przez ameryka\u0144sk\u0105 grup\u0119 badawcz\u0105 ASSIST (Association of Scientist and Scholars International for the Shroud of Turin), cz\u0142onek tej grupy Paul Maloney, ujawni\u0142 \u017ce Frei bra\u0142 pod uwag\u0119 obecno\u015b\u0107 py\u0142k\u00f3w oliwki na swoich ta\u015bmach, jako \u017ce podczas wypraw w poszukiwaniu odpowiednich ro\u015blin zebra\u0142 odpowiednie pr\u00f3bki por\u00f3wnawcze. Poniewa\u017c jednak by\u0142y to ro\u015bliny pospolite, Frei nada\u0142 im niski priorytet w swoich pracach, a przed \u015bmierci\u0105 zdo\u0142a\u0142 uko\u0144czy\u0107 tylko ok. 1\/3 zaplanowanej pracy.[73]<\/a><\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym zarzutem zawodowych palinolog\u00f3w w stosunku do pracy Freia, samouka i jednego z pionier\u00f3w w swej dziedzinie, by\u0142o to \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 palinolog\u00f3w uwa\u017ca\u0142a \u017ce za pomoc\u0105 obserwacji mikroskopowych w przypadku wi\u0119kszo\u015bci py\u0142k\u00f3w mo\u017cliwe jest okre\u015blenie co najwy\u017cej rodzaju a nie gatunk\u00f3w jak to zrobi\u0142 Frei[74]<\/a> -chcia\u0142 on by\u0107 zbyt dok\u0142adny, st\u0105d te\u017c na potwierdzenie bezb\u0142\u0119dno\u015bci wszystkich jego identyfikacji nie ma gwarancji. Jednak gdy ta\u015bmy Freia dosta\u0142y si\u0119 w r\u0119ce innych badaczy, mieli oni okazj\u0119 sprawdzi\u0107 obserwacje Freia. Orville Dahl twierdzi\u0142 \u017ce rozpozna\u0142 na ta\u015bmach Freia py\u0142ki Cistus Creticus, r\u00f3\u017cy g\u00f3rskiej rosn\u0105cej na wschodnich obszarach Morza \u015ar\u00f3dziemnego.[75]<\/a> P\u00f3\u017aniej, jak ju\u017c pisa\u0142em, do akcji wkroczyli Danin i Baruch. Dw\u00f3ch cenionych znawc\u00f3w flory Izraela przedstawi\u0142o swoje wyniki na sympozjum w 1998 roku.[76]<\/a> Co prawda nie potrafili si\u0119 wypowiedzie\u0107 na temat tego czy identyfikacja Cistus Creticus przez Dahla jest s\u0142uszna czy nie, ale za to potwierdzili oni cz\u0119\u015b\u0107 identyfikacji Freia na poziomie rodziny, oraz 3 na poziomie gatunkowym. Jedn\u0105 spo\u015br\u00f3d tych trzech jest Gundelia Tournefortii, ciernisty krzew (z kt\u00f3rego przypuszczalnie by\u0142a zrobiona korona cierniowa) wyst\u0119puj\u0105cy na Bliskim Wschodzie, w rejonie Morza Martwego i Anatolii. Ro\u015blina ta kwitnie na wiosn\u0119, od marca (czasem od lutego) do maja, a wi\u0119c w porze Paschy, gdy odby\u0142a si\u0119 egzekucja Jezusa. Na og\u00f3ln\u0105 liczb\u0119 313 znalezionych py\u0142k\u00f3w i doliczyli si\u0119 91 py\u0142k\u00f3w tej ro\u015bliny (29,1%). Co dla G\u0142owackiego, czerpi\u0105cego swe informacje g\u0142\u00f3wnie z film\u00f3w dokumentalnych i oszczerczych agitek Schafersmanna, oznacza rzecz jasna \u017ce:<\/p>\n

Po uwzgl\u0119dnieniu powy\u017cszych informacji okazuje si\u0119, \u017ce badania py\u0142k\u00f3w nie tylko nie potwierdzaj\u0105 autentyczno\u015bci p\u0142\u00f3tna, ale wr\u0119cz wydaj\u0105 si\u0119 jej przeczy\u0107.<\/em><\/p>\n

Odpowied\u017a:<\/p>\n

To zdanie po prostu wymiata! Jakim cudem identyfikacja ponad \u00bc py\u0142k\u00f3w jako pochodz\u0105cych z pewnego ciernistego krzewu kwitn\u0105cego na wiosn\u0119 w Palestynie, mia\u0142aby zaprzecza\u0107 autentyczno\u015bci Ca\u0142unu Tury\u0144skiemu? Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, nawet gdyby \u017cadnego bliskowschodniego py\u0142ku nie znaleziono to nie by\u0142by to jeszcze dow\u00f3d na fa\u0142szerstwo -nieobecno\u015b\u0107 py\u0142k\u00f3w nie oznacza \u017ce obiekt w danej okolicy nie przebywa\u0142. Baruch twierdzi\u0142 \u017ce nigdy nie uda\u0142o mu si\u0119 zebra\u0107 na raz na wolnym powietrzu wi\u0119cej ni\u017c dwa py\u0142ki Gundelli.[77]<\/a> A na Ca\u0142unie znalaz\u0142 ich ponad 90! Za\u015b Gundelia wy\u015bmienicie si\u0119 nadaje na koron\u0119 cierniow\u0105. Przypadek? Mo\u017ce to \u015bwi\u0119tej pami\u0119ci Frei wszystko podrzuci\u0142? Tak naprawd\u0119 kwestia obecno\u015bci bliskowschodnich py\u0142k\u00f3w zale\u017cy tylko od jego domniemanej uczciwo\u015bci \u2013dlatego sceptycy tak si\u0119 na niego rzucili z insynuacjami. Tym co nie pozwala definitywnie ukr\u0119ci\u0107 \u0142eb teoriom spiskowym kr\u0105\u017c\u0105cym wok\u00f3\u0142 jego osoby, jest brak py\u0142k\u00f3w pobranych niezale\u017cnie od niego (lub te\u017c raczej brak dost\u0119pu do odpowiednich materia\u0142\u00f3w – podczas restoracji w 2002 roku pobrano kilka pr\u00f3bek z powierzchni za pomoc\u0105 ta\u015bmy i odkurzacza, lecz archidiecezja tury\u0144ska pilnie strze\u017ce swoich skarb\u00f3w i nie udost\u0119pnia ich do bada\u0144[78]<\/a>).<\/p>\n

Idziemy dalej:<\/p>\n

Rzymskie monety, odciski ro\u015blin<\/em><\/h3>\n

Niekt\u00f3rzy badacze p\u0142\u00f3tna uwa\u017caj\u0105, \u017ce na powiekach ca\u0142unowej postaci znajduj\u0105 si\u0119 rzymskie monety pochodz\u0105ce oczywi\u015bcie z Palestyny z czas\u00f3w Pi\u0142ata. Jeszcze inni twierdz\u0105, \u017ce na p\u0142\u00f3tnie znajduj\u0105 si\u0119 odciski ro\u015blin pochodz\u0105cych r\u00f3wnie\u017c z tamtego rejonu. \u201eDowody\u201d te umieszczam w jednym akapicie, gdy\u017c zar\u00f3wno monetom jak i odciskom ro\u015blin mo\u017cna przyczepi\u0107 jedn\u0105 etykiet\u0119: z\u0142udzenie optyczne<\/strong>. <\/em><\/p>\n

Odpowied\u017a:<\/p>\n

Spory wok\u00f3\u0142 domniemanych monet Pi\u0142ata po\u0142o\u017conych na oczodo\u0142ach Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu maj\u0105 d\u0142ug\u0105 histori\u0119, o kt\u00f3rej bardziej szczeg\u00f3\u0142owo opowiem za chwil\u0119. Na razie odnios\u0119 si\u0119 do odcisk\u00f3w ro\u015blin rzekomo dostrze\u017conych przez niekt\u00f3rych badaczy, jako \u017ce temat niejako wi\u0105\u017ce si\u0119 z poprzednio omawianym tematem py\u0142k\u00f3w. Wkraczamy tutaj na bardzo niepewny obszar, jakim jest szczeg\u00f3\u0142owa analiza zdj\u0119\u0107 Ca\u0142unu w celu dostrze\u017cenia dodatkowych obiekt\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142y si\u0119 odbi\u0107 na p\u0142\u00f3tnie takich jak monety, kwiaty i li\u015bcie ro\u015blin, litery itp. \u2013 o ich odkryciu donosili rozmaici badacze. Jednak te doniesienia wywo\u0142uj\u0105 wielkie kontrowersje, r\u00f3wnie\u017c, a mo\u017ce przede wszystkim w\u015br\u00f3d zwolennik\u00f3w autentyczno\u015bci Ca\u0142unu Tury\u0144skiego. Do oponent\u00f3w tego typu bada\u0144 nale\u017c\u0105 fotograf STURP-u Barrie Schwortz[79]<\/a>, Dan Porter, za\u0142o\u017cyciel jednego z najbardziej cenionych blog\u00f3w na temat Ca\u0142unu Tury\u0144skiego[80]<\/a>, oraz Ian Wilson.[81]<\/a> Przyczyn\u0105 jest subiektywny charakter bada\u0144, a mianowicie poszukiwanie na powi\u0119kszonych zdj\u0119ciach Ca\u0142unu zarys\u00f3w poszczeg\u00f3lnych przedmiot\u00f3w \u2013niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 \u017ce potrafi\u0105 je dostrzec i poprawnie zidentyfikowa\u0107, inni za\u015b s\u0105dz\u0105 \u017ce taka bezsporna identyfikacja nie jest mo\u017cliwa, \u017ce nie da si\u0119 powiedzie\u0107 czy dany kszta\u0142t rzeczywi\u015bcie przedstawia kwiatek czy monet\u0119, a nie jest jedynie przypadkowo u\u0142o\u017con\u0105 struktur\u0105. Problem w tym \u017ce nie ma jednoznacznego sposobu kt\u00f3re potrafi\u0142yby okre\u015bli\u0107 czy obraz danego obiektu rzeczywi\u015bcie istnieje na Ca\u0142unie, czy jest jedynie z\u0142udzeniem optycznym jakiemu ulegaj\u0105 niekt\u00f3rzy badacze \u2013r\u00f3\u017cni uczeni przyjmuj\u0105 r\u00f3\u017cne kryteria. St\u0105d te\u017c wprost niezliczone dyskusje na ten temat, przy czym dyskutanci bardzo cz\u0119sto ryzykuj\u0105 popadniecie w skrajno\u015bci \u2013wiara \u017ce wszystkie doniesienia o zauwa\u017conych obiektach s\u0105 prawdziwe jest jedn\u0105, za\u015b przyczepienie wszystkiemu etykietki z\u0142udzenia optycznego jest drug\u0105. W rzeczywisto\u015bci sytuacja jest zwykle patowa, i realno\u015bci danej obserwacji nie da si\u0119 ani potwierdzi\u0107 ani zaprzeczy\u0107. Je\u015bli chodzi o mnie, to uwa\u017cam istnienie wielu z tych obiekt\u00f3w (monet liter, kwiat\u00f3w), za bardzo prawdopodobne, jednak nie potwierdzone w 100 %, st\u0105d te\u017c nie powo\u0142uj\u0119 si\u0119 na nie zbyt mocno w swoich artyku\u0142ach.<\/p>\n

Wracaj\u0105c do kwestii odbicia r\u00f3\u017cnych ro\u015blin na Ca\u0142unie Tury\u0144skim, Danin i Baruch w swoim artykule wspominali nie tylko o analizie py\u0142k\u00f3w na ta\u015bmach Freia, ale r\u00f3wnie\u017c o obserwacjach poczynionych w pracowni Alana Whangera, ameryka\u0144skiego psychiatry i specjalisty od obrazowania. Whanger zastosowa\u0142 do analizy por\u00f3wnawczej r\u00f3\u017cnych obraz\u00f3w niezwykle prosta metod\u0119 \u2013umieszcza je na dw\u00f3ch prze\u017aroczach, nast\u0119pnie wi\u0105zki przechodz\u0105ce przez prze\u017arocza przepuszcza przez odmiennie ustawione polaryzatory, uzyskuj\u0105c w ten spos\u00f3b dwie niezale\u017cne sk\u0142adowe spolaryzowane, kt\u00f3re nast\u0119pnie nak\u0142ada na siebie, uzyskuj\u0105c sumaryczny obraz. U\u017cywaj\u0105c trzeciego polaryzatora, potrafi w ten spos\u00f3b wygasza\u0107 odpowiednio jeden lub drugi obraz. Stosuj\u0105c t\u0119 metod\u0119 mo\u017ce on poszukiwa\u0107 punkt\u00f3w kt\u00f3re na obydwu przezroczach nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 na siebie. Mimo \u017ce stanowi ona znaczny post\u0119p, wci\u0105\u017c nie jest wolna od pewnego subiektywizmu (zwykle na por\u00f3wnywanych przez siebie obrazach Whanger znajduje dwu- lub trzycyfrow\u0105 liczb\u0119 punkt\u00f3w zbie\u017cnych, co w\u015br\u00f3d wielu, zamiast podziwu,\u00a0 budzi raczej sceptycyzm odno\u015bnie wiarygodno\u015bci jego metodologii).<\/p>\n

W\u015br\u00f3d wielu\u00a0 obiekt\u00f3w o kt\u00f3rych zaobserwowaniu na Ca\u0142unie donosi\u0142 Whanger z \u017con\u0105, znalaz\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c obrazy ro\u015blin (wcze\u015bniej donosi\u0142 o nich r\u00f3wnie\u017c Oswald Schewermann). Korzystaj\u0105c z atlasu botanicznego, Whangerowie twierdzili \u017ce zidentyfikowali 28 gatunk\u00f3w, z czego 27 kwitnie na wiosn\u0119, a py\u0142ki 25 znajdowa\u0142y si\u0119 na li\u015bcie Freia (krytyk s\u0142usznie by zapyta\u0142, czy nie sugerowali si\u0119 oni zbytnio t\u0105 list\u0105).[82]<\/a> Aby dodatkowo potwierdzi\u0107 te obserwacje, potrzebna by\u0142a pomoc specjalisty. Avinoan Danin wybra\u0142 si\u0119 zatem domieszkuj\u0105cych w p\u00f3\u0142nocnej Karolinie Whanger\u00f3w. Danin potwierdzi\u0142 wniosek Whanger\u00f3w \u017ce na Ca\u0142unie znajduj\u0105 si\u0119 liczne odbicia kwiat\u00f3w i kwiatostan\u00f3w, zgadzaj\u0105c si\u0119 z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 identyfikacji.[83]<\/a> W swojej pracy napisanej razem z Baruchem, skupi\u0142 si\u0119 (opr\u00f3cz przedstawienia przypuszczalnych obraz\u00f3w Chrysanthemum coronarium, kt\u00f3re by\u0142y najwyra\u017aniejsze), na trzech gatunkach, kt\u00f3re uwa\u017ca\u0142 za najistotniejsze dla kwestii pochodzenia Ca\u0142unu.[84]<\/a> Pierwszym z nich jest wspomniana Gundelia Tournefortii, kt\u00f3rej kwiatostan dostrzeg\u0142 Danin. Drugim jest Zygophyllum Dumosum, ro\u015blina endemiczna dla Palestyny \u2013Danin spostrzeg\u0142 odbite obrazy jej li\u015bci. Trzeci\u0105 jest fragment ga\u0142\u0105zki Pistacia lentiscus z owocami, jako \u017ce pistacja nie wydaje owoc\u00f3w na wiosn\u0119, to zapewne zesz\u0142orocznymi. Wobec cz\u0119sto wysuwanych zarzut\u00f3w \u017ce obrazy ro\u015blin (jak r\u00f3wnie\u017c i innych domniemanych obiekt\u00f3w) mog\u0105 by\u0107 po prostu artefaktami powsta\u0142ymi na kliszy szeroko stosowanych zdj\u0119\u0107 Giuseppe Enriego z 1931 roku, Danin odpowiedzia\u0142 \u017ce obrazy powy\u017cszych ro\u015blin by\u0142y obserwowane nie tylko na zdj\u0119ciach Enriego, ale tak\u017ce Pii z 1898 roku i Millera z 1978 roku \u2013zatem nie da si\u0119 powiedzie\u0107 \u017ce wszystko to wina ortochromatycznych klisz Enriego, daj\u0105cych ekstremalny kontrast, przy czym po\u015brednie odcienie szaro\u015bci losowo s\u0105 zamieniane na jasne i ciemne punkty, oraz dodatkowo mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 losowe wariacje zaciemnienia w wyniku mikroskopowych r\u00f3\u017cnic w rozk\u0142adzie czu\u0142o\u015bci na kliszy. Szanse \u017ce te same obrazki pojawi\u0105 si\u0119 na kilku kliszach, w r\u00f3\u017cnych technikach fotografii, w wyniku losowych wariacji czu\u0142o\u015bci, s\u0105 znikome \u2013zatem te obrazki istniej\u0105 na Ca\u0142unie i albo s\u0105 rzeczywiste, albo s\u0105 artefaktami samej tkaniny, oraz poszczeg\u00f3lnych w\u0142\u00f3kien.<\/p>\n

Danin ustali\u0142 \u017ce z listy 28 gatunk\u00f3w zidentyfikowanych przez Whanger\u00f3w, 70 % wyst\u0119puje w\u00a0 obszarze jednego kwadratu o boku 10 km, pomi\u0119dzy Jerozolim\u0105 a Jerychem.[85]<\/a> A nawet zauwa\u017cy\u0142 \u017ce kwiatek z gatunku Capparis aegyptia, jest cz\u0119\u015bciowo otwarty, co pozwoli\u0142o ustali\u0107 \u017ce zosta\u0142 zerwany mi\u0119dzy godzin\u0105 3 a 4 popo\u0142udniu.[86]<\/a> \u00a0W swoim uaktualnionym raporcie na konferencji w 2008 roku[87]<\/a> , Danin opr\u00f3cz dodatkowych gatunk\u00f3w, przedstawi\u0142 tak\u017ce wyniki analiz fotografii Millera w ultrafiolecie, wykonanych w 1978 roku, kt\u00f3re potwierdzi\u0142y wyniki obserwacji zdj\u0119\u0107 Enriego. Danin napisa\u0142 tak\u017ce \u017ce wok\u00f3\u0142 g\u0142owy cz\u0142owieka z Ca\u0142unu rozmieszczono ponad 300 kwiat\u00f3w. Opr\u00f3cz hipotezy \u017ce rozmieszczono je podczas pogrzebu, pojawi\u0142y si\u0119 tak\u017ce inne, moim zdaniem s\u0142abiej uzasadnione, jak chocia\u017cby \u017ce Ca\u0142un, podczas przebywania w Bizancjum s\u0142u\u017cy\u0142 jako epitaphioi (po polsku p\u0142aszczenica) \u2013liturgiczny obrus na kt\u00f3rym przedstawiono z\u0142o\u017cenie Chrystus do grobu i na kt\u00f3rym sk\u0142adano kwiaty.[88]<\/a> Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, warto zada\u0107 sobie prowokacyjne pytanie: a sk\u0105d si\u0119 w og\u00f3le ta tradycja w Ko\u015bciele Wschodnim wzi\u0119\u0142a\u2026 ? Co ciekawe, na ikonie Chrystusa Pantokratora z klasztoru \u015bw. Katarzyny na Synaju (VI wiek), pomija\u0107 ju\u017c wszelkie inne podobie\u0144stwa do twarzy Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu, znajduj\u0105 si\u0119 obrazy kwiat\u00f3w, dok\u0142adnie w tym samym miejscu gdzie rzekomo mia\u0142yby by\u0107 na Ca\u0142unie.[89]<\/a> Podobne przedstawienia kwiat\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 monetach bizantyjskich z wizerunkiem Chrystusa, bitych w czasach Micha\u0142a III (panowa\u0142 842-867).[90]<\/a><\/p>\n

I w\u0142a\u015bnie ta ostatnia informacja o domniemanej obecno\u015bci obraz\u00f3w kwiat\u00f3w, pomijaj\u0105c ju\u017c wszystkie inne wy\u017cej opisane kontrowersyjne rewelacje Danina i Whanger\u00f3w, mo\u017ce dostarczy\u0107 wiarygodnej odpowiedzi na zarzut \u017ce Frei zebra\u0142 py\u0142ki z \u0142adnych kwiatk\u00f3w rosn\u0105cych wok\u00f3\u0142 Jerozolimy i zapylanych przez owady. Drobny wstrz\u0105s, podobny do wywo\u0142anego przez owada i jaki\u015b py\u0142ek mo\u017ce zosta\u0107 str\u0105cony i przylepi\u0107 si\u0119 do p\u0142\u00f3tna. Przy czym tych py\u0142k\u00f3w nie musi by\u0107 wiele, poza Gundeli\u0105, wi\u0119kszo\u015b\u0107 py\u0142k\u00f3w zidentyfikowanych przez Barucha wyst\u0119powa\u0142o w jednym, lub co najwy\u017cej kilku egzemplarzach.[91]<\/a> Jest to co prawda hipoteza (przy czym wcale nie wymaga by rzeczywi\u015bcie na Ca\u0142unie odbi\u0142y si\u0119 obrazy kwiat\u00f3w, wystarczy nawet potencjalna mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u017ce po\u0142o\u017cono je na nim), ale pokazuje \u017ce nie trzeba od razu ucieka\u0107 si\u0119 do spiskowych \u201ewyja\u015bnie\u0144\u201d dlaczego na li\u015bcie Freia znalaz\u0142y si\u0119 takie gatunki a nie inne.<\/p>\n

Ale przejd\u017amy ju\u017c do kwestii monet Pi\u0142ata:<\/p>\n

Co ciekawe, nie musz\u0119 tego pogl\u0105du udowadnia\u0107, poniewa\u017c zrobili to za mnie zwolennicy autentyczno\u015bci p\u0142\u00f3tna.<\/em>
\nTo co [Filas] widzia\u0142 jako inskrypcje, ja widzia\u0142em jako losowe kszta\u0142ty i szumy. Taka jest subiektywna natura analizy obraz\u00f3w. Z tego powodu nie mog\u0119 zaakceptowa\u0107 \u201einskrypcji” na tych monetach jako wiarygodnego dowodu na pochodzenie ca\u0142unu z pierwszego wieku.<\/em> [5] <\/em>
\nOdpowied\u017a:
\nSzkoda tylko \u017ce G\u0142owacki nie przytoczy\u0142 szerzej wypowiedzi Schwortza. Bo napisa\u0142 on r\u00f3wnie\u017c:[92]<\/a>
\n\u201cI do not argue that there appears to be something on the eyes of the man of the Shroud, and it may well be coins or potshards, since they were<\/em> used in some<\/em> first century burial rituals, but I do not believe we can resolve coin inscriptions.\u201d
\n\u201cNie zaprzeczam \u017ce wygl\u0105da na to, \u017ce co\u015b jest na oczach Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu, i to mog\u0105 by\u0107 monety lub ostraki, jako \u017ce by\u0142y one u\u017cywane niekiedy podczas rytua\u0142\u00f3w pogrzebowych w pierwszym wieku, ale nie wierz\u0119 \u017ce potrafimy odczyta\u0107 napisy na monetach\u201d.
\nSchwortz nie udowodni\u0142 \u017ce monet tam nie ma, i wcale nie mia\u0142 zamiaru tego robi\u0107, by\u0142 jedynie sceptyczny wobec pr\u00f3b ustalenia co to mog\u0105 by\u0107 za monety, na podstawie niepewnej analizy zdj\u0119\u0107. Ale po kolei.[93]<\/a>
\nKiedy Jackson i Jumper w 1976 roku wykonali tr\u00f3jwymiarowe odwzorowanie sylwetki Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu, spostrzegli \u017ce na oczodo\u0142ach znajduj\u0105 si\u0119 jakie\u015b wypuk\u0142o\u015bci, jakby co\u015b na nich le\u017ca\u0142o.[94]<\/a> Po d\u0142u\u017cszych poszukiwaniach, Jackson znalaz\u0142 w wydaniu magazynu \u201eJewish Quarterly Review\u201d z 1898 roku opis zwyczaju k\u0142adzenia monet, lub kawa\u0142k\u00f3w ceramiki na powiekach zmar\u0142ych, praktykowany przez niekt\u00f3rych \u017byd\u00f3w. Wielko\u015b\u0107 i kszta\u0142t tych wypuk\u0142o\u015bci pozwala\u0142y przypuszcza\u0107 \u017ce chodzi tu o leptony, nowotestamentowe \u201ewdowie grosze\u201d.[95]<\/a>
\nKsi\u0105\u017cka Wilsona opisuj\u0105ca te odkrycie ukaza\u0142a si\u0119 w prze\u0142omowym 1978 roku. Za\u015b rok p\u00f3\u017aniej, Francis Filas, Jezuita i profesor Uniwersytetu Loyoli w Chicago og\u0142osi\u0142 \u017ce uda\u0142o mu si\u0119 zidentyfikowa\u0107 monet\u0119 nad prawym okiem.[96]<\/a> Jak sam twierdzi\u0142, w 1954 roku przyjrza\u0142 si\u0119 obszarowi oczu na zdj\u0119ciach Enriego i dostrzeg\u0142 nad praw\u0105 powiek\u0105 laseczk\u0119 oraz litery Y, C, A, I. Pocz\u0105tkowo zlekcewa\u017cy\u0142 obserwacj\u0119, s\u0105dz\u0105c \u017ce ulega z\u0142udzeniu. Do sprawy wr\u00f3ci\u0142 w 1979 roku, po odkryciach Jacksona i Jumpera. Przy pomocy numizmatyka, Micheala Marxa pr\u00f3bowa\u0142 zidentyfikowa\u0107 rzekome monety. Na podstawie dostrze\u017conej laseczki i liter Y (b\u0105d\u017a te\u017c U), C, A, I, uzna\u0142 \u017ce jest to lepton z wizerunkiem lituusa, laseczki podobnej do pastora\u0142u, symbolu boga wojny Marsa, maj\u0105ce r\u00f3wnie\u017c znaczenie astrologiczne. Litery mog\u0142yby by\u0107 fragmentem greckiej inskrypcji (zapisanej alfabetem \u0142aci\u0144skim) TIBEPIO[Y\/U] KAICAP(OC), lub skr\u00f3conej formy TIOU KAICAP(OC) \u2013Tyberiuszowi Cezarowi. Tego typu monety bito w Judei za czas\u00f3w Poncjusza Pi\u0142ata \u2013\u015bwiadcz\u0105 o tym zapisane literami LIS, LIZ i LIH odpowiednio 16, 17, i 18 rok panowania cesarza \u2013 i ju\u017c potem nigdzie indziej.[97]<\/a> Tylko czy nie powinno by\u0107 K zamiast C? Filas za\u0142o\u017cy\u0142 \u017ce pope\u0142niono b\u0142\u0105d ortograficzny. Wkr\u00f3tce si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce istotnie znaleziono monety na kt\u00f3rych, z wytartych inskrypcji, odczytano (jak si\u0119 przynajmniej wydawa\u0142o) tego typu inskrypcje pisane przez C a nie przez K.[98]<\/a>
\nKrytycy rzucili si\u0119 na Filasa jak wyg\u0142odnia\u0142e wilki \u2013omal go nie wyrzucono z (katolickiej!) uczelni.[99]<\/a> Zm\u0119czony ci\u0105g\u0142ymi atakami, w 1985 roku Filas odszed\u0142 si\u0119 dowiedzie\u0107 u samego \u017ar\u00f3d\u0142a, jak to z tymi monetami by\u0142o. Po jego \u015bmierci debata nie wygas\u0142a \u2013wprost przeciwnie si\u0119 wzmog\u0142a.
\nStawiano od groma zarzut\u00f3w \u2013a to \u017ce w staro\u017cytnych pismach \u017cydowskich nie ma wzmianki o takiej tradycji[100]<\/a>, to Grecy wsadzali nieboszczykom obola w usta, jako zap\u0142at\u0119 dla Charona, a to \u017ce monety s\u0105 poga\u0144skie, wi\u0119c prawowierni \u017bydzi nie u\u017cyliby ich podczas pogrzebu (cho\u0107 podobno ofiary na \u015bwi\u0105tynie sk\u0142adano tak\u017ce w poga\u0144skich monetach)[101]<\/a>, a to \u017ce monety by\u0142y za lekkie by utrzyma\u0107 powieki zamkni\u0119te (cho\u0107 patolodzy twierdz\u0105 \u017ce ci\u0119\u017car jest wystarczaj\u0105cy)[102]<\/a>, by wymieni\u0107 tylko kilka. Archeolog Rachel Hachlili w 1979, w tym samym czasie gdy Filas pr\u00f3bowa\u0142 dopasowa\u0107 odpowiednie monety, odkopa\u0142a kilka grob\u00f3w w okolicach Jerycha, w jednym z nich znaleziono czaszk\u0119, a w jej wn\u0119trzu dwie monety z czas\u00f3w Heroda Agryppy (37-44 rok n.e.), w innym monet\u0119 Heroda Archelaosa (4 r. p.n.e. -6 r. n.e.), w jeszcze innym monet\u0119 Jana Hurkana II (63-40 r. p.n.e). Dosz\u0142a ona do wniosku \u017ce pierwotnie musia\u0142y by\u0107 one po\u0142o\u017cone na oczach zmar\u0142ych i \u017ce tak\u0105 praktyk\u0119 cz\u0119sto stosowano \u2013podobne znaleziska to ossuarium z Talpiot z monet\u0105 Heroda Agryppy I, czy monety Pi\u0142ata w \u017cydowskim grobowcu w D\u017cabal Mukaber, na po\u0142udnie od Jerozolimy, oraz monety Bar Kochby w \u017cydowskiej fortecy w En Boqeq.[103]<\/a> R\u00f3wnie\u017c w kontrowersyjnym grobowcu zawieraj\u0105cym rzekome ossuaria arcykap\u0142ana Kajfasza (kt\u00f3ry sta\u0142 za zg\u0142adzeniem Jezusa), w ossuarium kobiety o imieniu Miriam znaleziono monet\u0119.[104]<\/a>
\nDziwnym zbiegiem okoliczno\u015bci, gdy tylko Filas og\u0142osi\u0142 odkrycie monety Pi\u0142ata na prawym oku Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu, Hachlili nagle zacz\u0119\u0142a wywraca\u0107 swoje poprzednie wnioski do g\u00f3ry nogami- orzek\u0142a \u017ce monety z Jerycha zamiast na oczodo\u0142ach w\u0142o\u017cono w usta (pomimo i\u017c eksperymenty wykaza\u0142y \u017ce monety nie mog\u0142yby w\u00f3wczas wpa\u015b\u0107 do wn\u0119trza czaszki, musia\u0142yby by\u0107 na oczodo\u0142ach)[105]<\/a>, a w og\u00f3le to nie ma \u017cadnych dowod\u00f3w, bo groby by\u0142y ju\u017c wcze\u015bniej spl\u0105drowane[106]<\/a> -pytanie za 10 punkt\u00f3w: dlaczego kto\u015b mia\u0142by w\u0142amywa\u0107 si\u0119 do grobowca, tylko po to by do wn\u0119trza czaszki wrzuci\u0107 staro\u017cytne monety?
\nPowa\u017cniejsze zarzuty odno\u015bnie wniosk\u00f3w Filasa tyczy\u0142y si\u0119 czego innego, mianowicie czy interpretacja ledwo widocznych plamek na zdj\u0119ciach Enriego, o wielko\u015bci por\u00f3wnywalnej z wielko\u015bci\u0105 nitek na Ca\u0142unie, w\u015br\u00f3d mn\u00f3stwa szumu zwi\u0105zanego tak ze splotem, jak i z r\u00f3\u017cnymi zanieczyszczeniami jako inskrypcji na okre\u015blonych monetach Pi\u0142ata jest wystarczaj\u0105co uzasadniona. Czy Filas nie doszukiwa\u0142 si\u0119 po prostu pewnych struktur w przypadkowych szumach? I co z przypuszczaln\u0105 monet\u0105 nad lewym okiem? \u015arodowisko syndonolog\u00f3w podzieli\u0142o si\u0119 na zwolennik\u00f3w i przeciwnik\u00f3w wiarygodno\u015bci doniesie\u0144 o monetach. Obie strony mia\u0142y swoje argumenty. Przeciwnicy wyci\u0105gn\u0119li sw\u00f3j standardowy argument, mianowicie \u017ce wszystko to jedynie \u201ezas\u0142uga\u201d zdj\u0119\u0107 Enriego, podczas gdy np. na zdj\u0119ciach Barriego Schwortza takich struktur nie wida\u0107. Ale zwolennicy wykazali \u017ce s\u0105 one widoczne r\u00f3wnie\u017c np. na zdj\u0119ciach Vernona Millera z 1978 roku, czy Durantego z 2002 roku, ich widoczno\u015b\u0107 zale\u017cy tak naprawde od stosowanych technik fotograficznych, nie s\u0105 to zatem artefakty na kliszach Enriego (jednak na tych ostatnich s\u0105 najlepiej widoczne, ze wzgl\u0119du na ich ekstremalny kontrast).[107]<\/a><\/p>\n

Jeszcze za \u017cycia Filasa, dr Robert M. Haralick z Laboratorium Analiz Danych Przestrzennych Instytutu Politechniki Stanu Virginia i Uniwersytetu w Blacksburg przeprowadzi\u0142 elektroniczn\u0105 analiz\u0119 zdj\u0119c Enriego i zgodzi\u0142 si\u0119 z Filasem \u017ce zapewne identyfikacja plamek nad prawym okiem jako monety Pi\u0142ata jest poprawna.[108]<\/a> Whanger przeprowadzi\u0142 technik\u0105 obraz\u00f3w spolaryzowanych por\u00f3wnanie monet Pi\u0142ata z ich domniemanymi obrazami na Ca\u0142unie i znalaz\u0142 74 punkty wsp\u00f3lne.[109]<\/a> Problem w tym czy wszystkie te punkty wsp\u00f3lne s\u0105 tak naprawd\u0119 niezale\u017cne, oraz czy nie s\u0105 po prostu przypadkowymi punktami kt\u00f3re da si\u0119 przyporz\u0105dkowa\u0107 niekt\u00f3rym punktom monety \u2013w takim wypadku wa\u017cniejsze s\u0105 r\u00f3\u017cnice ni\u017c podobie\u0144stwa (na ka\u017cdych dw\u00f3ch zupe\u0142nie niepowi\u0105zanych obrazkach mo\u017cna znale\u017a\u0107 ile\u015b tam punkt\u00f3w kt\u00f3re nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 jeden na drugi). Filas i jego zwolennicy argumentowali ze prawdopodobie\u0144stwo losowego u\u0142o\u017cenia si\u0119 odpowiednich punkt\u00f3w na Ca\u0142unie w kszta\u0142t odpowiadaj\u0105cy zaobserwowanemu leptonowi jest astronomicznie ma\u0142a (oszacowali nawet prawdopodobie\u0144stwo jako rz\u0119du 1:1042<\/sup>)[110]<\/a> Tylko czy za\u0142o\u017cenia odpowiedniego modelu probabilistycznego s\u0105 poprawne? Czy nie jest to mo\u017ce tak, \u017ce Filas (\u015bwiadomie lub pod\u015bwiadomie) doszuka\u0142 si\u0119 odpowiedniej monety, kt\u00f3ra by pasowa\u0142a do uk\u0142adu plamek, a nast\u0119pnie okre\u015bli\u0142 prawdopodobie\u0144stwo \u017ce plamki u\u0142o\u017c\u0105 si\u0119 w kszta\u0142t tej monety (co jest p\u0119tl\u0105 my\u015blow\u0105)? Na jego korzy\u015b\u0107 przemawia\u0142oby gdyby rzeczywi\u015bcie, jak twierdzi\u0142, rozpozna\u0142 liter\u0119 C na leptonie, zanim zapozna\u0142 si\u0119 z egzemplarzami posiadaj\u0105cymi ten b\u0142\u0105d ortograficzny \u2013w\u00f3wczas by\u0142oby wiadome \u017ce nie sugerowa\u0142 si\u0119 znanym obrazem kt\u00f3ry mia\u0142 w pami\u0119ci. Krytycy cz\u0119sto bowiem wysuwaj\u0105 oskar\u017cenia \u017ce obrazy rzekomo dostrzegane na Ca\u0142unie przez niekt\u00f3rych s\u0105 jedynie efektem pareidolii \u2013dopatrywania si\u0119 znanych obraz\u00f3w w przypadkowych strukturach. Schwortz pyta si\u0119 dlaczego numizmatyk potrafi si\u0119 dopatrzy\u0107 w, jego zdaniem, zupe\u0142nie przypadkowych kszta\u0142tach monet, a botanik odbi\u0107 ro\u015blin[111]<\/a>, sugeruj\u0105c w ten spos\u00f3b \u017ce owe identyfikacje mog\u0105 by\u0107 tylko efektem ich wyobra\u017ce\u0144 i zawodowych nawyk\u00f3w. Ale ten argument mo\u017cna odwr\u00f3ci\u0107 \u2013by\u0107 mo\u017ce ze wzgl\u0119du na swoje wytrenowanie potrafi\u0105 oni dostrzec charakterystyczne struktury, kt\u00f3rych laik (jak na przyk\u0142ad Schwortz) w danej dziedzinie nie potrafi dostrzec \u2013w jego oczach b\u0119dzie tylko kompletny ba\u0142agan. Taka jest subiektywna natura identyfikacji wizualnych. Jednoznacznych kryteri\u00f3w co jest prawdziwe , a co tylko z\u0142udzeniem nie ma.<\/p>\n

Je\u015bli chodzi o domnieman\u0105 monet\u0119 po\u0142o\u017con\u0105 na lewym oku (zak\u0142adano \u017ce powinna by\u0107, w ko\u0144cu cz\u0142owiek ma par\u0119 oczu \u2013to \u017ce w grobowcach znajdywano pojedyncze monety, mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 jedynie o tym \u017ce jedna z nich si\u0119 zawieruszy\u0142a wewn\u0105trz czaszki i nie zdo\u0142ano jej wyj\u0105\u0107), to jej obraz by\u0142 du\u017co mniej wyra\u017any. Nie by\u0142o pewne czy niewielka wypuk\u0142o\u015b\u0107 nie stanowi jakich\u015b spuchni\u0119tych powiek, czy jakiego\u015b skrzepu krwi na powiece, lub jakiego\u015b innego artefaktu.[112]<\/a> Filas dopatrywa\u0142\u00a0 si\u0119 tam kilku kresek, sugeruj\u0105cych inny rodzaj leptonu bitego przez Pi\u0142ata \u2013monety bitej na cze\u015b\u0107 Julii, matki cesarza Tyberiusza. Whanger znalaz\u0142 73 punkty wsp\u00f3lne mi\u0119dzy ta monet\u0105, o obrazem nad lew\u0105 powiek\u0105 Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu. Co ciekawe, r\u00f3wnie\u017c Baima Bollone we wsp\u00f3\u0142pracy z Nello Balossino podj\u0105\u0142 si\u0119 poszukiwania\u00a0 monety w okolicach lewego oka. Stosuj\u0105c cyfrow\u0105 obr\u00f3bk\u0119 obrazu doszukali si\u0119 obrazu leptona Julli, tego samego co Whanger, tyle tylko \u017ce nie nad lew\u0105 powiek\u0105, a nad lew\u0105 brwi\u0105, a wi\u0119c w zupe\u0142nie innym miejscu!<\/strong>[113]<\/a> Czy chodzi tu o dwie r\u00f3\u017cne monety? Czy mo\u017ce o dwa obrazy tej samej, odwzorowane w dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych miejscach? A mo\u017ce dwie ekipy badaczy uleg\u0142y takim samym z\u0142udzeniom, tyle \u017ce w dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych miejscach (kwestia na ile nie wiedzieli wzajemnie o swoich wynikach)?<\/p>\n

Kwestia jest wi\u0119c niezwykle niejednoznaczna. Doda\u0107 jeszcze warto, \u017ce Mario Moroni pr\u00f3bowa\u0142 identyfikowa\u0107 monet\u0119 na prawym oku jako lepton, tyle \u017ce z lituusem zwr\u00f3conym w lewo (lepton Filasa mia\u0142 lituus zwr\u00f3cony w prawo), przy czym domniemana litera C mia\u0142a tak naprawd\u0119 by\u0107 zakrzywionym ko\u0144cem lituusa.[114]<\/a><\/p>\n

Je\u015bli chodzi o moj\u0105 prywatn\u0105 opini\u0119 na temat monet, to s\u0105dz\u0119 \u017ce ich istnienie jest do\u015b\u0107 prawdopodobne, lecz wymagaj\u0105ce jeszcze dodatkowego potwierdzenia. To \u017ce na oczodo\u0142ach Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu znajduj\u0105 si\u0119 zgrubienia jest w pe\u0142ni zgodne z opisanymi znaleziskami archeologicznymi, potwierdzaj\u0105cymi zwyczaj k\u0142adzenia pieni\u0105\u017ck\u00f3w na oczach. Czy jednak dokonana przez Filasa i innych ich identyfikacja, jako lepton\u00f3w Pi\u0142ata jest s\u0142uszna? Bardzo mo\u017cliwe, ale p\u00f3ki co, nie da si\u0119 wykaza\u0107 tego wprost. Uto\u017csamienie Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu z Jezusem Chrystusem pozwoli\u0142aby potwierdzi\u0107 poprawno\u015b\u0107 tej identyfikacji, jest to jednak wnioskowanie w przeciwn\u0105 stron\u0119 \u2013 chcemy w\u0142a\u015bnie na podstawie rozpoznanego typu monet uzyska\u0107 argument, \u017ce Cz\u0142owiek z Ca\u0142unu \u017cy\u0142 w Palestynie za Pi\u0142ata, a nie, \u017ceby na podstawie jego to\u017csamo\u015bci dowiedzie\u0107 si\u0119, jakie monety po\u0142o\u017cono mu na oczach.<\/p>\n

Oddajmy na chwil\u0119 g\u0142os G\u0142owackiemu:<\/p>\n

Oczywi\u015bcie zanim badacze ca\u0142unu zabrali si\u0119 za szukanie monet, kt\u00f3rych wz\u00f3r pasowa\u0142by do ma\u0142o wyra\u017anych plam, znajduj\u0105cych si\u0119 w oczodo\u0142ach, powinni odpowiedzie\u0107 na jedno zasadnicze pytanie: jakim cudem w og\u00f3le odbi\u0142y si\u0119 one na p\u0142\u00f3tnie? Wyobra\u017amy sobie nast\u0119puj\u0105c\u0105 sytuacj\u0119: cia\u0142o zaczyna wysy\u0142a\u0107 energie, kt\u00f3ra przypala p\u0142\u00f3tno. Powstaje wizerunek \u2013 odbicie cia\u0142a, kt\u00f3rego intensywno\u015b\u0107 zale\u017cy od odleg\u0142o\u015bci p\u0142\u00f3tna od twarzy.
\nCo si\u0119 stanie, je\u015bli umie\u015bcimy na drodze tych promieni kawa\u0142ek metalu? Cz\u0119\u015b\u0107 energii zostanie zaabsorbowana przez metal \u2013 w miejscu gdzie b\u0119dzie le\u017ca\u0142 wizerunek b\u0119dzie s\u0142abszy lub w najgorszym wypadku nie pojawi si\u0119 w og\u00f3le. Niestety \u201emonety\u201d na oczach ca\u0142unowej postaci s\u0105 widoczne intensywniej ni\u017c otaczaj\u0105ce je cia\u0142o. Sugeruje to, \u017ce one same by\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142em energii, co oczywi\u015bcie jest bzdur\u0105 w kontek\u015bcie teorii m\u00f3wi\u0105cej o tym, \u017ce wizerunek powsta\u0142 w wyniku emisji energii z cia\u0142a.<\/em>
\nOdpowied\u017a:
\nPrzede wszystkim to my nie mamy poj\u0119cia w jaki spos\u00f3b wizerunek na Ca\u0142unie Tury\u0144skim powsta\u0142. I nie mo\u017cemy zatem powiedzie\u0107, czy wobec tego hipoteza o istnieniu odbi\u0107 monet na p\u0142\u00f3tnie jest sensowna, czy nie. W kontek\u015bcie jednej teorii mo\u017ce by\u0107, w kontek\u015bcie innej nie \u2013wiele zale\u017cy od za\u0142o\u017ce\u0144 tych\u017ce teorii. Wysuwano r\u00f3\u017cne koncepcje w jaki spos\u00f3b obrazy dodatkowych przedmiot\u00f3w mog\u0142yby si\u0119 utrwali\u0107 na Ca\u0142unie. Fizyk, Boles\u0142aw Makiej wysun\u0105\u0142 koncepcj\u0119, \u017ce monety mog\u0142y si\u0119 utrwali\u0107 na p\u0142\u00f3tnie, w wyniku odbicia od nich promieniowania elektromagnetycznego emitowanego przez cia\u0142o Cz\u0142owieka z Ca\u0142unu, kt\u00f3re nast\u0119pnie interferowa\u0142o z\u00a0 wi\u0105zkami pochodz\u0105cymi z innych punkt\u00f3w cia\u0142a.[115]<\/a> \u00a0W \u015bwietle doniesie\u0144 Petrusa Soonsa o tym \u017ce wizerunek z Ca\u0142unu mo\u017ce posiada\u0107 pewne w\u0142a\u015bciwo\u015bci holograficzne[116]<\/a> , ta koncepcja robi si\u0119 niezwykle interesuj\u0105ca. Bardzo istotne dla jej rozwini\u0119cia w jaki\u015b sensowny model oraz zweryfikowania mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 ustalenie geometrycznej relacji mi\u0119dzy cia\u0142em a wizerunkiem na p\u0142\u00f3tnie (patrz Rysunek IV), o czym pisa\u0142em wcze\u015bniej. Alternatyw\u0105 do hipotezy promieniowania wybiegaj\u0105cego bezpo\u015brednio z cia\u0142a jest hipoteza wy\u0142adowania koronowego, wysuwana przez Giulio Fantiego[117]<\/a> \u00a0– w tym przypadku zjonizowana plazma, tworz\u0105ca si\u0119 wok\u00f3\u0142 wytwarzaj\u0105cego pole elektryczne cia\u0142a i odpowiedzialna za powstanie obrazu cia\u0142a, mo\u017ce spokojnie pojawi\u0107 si\u0119 nad monetami. Wizerunki ro\u015blin, por\u00f3wnywalne do tych rzekomo obserwowanych na Ca\u0142unie uzyskano za pomoc\u0105 fotografii kirlianowskiej, wykorzystuj\u0105cej wy\u0142adowanie koronowe.[118]<\/a> S\u0105 jeszcze inne hipotezy \u2013np. obraz monety m\u00f3g\u0142by by\u0107 w rzeczywisto\u015bci odbitym obrazem krwi kt\u00f3ra na jej powierzchni znalaz\u0142a[119]<\/a>, za\u015b obrazy ro\u015blin na zasadzie zwyk\u0142ego zielnika.
\nZostawiaj\u0105c na boku dyskusje nad mo\u017cliwymi hipotezami, trzeba powiedzie\u0107 \u017ce nieznajomo\u015b\u0107 mechanizmu powstania wizerunku stanowi powa\u017cny problem metodologiczny w przypadku analiz wszystkich domniemanych obiekt\u00f3w o kt\u00f3rych obserwacji na Ca\u0142unie donosz\u0105 niekt\u00f3rzy. Wizualna analiza \u2013m\u0119drca szkie\u0142ka i oko \u2013stanowi\u0142o zawsze podstaw\u0119 nauki. Wielkie prze\u0142omy w nauce zachodzi\u0142y w\u00f3wczas, gdy kto\u015b dostrzega\u0142 gdzie\u015b jakie\u015b wzorce, jakie\u015b struktury, czy prawid\u0142owo\u015bci w obserwacjach, kt\u00f3rych nie potrafili zaobserwowa\u0107 inni. Z drugiej strony ma\u0142o kto pami\u0119ta, i tylko w ksi\u0105\u017ckach o historii nauki mo\u017cna znale\u017a\u0107 informacje o wielu nieszcz\u0119\u015bnikach kt\u00f3rzy my\u015bleli \u017ce co\u015b odkryli, a tak naprawd\u0119 padli jedynie ofiara z\u0142udze\u0144. Tak to niestety bywa, jedni maj\u0105 szcz\u0119\u015bcie, inni nie. Do czego zmierzam: problem z Ca\u0142unem jest taki \u017ce w starciu z nim konwencjonalne metody badawcze wymi\u0119kaj\u0105. Powtarzalno\u015b\u0107 obserwacji w przypadku normalnych zjawisk przyrodniczych, jak r\u00f3wnie\u017c i np. mo\u017cliwo\u015b\u0107 znalezienia wielu podobnych znalezisk archeologicznych, pozwala\u0142a eliminowa\u0107 z\u0142udzenia, i promowa\u0107 poprawne obserwacje. Ale Ca\u0142un jest niepowtarzalny\u2026\u00a0 Nie wiemy czego si\u0119 po nim si\u0119 spodziewa\u0107. Je\u015bli np. numizmatyk widzi na wydobytej gdzie\u015b monecie zerodowane, niewyra\u017ane fragmenty inskrypcji, to na ich podstawie, kilku charakterystycznych punkt\u00f3w, oraz w\u0142asnego do\u015bwiadczenia, potrafi odtworzy\u0107 pierwotne brzmienie inskrypcji. Tak samo paleografowie \u2013odtwarzanie oryginalnych napis\u00f3w ze starych manuskrypt\u00f3w na kt\u00f3rych litery cz\u0119\u015bciowo si\u0119 zatar\u0142y stanowi dla nich chleb powszedni (i \u017ar\u00f3d\u0142o nieko\u0144cz\u0105cych si\u0119 dyskusji). Podobnie wykwalifikowany botanik, zaledwie z zarysu jakiej\u015b ro\u015blinki potrafi powiedzie\u0107 co to za gatunek. S\u0105 to dla nich czynno\u015bci rutynowe \u2013tyle tylko \u017ce w zwyk\u0142ych przypadkach wiedz\u0105 oni czego si\u0119 spodziewa\u0107: numizmatycy i paleografowie wiedz\u0105 \u017ce dane zbiorowisko punkcik\u00f3w to fragmenty liter, za\u015b botanicy \u017ce ro\u015blin, oraz jak te punkty po\u0142\u0105czy\u0107.[120]<\/a> Ale na Ca\u0142unie \u2013czy zbi\u00f3r plamek kt\u00f3ry wygl\u0105da jak charakterystyczny kszta\u0142t ro\u015bliny, litery, czy wz\u00f3r na monecie rzeczywi\u015bcie jest tym czym si\u0119 wydaje? Jak odr\u00f3\u017cni\u0107 go od przypadkowo u\u0142o\u017conej struktury? Jakie kryteria pozwol\u0105 z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 to rozstrzygn\u0105\u0107? Jak bezspornie i wiarygodnie oszacowa\u0107 szanse, \u017ce dana skomplikowana struktura, na przyk\u0142ad przypominaj\u0105ca cz\u0119\u015bciowo wytarty napis UCAI (kt\u00f3ra mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3\u017cne warianty, nieco odmienne od obserwowanych \u2013mo\u017cna znale\u017a\u0107 bardzo wiele kombinacji punkt\u00f3w, kt\u00f3re tworzy\u0142yby niepe\u0142ny zarys liter) jest obrazem rzeczywistego obiektu? Gdzie jest granica mi\u0119dzy obiektami\u00a0 na tyle wyra\u017anymi, by mog\u0142y zosta\u0107 zaakceptowane jako rzeczywiste, a tymi kt\u00f3re pozostaj\u0105 w\u0105tpliwe? Zw\u0142aszcza w przypadku obiektu tak kontrowersyjnego jak Ca\u0142un Tury\u0144ski \u2013obserwacje kt\u00f3re gdzie indziej zosta\u0142oby bez problemu zaakceptowane przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 naukow\u0105, tu s\u0105 podwa\u017cane na niewyobra\u017caln\u0105 ilo\u015b\u0107 sposob\u00f3w\u2026
\nG\u0142owacki na chwile jeszcze powraca do kwestii odbi\u0107 ro\u015blin:
\nDo\u015b\u0107 ciekawy jest r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce nikt nie pokusi\u0142 si\u0119, aby w plamach widocznych na ca\u0142unie dopatrzy\u0107 si\u0119 ro\u015blin pochodz\u0105cych z Francji lub W\u0142och.<\/em>
\nOdpowied\u017a:
\n\u2026 w \u015bwietle tego co na temat ro\u015blin napisa\u0142em powy\u017cej, jest dziecinnie prosta. Ro\u015bliny z Francji czy W\u0142och nie mia\u0142y bezpo\u015bredniego kontaktu z Ca\u0142unem \u2013 w przeciwie\u0144stwie do tych z Jerozolimy, kt\u00f3re mog\u0142yby si\u0119 styka\u0107 z p\u0142\u00f3tnem w czasie kiedy w grobie tworzy\u0142 si\u0119 wizerunek, lub ewentualnie do tych kt\u00f3re mog\u0142yby zosta\u0107 na nim po\u0142o\u017cone, kiedy s\u0142u\u017cy\u0142 jako epitaphioi \u2013na Zachodzie nie praktykowano bizantyjskich rytua\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Ko\u0144czymy temat subiektywnych analiz struktur wizualnych. Mo\u017cna powiedzie\u0107 \u017ce, chocia\u017c domniemane odkrycia odbi\u0107 monet, liter czy ro\u015blin nie s\u0105 bezspornymi dowodami<\/strong> na autentyczno\u015b\u0107 Ca\u0142unu Tury\u0144skiego, to jednak mog\u0105 stanowi\u0107 potencjalne przes\u0142anki<\/strong> na jej rzecz. Nie trzeba si\u0119 jednak na nich opiera\u0107, w celu jej wykazania. Sytuacja zwolennik\u00f3w jest tu komfortowa, nawet je\u015bli te doniesienia si\u0119 w ko\u0144cu nie potwierdz\u0105, to nic oni nie zyskuj\u0105, ale r\u00f3wnocze\u015bnie nic nie trac\u0105. A je\u015bli si\u0119 potwierdz\u0105\u2026 -biada sceptykom!<\/p>\n

Zmieniamy temat:<\/p>\n

Krew<\/em><\/h3>\n

Krew jest bardzo dobrze zbadan\u0105 substancj\u0105. Naukowcy wiedz\u0105, z czego si\u0119 sk\u0142ada, jak si\u0119 zachowuje i co najwa\u017cniejsze \u2014 jak j\u0105 wykrywa\u0107. Jednak w przypadku Ca\u0142unu Tury\u0144skiego sta\u0142o si\u0119 co\u015b dziwnego. Prosta czynno\u015b\u0107, jak\u0105 jest wykrycie krwi, wi\u0105za\u0142a si\u0119 z wysi\u0142kiem, jaki mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do pracy wykonanej przez Syzyfa w ci\u0105gu stu lat. Wszystkie testy specyficzne dla krwi, przeprowadzone bezpo\u015brednio na p\u0142\u00f3tnie, da\u0142y wynik negatywny. <\/em>
\nOdpowied\u017a:
\nK\u0142amstwa i manipulacje, oparte na negatywnych wynikach pocz\u0105tkowych test\u00f3w. Zacznijmy jednak histori\u0119 od pocz\u0105tku:
\nPierwsze badanie domniemanych plam krwi przeprowadzono na podstawie pr\u00f3bek pobranych w czasie bada\u0144 przeprowadzonych przez komisj\u0119, powo\u0142an\u0105 przez arcybiskupa Turynu kardyna\u0142a Michele Pellegrino, 24 listopada 1973 roku, po pierwszym wystawieniu telewizyjnym Ca\u0142unu (drugie mia\u0142o miejsce w Wielk\u0105 Sobot\u0119 30 marca 2013 roku). Dla dw\u00f3ch zespo\u0142\u00f3w, kierowanych przez profesor\u00f3w Giorgio Frache i Guido Filogame, pobrano kilkana\u015bcie nitek z miejsc, nazwijmy to zakrwawionych, na Ca\u0142unie Tury\u0144skim. Zesp\u00f3\u0142 Frache, za pomoca mikroskop\u00f3w odkry\u0142 przy 285-krotnym powi\u0119kszeniu \u017ce nie ma tam \u017cadnej substancji kt\u00f3ra mog\u0142aby zabarwia\u0107 w\u0142\u00f3kna na czerwono, ani krwi, ani \u017cadnych barwnik\u00f3w, jedynie zagadkowe \u017c\u00f3\u0142to-pomara\u0144czowo-czerwone granulki na powierzchni w\u0142\u00f3kien. Testy chemiczne za pomoc\u0105 benzydyny, kwasu octowego, wody utlenionej, gliceryny potasowej \u2013wszystko negatywne, zero reakcji, zero zmian na powierzchni w\u0142\u00f3kien. Z kolei zesp\u00f3\u0142 kierowany przez Filogano obejrza\u0142 w\u0142\u00f3kna pod mikroskopem elektronowym w powi\u0119kszeniu 17\u00a0000 i 50\u00a0000 razy. Dostrzeg\u0142 bakterie i zarodniki, ale \u017cadnych \u015blad\u00f3w jakich\u015b substancji ani krwi, ani farby, jedynie zagadkowe granulki. Czyli nikt nie wiedzia\u0142 z czego zrobione s\u0105 domniemane plamy krwi. Niemniej jednak wyniki tych bada\u0144 nie by\u0142y uznane za rozstrzygaj\u0105ce i obecno\u015b\u0107 krwi nie zosta\u0142a wykluczona, po prostu metody okaza\u0142y si\u0119 nieodpowiednie.[121]<\/a>
\nW 1978 roku zastosowano ju\u017c nieco inne, kt\u00f3re da\u0142y w ko\u0144cu rozstrzygaj\u0105ce rezultaty. Badania wykona\u0142y dwa niezale\u017cne zespo\u0142y, Hellera i Adlera w Stanach Zjednoczonych, maj\u0105cych do dyspozycji 36 pr\u00f3bki pobrane za pomoc\u0105 ta\u015bmy, oraz Pierluigi Baima-Bollonego z W\u0142och, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 kilkana\u015bcie nitek z dw\u00f3ch miejsc zakrwawionych, oraz miejsc nie zakrwawionych dla kontroli.[122]<\/a> I obydwa zespo\u0142y, dzia\u0142aj\u0105ce zupe\u0142nie niezale\u017cnie od siebie po dw\u00f3ch stronach Atlantyku potwierdzi\u0142y obecno\u015b\u0107 krwi na Ca\u0142unie Tury\u0144skim.
\nHeller i Adler rozpuszczali wyekstrahowane z ta\u015bm pr\u00f3bki w 97 % hydrazynie, a nast\u0119pnie w kwasie mr\u00f3wkowym, aby uwolni\u0107 \u017celazo z cz\u0105steczek hemu, po czym obserwowali widmo fluorescencyjne \u2013obecno\u015b\u0107 \u017celaza zosta\u0142a potwierdzona. Analizuj\u0105c widmo spektrofotometryczne wykryli charakterystyczne dla krwi pasmo Soreta (piki absorpcyjne przy 400 nm i s\u0142absze przy 550 i 592 nm). Testy chemiczne na hemochromy, cyjanmethemoglobin\u0119, bilirubin\u0119 (b\u0119d\u0105c\u0105 pochodn\u0105 rozpadu hemoglobiny), albumin\u0119 – wszystkie pozytywne. Baima Bollone z kolei wykry\u0142 dodatkowo kryszta\u0142ki chlorowodorku hematyny, a tak\u017ce przeprowadzi\u0142 badania immunofluorescencyjne. Testy z antygenami dawa\u0142y wyniki pozytywne dla zakrwawionych w\u0142\u00f3kien z Ca\u0142unu, tak samo jak dla zakrwawionych pr\u00f3bek kontrolnych, za\u015b negatywne dla w\u0142\u00f3kien pozbawionych \u015blad\u00f3w krwi. Mikrospektrofotemtria promieniami Roentgena da\u0142a por\u00f3wnywalne wyniki \u00a0sk\u0142adu chemicznego dla w\u0142\u00f3kien z Ca\u0142unu i w\u0142\u00f3kien kontrolnych pokrytych mieszanin\u0105 mirry, aloesu, saponin i krwi. Baima-Bollone udowodni\u0142 obecno\u015b\u0107 ludzkich globulin[123]<\/a>, oraz ustali\u0142 grup\u0119 krwi jako AB.[124]<\/a> Obecno\u015b\u0107 krwi potwierdzili tak\u017ce Lejeune, Canale, i Garza-Vald\u00e8s.[125]<\/a> Obserwacje mikroskopowe pozwoli\u0142y dostrzec przypuszczalne czerwone krwinki.[126]<\/a>
\nJak g\u0142osi opowie\u015b\u0107, John Heller, dla potwierdzenia wynik\u00f3w swoich bada\u0144, wci\u0105gn\u0105\u0142 Alana Adlera, niereligijnego \u017byda do bada\u0144, daj\u0105c mu pr\u00f3bk\u0119 i nie m\u00f3wi\u0105c mu sk\u0105d pochodzi. Adler, po wykonaniu test\u00f3w, mia\u0142 powiedzie\u0107 Hellerowi:
\n\u201eKrew. Wszystko jest krwi\u0105. M\u00f3g\u0142by\u015b mi teraz powiedzie\u0107 kto by\u0142 zab\u00f3jc\u0105, a kto ofiar\u0105?\u201d[127]<\/a>
\nKiedy Heller powiedzia\u0142 mu prawd\u0119, ten wykrzykn\u0105\u0142:
\n\u201eM\u00f3j Bo\u017ce! To, \u017ce na Ca\u0142unie znajduj\u0105 si\u0119 \u015blady krwi, jest tak samo oczywiste, jak fakt, \u017ce p\u0142ynie ona w naszych \u017cy\u0142ach\u201d[128]<\/a>
\nWobec tego wypada zada\u0107 pytanie, dlaczego w 1978 roku si\u0119 uda\u0142o wykry\u0107 krew, a w 1973 roku nie? Ot\u00f3\u017c krew na Ca\u0142unie nie jest tak\u0105 zwyk\u0142\u0105 normaln\u0105 krwi\u0105, jaka p\u0142ynie w \u017cy\u0142ach i t\u0119tnicach, lecz pochodzi z odbi\u0107 na wp\u00f3\u0142 zaschni\u0119tych skrzep\u00f3w, i jako taka zawiera np. niewiele krwinek (g\u0142\u00f3wnie surowic\u0119), przez co trudno j\u0105 wykry\u0107 konwencjonalnymi metodami.[129]<\/a> Poza tym przypuszczalnie kwasowe \u015brodowisko stosowane w badaniach pr\u00f3bek z 1973 roku nie pozwoli\u0142o na rozpuszczenie sk\u0142adnik\u00f3w krwi. Jak pisz\u0105 Fenrych i Waliszewski, Frache i Filogano nie zastosowali czynnik\u00f3w redukuj\u0105cych \u017celazo tr\u00f3jwarto\u015bciowe, obecne w hemichromach, kt\u00f3rych testy benzydynowe, zastosowane w 1973 roku nie mog\u0142y wykry\u0107, na dwuwarto\u015bciowe, kt\u00f3re ju\u017c reagowa\u0142o z odpowiednimi odczynnikami.[130]<\/a>
\nCo na to przeciwnicy autentyczno\u015bci?
\nPozytywny wynik da\u0142y natomiast inne testy \u2014 na obecno\u015b\u0107 pigment\u00f3w.<\/em>
\nNie ma krwi na Ca\u0142unie Tury\u0144skim: wszystkie s\u0105dowe testy specyficzne dla krwi da\u0142y wynik negatywny<\/strong> (niekt\u00f3rzy badacze pochopnie wnioskowali, \u017ce krew by\u0142a obecna po przeprowadzeniu test\u00f3w na obecno\u015b\u0107 \u017celaza, protein, albuminy, kt\u00f3re wypad\u0142y pozytywnie, gdy\u017c substancje te s\u0105 faktycznie obecne na ca\u0142unie, poniewa\u017c s\u0105 sk\u0142adnikiem farb). <\/em>
\nOdpowied\u017a:
\nChyba w urojeniach sceptyk\u00f3w\u2026 \u017baden z nich nie przeprowadza\u0142 test\u00f3w na obecno\u015b\u0107 krwi czy farb (jedynie Walter McCrone swoim mikroskopem wykry\u0142 niewielkie ilo\u015bci barwnik\u00f3w, ale o tym dalej). Natomiast badacze, kt\u00f3rzy przeprowadzali testy, Heller i Adler, oraz Baima Bollone i jego zesp\u00f3\u0142 nie mieli \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci co do wynik\u00f3w test\u00f3w, czerwone plamy na Ca\u0142unie to krew. I ich wyniki s\u0105 uznawane przez \u015brodowiska medyczne, w przeciwie\u0144stwie do desperackich pr\u00f3b sceptyk\u00f3w szukania ad hoc jakich\u015b alternatywnych substancji, kt\u00f3re zafa\u0142szowa\u0142yby pozytywne wyniki test\u00f3w krwi.\u00a0 I tak testy na obecno\u015b\u0107 porfiryn pozytywne \u2013to Joe Nickell wymy\u015bla sobie czerwie\u0144 krapow\u0105, jako sk\u0142adnik farb temperowych, kt\u00f3ra mog\u0142aby da\u0107 podobne wyniki.[131]<\/a> Testy na bilirubin\u0119 pozytywne \u2013aha, to teraz trzeba wyci\u0105gn\u0105\u0107 z zanadrza \u017c\u00f3\u0142\u0107 rybi\u0105.[132]<\/a> Testy na albumin\u0119 \u2013 no to tempera jajowa.[133]<\/a> I tak dalej. Wszystko, tylko nie krew. Wi\u0119c, zdaniem sceptyk\u00f3w, fa\u0142szerz, aby namalowa\u0107 krew, wymiesza\u0142 ochr\u0119, cynober, czerwie\u0144 krapow\u0105, \u017c\u00f3\u0142\u0107 rybi\u0105, \u017c\u00f3\u0142tka jajek, i Nickell wie co jeszcze, byle tylko oszuka\u0107 wszelkie XX-wieczne testy na obecno\u015b\u0107 krwi. Oczywi\u015bcie \u017cadna z tych substancji nie tworzy fluorescencyjnych otoczek z surowicy, kt\u00f3re opisywa\u0142em ju\u017c wcze\u015bniej. I \u017cadnej z nich nie wykryto w takich ilo\u015bciach, kt\u00f3re pozwoli\u0142yby stwierdzi\u0107 \u017ce wycieki \u201ekrwi\u201d zosta\u0142y namalowane. Barwniki organiczne powinny si\u0119 rozpu\u015bci\u0107 (p\u0119dzle przecie\u017c moczono w wodzie) i rozmaza\u0107 pod wp\u0142ywem wody u\u017cytej do gaszenia po\u017caru w 1532 roku[134]<\/a>, czyli z widocznych wyciek\u00f3w domniemanej krwi powinny pozosta\u0107 resztki rozmazanych plam farby.<\/p>\n

Co ciekawe, sceptycy, Nickell i Schafersmann polemizuj\u0105 jedynie z (zreszt\u0105 i tak tylko niekt\u00f3rymi) wynikami uzyskanymi przez Hellera i Adlera, za\u015b zesp\u00f3\u0142 Baimy-Bollonego dla nich w og\u00f3le nie istnieje![135]<\/a> Nie ma si\u0119 co dziwi\u0107 \u2013ca\u0142a wy\u017cej wymieniona czw\u00f3rka to Amerykanie.[136]<\/a> Najwa\u017cniejsze o\u015brodki bada\u0144 nad Ca\u0142unem Tury\u0144skim znajduj\u0105 si\u0119 we W\u0142oszech (co naturalne) i Stanach Zjednoczonych, mniejsze we Francji, gdzie dodatkowo dochodz\u0105 badania Tuniki z Argenteuil (o kt\u00f3rej pozosta\u0142e o\u015brodki w\u0142a\u015bciwie nie maj\u0105 poj\u0119cia, \u017ce co\u015b takiego w og\u00f3le istnieje), i Wielkiej Brytanii, w Hiszpanii zajmuj\u0105 si\u0119 Sudarium z Oviedo, za\u015b badania Chusty z Manoppello wydaj\u0105 si\u0119 specjalno\u015bci\u0105 Niemc\u00f3w (Badde, Pfeiffer, Schl\u00f6mer, Resch , cho\u0107 ten ostatni jest Austriakiem) i W\u0142och\u00f3w (Fanti, Gaeta, Vitori, Vigo, natomiast niew\u0105tpliw\u0105 \u201ezas\u0142ug\u0105\u201d Iana Wilsona jest to, \u017ce w krajach angloj\u0119zycznych nic o niej nie wiedz\u0105, \u00a0i w og\u00f3le nie chc\u0105 o niej s\u0142ysze\u0107). I ka\u017cdy kto si\u0119 nieco w temat zag\u0142\u0119bi, spostrze\u017ce \u017ce mi\u0119dzy tymi wszystkimi o\u015brodkami panuje wr\u0119cz niewyobra\u017calna zawi\u015b\u0107 i chora rywalizacja (najwi\u0119kszym przeciwnikiem zwolennik\u00f3w autentyczno\u015bci Ca\u0142unu nie s\u0105 wcale sceptycy, tylko inni zwolennicy autentyczno\u015bci Ca\u0142unu Tury\u0144skiego). Gdyby zatem tylko jeden z zespo\u0142\u00f3w, w\u0142oski lub ameryka\u0144ski, wykry\u0142\u00a0 na Ca\u0142unie \u015blady krwi, to na pewno ci drudzy rzucili by si\u0119 tym pierwszym do gard\u0142a, i w \u017cyciu nie zaakceptowaliby twierdze\u0144 rywali.<\/p>\n

Od dygresji wr\u00f3\u0107my do polemiki:<\/p>\n

Stara krew nie jest jasnoczerwona i \u017cadna ilo\u015b\u0107 bilirubiny nie jest w stanie tego wyt\u0142umaczy\u0107. <\/em>
\nOdpowied\u017a:
\nA sk\u0105d to wiadomo? Kto\u015b sprawdza\u0142 \u00a0jak zachowa si\u0119 barwa, zawieraj\u0105cych g\u0142\u00f3wnie surowic\u0119, skrzep\u00f3w krwi z podwy\u017cszon\u0105 ilo\u015bci\u0105 bilirubiny na lnianym p\u0142\u00f3tnie po 2000 latach? Adler, stwierdzi\u0142 \u017ce w wyniku zmieszania si\u0119 w surowicy podwy\u017cszonej ilo\u015bci bilirubiny, pochodnej rozpadu hemoglobiny w w\u0105trobie (taki proces zachodzi u os\u00f3b w stanie silnego szoku spowodowanego katowaniem, udr\u0119k\u0105 i torturami), oraz methemoglobiny, nieczynnej biologicznie postaci hemoglobiny, odbity na Ca\u0142unie zakrzep krwi ma barw\u0119 czerwon\u0105.[137]<\/a> Jest to hipoteza, do\u015b\u0107 prawdopodobna, cho\u0107 trudna do sprawdzenia. Jednych bardziej przekonuje, innych mniej- wysuni\u0119to tak\u017ce inne, dodatkowe hipotezy, mniej przekonuj\u0105ce, jak np. taka \u017ce Ca\u0142un tu\u017c po utkaniu zosta\u0142 wyprany z myd\u0142em zrobionym z mydlnic, kt\u00f3re zawieraj\u0105 substancje powoduj\u0105ce hemoliz\u0119[138]<\/a>, lub te\u017c \u017ce jest to efekt, jak zwykle niezawodnych, materia\u0142\u00f3w konserwuj\u0105cych: mirry i aloesu.[139]<\/a> Mo\u017cliwe \u017ce wszystkie te czynniki mia\u0142y jaki\u015b wp\u0142yw na ten efekt. Tak naprawd\u0119 wielu mechanizm\u00f3w maj\u0105cych wp\u0142yw na cechy skrzep\u00f3w krwi na Ca\u0142unie wci\u0105\u017c jeszcze nie rozumiemy, nie wiemy jaki wp\u0142yw na krew, mia\u0142yby okre\u015blone specyficzne warunki fizyczne (wilgotno\u015b\u0107 temperatura, czas od \u015bmierci do owini\u0119cia w p\u0142\u00f3tno), czy potencjalna obecno\u015b\u0107 takich czy innych substancji na tkaninie. Po prostu nie ma por\u00f3wnania. I nie jest to wcale jaka\u015b niespotykana sytuacja \u2013ile kontrowersji i spor\u00f3w by\u0142o wok\u00f3\u0142 mumii Tutenchamona, czy prehistorycznych ludzi odnalezionych gdzie\u015b w alpejskich lodowcach? Ka\u017cdy taki przypadek wnosi niepomierny wk\u0142ad w rozw\u00f3j archeomedycyny. R\u00f3wnie\u017c Ca\u0142un Tury\u0144ski.
\nPrawdziwa krew skleja w\u0142osy, nie tworzy strumyk\u00f3w i spiralnych kwiat\u00f3w.<\/em>
\nOdpowied\u017a:
\nJu\u017c by\u0142o, patrz wy\u017cej, tu\u017c przed akapitem o drugiej twarzy.
\nPrawdziwa krew nie zawiera pigment\u00f3w. Prawdziwa krew i jej organiczne pochodne maj\u0105 wsp\u00f3\u0142czynniki okre\u015blaj\u0105ce za\u0142amanie \u015bwiat\u0142a znacznie mniejsze ni\u017c ochra i mog\u0105 by\u0107 \u0142atwo rozr\u00f3\u017cniane przy pomocy analizy optycznej pod mikroskopem<\/em>. <\/em>(Przypis:\u00a0W wersji angielskiej ten fragment tekstu brzmi: <\/em>Real blood and its organic derivatives have refractive indices much less than red ochre or vermilion, and they can be easily distinguished using Becke line movement under a light microscope.<\/em>)<\/em> Przeprowadzona przez McCrone’a analiza czerwonych cz\u0105stek z ca\u0142unu ujawni\u0142a, \u017ce nie zawieraj\u0105 krwi ani jej pochodnych.<\/em> [1]<\/em>
\nOdpowied\u017a:
\nTak , tak\u2026 Niezr\u00f3wnany Walter McCrone, kt\u00f3rego sceptycy kreuj\u0105 na ostatniego sprawiedliwego, i jego mikroskopik polaryzacyjny, kt\u00f3ry zdaniem Schafersmanna, stanowi niezwyci\u0119\u017con\u0105 bro\u0144, kt\u00f3ra w py\u0142 rozbije wszystkie argumenty zwolennik\u00f3w autentyczno\u015bci\u2026
\nWalter McCrone by\u0142 jednym z najbardziej uznanych na \u015bwiecie ekspert\u00f3w od obserwacji mikroskopowych. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z grup\u0105 STURP, jednak ich drogi szybko si\u0119 rozesz\u0142y. McCrone za bardzo chcia\u0142 bowiem dzia\u0142a\u0107 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119, bez konsultacji z innymi. S\u0142aw\u0119 przynios\u0142o mu w 1974 rzekome zdemaskowanie mapy Vinlandii, rzekomo ukazuj\u0105cej odkrycie Ameryki w czasach przed Kolumbem (jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o, pochopne \u2013mapa wci\u0105\u017c jest niejednoznaczna, za\u015b zwolennicy autentyczno\u015bci wyci\u0105gaj\u0105 j\u0105 McCrone\u2019owi tak samo jak sceptycy Freiowi dzienniki Hitlera[140]<\/a>). To teraz chcia\u0142 si\u0119 zabra\u0107 za kolejny kontrowersyjny artefakt. Pr\u00f3bowa\u0142 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 zorganizowa\u0107 datowanie radiow\u0119glowe Ca\u0142unu[141]<\/a>, co reszcie ekipy nie przypad\u0142o do gustu. Kiedy STURP zebra\u0142 swoje ta\u015bmy, przekaza\u0142 je McCrone\u2019owi do sprawdzenia. Podczas gdy inni naukowcy\u00a0 przegl\u0105dali zdj\u0119cia rentgenowskie, oraz zdj\u0119cia mikroskopowe zrobione na miejscu w Turynie, nie stwierdzaj\u0105c obecno\u015bci barwnik\u00f3w, McCrone przegl\u0105daj\u0105c ta\u015bmy pod mikroskopem odnalaz\u0142, jak s\u0105dzi\u0142, cz\u0105steczki pigment\u00f3w: tlenek \u017celaza, cynober (siarczek rt\u0119ci), lak\u0119 krapow\u0105, aurypigment, a nawet b\u0142\u0119kitn\u0105 ultramaryn\u0119, cho\u0107 na Ca\u0142unie nie ma \u015bladu koloru niebieskiego.[142]<\/a> I zaraz zacz\u0105\u0142 lecie\u0107 do medi\u00f3w i twierdzi\u0107 ze Ca\u0142un to malowid\u0142o, \u0142ami\u0105c o\u015bwiadczenie na pi\u015bmie o niepublikowaniu wynik\u00f3w bada\u0144 przed wsp\u00f3lnym raportem. W ten spos\u00f3b po\u017cegna\u0142 si\u0119 ze STURP-em, kt\u00f3ry wyci\u0105gn\u0105\u0142 od niego swoje ta\u015bmy i przekaza\u0142 je Hellerowi i Adlerowi.[143]<\/a> Wykryli oni tlenek \u017celaza, jednak w czystej postaci, podczas gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 farb zawiera\u0142a domieszki. Na tej podstawie uznali \u017ce \u017celazo z plam krwi, lub te\u017c z samego lnu (podczas moczenia \u0142odyg lnu w wodzie, w\u0142\u00f3kna wch\u0142aniaj\u0105 m.in. \u017celazo, kt\u00f3re wykryto w miar\u0119 r\u00f3wnomiernie rozmieszczone na ca\u0142ym p\u0142\u00f3tnie), podczas po\u017caru z 1532 roku ulega\u0142o reakcjom z par\u0105 wodn\u0105, kt\u00f3re wytworzy\u0142y tlenek \u017celaza.[144]<\/a> Je\u015bli chodzi o cynober, to znaleziono go tylko na jednej ta\u015bmie z obszaru zakrwawionego, na pozosta\u0142ych brak.[145]<\/a> Zdj\u0119cia rentgenowskie zrobione przez STURP nie wykaza\u0142y ani \u015bladu rt\u0119ci pochodz\u0105cej z\u00a0 cynobru, ani \u017cadnych innych organicznych barwnik\u00f3w. Cynober powinien z czasem \u015bciemnie\u0107, a przecie\u017c domniemane plamy krwi wci\u0105\u017c s\u0105 czerwone.[146]<\/a> Heller stwierdzi\u0142:
\n\u201eZ ca\u0142ego Ca\u0142unu nie zebra\u0142oby si\u0119 do\u015b\u0107 czerwonej ochry czy cynobru na jedn\u0105 kropl\u0119 krwi, a c\u00f3\u017c dopiero na ca\u0142\u0105 krew widoczn\u0105 na nim\u201d[147]<\/a>
\nW\u015bciek\u0142y McCrone miota\u0142 wyzwiska pod adresem Adlera i Heller[148]<\/a> i upiera\u0142 si\u0119 \u017ce to on mia\u0142 racj\u0119. Dowodem mia\u0142oby by\u0107 m.in. to, \u017ce kryszta\u0142ki tlenku \u017celaza i cynobru wykazuj\u0105 dw\u00f3j\u0142omno\u015b\u0107, czyli posiadaj\u0105 dwie r\u00f3\u017cne warto\u015bci wsp\u00f3\u0142czynnika za\u0142amania \u015bwiat\u0142a, w zale\u017cno\u015bci od kierunku \u2013rozszczepiaj\u0105 zatem przechodz\u0105c\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a na dwie spolaryzowane liniowo sk\u0142adowe. Krew nie ma takiej w\u0142a\u015bciwo\u015bci Je\u015bli wi\u0119c domniemana krew to tak naprawd\u0119 barwniki, to powinna, mie\u0107 po pierwsze inny wsp\u00f3\u0142czynnik za\u0142amania (st\u0105d te\u017c ten przypis o te\u015bcie linii Beckego), a po drugie powinna wykazywa\u0107 dw\u00f3j\u0142omno\u015b\u0107, co te\u017c McCrone twierdzi\u0142 \u017ce zaobserwowa\u0142 (st\u0105d te\u017c taka fascynacja Schafersmanna mikroskopem polaryzacyjnym i insynuacje \u017ce wszyscy inni to idioci kt\u00f3rzy nie u\u017cywaj\u0105 takiego urz\u0105dzenia). Jest jednak jedno ale\u2026 ta\u015bmy mylarowe stosowane przez STURP posiada\u0142y w\u0142a\u015bciwo\u015bci anizotropowe![149]<\/a> Tote\u017c nic dziwnego \u017ce McCrone, obserwuj\u0105c przez ta\u015bm\u0119 cz\u0105steczki krwi, dostrzega\u0142 podw\u00f3jne za\u0142amanie \u015bwiat\u0142a.[150]<\/a> Kiedy Adler wyizolowa\u0142 z ta\u015bmy jedno w\u0142\u00f3kno pokryte domnieman\u0105 krwi\u0105, i podda\u0142 je testowi na dw\u00f3j\u0142omno\u015b\u0107, wynik okaza\u0142 si\u0119 negatywny \u2013czyli nie by\u0142y to barwniki, jak sugerowa\u0142 McCrone.[151]<\/a>
\nTo teraz jeszcze aby sko\u0144czy\u0107 temat McCrone\u2019a:
\nWalter McCrone \u2014 najbardziej znany ca\u0142uno-sceptyk, przeprowadzi\u0142 wnikliwe analizy \u201ekrwi”. Testy wykaza\u0142y, \u017ce na p\u0142\u00f3tnie znajduj\u0105 si\u0119 pigmenty stosowane w \u015bredniowieczu. Ma\u0142o tego, wykona\u0142 podobne plamy jak na ca\u0142unie z wykorzystaniem prawdziwej krwi. R\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy plamami prawdziwej krwi a plamami z ca\u0142unu by\u0142y uderzaj\u0105ce<\/strong>. [7]<\/em><\/p>\n

Odpowied\u017a:<\/p>\n

\u017badnych wnikliwych analiz na obecno\u015b\u0107 krwi nie przeprowadzi\u0142 \u2013jedynie przyjrza\u0142 si\u0119 domniemanym cz\u0105steczkom krwi pod mikroskopem. Wszystkie za\u015b inne dane, kt\u00f3re zaprzeczy\u0142yby jego teorii, McCrone mia\u0142 tak naprawd\u0119 gdzie\u015b.[152]<\/a> Mimo wszystko nikt nie kwestionowa\u0142 \u017ce niewielkie ilo\u015bci pigment\u00f3w McCrone jednak wykry\u0142. Skoro jednak ani obraz cia\u0142a, ani plamy krwi nie by\u0142y namalowane, to sk\u0105d si\u0119 one wzi\u0119\u0142y? Ot\u00f3\u017c w dawnych wiekach przyk\u0142adano kopie Ca\u0142unu do orygina\u0142u by je \u201eu\u015bwi\u0119ci\u0107\u201d. Udokumentowano to m.in. w 1568 i 1655 roku.[153]<\/a> Cz\u0119\u015b\u0107 barwnik\u00f3w mog\u0142a w ten spos\u00f3b odbi\u0107 si\u0119 na oryginale. Je\u015bli za\u015b chodzi o r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy plamami zwyk\u0142ej krwi a krwi z Ca\u0142unu, to przyczyny s\u0105 oczywiste \u2013wiedz\u0105c \u017ce krew na Ca\u0142unie jest tak naprawd\u0119 odbitym skrzepem z podwy\u017cszon\u0105 ilo\u015bci\u0105 bilirubiny. O innych przyczynach r\u00f3\u017cnic powiem za moment. Po prostu zwyk\u0142e wylanie krwi na p\u0142\u00f3tno da inne rezultaty ni\u017c specyficzne warunki, w jakich nast\u0105pi\u0142o odbicie skrzep\u00f3w na Ca\u0142unie Tury\u0144skim..<\/p>\n

Mimo tych wszystkich kontrowersji ca\u0142uni\u015bci uznali, \u017ce czerwone plamy na ca\u0142unie to na pewno stuprocentowa krew. Ma\u0142o tego, jej zachowanie i ilo\u015b\u0107 ma si\u0119 ca\u0142kowicie zgadza\u0107 z obecn\u0105 wiedz\u0105 o ukrzy\u017cowaniu i krwiobiegu. Fakty, takie jak dziwne zachowanie si\u0119 krwi na w\u0142osach czy przedramionach oraz obecno\u015b\u0107 pigment\u00f3w z niewiadomych przyczyn schodzi na drugi plan. <\/em><\/p>\n

Odpowied\u017a:<\/p>\n

No i si\u0119 zgadza \u2013wszystkie pozorne niezgodno\u015bci, po bli\u017cszym przyjrzeniu, okaza\u0142y si\u0119 mie\u0107 wiarygodne wyja\u015bnienie. Nie wiem co G\u0142owacki ma na my\u015bli, pisz\u0105c o dziwnym zachowaniu si\u0119 krwi na przedramionach \u2013czy mo\u017ce to \u017ce p\u00f3\u0142p\u0142ynna krew zdaje si\u0119 wycieka\u0107 poza prawe rami\u0119 (patrz Rysunek XIV)? Gdy specjali\u015bci por\u00f3wnali przebieg tego wycieku z u\u0142o\u017ceniem ramion \u015bredniej wielko\u015bci m\u0119\u017cczyzny w po\u0142o\u017ceniu takim jak na Ca\u0142unie, to zbie\u017cno\u015b\u0107 by\u0142a wprost fenomenalna.[154]<\/a><\/p>\n

Czyli jak w ko\u0144cu jest? Eksperci od krwi sami przyznaj\u0105: \u201epor\u00f3wnanie krwi z ca\u0142unu z innymi znanymi plamami krwi wykaza\u0142o znacz\u0105ce r\u00f3\u017cnice”. To zdanie komentarza raczej nie wymaga.<\/em><\/p>\n

Odpowied\u017a:<\/p>\n

Zdecydowanie wymaga. Zdaniem patologa s\u0105dowego Micheal Badena, kt\u00f3ry do\u0142\u0105czy\u0142 do \u201ezespo\u0142u badawczego\u201d Nickella, (kt\u00f3ry to \u201ezesp\u00f3\u0142\u201d tak naprawd\u0119 nigdy p\u0142\u00f3tna nie bada\u0142 i \u017cadnych recenzowanych prac na ten temat nie opublikowa\u0142 \u2013to by\u0142a tylko przykrywka na potrzeby Committee for Skeptical Inquiry, organizacji naturalist\u00f3w, stawiaj\u0105cej sobie za cel obalenie wszelkich doniesie\u0144 o zjawiskach paranormalnych), b\u0119d\u0105c jednym z nielicznych patolog\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105dz\u0105 \u017ce wizerunek na Ca\u0142unie jest niewiarygodny medycznie, na p\u0142\u00f3tnach grobowych tego typu obrazy wyciek\u00f3w nie powstaj\u0105.[155]<\/a> Owszem, w normalnych warunkach tak wyra\u017ane plamy nie powstaj\u0105, krew albo rozp\u0142ywa si\u0119 po tkaninie, je\u015bli jest zbyt \u015bwie\u017ca, albo zostawia niewielk\u0105 plamk\u0119 lub nic, je\u015bli jest zbyt stara – zgadzaj\u0105 si\u0119 z tym inni badacze, w tym tak zas\u0142u\u017ceni dla sprawy Ca\u0142unu, jak Pierre Barbet i Paul Vignon.[156]<\/a> I, paradoksalnie, jest to bardzo dobra wiadomo\u015b\u0107 dla zwolennik\u00f3w autentyczno\u015bci Ca\u0142unu Tury\u0144skiego. Nie jest to mo\u017cliwe w normalnych warunkach ale w bardzo specyficznych tak.\u00a0 Eksperymenty Gilberta Lavoie, wykaza\u0142 \u017ce tak dok\u0142adne przeniesienie obraz\u00f3w zakrzep\u0142ej krwi na p\u0142\u00f3tno jest mo\u017cliwe, pod warunkiem, \u017ce cia\u0142o zosta\u0142o w nie owini\u0119te nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c dwie i p\u00f3\u0142 godziny po \u015bmierci.[157]<\/a> Po raz kolejny widzimy, \u017ce zgodno\u015b\u0107 Ca\u0142unu Tury\u0144skiego z opisem ewangelicznym (wg kt\u00f3rego Jezus odda\u0142 ducha oko\u0142o godziny trzeciej po po\u0142udniu, a pogrzebany zosta\u0142 tu\u017c przed nastaniem szabatu oko\u0142o godziny sz\u00f3stej wiecz\u00f3r) jest niesamowita. Warunki, w jakich obrazy skrzep\u00f3w krwi na Ca\u0142unie powsta\u0142y, by\u0142y tak specyficzne (nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 wszelkie tortury jakie Cz\u0142owiek z Ca\u0142unu przeszed\u0142), \u017ce prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c do dzisiaj uczeni nie rozumiej\u0105 dok\u0142adnie wszystkich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w procesu odbicia krwi i jej poszczeg\u00f3lnych sk\u0142adnik\u00f3w na p\u0142\u00f3tno. Ca\u0142un ci\u0105gle uczy ich czego\u015b nowego.<\/p>\n

Z krwi\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 jeszcze jedna kwestia. Nawet je\u015bli jej \u015bladowe ilo\u015bci znajduj\u0105 si\u0119 na p\u0142\u00f3tnie, to co z tego wynika? Absolutnie nic. Przyznaj\u0105 to nawet sami ca\u0142uni\u015bci.<\/em>
\nW odpowiedzi na pytanie, czy wykrycie krwi grupy AB (krwi nie wykryto bezpo\u015brednio na p\u0142\u00f3tnie, tylko na jednej z ta\u015bm, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0142y do zbierania pr\u00f3bek) na p\u0142\u00f3tnie dowodzi jego autentyczno\u015bci, jeden z badaczy odpowiedzia\u0142, \u017ce nie, gdy\u017c grupy krwi Jezusa nie znamy. <\/em>
\nOdpowied\u017a:
\nOwszem, z czysto naukowego punktu widzenia nie znamy grupy krwi Jezusa \u2013zatem zdeterminowanie grupy krwi jako AB na samym tylko Ca\u0142unie by\u0142oby bez znaczenia. Ale krew grupy AB ustalono tak\u017ce na innych domniemanych relikwiach Jezusa \u2013na Sudarium z Oviedo, na Tunice z Argenteuil, oraz na zachowanych fragmentach hostii przemienionej w mi\u0119sie\u0144 sercowy, i wina w ludzk\u0105 krew w wyniku cudu eucharystycznego (przypominam \u017ce wg doktryn Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego chleb i wino staj\u0105 si\u0119 prawdziwym Cia\u0142em i Krwi\u0105 Jezusa), kt\u00f3ry wg legendy wydarzy\u0142 si\u0119 ok. 700 roku w Lanciano. S\u0105 r\u00f3wnie\u017c doniesienia o tym \u017ce tak\u0105 sam\u0105 grup\u0119 krwi wykryto podobno podczas cudu eucharystycznego w Finca Betania w 1991 r., oraz na hostii z Sok\u00f3\u0142ki, gdzie r\u00f3wnie\u017c domniemywa si\u0119 \u017ce m\u00f3g\u0142 si\u0119 wydarzy\u0107 cud eucharystyczny, jednak, jako \u017ce te zdarzenia mia\u0142y miejsce po badaniach profesora Odoardo Linoli nad cudem w Lanciano w 1970 roku, to ewentualni fa\u0142szerze mogliby ju\u017c wiedzie\u0107, \u017ce nale\u017cy zastosowa\u0107 \u201ew\u0142a\u015bciw\u0105\u201d grup\u0119 krwi. Zatem tych dw\u00f3ch ostatnich nie b\u0119d\u0119 bra\u0142 pod uwag\u0119. Wykaza\u0142em w moim poprzednim artykule[158]<\/a> \u017ce je\u015bli wszystkie te relikwie s\u0105, jak twierdz\u0105 sceptycy, powsta\u0142ymi niezale\u017cnie od siebie \u015bredniowiecznymi fa\u0142szywkami, to szansa na to \u017ce 3 pozosta\u0142e relikwie (Oviedo, Argenteuil, Laniciano), b\u0119d\u0105 mia\u0142y tak samo jak Ca\u0142un Tury\u0144ski grup\u0119 krwi AB wynosi 1:8000.
\nPoza tym z ewentualn\u0105 obecno\u015bci\u0105 krwi wi\u0105\u017ce si\u0119 jeszcze jedna kwestia \u2014 w czasie burzliwej historii p\u0142\u00f3tno mog\u0142o by\u0107 ni\u0105 podretuszowane przez kogo\u015b innego, jej obecno\u015b\u0107 niczego nie dowodzi.<\/em>
\nOdpowied\u017a:
\nZ tego co opowiedzia\u0142em wy\u017cej jasno wynika \u017ce jest to po prostu niemo\u017cliwe \u2013do takiego wniosku zreszt\u0105 sami sceptycy pomogli doj\u015b\u0107. Czas zmieni\u0107 temat:<\/p>\n

Przebite nadgarstki i inne \u201edowody\u201d z historii<\/em><\/h3>\n

Zwolennicy autentyczno\u015bci p\u0142\u00f3tna argumentuj\u0105 tak\u017ce, \u017ce artysta nie m\u00f3g\u0142 wiedzie\u0107 jak wygl\u0105da\u0142 proces ukrzy\u017cowania, a ca\u0142unowy wizerunek zdaje si\u0119 tak\u0105 wiedz\u0119 zawiera\u0107. Pono\u0107 artysta nie m\u00f3g\u0142 wiedzie\u0107, \u017ce tak naprawd\u0119 przebijano nadgarstki a nie d\u0142onie. Poza tym krew zdaje si\u0119 p\u0142yn\u0105\u0107 dok\u0142adnie tak, jak by\u0142o roz\u0142o\u017cone domniemane cia\u0142o na krzy\u017cu.<\/em>
\nOdpowied\u017a:
\nI tak jest. Jedynie kwestia czy przebijano nadgarstki czy d\u0142onie, wbrew powszechnemu mniemaniu nie jest taka jednoznaczna, ale o tym dalej.
\nPo pierwsze, nie do ko\u0144ca wiadomo, jak proces ukrzy\u017cowania wygl\u0105da\u0142. \u017beby stwierdzi\u0107, czy posta\u0107 na ca\u0142unie ma rany na w\u0142a\u015bciwym miejscu, takow\u0105 wiedz\u0119 nale\u017ca\u0142oby najpierw posi\u0105\u015b\u0107 \u2013 ca\u0142un nie jest dowodem sam dla siebie. Nauka zna tylko jeden przypadek znalezienia szkieletu ukrzy\u017cowanego cz\u0142owieka, a rekonstrukcja ukrzy\u017cowania na jego podstawie nijak si\u0119 ma do Ca\u0142unu Tury\u0144skiego. W kontek\u015bcie tego znaleziska zar\u00f3wno rany na stopach jak i na d\u0142oniach s\u0105 przedstawione nieprawid\u0142owo (rys. 5.).<\/em><\/p>\n